 da maledive bile en ailönjegrupe jü bestoont üt koralenailönje grupiird önj atole önj e indisch ootseåån söödweestlik foon indien da ailönje lade ferstraild ouer en fläche foon moinäi km ouers jü hiil lönjouerfläche as bloot km dåt grutste ailönj as km grut än dåt jeeft bloot nüügen da gruter san as km foon da ailönje san bebooged än nuch san bloot turistegebiite jü histoori foon da jarste beboogere as ai bekånd ouers hu arkeoloogische fanste wise deeraw haane dåt da maledive ål süwåt iirnge bebooged san ouers ouer kwäle seede for was dåt jü kolonisasjoon foon e maledive jarst süwåt iirngne for krast schaid as sunt dåt jarst iirhunert for krast wjarn da buddhistisch ouers bekiirde di jütidlik kining ham tu e islam dåt lönj as di grutste diil foon sin histoori ünoufhingi wjarn ma ütnååme foon bloot änkelte perioode weerfoon en iirich portugiisisch ouerhiirsching önj et iirhinert jü långst as maenouder regiirden deer sultane önj dåt iir kömen da maledive uner britische schirmhiirschap ouers da brite bemöiten ham ai am jü banere politiik ås manerhäide de minderheiten betiiknet huum grupe da önj en was gemiinschap ai di grutste diilj ütmååge di mååst ålgemiine fål sun spräkemanerhäide önj stoote önj tjüschlönj san aw e sid bai da frasche da sorbe da sinti än roma än da dånsche gödjkånd deerbai jeeft dåt matiinjs unerschiisinge da frasche än da sorbe jeeft dåt bloot önj tjüschlönj da sinti än roma san manerhäide önj möre stoote än da dånsche san mörtål önj dånmark deertu booge da sinti än roma döör dåt gåns lönj än da oudere mör önj wase gebiite uk büte europa jeeft dåt foole manerhäide we tånke bloot önj da indioaner önj ameerika än da uurönjboogere aborigines foon australien än sü oofding da indigene följke manx as en keltischen spräke du snååked wårt aw dåt ailönj man twasche grut britanjen än irlönj dåt hiitj di leeste spreeger ned maddrell störw ouers eeftert san da dan begand di spräke wider tu lääwent tu brangen foole manschne liire dideere as tweeden spräke än deer wårde wider bjarne aw manx aptäägen diling snååke manschne manx as mamenspräke än as tweede spräke dåt manx hiirt ma dåt irisch än dåt schotisch gäälisch tu da goidelische spräke än as alsü hiilj unlik ma dåt waliisisch deertu as di spräke fåli beinflused foon dåt üüljnordisch ouerdåt da wikinger deer siidelden dåt ailönj man seelew as km grut alsü en treedepårt foon e kris nordfaschlönj än heet inboogere dåt hiirt matiinjs uner jüu änglisch kröön än hiirt deerdöör ai tu dåt feriind kiningrik än uk ai tu jü europäisch unjoon mars as jü fiird planeet eefter merkurius fenus än jü jard mars as huulew sü grut as jü jard än heet en teen atmosfiir än et jeeft is aw da biise marspoole mars heet en teen atmosfiir jüheer atmosfiir bestoont for üt kooledioxid än en lait üt stikstuf argoon sörstuf än oudere bestånddiile et jeeft ünlike säsonge isbiling aw da nord än söödpoole mars heet twäär moune phobos än deimos da ameerikaanisch viking sonde köön niinj organisch laawen eefterwise önj lönjiet jü sonde mars pathfinder aw mars sunt kjart jü sonde mars global surveyor trinam mars önj wörd wååder fünen büte da biise poole foon mars at meew larus canus hiart tu at fögelfamile faan a kuben laridae an as cm grat en ütjwoksen meew liket at triituankub woort cm grat an hör jügen spään cm meewen weeg bit g a feedern san witj boowen üüb a jügen grä a spasen faan a jügen san suart an witj a nääb an a bian greengüül jongfögler sä iarst efter trii juar so ütj mantjin an wiifkin könst dü faan t ütjsen ei ütjenööder hual meewen wurd böös ual det äälst meew wat am fünjen hää wiar juar ual normool as wel so am juar efter trii juar began meewen tu brääten det bräättidj as faan mei bit jüüle lefst bräät meewen uun koloniin uun a naite faan t weeder a nees haa miast trii aier an lei bit m ütjenööder bias aalernfögler bräät a aier bit daar loong bit a jöönkin ufkem efter sjauer bit fiiw weg kön s flä meewen lewe miast bi a küst knaap ans uk uun t banlun dü fanjst jo fööraal uun nuurd an madeleuroopa enkelten auerwontre uun t banlun of waanre tu süüdeuroopa meewen freed fööraal fask bütj det mei s oober uk wirmer insekten an uffaal jüst so üs a suarthoodet kuben sjük s uk uun t granthool of üüb ääkern ales wat s freed kön jü mitochondrjool dna unti mtdna as en latj ringformi dna jü har ai önj e tsälkärn befant ouers önj da mitochondrie da latje insluse deerbüte da mitochondrie önjthüülje uk en äine tüüp ribosoome dåt jeeft hunerte foon mitochondrie pro tsäle än da önjthüülje arken foole tsirkulaare kromosoome da önjthüülje åle daseelwie geene ouers san ai åltens idäntisch isodisomie hiitj süfoole ås dåt åle moleküüle foon en tsäle identisch san heterodisomie hiitj dåt da ai identisch san jü dööweltsträngi mtdna bai e mansche önjthålt geene kodiire tu trna tu ribosomaal rna än da ouer tu oiwiitje dåt mitochondrion kodiirt ai fulstäni for sin äine oiwiitje hu funksjoone san önj e luup foon da generasjoone foon dåt nukleaar dna ouernümen wörden da oiwiitjprodukte foon da geene hääwe dan en apårdi translokasjoonssekwäns weerdöör da eefter da mitochondrie transportiird wårde schan jü mitochondrjool dna ferårewt gewöönlik bloot ouer di wüflike liinje än gungt ålsü ai ouer ma spärma unti bloosemstoof da mitochondrie foon e moonlike sädjtsäle fane jam önj e stjart di bai e befruchting mååst ai önj e oitsäle kamt deer san ouers wälj änkelte biispele foon ouerdreeging foon mitochondrjool dna foon di taatje beschraawen wörden jü keer foon feriirwing döör e meem maternaal feriirwing foon mtdna wårt önjwiind önj e geenografii am e ferbriidjing foon üüs forålerne unti eentlik üüs formeeme önj e forhistoori tu kartiiren wichti deerbai as dåt dåt mtdna ham ouer da generasjoone ai kiirt ütnümen wan deer en mutasjoon aptreet jü dan foon sü n stammeem ås jare karakteristiik tu ål jare eefterkaamen wider jääwen wårt sü kamt huum tu en hypothetisch eva foon huum åle manschne aw e wrål aw iinje oufståme schan jü schal dan üt aafrika kiimen weese süwåt bit iirnge sunt jü dootiiring hinget deerbai ordi ouf foon da taksiiringe foon e frekwäns weerma tufälie mutasjoone önj e mitochondrjool dna aptreese uk bai e koortiiring foon jü migrasjoon foon e steeliik eefter dåt norden eefter dät leest istidåler köö mtdna brükt wårde unersäkinge ma mtdna san uk dänj wörden am e oufståming foon da friiske tu studiiren deerbai wörden ås proobe manschlike hååre ma rötj brükt da hiilj latje batjene dna da huum so fäit wårde bit dåt miljoonefåche fergruted döör polimeraase käätereaksjoon pcr sü dåt huum dåt wider unersäke koon touhuupe wörden prooben foon manschne üt nordweest tjüschlönj unersoocht deerfoon foon friisk jurtkamst saaterfriisk weestfriisk ouers nordfräisk aw feer nordweesttjüsch ååsttjüsch dånsch dåt mååst apfålend wus dåt da nord friiske en grutere unerschiis twasche manschne apwiseden ås da oudere dåt köö deerma tuhuupehinge dåt nordfriislönj üt möre diile foon dåt weesten jurt kolonisiird wörden as for dåt saaterlönj feel ap dåt da trii proobe bål glik wjarn åån foon da ferfootere ferteelde bai e präsentasjoon dåt da åle üt dåt norden struukelje kömen deeraw wörd ham haanewised aw dåt oufriwen foon da famiilienbiinje ma dåt ååstfriiske nü plååttjüsch snååkende tjootern detern eefter ju iinjreformasjoon en mitochondrjoole feriirwing as karakteristisch for wase krunkhäide ouerdåt da bloot ouer e meem wider jääwen wårde koone dåt bjarn fäit ål dåt sytoplasma foon e meem än deerönj fine har da mitochondrie suk krunkhäide kaame foole for önj diile foon e kroop bräägen hart uugne äsw da foole energii brüke deer dåt mtdna jü oomekäät önj e tsäle fersörjet da moore f ö huarmer an elken mustelidae san en famiili foon da ruuwdiirte carnivora wan huum bloot da resänte taxa beåchtet jeeft dåt da stjunkdiirte da eefter en genetisch unersäking en äin famiili san mateeld unerfamiilie sliike än oorte önj jüdeer famiili wat huum sü normåål uner moor ferstoont san oorte as di buummoor martes martes di stiinjmoor martes foina di alk mustela putorius unti dåt waasel mustela nivalis oueers di dåks meles meles än di åter hiire uk deertu moore jeeft dåt sunt dåt eeotseen dåt for miljoone iirnge begand än for miljoone iirnge forbai wus jütid wjarn ja bloot önj euroopa ouers as in dåt ooligotseen dåt for miljoone iirnge begind än for miljoone iirnge forbai wus euroopa än aasien ham döör geograafische änringe as jü wråldiiljdraft än forålem änringe foon e heefspäägel ferkååwelden kiimen ja uk eefter aasien än nord ameerikaa önj dåt pliiotseen for bit miljoone iirnge as üüs forålerner üt e sliik australopithecus ütsåchen kömen da moore eefter afrikaa önj dåt lääse pliiotseen as jü lönjbru foon panama nord än sööd ameerikaa ferbün kömen ja uk eefter söödameerika heer as nü en koord euroopa as dåt önj dåt eeotseen ütsåch as giilj än heet en a önj dåt euroopa foon dåt eeotseen laaweden da jarste moore da suurte piile wise hü da moore ham önj dåt ooligotseen ütbriidjen di ljåcht weene piil hü önj dåt pliiotseen än e junk weene piil hü önj dåt lääse pliiotseen di laawensrüm foon da moore diling as gjarsgräin än dåt giilje gebiit hiit büte da gebiite weer diling heef as uk nuch deertu n b bedjüset dåt deer hiilj was en lönj bru wus unti wan dåt en b as dåt der åltens nuch iinj as önjt gemiindegebiit foon moosbel san der greewfälje üt e brongsetid dan jaift et deer nuch hu hünengreewe üt e stiinjtid e schörk önj rüllschau wörd önjt iirhunert aw en forkrastliken kultstää bäged iir di turm riised wörd stöö di hooltene klookenturm aw e ouder sid foon e stroote rüllschau wörd am dåt jarst tooch as rolschouw wald des wolfes nåmd moosbel wörd dåt jarst tooch as masbul siedlung am moor nåmd di diling nuch luupene krouf neukrug wörd grünläid dåt gebüüde foon diling wörd riised as önj moosbel en boonhuf bäged wörden wat wider stalläid wörden as en moune as en önj ferhüülj latjere hamelkroop di ham am en grutere planeet drait üüs wråål heet man åån trabaant jü ma ham sin grute iireswånring am e san mååget än aw jüdeer wånring drait e moune ham uk nuch am e wrål önj nüügenäntwinti deege än tweelwen stüne da oudere planeete heewe möre moune sü di juupitär ma fjouer di saturn ma oocht än uraanus ma seeks moune hü pråchtful da korte trii bit fiiw stüne lunge nåchte wälj wjarn wan we da deer belaawe köön wan we ap e saturn boogeden köön we dåt schouspal ma da oocht moune belöke niinj iinjsist junk nåcht jü iinj moune gungt ap än jü ouer gungt uner åltens san wälj fjouer latje än grute tu siien we mönje nü schucht ma üs iinj moune tufreese weese naimoune jarste fiirndiilj fulmoune än leeste fiirndiilj dåt jeeft oufwäksling nooch da ameerikaaner snååke foon junk än lacht moune wan we aw e moune wjarn än foon deerüt üs wrål belöke köön hü grut moost üs wrål ütsiinj ouerdåt ja duch füfti tooche gruter as ås e moune jü moune as foon üs bloot kilomeeter wåch än jü wrål moost üs foon deer uk füfti tooche gruter ütsiinj as e moune deerfor foole gruter as e san muasem dt morsum es en tērp üp uast söl hat liit ön en hiiđ lönskep wat deling tö di nationalpark schleswig holsteinisches wattenmeer jert muasem es dit jerst tērp hur di toch henkumt aur di hindenburg dam muasem heer uk en gurt masi mēsklön en ön di soowentiger jaaren es diar jit fuul molk iartaaplern esf fan muasem kemen fuul buuren haa man āphualen aurdat di bundeswehr gur aarber fuar jam önber töhop me gardinen iin ön di buusem gardinen im kuhstall dit ombechning fan di buusem tö rüm fuar di baarilir wiar dit iinfacher aarber en muar jil masi fan des lir heer ja kraam nü forkoopet en sen hentö t fastlön gingen aaftinoch haa ja dat maaket aurdat jen fan di jungen di üđer ek ütbitaali ken wan di aalern ek muar diar sen masi lir sen fan aural üp t fastlön kemen aurdat di ön muasem uuni wel dit sen sa fuul wesen dat di leest lir wat ark dai sölring snaket twungen wiar muar en muar dütsk tö snaki sa jeft dit ön muasem deling mooderspraaklers fan aur soowentig jaaren wat bluat jit dütsk snaki söl heer man en rocht aktiif foriining hat es fuar des lir en rocht sysiphus aarber en bring di jungen fan di lir wat twuntig jaaren fuaroff tö söl kemen sen en bet wat sölring bi hat sjocht üt üs wan fuul fan des lir eeđer di wert luki wat iin ön san ual kultuur tö finj es muasem es ombi tri kilometers lung fan weesten tö uasten en ombi tau kilometers brēr hat es töhopkemen fan klaampshörn skelinghörn en dit ual gurtmuasem wan em üp di tērpstig förterköört da kumt achter ombi jen kilometer di hof galerie wat jer en hotel wesen es hur di jungen tö piđersdai wiar en hur uk ringruar wesen es diar giar gurtmuasem laangsem töjen en da kumt em hentö litjmuasem achter di hüüsinger fan litjmuasem kumt en gurt golfplaats wat al tö nösi jert di nöös fan söl ön uasten gurtmuasem litjmuasem en nösi gung bit hentö di nuurderkant wat hentö uasten dit klef uur di klef jert tö nösi wan em ek hentö nösi wel ken em bi dit jen fan litjmuasem rochts om köör hok hunert meters hentö di dik en da weđer rochts sa dat em töbeek tö weesten köört sa kumt em hentö uasterjen dit sen hok langi straaten wat üp di süđersiir achter di dik langs gung achter ombi en kilometer kumt em aur di sērkwai en diar bigent wal wal heer uk tau diilen liiger wal en hooger wal wan em langsen förter hentö weesten köört kumt em döör en mal gurt meesk lönskep weđer hentö ārichsem mesken es em nü uk warem uuren wan em me rad köört es da ken em ön t weesterjen fan muasem lefts om köör bi di dik es en baaristair me strönkoreven tö finj ik sen diar jit ek tö kemen wet dü dit ek skriif mötjstande san bägelemänte ma en wase elektrische mötjstand da jeeft dåt önj ferschilie sliike önj e eläktroonik benüsie we oofding materjoole ma en wase mötjstand deer köön we natörlik låmpe for njüte ouers da heewe ai sü n lung laawensduur bütedåt tör uk oofding ai sü foole lååsting deerönj deeram njüte we koolemötjstande dåt san latje keramische rööre ma en teen lååge koole deeraw aw biise iinje sat en metalen höiken dåt jü koolelååge kontaktiirt önj da höikene san dan weere swaised am di mötjstand önjtusliten oofding sat en spiråålformi furi önj e koole am di mötjstand huuger tu måågen da koolemötjstande wårde gewöönlik njüted önj wjarte twasche o än miljoon o uk wälj nååmd megohm än önjjååwen ma mo önj sü n mötjstand mötj ai tufoole lååsting ron önj dan ouers wårt hi hiitj än gungt hier önjstöög da grutste koolemötjstande mönje moinäi tou watt heewe än dan jeeft et latjere foon w w w w w di grutelse foon sü n mötjstand heet ålsü ninte tu douen ma din mötjstandswjart schal mör lååsting önj en motjstand rin önj dan wårde trädjmötjstande njüsed dåt san latje keraamische rööre weer metalträdj aw wikled as moi önj spiråålform än suner ham seelew tu berååren ouer di trädj sat dan wi en hiitj bestandi lakiiring haane gåns grute koone wälj watt ferårbe koolemötjstande änre wälj iinjsen en lait jarde wjart deeram san da ai gååslik for mätjaperoote dan wårde trädjmötjstande njüsed ouers uk wälj metalfilm mötjstande dåt san ål wi latje keraamische rööre ouers nü ma en metallååge deeraw dåmped suk mötjstande wårde uk wälj njüsed önj ferstarkere ouerdåt ja maner geroisch jeewe en apårtie mötjstand as di draimötjstand unti potentiomätjer di bestoont üt en trine boon ma koole unti trädj weer en kontakt ouer haane låpt aw jü wise koon di mötjstand önjstald wårde en önjwiinjing as dåt räiglen foon e lüdstarke a natüürelk taalen mengde san jodiaren taalen diar dü uftääl könst ian tau trii an so widjer det gongt so widjer saner aanj at jaft nian gratst taal enkelten tääl uk noch at nol tu a natüürelk taalen at formeltiaken för a natüürelk taalen diartu hiar a positiif hial taalen enkelten tääl diar uk at noch tu do san t aler hial taalen diar ei negatiif san a matematikers gieuseppe peano an richard dedekind haa a natüürelk taalen so definiaret det leetst aksiom as det induksjuunsaksiom diar baut en bewismetoode uun a matematiik üüb ap uun a formelspriak het jo peano aksiomen so a peano aksiomen san a grünjlaag för t reegnin uun an do sodenang brangt det induksjuunsaksiom det seekerhaid dat bi t reegnin aleewen weder natüürelk taalen ütjkem da nederlönje de niederlande wfr nederln nl nederland as en lönj önj weest euroopa jü hoodstää as amsterdam än jü kining foon dåt kiningrik as sunt willem alexander minister präsident as sunt mark rutte di huuchste bärj foon dåt lönj as di vaalserbärj m da grutste struume foon da nederlönje san jü maas di rhin jü schelde ju waal än jü ijssel da nederlönje wårde begränsed foon sunt bilede holönj tuhuupe ma weest fraschlönj frysln groningen siilönj utrecht gelderlönj än overijssel jü föderåål republiik foon da soowen prowintse da nederlönje da oudere drente önj dåt ååsten än nord braband än limborj önj dåt sööden hingeden deer en lait ås äinduum bai önj dåt soowentäinst iirhunert köm jü republiik döör hoonel tu en grut rikduum än wus deerdöör aw en was tid jü jarst grutmåcht foon e wråål jü grute koloniie häi önj ååst indien än latjere önj afrikaa un ameerika new york wus grünläid ås nai amsterdam jü republiik wörd ferwålted foon en stäädehüüljer stadhouder di foon da provintse kiisd wörd dåt wus dan åltens en prins foon oranien önj dåt oochtäinst iirhunert wus dåt åles forbai än wörd dåt åltens mör tu en latj lönj dåt tuleest foon da frånsche äroobred wörd deer wus dåt forbai ma föderalismus än åle prowintse wörden uner den haag broocht sü ferlüüs weestfraschlönj dan sin frihäid holönj wörd uk nuch önj tou diile kliiwed nord än söödholönj än sü jäif dåt eeftert alwen provintse ås da frånsche foon di alians sloin wörden wjarn köm di leeste stäädehüüljer wi än wörd tu kining ütbiiljked man di föderalismus köm ai wi än ouers ås önj tjüschlönj än da mååste oudere lönje hääwe prowintse än gemiinde bål ninte tu seeden da mönje uk bål niinj äine stüüre hääwe jarst köm jü tweelewte prowints flevolönj deertu jü bestoont üt diile foon di önjdikede söödersiie twasche holönj än weestfraschlönj dåt brutoinlönjsprodukt pro hood wus önj önj wus foon e hiilj ökonomii loonbedrif industrii än tiinjste new hampshire nu hmp as en diiljstoot foon da feriind stoote e diiljstoot läit önj t nordååsten foon t lönj dåt heet manschne e hoodstää foon e diiljstoot as concord new hampshire as diilj foon nai änglönj e appalachen lade önj t weesten foon e diiljstoot da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san new hampshire heet counties önj new hampshire stime e gemiine dixville notch hart s location än millsfield e däi foon e wool am madnåcht wat as new hampshire midnight votes bekånd as önj forwoole än ålgemiin woole foon e poliitisch partäie önj e diiljstoot dåtheer traditschoon beganed ouerdåt e boonårbedmanschne önj e gemiine önj e normåål oufstimingsstüne årbe moost dixville notch heet et traditschoon sunt hart s location sunt uk foon tu än millsfield sunt nis albrecht johannsen di ålere önj klookris önj flansborj wus di hiimstounsdachter foon e moore tuläid önj en latj tåågehüs önj klookris di wüks hi ap uner luuder frasche manschne san taatje wus schrüüdjer ouers hi uuged di samer uk ma la än glou di latje nis muurst ål as junge foon nüügen iir üt tu jördern önj e koornkuuch hü dåt laawen ham deer for da jungens oufspaaled heet hi üs awäädrie smuk ferteeld önj üt min jördertid ma tratain iir wörd nis ploufjunge bai en böre än fertiind ham doolere önj e hiile samer da broocht hi ma tuhüs tu sin mam hu samere wus hi nuch bai e böre ouers ma seekstain fångd hi önj än liird tu schöljmäister jarst wus hi en iir önj troolebel weer t ham ai bäisti gefeel dåt wat ham deer bin wörd wus uk mån wat gråmlik doolere lüünj fort hiilj iir än e koost än et släipen bål heer bål deer bai da ålerne foon da bjarne as hi dåt iir luklik am häi köm r haane tu di düchtie liirer ernst kaper önj lonham en åte tu di börgermäister foon københavn dr kaper bai ham heet hi en bärj liird än köö foon deer awt seminoor gunge dan köm hi iir eefter weester snootebel as hi dan nuch wi en iir eefter klasbel köm befraid hi ham ma en frasch foomen metha lützen foon naibel jü san iir luklik befraid wään füng hi en fååst stää as schöljmäister än küster önj deesbel än heer bliif hi iir bit hi ham tu rou seet sin leeste iirnge heet hi önj flansborj ferlaawed ouers hi heet önj jü tid nuch fliitji for fraschlönj uuged di üülje n a johannsen sü as hi oofting nåmd wörd wus en ouremätje gouen schöljmäister san grutste tiinjst for fraschlönj lait ouers duch önj åål dåt wat hi üs aw frasch apschraawen heet hi schriif teooterstöögne dåt beest as freese önjt hüs twari hoode dachte tääle än sunge aw frasch hi heet uk baloode aw frasch ouerseet sü as dåt mååst wat hi schriif broocht dåt lunhamer än awäädrie dåt naiblinger blees än dåt wörd hål lääsen hu foon sin långere tääle san sin biise teooterstöögne twari hoode än di teemoon än da teewüste san oofting apfjard wörden än hääwe gruten önjklång fünen n a johannsen schriif önj sin tääle än dachte am dåt iinjfåch än däik laawen foon iirtids üüsen hiimstounsdachter störw önj flansborj knååp iir üülj aw san greeftstiinj stönje sin äine uurde njiblem üüb tjiisk nieblum üüb deensk niblum as en taarep an gliktidjig en gemeend üüb feer tu t gemeend njiblem hiart uk at taarep guating uun njiblem stäänt det sark st johannis uun det gemeend njiblem wene lidj sant hiart njiblem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun njiblem diarfaan wiar maaner an wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee njüügen saten uun t gemeendfertreeding faan dön njüügen lidj uun a gemeendfertreeding wiar efter at wool seeks faan a nieblumer wählergemeinschaft nwg an trii faan a cdu bi a komunaalwoolen uun sleeswich holstian woon det nwg al njüügen saten nordfrasch nordfriisk as iinj foon e trii frasche spräke snååked wårt nordfrasch foon süwat manschne önj e kris nordfraschlönj önj e naie tid jäif dåt tiin dialekte foont nordfrasch sääker iinj deerfoon dåt söödergooshiirder as ål düüs blaawen da tiin spräkwise san dåt nordfriisk as döör e europäisch charta for regionaal unti manerhäidespräke as manerhaidespräke önj tjüschlönj gödjkånd bai e noome koone jam siinj dåt arke spräkewis har äin noome fort friisk heet unti sügåår as e ailönjspräkewise har seelew goorai friisk nååmt deeram wårt dåt kunstuurd friisk for åle tuhuupe brükt hü hu foon da spräkwise ham ferhüülje koon huum siinj önj e tabäle bai friiske spräke heer jeeft et nuch hu apårtie unerschiisinge wat tu nuurdfriisk literatüür reegent wurd skal of kön as ei so klaar was literatüür wat uun en spriikwiis faan t nuurdfriisk skrewen as ober uk wat faan nuurdfriisken uun nuurdfriisklun skrewen wurden as üüb plaattjiisk huuchtjiisk of deensk of uun öler spriiken ferlicht uk algemian teksten wat faan lidj ütj nuurdfriisklun skrewen wurden san ferlicht uk literatüür wat uun nuurdfriisklun spelet of ham diarüüb ianerleihü betjocht auersaatingen ütj öler spriiken tu t nuurdfriisk spriik skal ham uk noch beaachte üüs skraftspriik san a nuurdfriisk spriikwiisen jong an diaram jaft det en literatüür noch ei loong oober diarföör det det man so letjet nuurdfriisken an sofööl spriikwiisen jaft jaft det dach temelk föl fertelingen teaaterstaken staken üüb riimen an so widjer det älst auerlööwert tekster üüb nuurdfriisk san auersaatingen faan martin luther san kleiner katechismus faan de tidj am peter michael clemens ütj muasem hee det nei testamänt an a psalmen uun t sölring auersaat üüs iarst drükt buk uun en nuurdfriisk spriikwiis kaam uun flensborig det kameedi der geitzhals auf der insel silt ütj det wiar skrewen faan jap peter hansen nuku hiva as en oseåånisch ailönj önj e grut oseåån än as diilj foon marquesas ailönje frånsch polynesien dåt as dåt grutst ailönj foon di arkipel iir wus dåt ailönj uk bekånd as le marchand un madison island dåt ailönj mätj bai km än heet en ouerfläche km en lait mör ås al da nordfriiske ailönje tuhuupe weeraw manschne booge haudtäärp is taiohae di huuchste punt foon dåtdeer ailönj lait aw m än hiitj tekao di spräke as nord marquesisch weerbai dåt taipi marquesisch wilems as en apårdien spräke betråchtied wårt dåt wårt snååked önj da doole önj dåt ååsten jü üülj prowints tai pi weer herman melville lönjied jüüst as da frånsche deer kiimen weerouer hi sin jarst bök schriif ocke nerong wurd a august uun wraksem bäären san aatj de farwer uun ööwnem an wraksem wiar leet ham skuulmääster wurd so kaam hi efter aalkersem diar hee hi ham üüs kroonist en nööm maaget ocke nerong stöögelt uun ale inselarchive an feraal uk uun a sarken an a pastorate diar lai dön ual sarkenbuken aaremliisten an nöömerräen faan sarkenstjüür diaruun foon hi det wat för sin werkin faan bedüüding wiar an uun det werk hed hi fermaak det buk die insel föhr as wel at bedüüdenst an at bekäändst faan ham leedherhen kaam det letjer buk föhr einst und jetzt ütj wat för a baadelidj an a feringen uun a freem toocht wiar dör sin baantje üüs skuulmääster kaam hi föl mä prästern tup an auer hi det üüs kroonist miast mä sarken tu dun hed hed skreew hi det buk die kirchhöfe föhrs en buk das dorf wrixum skreew hi diar wiar hi bäären en grat wurden an det taarep lai ham nai ocke nerong bleew ai ei üüs skuulmääster uun aalkersem hi toog efter dollerup uun angeln diar hee hi sin letst buk die chronik der familie flor skrewen uun en ual buk hed hi fünjen dat hi an al a flors faan oomrem an feer faan de präster martin flor ufstamet hi stoorew uun flensborig an hi as üüb bualigsem sarkhoof begreewen olersem üüb tjiisk oldsum as en taarep an gliktidjig en gemeend üüb feer at gemeend ham kön uk lungtaarep sai bestäänt ütj dön taarpen olersem klantem an taftem olersem hiart tu det sarkspal st laurentii uun a gemeend wene sowat lidj olersem wurd tu t iarst feer uun t juarhunert üüs ulnersum neemd sant hiart olersem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun olersem diarfaan wiar maaner an wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee njüügen saten uun t gemeendfertreeding faan dön njüügen lidj uun a taarepsfertreeding wiar efter at wool aacht faan a oldsumer wählergemeinschaft owg een sits hee a spd fan dön njüügen saten uun det gemeendfertreeding hee det owg sant det komunaalwoolen uun sleeswich holstian aacht saten en widjer sat häält en enkeltbewerewer oluf braren febrewoore uun olersem maarts uun taftem as a bekäändst konstmooler faan feer an sin biljen wurd ei bluat üüb t eilun uun iaren häälen hi hed ham salew at moolin bibroocht an hed fermaak diaruun üüb sin biljen fering lidj an leewent tu wisin oluf braren wurd uun olersem üüb feer bäären san aatj wiar diar smas an büür hi wul hal haa det oluf efter sin skuultidj uun a smasliar ging oober oluf wul leewer skuulmääster wurd an so kaam at uk hi wiar noch nian juar ual üüs r sin iarst skuulmäästersteed üüb sal fing diar liard r uk sin wüf meete wilhelms ütj archsem keenen jo freid di september an hög juaren leeder ging det paar turag tu ödersem üüb feer diar ded oluf iarst uun madlem onerracht an küd do bi t skuul uun ödersem uunkem oluf as mä sin meete ei lokelk wurden hat hed ei so n grat hood üüs hi an diar kaam uk nian jongen uun ing peter matzen wat bi ham tu skuul weesen wiar foon oluf en wüf wat ham fersted hat kaam faan hedehüsem an hed en bruler peter nahmen wat uk konstmooler wiar dediar bruler hee sogoor bi de bekäänd mooler wilhelm tischbein uun eutin liard huar oluf ham uk ens besoocht de iinflööd faan tischbein as uk bi braren tu käänen oluf hee sin wüf ei ferleet oober hi wiar mä ing auer juaren so nai ferbünjen det hat tau jongen faan ham fing auer detdiar dun skul r efter twaalew juar sin baantje uun ödersem apjiiw an en ring betaalet steed uun taftem uunnem huar r uun aaremmud stoorew det sin biljen an sin konst noch rocht tu iaren kaam hee hi ei muar belewet an felicht uk ei mä reegend oluf hee nemelk för ham salew an sin aanjen moolet at san dörtig biljen faan ham bekäänd huarfaan spiitigerwiis a besten bi en ial uun t altonaer museeum apbraand diartu hiard uk det bilj wat r faan ing an sin tau jongen gardina an peter matthias moolet rochts boowen tu sin biljen teel da onondaga san åån foon da fiiw stame foon da irokese jare tradisjonäle hiimstoun as jü onondaga county new york am syracuse haane ouerdåt ja made twasche da oudre stame boogeden kömen da irokese åltens bai da onondaga tuhuupe lik diling jare tradisjonäle bååse önj e ameerikaanisch frihäidskrich wjarn da onondaga tujarst naitrool ouers lääser striidjen da ma da ouer irokese iinj da feriinde stoote ma da änglönjere eefter en amerikaanische önjgrip aw jare wichtiste toorp di april foole onondaga gingen deeram eefter six nations reservoot ontario kanada eefterdåt da feriinde stoote ünoufhingi wörden wjarn da da önj new york bliiwen diling manschne san uner jü regiiring foon tradisjonäle bååse da benååmd wårde foon da clan mame ålsü ai wääld wårde di märts mäldede jü onondaga nation dåt ja önjspruch mååge aw ouer km lönj foon jare forålerne am syracuse haane ja hoowe sü mör influs tu fouen bai dåt ökoloogisch widermåågen foon dåt gebiit di onondaga spräke wårt diling nuch snååked foon süwat manschne önj ontario än weestlik new york foole bjarne wörden ai mör önj e spräke aptäägen ouerdåt ja ütlååked wörden ouers nü wårt jü önj da schoule dåt as apfålend dåt ja jüst äiwen as önj saterlönj önj da bjarnetööninge hü suken spräke önjenouder sat koon huum en lait oufleese üt da füliene biispelseetiinge deerbai as en klik önj e stråås stalt ålsü niinj frååg deer än kanon kanatow neh new york as en grut stää oomram as en nuurdfresk eilun hat leit uun t süüden faan sal an uun t waasten faan fer an hiart tu t amt feer oomram uun a kreis nuurdfresklun uun schleswig holstian oomram as km grat an sodenang at tjiinst gratst eilun uun sjiisklun mä fer an sal hiart oomram tu jo trii nuurdfresk geest eilunen uun t uasten faan oomram leit a waas jo fiiw saarpen lei tu n gratsten dial uun t uasten faan t eilun faan nuurd tu süüd san det noorsaarep neebel sössaarep stianood an witjdün üüb a geest fanjst dü a tanen an a hias jo lei üs en strimel faan nuurd tu süüd uun t waasten faan di strimel lei loongs at hialer eilun a düner steedenwis san jo ään kilometer briad an sowat kilometer lung det maaget en stak faan hektar faan waast tu uast fanjst dü primärdüner witjdüner an grädüner bluas waanerdüner jaft det ei muar a öömrang düner stun daalang oner natüürskül bluas heer bräät noch kuben an anen huarööders san a fögler miast faan a baadelidj ferjaaget wurden at huuchst dün üüb oomram as mä metern a siatler bi noorsaarep efter nuurden tu luup a düner ütj tu ood üüb a söder ääg leit witjdün det as at jongst saarep üüb oomram uun t waasten faan a düner leit a kniip hi as wel ään faan a briadst struner uun nuurdeuropa hi hiart eegentelk goorei rocht tu t eilun auer a kniip nian gemeenlun as noch bit uun a söstager juaren lai en priil tesken a kniip an at eilun an nü waanert hi suutjis am a nuurd uun t nuurden faan noorsaarep leit a maask uk tesken stianood an witjdün leit en letj stak maasklun bias staken san iindiket bei liachweeder könst dü auer n waas auer tu fer luup üüb oomram wene minsken uun trii gemeenen noorsaarep neebel an witjdün sössaarep an stianood hiar tu neebel at amt fer oomram sat uun a wik üüb fer uun t nuurden leit at bat noorsaarep mä a fögelkui an di letj ialtürn neebel leit bi a waas an as daalang mä sössaarep an stianood at gratst gemeen at belukin wäärs san diar a st clemens sark at ual öömrang hüs a maln an a sarkhoof mä jo ual likstian sössaarep as at äälst saarep üüb oomram heer stäänt di grat ialtürn stianood lait bi a waas an hed iarjuaren di iansagst huuwen üüb t eilun bit uun witjdün en bat wurd huar do a dampern uun ääg kaam witjdün leit uun t süüden an as mä a baadelidj grat wurden a iarst öömrangen lewet uun a jonger stiantidj faan jo hää oomram a gratstiangreew areft ütj a bronsetidj an a iisentidj jaft at noch en hialer rä grääfhuuger uun dünem uun t waasten faan a fögelkui san noch auerresten faan en saarep ütj a iisentidj man of det würelk jo ambroonen wiar diar am t juar föör a krastelk tidjreegnang f k tuup mä kimbern an teutonen jin rom streden haa wat ütj diheer huk kaam di doomols noch mä a fäästääg ferbünjen wiar diar san a geliarten ei ians auer auerresten ütj a wikingertidj soken üs wen an ialsteeden san muarsis üüb oomram fünjen wurden en türnborag ütj di tidj woort uun t uasten faan noorsaarep üüb en letjen huug fermuuden huar daalang at wiartskaft borag stäänt a krümwaal as en ööderhualew kilometer lungen waal tesken sössaarep an stianood an hi as wel uk ütj di tidj uun t ääder madelääler kaam do a fresken üüb t eilun jo lewet faan t saaltköögin a büürerei an faskerei an leeder uk faan a waalfang an a hanelssiafaart di öömrang siamaan hark olufs di uun algerien uun slaawerei kaam wurd diar generool iar hi turag tu oomram kaam am begand det büürin mä a fräämen wat det eilun auer a miaten feranert hää uun t madelääler hiard oomram tu a bütjenlunen uthlande an sted oner a däänsk könang of a hertooch faan schleswig efter di stridj tesken a däänsk könang an a schauenburger groofen uun holstian wiar oomram tuup mä waasterlun fer en däänsk könangriksenklave an hiard ei tu t hertoochdoom schleswig so ging det bit efter a sjiisk däänsk krich faaan wurd oomram so üs det hialer lun schleswig tuup faan uastenrik an preuen regiaret efter a sjiisk kriich wurd oomram preuen tuskrewen an faan wiar t do en dial faan det prowins schleswig holstian tu di tidj wiar oomram en gemeen uun a kreis tondern efter t ufstemang faan wul a muarhaid bi sjiisklun bliiw man tondern kaam tu denemark bit hiard oomram tu a kreis südtondern hi as do mä a kreis hüsem an a kreis eidersteed tu di nei kreis nuurdfresklun tuupslööden wurden uun t juarhunert waanert muar üs en sjuarden faan a öömrangen ütj a miasten tu ameerikoo daalang lewe muar efterkemen faan öömrangen uun ameerikoo üs üüb oomram an uk daalang noch jaft at föl frinjskaften tesken oomram an ameerikoo mend as a usa üüb oomram snaake a miasten daalang huuchsjiisk öömrang at öömrang spriak snaaket wel noch so n sjuarden üüb t lun jodiar öömrangen snaake oober uk aaltumaal huuchsjiisk a nuurdfresk dialekten haa grat ferskeeler öömrang liket at fering auer a miaten man at salrang wat uk tu t eilunsfresk hiart as för fölen al swaar tu ferstunen wat naier as det halunder üüb halaglun föl öömrangen snaake uk plaatsjiisk auer det at spriak faan a sialidj wiar an as däänsk snaake man en hunfol lidj likes dat denemark so nai bi as at öömrang at öömrang dracht as suart an witj mä föl salwer a öömrang jong foomnen an wüfen dreeg det tu huuchhaiden so üs freimaagin of tu bradlep an at daansskööl drait at öömrang hal för a baadelidj üüb oomram jaft at aparte weden tu febrewoore woort biaket at biak as en grat ial wat a wonter ferjaage skal a lidj maage enööder jinsidjag suart mä sut biakin komt faan di katuulsk petri stuhlfeier febrewoore an woort uk uun ööder saarpen uun nuurdfresklun feiert ualjuarsinj detsember woort hulket bi t hulkin luup sköölen faan ferklääst jong lidj faan hüs tu hüs an am skal räät hoker wel bääft det ferkleedang steget a jongen fu do wat sweten an a ääleren en puns at hualewjonken as en draapen faan ääler maaner miast sialidj so am a naachtertstidj uun a wontertidj kaam iar fööraal a jong gaster wat noch ei befreid wiar tuup am mäenööder a nawigatjuun tu studiarin a miasten lewe faan a baadelidj oomram hää sowat baaden för fräämen kaam sowat baadelidj tu oomram an suragd för miljuun auernaachtangen diartu kaam noch besjüker för en dai at jaft uk noch en betj büürerei an ään fasker lewet noch üüb oomram faan a faskerei föl fäänen stun fol mä hingster det as oober för priwoot mä t auto könst dü mä a dampern faan a w d r tu oomram kem faan doogebal auer a wik üüb fer of uk faan schlüttsiel auer a halgen det san a huug an a nääs uun a somer keert uk noch a adler express faan nuurdstrun auer a huug tu oomram an widjer tu sal man hi koon nian autos mänem aler dampern lei uun witjdün uun faan doogebal düüret det tuur sowat tau stünj dan an wan keer a dampern uk ans direkt an lei ei üüb fer uun do düüret det sowat ööderhualew stünj üüb oomram uunkimen könst dü at auto brük man fölen san mä t wel onerwais diar san föl welwaier uun arke saarep jaft at welferhüürern för aal jo baadelidj wat hör aanj wel ei mä haa en bus keert arke hualew stünj faan witjdün auer sössaarep an neebel tu noorsaarep an turag bluas tu stianood keert nään bus en hunfol taksis san diar uk noch onerwais faan bit jääw t sogoor en iisenboon üüb oomram a natuur üüb oomram woort bestemet faan det laag tesken a nuurdsia uun t waasten an a waas uun t uasten grat dialen faan t lun stun oner natüürskül a ood an a düner an trinj am oomram as a natjunaalpark waas at plaantenwelt woort bestemet faan det laag bi t weeder an det skraal lun üüb a kniip an uun dünem waaks halem an röökelbosk an en hialer rä ööder plaanten diar t uun a sun ütjhual soken üs dünemeerten uk enkelt faan a winj gans krüm woksen sjüüren of pualemruter fanjst dü diar bit uun a sööwentager juaren jääw t diar uk noch at dünemfisel uun t uasten faan a düner lei a hias an a tanen at hiaskrüüs bleut uun august heer an uun hög dünemdäälen fanjst dü letj muuren mä fleegenfangern ensian jaft det diar ei muar a öömrang tanen san faan uf uun üüb a hias plaantet wurden diarföör jääw t man letj holtangen trinj am a kuien daalang stun hektar tanen an diarmä hää oomram a gratst uundial faan aler nuurdsiaeilunen dü fanjst heer fööraal sjüüren tanen an birkebuumer uuntesken waaks uun a tanen föl plaanten uk hünjmotsen üüb a geest woort noch büüret an üüb det skraal lun waaks blä huder hongerkralen an noopruusen uun a maask waaks muar slacher sürgäärs an uk präästern det as heer a best ääkergrünj uun a letj guarder üüb oomram wääkst ei föl saner ged jo stookruusen wat dü diar sä könst brük oober ei föl üüb t oon wääkst uk weder bluas det wat saaltweeder ufkoon strunfliider südjen rölken an oongäärs uk a öömrang tiirwelt woort faan det laag uun a nuurdsia bestemet sodenang lewe heer miast letjer diarten soken üs haasen müsen iigler an fladermüsen uun t juarhunert san a kaninen üüb oomram ütjsaat wurden am s tu jaagin uk en foos as ans ütjsaat wurden wat föl fögler freeden hää man jo efterkemen san aaltumaal jaaget wurden trinj am oomram an üüb a suner lewe tau slacher selger an maarswin uun a wonter komt det ans föör dat en jongen selag faan jongnaamen üüb a kniip speeld woort an diar tetjet woort a gratst rikdom fanjst dü uun a fögelwelt oomram hiart tu a wichtagst bräätplaatsen för siafögler heer bräät eiderges liiwen baraganen bakern muar slacher faan kuben meewen an hiarangskuben an noch föl muar slacher bräät bi strun uun dünem an bi a waas wan a fögler waanre kem s tu oomram tu freeden an do jaft at diar stönerken grolterges an groonken uun a saarpen jaft det uk en hialer rä sjongfögler diartu kem fasaanen wat uk tu jaagin tu oomram broocht wurden san uk eerdglüpern an hobelfasker könst dü üüb oomram finj do jaft at föl slacher insekten koonkern an flenerken uun a waas trinj am oomram jaft at föl slacher fask soken üs at skol a hiarang of at makreel aal jo diarten uun a waas koon am goorei aptääl am man enkelten tu näämen a kraaben a sneken an a soongreewlang fasket wurd jo fööraal a poren wat do üs kraaben ferkääft wurd an a heesen diar üüb heesrager waaks a leetst juaren haa a uastrangen auerhun nimen oseåånien as di kollektiiwe noome for en grut tål ailönje önj e grut oseåån mååst wårt jü regjoon etnologisch önj tra grute ailönjegrupe önjdiiljd önj e braader perspektiiwe wårde uk nai seelönj nai guinea un australien deertu räägend hu snååke dan foon n kontinänt oseåånien wat foon oudere as fäägelåfti betråchtied wårt deer da bloot di kontinänt australien akseptiire dåt probleem lait önj e definisjoon ham könj önjniime dåt oseåånien en wrååldiilj for ham seelew as wan uk dütlik nåån kontinänt da moluke än sulawesi san tau ailönjegrupe da ai diilj wjarn foon di kontinänt asien uner dåt leest is tidåler as e wååderstånd foon dåt heef foole läiger wus deeram koone da uk tu da grutere australide ailönje räägend wårde deer as uk snååked wörden foon tou ailönje weerfoon ai sääker as weer da wörklik bestönje dåt san maria theresa än ernest legouvé aw ambai sb wl da ailönje schönj än sänj weese man san uler fünen wörden jü perioodisch tabäle foon da chemische elemänte as en deerstaling foon da bekånde chemische elemänte ordned eefter eläktronestruktör sü dåt foole chemische äinschape ham dör jü tabäle änre aw en räigelmääsie wise dåt füliende bil wist jü momäntan tabäle foon bekånde elemänte ark elemänt as aplasted eefter sin atoomtål än chemisch sümbool wan huum e wiser boowen en sümbol hålt schucht huum e noome foon dåt elemänt än wan huum deeraw klikt fäit huum di deerbai hiirende artiikel jü perioodisch tabäle as en baispal foon en klassifikationssüsteem elemänte in jüseelwie split unti juseelwie perioodisch tabällegrupe ålsü heerdeele dåtseelwie blai heewe äänlike chemische äinschape atoomtåle önj rüüdj djüse aw elemente da ai natörlik aw e wråål forkaame eefter jurtkamst wus dåt süsteem betoocht suner waasen foon e baner bäg foon dåt atoom da elemänte san ordned eefter jare atoommase di tjüsche johann wolfgang döberreiner wus di jarste di mårkd heet dåt dan en woogeform önj da äinschape köm hi unerschåsde tratåle foon oueriinjstimende elemänte di änglönjer john alexander reina newlands fün üt dåt deer en råigelmääsihäid foon arke elemänte bestöö ouers da heewe ham ütlååked wan hi sää dåt huum dåt ferglike köö ma da oktaawe önj e musiik aw e iinje heewe da tjüsche lothar meyer än di ruse dmitry mendeleyev jü jarst perioodisch tabäle publisiird deerbai heewe da for teluur än jood jü masenfüli amdraid deerdöör as e oueriinjstiming önj da äinschape ferbääderd eefter dåt apkaamen foon e woogenmechaanik as dütlik wörden hü dåt köm dåt as ai tufäli dåt da perioode foon jüdeer tabäle stime ma jü tål foon da eläktroone önj da schale foon atoome poosche ailönj aw polynesisch rapa nui aw spånsch isla de pascua as en oseåånisch ailönj dåt lait önj e grut oseåån o sööd än o weest weestlik än en lait eefter et norden foon santiago önj chile dåt ailönj as en diilj foon jü chileensch regjoon valparaso dåt as mååst triikånti km än lait moinai km foon tahiti km foon chile än km foon da näiste beboogede ailönje marquesas dåt poosche ailönj as berüümt am åål da prehistoorische stiinj skulptuure da moai långs e siikåånt dåt ailönj meet km än deer booge amenbai manschne weerfoon maning di äine spräke rapa nui snååke for moinai iirnge wörden da süwåt grute moai apruchted dåt jeeft foole teoriie weeram da deer san än jü mååst forkaamend teorii as dåt da apruchtet san am wichtie forfidre unti sügoor laawende persoone tu iiren a pualemrut salix repens as en plaant ütj det famile faan a wilagplaanten salicaceae di nööm komt faan pualemsöndai di söndai föör puask huar a twiigen för brükt wurden san am a sark tu buin a pualemrut as en somergreenen strük mä föl twiiger hi woort bit cm huuch a bleeden san green of grä green bit cm lung bit cm briad an haa oner föl fiin hiaren a bloosen waaks so üs am det faan wilger käänt üs ketjin faan euroopa bit widj iin uun aasien könst dü pualemruter finj jo waaks üüb luasen sun grünj üüb a hias of uk üüb türew ei bekäänd dåt romani as di spräke foon da roma än da sinti biise uk bekånd as siigoinere än önj saterlönj sügoor as hiise eefter hu waasenschapsmoons schölj huum sügoor foon möre spräke snååke ouerdåt da ståme hiilj ünglike dialäkte snååke dåt jeeft ouer e wrål süwat miljoone manschne da dåt snååke deerfoon miljoone önj europa analyse foon dåt romani heet wised dåt dåt famiilje as foon spräke önj nord indien än pakistan as dåt hindi än forålem dåt punjabi dåt wårt wålj betråchdied as en stark bewis am e geographisch jurtkamst foon da roma tu bestimen forålen ouerdåt da liinuurde önj dåt romani dåt mölik mååge jare migrasjoon eefter dåt weeste tu fülien en resänt stuudium miinjt dåt dåt romani famiilje as foon dåt singalesisch da mååste roma heewe an jare spräke fååsthülen ouers sålten suner jü spräke tu liiren foon dåt lönj weer ja ferbliiwen ouerdåt da mååste ståme wälj lunge iirnge unti sügoor iirhunerte bane dåtseelwie gebiit bliiwen jü spräke as foon jurtkamt indisch ouers heet iraanische armeenische griichische än slaawische influse unergingen da ståme da fare tuugen leeten jare spräke nuch mör beinflusie da influse gunge mååst foole fare as en grut tål liinuurde sü snååke da roma foon e balkan dialäkte da nuch åle fåle foon dåt sanskriit bewoord heewe dåt wus mölik döör jü stark bii ing önj da slaawische spräke ouers da roma üt e karpaate da aw e sid bai jare äine spräke bloot tjüsch liirden heewe dåt mååste foon da fåle fåle leet deeram koone maning roma enouder ai ferstönje jarst önj e leeste tide san da begand ma dåt oofding apschriwen än standardisiiren foon dåt romani heerdöör schucht dåt üt dåt da mååste dialäkte tu möre spräke ütkristalisiire wan ouers as dåt spräkuurd säit en hiise besteelt sin härbärj ai da ferschilie influse berååre uk di kärnbestånd foon e uurdschåt sü uner oudere da teeluurde deerbai fane ham aw e iinj sid indische iirfuurde jek dui trin schtar pansch schob desch deschujek deschudui usw bisch schel aw e ouer sid önjtliininge üt dåt griichische efta ochto enja trianda saranda penda üt dåt türkische doxan än ungaarische seria izero tubai kaame ouers bai hu teeluurde alternatiiwe önjtliininge üt ouder sprke sü as üt dåt sweedische enslo önjt stää for jek dåt lettische letteri önjt stää for schtar dåt estnische kuus önjt stää for schob seize önjt stää for efta dåt rumeenische mija dåt tschächische tisitsos unti dåt tjüsche tausento rölken fe ool salicornia europaea faal üüb troch hör flääskag twiigen jo san en pioniirplaant bi a waaskaant rölken san ianjuarag plaanten an kön faan cm bit cm huuch wurd jo hiar tu a saaltplaanten hör twiigen san flääskag an glääsag a bleeden san man skolpen miast san rölken green kön oober uk güül green of brün ruad wurd tu a harefst hen wurd s ruad jo bleu uun august an september a bloosen san oober man letj an knaap tu sen uun a madel breetjin üüb a nuurdelk eerdheleft faan euroopa bit aasien könst dü rölken finj jo plaanten kön widj iin uun a waas waaks auer jo hal auerspeeld wurd kön an föl saalt ferdreeg rölken waaks miast tuup mä waasgäärs spartina slacher uun a waas bi nuurd an uastsia bi a atlantik an uun a madlunsia waaks rölken rikelk man uk uun t banlun üüb saalten kleiagen grünj rölken surge diarför dat ham muar an muar klei ufsaat sodenang halept det plaant bi a seekrang faan a küsten dü könst rölken uk iidj diarför namt am a jong spasen faan a twiigen lefst uun mei jo smääk en betj pöbrag an wurd rä of uk kööget eden iarjuaren hää am diar uk siap faan maaget a röökelbosk artemisia maritima as en plaant ütj det famile faan a kurewbloosen asteraceae a röökelbosk as en imergreen taujuarag plaant woort bit cm grat an bleut uun a harewst faan september bit oktuuber a bleeden haa fiin witj of grä hiaren a früchten hinge bi fiin twiigen a bloosen san trinj an man bit mm grat det plaant koon linger tidj saner weeder ütjkem a röökelbosk fanjst dü uun madeleuroopa hi wääkst bi dünemkaant an brükt en saalten grünj at jaft föl artemisia slacher faan det famile asteraceae üüb oomram fanjst dü a röökelbosk hää en starken stirem diaram as hi iar uk brükt wurden am insekten ütj a kluaderskaaben tu ferjaagin saaterfrasch literatuur as literatuur wat schraawen as önjt saaterfrasch huum witj foon niinj takste üt e üüljfrasch tid wat ut dåt saaterlönj kaame mån dåt jäif önj oudere ååstfrasche spräkewise maning takste huuchdepunkte san e ruchtstakste sü as dåt brookmer rucht än dåt asegabök önjt iirhunert wårde da jarste takste önjt saaterfrasch publisiirt foon spräkewaasenschapere da jarste spräkewaasenschapere önjt saaterlönj schriiwen forålem ouer saaterfrasche tääle än spräkuurde johann friedrich minssen wus en wichtien unersäker foon e saaterfrasche spräke önjt iir mååged hi en list foon saaterfrasche spräkuurde önj julius bröring san årbe ouer dåt saaterlönj san uk spräkuurde apschraawen wörden önj än häi hi tou böke ütdänj önjt tweed diilj san uk nuch ferschilie tääle apschraawen wörden gesina lechte siemer wus jü jarst ächt autoorin önj e saaterfrasche spräke dåt teooterstuk louts hinerks tjoue wus önj da iirnge schraawen önjt iir ferschind en fersäk hermann janssen önj en regionool blees önj di artiikel frååged hi än schak tääle eefter ham deerüt önjtstöö önj e general anzeiger dåt lesebouk foar seelterlound dåt bit tu möre maårbere heet hermann janssen as uk bekånd wörden ma dåt bök dät ooldenhuus önj tuhuupeårbe ma pyt kramer dåt önjt iir publisiird wörden as as dåt lesebouk foar seelterlound önjt iir aphül måågede hermann janssen wider ma seelter trjoue tidschrift foar alle seelter seelter trjoue wus en tidschraft ma literaarisch såågen önjt saaterfrasch wat twasche da iirnge än beststöö oudere wichtie maårbere foon seelter trjoue wjarn pyt kramer än theo griep twiske ticheläi un baarenbierich as jü saaterfrasch årbe foon theo griep wat hi seelew schraawen heet uk da jarste biletääle önjt saaterfrasch san önj e iirnge ütdänj en biispel deerfoon as deer waas iensen n oold wieu ouerseet foon hermann janssen än publisiirt önj twasche än däi theo deddens san dööntjene ut seelterlound önj e münsterländische tageszeitung üt tuhuupe mååst artiikle eefter deddens heet margaretha grosser san årbe wider mååged önjt blees general anzeiger dåt nai testamänt än da psalme heet marron fort eefter dåt saaterfrasch ouerseet än ütdänj önj e iirnge wus önj e interfrasche tidschraft eala plåts for saaterfrasche literaarische såågen margaretha grosser heet rucht foole saaterfrasche böke schraawen da dööntjen un fertälstere uut seelterlound san rucht bekånd wörden uk margeriten uut min tuun än mien tuunschier san foon grosser schraawen jü heet uk ünlike saaterfrasch ouerseetinge foon bjarneböke mååged sü as di latje prins struwwelpeter än fon dän fisker un sien wieuw en oudere uurseeterin foon bjarneböke aw saaterfrasch as johanna evers jü publisiirde önjt iir dåt bjarnebök middewinter in n staal saaterlönj saatersch seelterlound tjüsch saterland as en gemiinde önj e loonkris cloppenburg önj naarersaksen ma e fläche foon km än aw e detsämber inboogere dåt heet fjouer toorpe ramsloh saterfrasch roomelse strücklingen strukelje scharrel skäddel än sedelsberg säidelsbierich di frasche spräke foon dåt saaterlönj dåt saaterfrasch as di latjeste gödjkånde manertålspräke foon tjüschlönj dåt saaterlönj lait önj dåt nordweest foon dåt oldenburgisch münsterlönj önjt triikånt leer cloppenburg oldenburg önj dåt sööse wårt dåt saaterlönj foon dåt kustenkanool begränsed önj dåt norden än nordweest slüt dåt bai ååstfraschlönj önj ouers wilems wårt uk dåt saaterlönj ma e oudere frasche lönje önj naarersaksen tu ååst fraschlönj räägend jü leda as en struum än nordgränse foon dåt saaterlönj jü flüt foon dåt ååsten eefter dåt weesten in dåt weesten wårt dåt saaterlönj oufgränsed foon dåt toorp idafehn wat tu e tu gemiinde ostrhauderfehn hiirt iir wus jüdeere feenkolonii aw sater grün anläid wörd dadeer feen toorpe lade önj dåt gebiit weer iir di swiiri tu passiirende moose am dåt saaterlönj haane läi önj dåt ååsten wårt dåt saaterlönj döör e elisabethfehnkanool oufslin di ouer jü hiilje längde en geograafisch gränse bilet jü bit tu jü burgerönjtschiising foon tu saaterlönj hiirende iirere moose gemiinde elisabethfehn bai e elisabethfehnkanool hiirt tu tids tu e gemiinde barssel saaterlönj wårt foon jü sagter ems sat seelter äi foon dåt sööse eefter dåt norden döörfliitjet än diilt et önj da tau wichtiste moose weest foan än ååst foan da näibergemiinde foon saaterlönj san saaterfrasch seeltersk as jü leest spräkewise wat foon e üülj ååstfrasche spräke ouerblaawen as snååket wårt saaterfrasch foon süwat bit manschne önj e gemiinde saaterlönj önjt eentlik ååstfraschlönj än e oudre frasche lönje twasche louwers än weeser as e frasche spräke ål sunt hunerte iinrge düüdj blaawen deer snååke s nü mååst plååttjüsche spräkewise weer mör unti maner grute räste foont frasch bane san wan huum eefter e histoori foont saaterfrasch kiiket dan as dåt en spräkewis foon e ååstfrasche spräke ouers üt e sacht foon dilingedäis as dåt en äin spräke än hiirt tu e frasche spräkefloose e oudere frasche spräke san dåt weestfrasch önj e naaserlönje än dåt nordfrasch önj nordfraschlönj dadeere trii spräke san åle foont üüljfrasch jurt kiimen iirtids wörden e frasche spräke än dåt ainglisch tuhuupe as anglo frasche spräke betiikned ouers diling miine e waasenschapsmanschne dåt frasch ainglisch än plååttjüsch foon e spräkehistoori üt sänj tuhuupe hiire ouf än tu wårt deer uk e naaserlönjsch spräke tu räägned diheere spräkefloose wård weestsiiegermaanisch nåmd ouers plååttjüsch heet ham ål sunt e tid foont üüljsaksisch ouders önjtwikled as dåt frasch mån saterfrasch heet foole inwirking foont plååttjüsch füngen jü saaterfrasche spräke wårt in da fjauer toorpe strukelje roomelse skäddel än seedelsbierich snååkt diling san da fjauer toorpe diilj foon e gemiinde saaterlönj in jüheer gemiinde weer amenbai manschne booge detsämber wårt uk plååttjüsch än huuchtjüsch snååkt diling lait jü spreegertål amenbai twasche än manschne dåt as amenbai bit foon da inboogere foont saaterlönj önj dåt jungste moortoorp seedelsbierich as jü protsäntuale spreegertål dåt läichst önj da oudere trii toorpe booge önj ark toorp amenbai likefoole fölkj wat frasch snååke koon dåt saaterlönj wörd twasche än fon frasche üt di aastfrasche siikånt bebooged deer hääwe da manschne wårschiinjlik döör natürkatastroofe jare hüsinge ferleet awt aastfrasche huulewailönj seelew wård jü spräke önjt iirhunert diiljwis plååttjüsch önjt saaterlönj harlingerlönj dåt lönj wursten än aw wangerooge blaft jü spräke tujarst frasch trinam dåt iir ferswant jü spräke önjt harlingerlönj än dåt lönj wursten önjt iirhunert stärwe da leeste spräkere fon dät frasch fon wangerooge deerdöör blaft jü saaterfrasche spräke di leeste räst foon jü frasche spräke önj ååst fraschlönj dåt saaterlönj is uk e leeste katoulsch huuchbörj önj ååst fraschlönj döör jü reformatsjoon wörd di räst foont huulewailönj eefangeelisch jü spräke as möölik uk bewåårt blaawen döör jü isoliirde positsjoon foont saaterlönj önjt iirhunert kiimen da ferkiirstroote än suchferbining eeftert saaterlönj weerdöör dåt spräkegebiit ai mör sü isoliird wus ouers jarst eefter di tweede wråålkrich wörd jü positsjoon foont saaterfrasch rucht uuk döör ütwanerer üt da jütids tjüsche ååstgebiite än uk schölj än tv köm dåt huuch tjüsche eeftert saaterlönj maning ålerne fånge eefter e tweede wråålkrich önj da bjarne tjusch önjstää foon saaterfrasch tu liiren diling jeeft dåt ouers moor frasch önj da bjarnetööninge än schoule jü spreegertål as relatiiw konstant blaawen ouers da spreegere foont saaterfrasch san diling en manerhäid önjt saaterlönj saaterfrasch die wänt strookede dät wucht uum ju keeuwe un oapede hier ap do sooken nordfrasch mooring di dreng aide dåt foomen am dåt kan än mäket har aw da siike weestfrasch de jonge streake it famke om it kin en tute har op e wangen ååstfrasch plååttjüsch de jung straakde dat wicht um t kinn to un tuutjede hör up de wangen neederlönjsch de jongen aaide streelde het meisje over haar kin en kuste haar op haar wangen tjüsch der junge streichelte das mädchen ums kinn und küsste sie auf die wangen aingelsch the boy stroked the girl on the chin and kissed her on the cheeks di skol pleuronectes platessa uk bot nēmt jert tö di platfeski di skol es en platfesk wat biiring oogen üp di rocht sir drait didiar sir es bruun sömtirs uk gre bruun en di skol heer üp des sir punkti wat twesken ruar en güül li sa dat et san bet ütsjocht üs gul diarfan es di taust naam goldbutt kemen en diaraur jit di üp plattdütsk uk butt en üp friisk uk bot hat jeft da jit en ain aart boten bothidae wat di oogen man üp di left sir haa en hur ling di skol ek töjert di rocht boten lewi uk ön waremer weeter ön di atlantik en di indopazifik ek ön di nuurđsee fan önern es si skol wit en fan boowen jaa dit es san saak normaalerwiis es jü bruun bit gre bruun jü ken höör klöör man uk foraneri sa üs di önergrün ütsjocht wan jen kumt en wel höör āpiit da ken jü höör uk rocht gau iingreev diartö slait jü me di flosen ön höör rech en achterjen di skolen uur twesken en cm lung ja uur bit hentö kilo swaar en skol ken bit hentö jaaren ual uur skolen fing jaar jungen ön di wuntermuunen bi ombi c en iin ön en liter weeter skel twesken en gram saalt wiis fan jen skol kum twesken en eier wat twesken en milimeter gurt sen des swum da frii iin ön t weeter ombi üt di eier kum ombi daagen leeter larven wat sa mm lung sen des sjocht di jerst tir üt üs gans normaali feski ja iit plankton wan ja swum twesken fjuur weeken en tau muunen leeter wanert dat left oog hentö di rocht sir en di skol uur en böörtfesk di karminger skel ombi jaaren ual uur en twesken en cm lung diwüfhaurn skel ombi twesken en jaaren ual uur en da sen ja twesken en zentimeter lung fungen uur ja aaftinoch wan ja bluat twesken en cm lung sen di skol es mal wichtig fuar di hanel me feski aur di hiili warel uur ön t jaar twesken en tenen fungen di skol ken man rocht leet ön höör leewent jungen fing en fuul fan des fesken uur fungen jer dat di jungen haa diaraur uur di skolen langsen mener jerer sen uk maal skolen fungen uuren wat al jaaren ual wiar en bal en meter lung deling uur di feski fuar t miist ek leenger üs twesken en zentimeter hat jeft al fuul plaatsen hur lung ek sa fuul skolen tö warel kum üs diar fungen uur di maiskol uur hol iiten aurdat jü senerk wuk wiis skel sa fuul üs ik weet sen di skolen ön di juunimuun of september ek fuul ringer tö iit fuaral wan diar poren me bi sen wat spek bi di skolen skel ken ik ek rocht bigrip henwiis drüki strg da giar di forwiis iin ön en nii tab iipen dåt sorbische dt sorbisch as en weest slaawischen spräke wat snååked wårt önj e lausitz uica en geegend önjt ååsten foon saksen sakscha än dåt söödååsten foon brandenbörj bramborscha da sorbe wörden iir jüst äiwen ås da kärntner sloweene än oudere slaawische manerhäide wälj ås wände betiitled dideer noome wårt dilingendäis ås krainkend betråchtied dåt sorbische wat süwat snååkere heet wårt indiiljd önj tou fariante huuchsorbisch än läichsorbisch dåt hoochsorbische wat bai widen da mååste snååkere heet wårt snååked trinam jü stää bautzen budyin dåt läichsorbische trinam cottbus chebuz da biise stäägne san dan uk da kulturäle säntre for da sorbe wan da snååkere foon dåt sorbische uk äiwen önj da ambai ladende toorpe booge än ai önj da stäägne seelew ferglikstabäle foon da spräke da jarste schraawene sorbische takste datiire üt dåt seekstiinst iirhunert da biise sorbische spräke heewe arken en äin schriwwise sorbisch än sloweenisch san tuhuupe ma dåt nordfrasche da iinjsiste europäische spräke wat di dual toufåch nuch aw e sid bai di singular än plural aktiw önjwiinje dåt huuchsorbische as wat mör dåt tschechische äänlik än dåt läichsorbische dåt poolsche da sorbe än da poole booge ouders jarst sunt di iinje foon di tweed wrålkrich tächt baienouder di dominante spräke önj dåt boogegebiit foon da sorben as diling dåt tjüsche dåt tjüsche heet dåt sorbische än oudere slaawische spräke ålt wider tubääg krångd iir wörden önj grute diile foon ååstlik tjüschlönj slaawische spräke snååked tun biispel sügoor trinam lüchow önj needersaksen foole stäänoome tjööge deer nuch foon ås berlin chemnitz än dresden drjedany da sorbe önj saksen hüülje döör di tuhuupe binende faktor foon jü katoolsch religjoon rucht stark tuhuupe dåt mååget dåt di tål foon snååkere foon di latje spräke relatiiw stabiil as önj e ddr tid jüleden da sorbe ås loodenwaning for jü manerhäidefründlikhäid foon dåt kommunistisch regiime sorbische kultuurmanifestasjoone füngen rüm finansjäl stipe sü heet jü latj sorbisch seelschap ferfäiging ouer en äinen raadiosiinjer bleese än tidschrafte önj di äine spräke än hu sorbischspräkige unti touspräkie schoule ås säntrool kulturäl instans fungiirt jü sünååmd domowina wan uk önj jü stää bautzen mån en lait sorbisch snååked wårt as dåt sorbische apfåli deer aw strooteschilde aw looden än sügoor önj hu looden aw prissäädele än kasenscheene jü tjüsch regiiring heet dåt sorbische amtlik ås manerhäidsspräke gödjkånd än döör dåt unerschriwen än ratifisiiren foon e europäisch charta foon da regionåål unti manerhäidespräke jü ferplächting ouernümen dåt sorbische tu ferbaden än tu önjtwiklen da sorbische witaj wäljkiimen bjarnetüne tiie büte sorbischspräkie uk foole tsjüschspräkie schoulere eefter dåt fülien foon en touspräki unti en sorbischspräki följksschölj koone schoulere turucht aw dåt sorbisch gümnaasium önj bautzen budyin unti aw da sorbische madelschoule önj radibor radwor än bautzen en sorbischspräki huuchschölj jeeft dåt ai huum koon je duch önj leipzig lipsch en uniwersitäätsstudium sorabistiik naame en ouder årw üt jü ddr tid as e brünkoole gewaning weerfor ål möre sorbische toorpe wike moosten dåt ütenouderfålen foon da sorbischspräkie gemiinschape da eefter dåt twungmääsie amtiien oofding ferstraild ouer e geegend laawe bilet en gefoor for e funksjoon foon dåt sorbische ås ferkiirsspräke aw dåt lönj eefter jü wiinje as jü brünkoolegewaning iinjfåch wider gingen truts masenåchti protäste as trinam dåt toorp horno rümed am bit aw dåt leest hüs oufbråågen tu wården am jü brünkoole industrii plats tu måågen en space shuttle is en amerikaanisch rümschap dåt lansiird wört än as en fliimaschiin lönje koon deereefter koon di space shuttle wider brükt wårde en space shuttle is en diilj foon dåt space transportation system sts da oudere diile foon dåt sts san en eksternen tank än tou rakeeten normåål wårde ma en space shuttle mansche transportiird in dåt åål inklusiiwe tou piloote bai nüüdj koone astronauten mafliinj di shuttle koon ma dåt lees kg dreege tubääg eefter jü jard koon di shuttle mör lees mabrange tutids wört di shuttle mååstens for transport eefter dåt iss brükt oudere missione foon di shuttle is transport eefter di hubble space telescope än oudere satellite a kniip as en huuchsun uun a nuurdsia an as mä det nuurdfresk eilun oomram ferbünjen a kniip as sowat km grat an woort bluas bi sturemfluden auerspeeld üüb en siakoord faan wurd a kniip üs ameren bor betiakent an lai dojütidjs swäärs tu t eilun bit uun a er juaren lai en priil tesken a kniip an oomram sodenang küd heer bit uun a er juaren sogoor skeb faan hörnem üüb sal uun a kniiphuuwen bi noorsaarep uunlei daalang as a kniip di best skül för t eilun jin a sturemfluden uun a somer kön a baadelidj diar baase an enkelten bau diar strunborger ütj strunholt a kniip hiar mä tu t landschaftsschutzgebiet amrum könang abel jüüne bi oldenswort abel wiar en däänsken könang hi wiar di sön faan di däänsk könang waldemar ii an wurd hertooch faan jütlun üs hi mechthild det doochter faan groof adolf iv faan holstian freid slood hi ham mä holstian tuup abel an mechthild hed sjauer jongen efter di duas faan san bruder könang erich iv plogpenning huar abel ei gans ünskilag bi wiar wurd abel uun t juar erich san efterfulger könang abel fool a jüüne uun di sliak bi oldenswort a fresken wul abel nian stüüren betaale auer jo faan keiser karl di grat a fresk freihaid füngen hed a büüren faan a hiirden eidersteed everschop an uthörn strääd jin a däänsk soldooten diarbi skal abel üüb a milderdoom bi mildeborag amkimen wees leederhen wurd ferteld wessel hummer faan ual nuurdstrun hed abel duadskööden albert panten könig abels tod ende einer legende uun jbnf s alabama l b m as sunt en diiljstoot foon da feriind stoote e diiljstoot läit önj t söödååsten foon t lönj önj t norden läit tennessee önj t ååsten georgia önj t sööden florida önj t söödweesten e golf foon meksiko än önj t weesten mississippi dåt heet manschne e hoodstää foon e diiljstoot as montgomery e appalachen lade önj t norden foon e diiljstoot da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san for wus et alabama foon nü diilj foon dåt frånsch kolonii louisiana wus et britisch e küst wus spånsch foon wus et ameerikånsch wörd alabama saner e küst wat nuch spånsch wus ma mississippi diilj foon dåt mississippi teritoorium wörd e küst uk diilj foon t teritoorium et teritoorium wörd jülmoune ån stoot önj da feriind stoote kay ivey foon dåt republikåånisch partäi as sunt di april guwernöör foon e diiljstoot alaska ls k as sunt en diiljstoot foon da feriind stoote e diijstoot läit önj t nordweesten foon t lönj önj t nordååsten läit jü beaufort siie önj t ååsten kanada önj t söödååsten e golf foon alaska önj t söödweesten jü bering siie önj t weesten di bering stroote än önj t nordweesten jü tschuktschi siie dåt heet manschne e hoodstää foon e stoot as juneau alaska as di grutste diiljstoot önj da feriind stoote da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san alaska heet niin counties sü as da mååste oudere stoote önj e usa mån deerfor boroughs än census areas önj en ünorganisiirt borough for wörd alaska iinj rusisch kolonii önj dåtdeer iir wörd et kolonii tu da feriind stoote ferkååft wörd et foon dåt united states army foon t finånsministeerium än foon e krichsmariin ferwålted foon tu häi alaska district of alaska iinj äin regiiring än tu alaska teritoorium ån sat önj e kongres foon da feriind stooten alaska wörd ismoune ån stoot önj da feriind stoote mike dunleavy foon dåt republikåånisch partäi as sunt di jülmoune guwernöör foon e diiljstoot aluminium as en keemisch elemänt ma sümbool al än atoomnumer dåt as en silwerwit metal ferbininge foon aluminium wjarn ål bekånd önj dåt ålerduum sü wårt alöön uner oudere brükt am blädjinge tu stalen dåt as ouers ai iinjfåch dåt metal üt alöön fri tu måågen aluminium wörd önjtdäkt foon humphry davy di fersoocht dåt tu måågen üt aluminiumoksiid önj dåt iir måågede hans christian ørsted en ünriin form foon aluminium üt aluminiumkloorid än kaliumamalgaam iirngelung wus dåt metal sü jöör dåt et önj ornamänte önjwånd wörd ås önj e kåp üt masiiw aluminium aw dåt washington monumänt jarst wård döör di hall heroult prosäs jü elektrokeemisch produksjoon foon dåt metal möölik önj grute amfång di noome as oufliidjed foon latinsch alumen alöön aw britisch änglisch hiitj dåt alumnium ouers önj ameerikaanisch änglisch alminum dåt metal stoont nü en kink lunger ås en iirhunert tu ferfäiging än önj jüdeer tid heet dåt aw stormi wise jü wrål eroobred dåt as ökonoomisch en bäisti wichti metal aluminium as lächt bloot en treedepårt foon dåt wächt foon stool unti brontse än ma cu mg mn si like stark ferslitfååst än korrosjoonsbeständi ütnümen spåningskorrosjoon dåt as en goue liidjer dåt as ai magneetisch ouers koon bai dåt önjkontaktkaamen ma en ordi kreefti magneet wälj sin äin di magneetisch fälj mååge dåt nistet ai än dåt leet ham lächt forme aluminium äint ham deerma besuners ås konstruksjoonsmaterjool for e fliiger än rümfård industrii ouers ai for motoore dan dåt wårt uuker bai hatj dåt metal heet en plasmonfrekwänts foon ev än as deerma en späägel ås t weese schal for åle strooling önj dåt infrarüüdje dåt sachtboore än dåt näi ultrafiolät berak forålem ås tuforkiimen wårt dåt di spääglende ouerfläche oksxidasjoon ütseet wårt dåt koon iinjfåch apdåmped wårde än aluminium späägele wårde wälj önj e astronomii önjwånd dåt metal wårt oofding döör laserscheeren beårbed sam önjwiinjingsfälje da amfiibie amphibia san jü üüljst klase foon da tetrapoda dåt san åle wirwelde diirte büte da fasche ål da oudere tetrapoda ståme foon da amfiibie ouf foole amfiibi sliike namt huum uk trüs ju hüd foon en amfiibi bestoont as bai manschne uk üt ouerhüd lääderhüd än unerhüd dåt jaft möre kjörtele in jü lääderhüd nån swiitj kjörtele as bai manschne ouers slim än gaftkjörtele da slim kjörtele san gödj am jü hüd fuchti tu hüüljen weerdöör dåt amfiibi bääder ouer jü hüd oome koon ma gaftkjörtele koon ham dåt diirt gödj ferbade ouers rucht gefäärlik as dåt gaft bloot bai sam sliike sü fergafte hu südamerikånsche indiåne har piile ma dåt rucht gefäärlike gaft foon trüse üt jü famiili dendrobatidae bai jü inlönjsch oort salamandra salamandra tjüsch feuersalamander koon dåt gaft bloot sälten latje hüne än kåte düüdjmååge for manschne deet dåt bloot en lait siir siir deet dåt uk bai ouer amfiibie wan huum jam önjfooted heet än ham eeftert önj dåt uug fåmlet twasche da kjörtele san da latje keere da blaie feruursååge melanofoore mååge jü hüd suurt unti brün da ksantofoore än erütrofoore mååge dåt diirt gööl unti rüüdj amfiibie ferhüde jam dåt håt jü üülj ouerhüd wårt önj flanre unti wilems uk gåns wäch mååged än oofding apfrin jü goue muskulatuur foon amfiibie bewirkt dåt ja for jare latje grutelse ordi stark san sü koon en foosch oofding fiir springe än ferschilie amfiibie ordi gau swume dåt jeeft uk oorte do jam seelew önj en kort tid hiilj diip fergreewe koone da knooke foon amfiibie san ordi ünlik oofding heewe amfiibie niinj frie rabe da san ma e reegknooke tuhuupewüksen än littik da oie foon amfiibie da huum ås lödje unti bai foosche ås fooschelödj betiiknet san normåål önj dåt wååder weer uk da fooschestjarte lääder laawe ouers baischöre önj en troopisch rinhoolting as jü luft sü fuchti dåt da diirte jare lödj ai önj dåt wååder lade töre dan schucht huum wilems sügoor dåt da amfiibie jare broud plääge sü lade da centrolenidae jare lödj aw bleese da boowen en lungsoom fliitjende struum hinge än iinj diirt dåt as oofding dit måntje mötj jü lödj bewåche ouers wan da latje fooschstjarte ütkaame mååget hi ninte mör dan gloie ja ouf än san önj dåt wååder ås da inlönjsche fooschstjarte uk bai da dendrobatidae gungt dåt wilems süo wid dåt ja jare fooschstjarte ambai dreege da mååste amfiibie mååge en metamorfoose dåt bedjüset ferånring foon jare fäänotüp bai e ouergung foon dåt ståådium jungdiirt tu dåt ståådium ütwåksen diirt en fooschstjart oomet wååder dan hi heet nuch niinj lunge ouers bloot fasch ordi oome diilje da funksjoniire sü dåt wååder kamt tu di snüte önj weer dåt diirt di sörstuf önj sin blödj apnamt deereefter kamt dåt wååder weer tu en slits ååder dåt hood rüt eefter en kort schöör schucht di fooschstjart åltens mör sü üt ås en ütwåksen foosch di stjart wårt latjer än da lunge åltens gruter lååder kamt di fooschstjart di nü ål mååst ås en foosch ütschucht oofding önj e luft am dåt normååle oomen tu liiren nuch en lait lååser as hi ütwüksen ouers dåt jeeft uk oorte da neoote san dåt bedjüset jü metamorfoose as foole iir ås normåål forbai än ja bliwe jare laawen lung uner dåt wååder dåt bedjüset ai dåt ja ünfruchtboor san oueers dåt ja jare laawen lung jü laawenswise foon en fooschstjart heewe än uk sü ütsiie sü n oort as tun biispel dåt axolotl ambystoma mexicanum üt mexiko en oort foon e famiili ambystomidae hi koon ai en iinje mååge aw sin metamorfoose ouerdåt hi dåt hormoon thyroxin ai üt san schildkjörtel klatsche koon ouers wan huum dåt axolotl ma thyroxin foudret unti dåt krååm önj dåt akwaarium ütstrailt dan mååget dåt diirt sin metamorfoose ås da ouer amfiibie uk ouers normåål steerft hi deereefter ouerdåt hi döör e ewolusjoon ai tu sü n laawenswiese aw et lönj önjpååsed as en ütwüksen europäisch amfiibi blaft wilems uk nuch önj unti aw e sid bai dåt wååder weer hi ütkiimen as foosche gunge t b ai oofding fiir deerfoon wäch än wan dan ai mör ås süwat en kilometer än wan deer en gefåår as springe ja matiinjs önj dåt wååder än swimme wäch jü trüs bufo bufo gungt m wäch än kamt normåål bloot bai dåt wååder tubääg am bjarne tu fouen jü as uk bekånd for jare wånringe weer jü oofding foon autoe düüdj kjard wårt oorte üt e sliik triturus gunge ouers ai fare ås m foon dåt wååder wäch sü n diirt blaft uk önj hiile iirstide bloot önj dåt wååder unti bloot aw dåt lönj lunge tid wus dåt ai klåår weer da amfiibie en rucht taxon san deer wus uk jü fermousing dåt da trii ordene sii önj e apseeting süstematik ai sü näi früne san würd önj texas en fosiil fünen jü oort gerobatrachus hottini mad jüdeer oort jü mårke foon fooschordiie än fon stjarttrüse häi würd foon en kanadisch uniwersiteet erforsched dåt dadeer tou ordene for bit milione iirnge en gemiinsoome forfider häin dåt wus önjtwider jü oort gerobatrachus hottini unti en äänlik oort jü foon dåt taxon temnospondyli oufståmt da blinwjarpele ståme foon dåt taxon lepospondyli ouf hiilj klåår as dåt gånse åltens nuch ai ouers wårschiinjlik heet jü kanadisch uniwersiteet rucht hü näi da temnospondyli än da lepospondyli frün san wiitj huum nuch ai nau ouers wat huum wiitj as dåt åle amfiibie foon da knookefasche oufståme sam waasenschapmoons liiwe dåt knookefasch orden coelacanthimorpha jü bloot tou retsänte ordene heet di forfider foon åle amfiibie as anton heimreich wörd di önj trindermarsch söödoostdiilj foont üülj nordströnj tuläid weer san taatje preester wus ouf aw polweerm än weer r wälj sin bjarnetid bit ferbroocht heet eefter sin schölj studien än räisetid laawed r sunt as preester aw latj moos wider uner nordströnjer wat jam iinjsen aw et wüstes moor made önjt lönj ladenen ouerräst foont üülj ailönj boogseet hääwe et koon ai säid wårde dåt huum önj trindermarsch ouers snååked heet as aw e fååstewål foon nordfraschlönj aw arken fål heet anton heimreich en rucht nordströnjer frasch snååked hi wus befraid ma helene finke än heet tumånst trii bjarne hädj heimreich heet beschraawen hü dåt üülj strönj unergingen as önj sin nordfresischen chronik e jarst wersion foon e as önj sin kroonik uk tu finen weer detlev von liliencron sin ballade foon dachted heet di begrip blanker hans as sünonüm for e weestsiie as uk foon ham störwen as r aw latj moos di däi nau koon huum ai seede kånd wörden as r as kroonikschriwer önj sin kroonik san da ålste tüüchnise foont frasch tu finen et san hu dachte hammeldiebstahl wat önj sin kroonik oufpränted san arizona zon as sunt en diiljstoot foon da feriind stoote e diiljstoot läit önj t söödweesten foon t lönj önj t norden läit utah önj t ååsten new mexico önj t sööden meksiko önj t söödweesten california än önj t nordweesten nevada dåt heet manschne e hoodstää foon e stoot as phoenix da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san arizona heet counties for wus t lönj foon arizona foon nü diilj foon meksiko wörd dåt new mexico teritoorium üt di arizona foon nü et weestdiilj foon new mexico än et sööddiilj foon nevada biled wörd ma di gadsden kuup foon meksiko for milioon us dollar wörd iinj wider gebiit foon km önj t sööden faan di gila struum diilj foon t teritoorium arizona wörd biikenmoune san äin teritoorium et teritoorium wörd biikenmoune ån stoot önj da feriind stoote arkansas rkns as sunt en diiljstoot foon da feriind stoote e diiljstoot läit önj t sööden foon t lönj önj t norden läit missouri önj t nordååsten tennessee önj t söödååsten mississippi önj t sööden louisiana önj t söödweesten texas än önj t nordweesten oklahoma dåt heet manschne e hoodstää foon e stoot as little rock di mississippi struum as for t mååst et ååstgränse foon e diiljstoot di arkansas struum låpt foon t weesten tu t ååsten in önj e mississippi et jeeft twäär grute floose foon bärje önj e diiljstoot di grutst bärj önj arkansas as mount magazine wat meeter huuch as än önj t weesten foon a diiljstoot stoont da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san arkansas heet counties kiik uk deer list foon counties önj arkansas e stoot wörd samermoune diilj foon da feriind stoote dåt atoom as en submikroskoopisch struktuur ju önj åle gewöönlik mateerii forkamt atoome bestönje üt subatoomische diile elektroone protoone än neutroone atoome heewe jü draft ja tu kombiniiren am moleküüle tu bilen en wåådermoleküül tun biispel bestoont üt tou wååderstufatoome än iinj sörstufatoom atoome san da fundamentäle bägstiine foon e kemii än da wårde önj keemische reaksjoone uler tunintemååged dåt jeeft bloot tüüpe foon chemische bägstiine unti keemische elemänte da önj e natuur aw e jard fünen wårde ja wårde klasifisiird önj e perioodisch tabäle jü klasifikasjoon as grünlaid aw e tål protoone önj dåt atoom ouer tüüpe atoome koone künstlik mååged wårde ouers da san ai stabiil än breege åläiwen ouf eefter natüürlike keemische elemänte döör kärnkliiwing atoome foon dåtseelwie elemänt koonen ferschilie radioaktiiwe äinschape hääwe grünlaid aw e tål neutroone önj e kärn atoome mad jüseelwie tål protoone ouers ünlike tåle neutroone wårde isotoope foon dåtseelwie keemische elemänt nååmd ouerdåt atoome ålewäägens forkaame san da ål iirhunerte lung fälj foon stuudium nütutids ruchte da unersäkinge jam forålem aw kwantum efäkte ås önj bose einstein kondensaat jü atoomteorii as en teorii ouer dåt weesen foon e mateeri jü teorii säit dåt åle mateeri üt atoome bestoont da griichische filosoofe ås leucippus än democritus hääwe ouer dåt weesen foon e mateeri eeftertoocht jare tånken heet iinjfåch säid diheere wäi fülied wan en materjool ås tun biispel gölj apbräägen wårt änret dåt weesen foon da latje stöögne ham ai dåt as nuch åltens gölj da griiche hääwe spikeliird dåt wan da stöögne önj nuch latjere stöögne apbräägen wårde deer wårschiinjlik en ståådium kamt weer da latje diile ai wider apbråågen wårde koone önj dåt griichische bedjüset dåt uurd atomos ai schiisbor dåt as weer dåt uurd atoom jurt kamt atoome bestönje önj e hoodsååge üt lääsie rüm ouers uk üt latje subatoomische diile made önj dåt atoom as en latje positiiw lååsenen kärn wat bestoont üt nukleoone ås huum da protoone än neutroone tuhuup namt di räst foon dåt atoom bestoont üt da smiisie eläktrooneschaale deerbai heet en proton en positiiw eläktrisch lees än en eläktron en lik grut negatiiw lees önj en neutråål atoom as deerfor jü tål protoone än eläktroone lik än san da lääse iinjenouder ütwäägen lääsene atoome wårde ioone nååmd atoome ma maner eläktroone ås protoone hääwe en positiiw lees än san bekånd ås katioone deer ouerfor hääwe atoome ma mör eläktroone ås protoene en negatiiw lees än da wårde ås anioone betiikned elektroone draie trinam di kärn ma grut gauihädj ja draie uk önj ferschilie oustånde foon di kärn huum säit dåt da näiste bai di kärn kaame önj iinj schaal for än da wider wäch san önj wi en ouder schaal ark schaal fäit en numer dåt näist bai di kärn as schaal jü füliend foon di kärn ouf räägned wårt schaal nååmd äsw di kärn as mör åas keere latjer ås dåt atoom jü grute foon dåt atoom wårt ålsü bestimd döör jü grute foon jü büterst eläktrooneschaal wan we en atoom fergrutere wörden tu jü grute foon hiilj nordfraschlönj dan wus di kärn deer made önj nuch latjer ås sün latjen golfbååle atoome wårde gewöönlik klasifisiird eefter jare atoomtåle da stime tu jü tål protoone önj dåt atoom önj neutroole atoome as dåt lik an jü tål eläktroone jü atoomtål bestimt jü famiili unti dåt elemänt weer dåt atoom tu hiirt koolestuf atoome san tun biispel da iinjsiste atoome da protoone önjthüülje ål da atoome ma jüseelew atoomtål diile en wid ferschilihäid foon füüsische äinschape än ferhüülje ja keemisch lik da ferschilie tüüpe atoome wårde önj jü perioodisch tabäle betiikned ju masetål unti nukleontål teelt da gånse protoone än neutroone da önj dåt atoom forkaame jü tål neutroone heet nån influs aw e elemäntklasifikasjoon foon en atoom en keemisch elemänt as ålsü en hiilj atoomfamiili än deerönj koone ålsü ünlike atoomtüüpe forkaame da jüseelew atoomtål hääwe ouers ünlike masetåle da atoomtüüpe wårde dan isotoope foonenouder nååmd am en isotoop foon en ouder isotop önj sin elemäntfamiili tu unerschiisen schraft huum ääder di noome foon en elemänt sin masentål t b koolestuf wat bestoont üt protoone än neutroone önj ark atoom dåt iinjfåchst atoom as dåt wååderstuf atoom ma atoomtål foon än wat bestoont üt en proton än en eläktron di wååderstuf isotoop di neutron äkstra önjthüüljt wårt deuterium nååmd än di wååderstuf atoom ma tou äkstra neutroone håt tritium da isotoope wjarn en teemå wat rucht intråse önj e waasenschap apteeld heet forålem önj e eeder önjtwikling foon e kwantenteorii dåt keemisch ferhüüljen foon atoome as önj e hoodsååge tu tunken an e interaksjoon twasche jare eläktroone forålem da eläktroone önj e büterst schaal da faläns eläktroone nååmd wårde hääbe di grutste influs aw dåt keemisch ferhüüljen kärnelektroone da da ai önj e büterst schaal forkaame spaale wälj en sekundäär rule önj e hoodsååge ouer dåt oufschirmingsefäkt foon e positiif lees önj di atoomkärn ark schaal trinam di kärn koon bloot en bestimde tål elektroone bärje schaal eläktroone schaal eläktroone schaal of eläktroone oufhingi foon dät elemänt weer ham dåt am hoonlet ark atoom wat en ful unti lääsi büterst schaal heet as mör stabiil atoome linge jü stabilitäät döör eläktroone tu diilen ma näiber eläktroone unti döör eläktroone foon oudere atoome hiiljenåål wächtuhåålen wan eläktroone diiljd wårde wårt en koofalänt ferbining biled koofalänte ferbininge san da starkste atoomische ferbininge aw jüdeer wise bliwe atoome tuhuup önj grupe da moleküüle nååmd wårde da eläktroone önj e büterst schaal draie dan trinam åle atoome tou wät älk individuäl atoom dan leet ma en ful ålsü stabiil büterst schaal wan iinj unti möre eläktroone gåns foon en atoom wächhülen wårde döör en ouder atoom dan wårt en ion bilied ioone san atoome da en näto lees hääwe infüli foon dåt ünlikwächt önj tål protoone än eläktroone hu atoome ås natrium hääwe mån iinj eläktron önj e büterst schaal oudere ås kloor brüke jüst mån iinj eläktron am e büterst schaal fultumåågen wan natrium atoome kontakt mååge ma kloor atoome dan jeeft ark natrium atoom sin büterst eläktron ouf tu en kloor atoom da natrium atoome foue dan en positiiw lees än da kloor atoome en negatiiw lees dåt ion wat dåt eläktron steelen heet wårt dåt anion nååmd än as negatiiw lääsen deeriinj wårt dåt atoom wat sin eläktron ferlääsen heet en kation nååmd än as positiiw lååsen katione än anione wårde eefternouder tu täägen infüli foon da coulombkrafte twasche da positiiwe än negatiiwe lååse jü önjtiikraft wårt elektrovalänte unti ioonische kraft nååmd än as swåker ås koofalänte ferbininge auger eläktroone späktroskopii aes as en analysemetoode foon ouerflächen ma heelp foon auger eläktroone wan huum önj vakuum en materjoolproobe bestroolt ma primääre eläktrone ma en energii foon süwat bit kev dan sånt dåt materjool seelew wider eläktroone üt da sekundääre eläktroone heewe åle grutelse foon energii ouers deertwasche fåle hu scharpe spase ap da sünååmde auger eläktroone da auger eläktroone heewe en energii jü bestimd wårt foon da elemänte önj dåt materjool foon jü proobe ruchts as dåt efäkt skitsiird for en moleküül ma twäär boone suke boone heewe en for ark elemänt karakteristische energii wan nü dåt moleküül foon en primääreläktron drååwed wårt dan koon iinj foon da biise banere eläktroone rüüdj en huuger enärgii füünj än deerdöör önj en huugere boon broocht wårde eefter en bestimd tid fålt dåt dan önj sin üülje boon tubääg önjjääwen ma en piil än en lääsi ween stää weerbai dan en enärgii fri wårt jüst lik an dåt ferschääl in enärgii foon da biise boone jü enärgii wårt dan madiild piil ma woog an wi en ouder eläktron wat dan as auger eläktron ütsånd wårt än uk en lääsi stää ääder leet auger dooten wårde gewöönlik jääwen as späktra önj oufliided form dåt as ruchts jääwen for koower nitriide dåt jeeft en klåår spase for stikstuf n aw ev koower heet foole mör eläktroone önj foole mör boone än jeeft ålsü foole mör spasse nämlik bai ev ma tou latjere än bai ev auger eläktroone üt diipere lååge ferliise jare karakteristische enärgii döör stiitjen iinj huuger ladene atoome da analysiirbore eläktroone ståme deerfor üt da boowereste bit nanomeeter ålsü bit atoomlååge deeram as aes forålem en ouerfläche tächniik döör sputer ätsen önj vakuum koone ouers lååge wächhååld wårde sü dåt huum diiper mätje koon sü koone gånse diipde profiile behülen wårde wan önjwånd önj en raster eläktroonemikroskoop koone uk bile kartiiringe foon jü spriidjing foon bestimde elemänte ouer en proobe mååged wårde bai kev primäärenärgii än en latj struum as di strool sü fain dåt huum deerbai en apliising foon um füünj koon jü grutste gefäilihäid foon bit atoom prosänt fäit huum bai grutere struume än e gehalt an en bestimd elemänt koon önj en präsisjoonsfaktor tou bestimd wårde deerma as aes foole bääder tu trouen as sekundäär ioone massen späktroskopii sims ouers as deeriinj foole maner gefäili autonavigasjoon mååget dåt möölik åltens tu bestimen weer huum as dåt årbet ma dåt gps global positioning system wåt funksignååle foon spezielle satellite benjütet da siinje åltens hiilj presiis jare posisjoon än jü tid foon jü siinjing dåt navigasjoonsräischup empfångt sü n signåål schucht aw jü klook hü lung dåt signåål unerwäis wään as än koon dan ma jü hiilj bekånde funkgauihäid beräägne hü fiir di satellit wach as wan huum nü in dåt auto ma sü n räischup käärt än huum empfångt åån satellit di boowen hambörj as än n oudern boowen kopenhagen dan wiitj huum ålsü hü fiir huum foon hambörj as än hü fier foon kopenhagen än deerma san da tou möölike stääse foon dåt auto aw dåt flåche lönj hiilj än åål bestimd am nü tu waasen huk foon da tou dåt rucht stää as brükt huum ålsü nuch n treeden satellit t b boowen kiel deerma koon dan tuglik uk di höögde ferårbed wårde sü dåt huum deerma uk in da bärje kiire koon eentlik jeeft dåt bai trii satellite uk nuch n tweeden punkt ouers di fant huum twaie sü huuch as da satellite boowen di wråålouerfläche än as deeram in e autoferkiir ünmöölik ouerdåt dåt navigasjonsräischup hiilj presiis jü tid waase mötj brükt huum deerfor uk nuch n fiirden satellit ouerdåt huum dan intwasche di äine lååge wiitj koon huum jare oufstånd ünoufhingi bestime än deerma jü tid foon emfång dåt as duch tid foon siinjing plus räiseduur foon dåt signåål natörlik wiitj huum dåt jarst tooch jü tid än di äine lååge dan ai presiis ouers döör widerhåålen kamt huum ålt tächter bai di rucht wjart dåt as dåt dåt möölik mååget dåt seecht automatisch aw arken momänt da starkste satellite beräägnet jü posisjoon än jü kiirruchting än wist dåt dan ålens aw n latjen schirm in form foon n triidimensionåål koord deerbai wist dåt dan uk nuch jü gauihäid än hü lung dåt nuch as eefter di näiste oufsliik huum koon deer sügoor jü adräs önjbringe weer huum haane wal än dan wårt huum deer gåns moi for jü döör ouflääwerd bit aw hu meetere presiis sügoor koon huum ham wise lätje weer staue san än weer gauihäidskontrolle mötj huum ai wan huum iinjsen foon di önjjääwene wäi oufwikt dan fångt dåt räischup gliks wi önj da naie dooten tu ferräägnen dåt wåårt oofting hu minute ouerdåt dan da önjnäiernde beräägninge foon näien ütfäärd wårde mönje am tu wisen weer huum ham ma jü sü bestimde posisjoon befint önjthålt dåt navigasjoonsräischup elektronische koorde bai en goue marke koon huum deer oofding näie for dilleese sü dåt ål da änrenge in dåt weegesystem matiinjs ma apnümen wårde bakern bäkere bakere sternidae san en fögelfamile an hiar mä a kuben an ööder fögelfamilin tu at kategorii faan a kuben an waadfögler charadriiformes bakern like kuben jo san oober letjer an smääler an waanre uun a wonter am a süüd jo san cm bit cm lung haa smääl spas ütjluupen jügen an en goobelstört so üs swaalken diarfaan haa s uk hör sjiisk nööm bi t fläen hual jo a nääb flooksis lik efter onern a feedern san witj of grä an föl slacher haa en suart hüüw a miast slacher lewe bi a küst enkelten oober uk uun t banlun jo bräät lik üüb a grünj miast uun koloniin a nees lei nai bienööder an san knaap tu käänen mad stianer an song bakern swääm ei hal wan s faske rödle jo stun stal uun a loft an sjit do lik deel uun t weeder efter letj fask bakern waanre uun a wonter bit süüdafrikoo an flä sodenang iansis am a eerd uun ian juar am täält slacher apdiald tu sköölen at baragan tadorna tadorna as en fögel an hiart tu at onerfamile tadorninae det ment hualewges so üs bi a ges sä mantje an wiifke bal likedenang ütj bi anen as det normoolerwiis ööders det an as miast brün an di wörd bruket baraganen bräät bi a küst an üüb eilunen uun a nuurd an uastsia oober uk uun t banlun diar sjük s kaninhööl an ööder steeden huar s jo fersteeg kön uun a geerels kön baraganen sjauer weg loong ei flä sodenang kem grat sköölen tu mellumsun of trischen diar auerwontre s uk so loong diar nään snä an is leit ööders waanre s widjer am a süüd tu frankrik of portugal baraganen wurd bit cm grat hör jügen spään bit cm diarbi san a mantjin en betj grater üs a wiifkin jo weeg tesken an g uun t madel san t kg a wiifkin san aal wat smääler an lachter bende bendsen tuläid di detsämber önj risem störwen di detsämber aw rø hi wus en spräkemoon än priwootliirer än laawed maning iirnge aw rø tujarst wal r schöljmäister wårde ouers eefter en iir foon sin studium önj kil heet r aphülen niimens wiitj weeram hi as dan hüsliirer wörden än heet ham deerbai ma da liire foon franz anton mesmer ütenouder seet hi heet dan seelew di magnetismus praktisiird sü as r natördoktor wörden än heet åles apschraawen wat hi mååged heet am da psüchisch krunke wider sün tu måågen hi heet süwälj önj tjüschlönj as uk önj dånmark årbed sin metoodik heet ham sügoor dåt fernaamen foon en troolemåån dänj hi wörd dan di üülje bendsen nååmd bendsen laawed aw roe weer r ham uk befraid heet än tuleest uk störwen as hi wus e grünleeder foon e literatur än spräkewaasenschap aw e fååstewål sin grut årbe as ma as unertiitel zur vergleichung mit den verwandten sprachen und mundarten dåt önj leiden önj holönj ütdänj wörd dör dåt heelp foon prof matthias de vries dåt heet side än as wi ütjääwen önj walluf bai wiesbaden da berberspräke uk berberisch berberisch tamazight bile maenoud en twich foon da afro asiatische spräke än wårde snååked önj tiin lönje önj nord afrikaa dåt spräkegebiit låpt foon marokko önj et weesten bit tu dåt ägyptisch siwa önj et ååsten än foon dät madelheef önj et norden bit tu jü republiik niger önj et sööse da mååste snååkere jeeft dåt ouers önj marokko algerien än libyen dåt berberisch wårt snååked foon süwat di haleft foon da marokkaner en treedepårt foon da algerier än da maure än en füftel foon da lybier hüfoole manschne dåt maenouder jeeft da berberisch snååke as ai gödj bekånd ouerdåt foole lönje önj e maghreb niinj doote ouer spräke önj jare följksteelinge apnaame da wårde taksiird aw tuhuupe twasche seekstiin än dorti miljoone deerbai da latjere grupe da booge önj tunesien mali ouers uk önj spaanien frånkrik holönj bälgien tjüschlönj kanada än da feriinde stoote di noome di da mååste berbersnååkere har seelew jeewe as imazighen frie manschne tamazight önj nördlik berberisch di noome for di spräke for ham seelew as jü jü form foon di iinjtål amazigh foon imazighen di oueriinjstimende ütdrük önj da tuaregspräke as oufhongi foon dåt dialäkt tamasheq tamahaq tamajaq di ütdrük berber wårt mååst brükt ouers wårt foon foole imazighen as feråchtlik fäild dåt uurd berber as früne tu dåt frasch barboor da biise uurde ståme foon dåt griichisch barbaros weerma da üülje griiche åle följke betiikneden da ai griichisch snååkden beryllium as en keemisch elemänt ma sümbool be än atoomnumer dåt as en junkgra jardalkaalimetal ås jarste erkånd nicolas louis vauquelin dåt önj oksüüdisch form önj dåt iir luked dåt friedrich wöhler ås uk antoine bussy dåt metal döör reduksjoon foon berylliumchlorid ma kalium fri tu måågen di noome beryllium ståmt foon dåt griichische berullos beryl önj dåt praakrit veruliya önj dåt paali veuriya foon veiru unti viar bliik wårde wåt haanewist aw dåt bliik blai foon di hoolewäädelstiinj beryl dåt håt dåt en liising foon beryllium swätjåchti smååget weeram dåt dåtdeer elemänt en tidlung di noome glucinium dräägen heet foon dåt griichisch glykys wåt swätj bedjüset da eedere kemiste da dåt mälded heewe däin dåt stärwend berylliumferbininge san nämlik bäisti gafti dåt as en gödj materjool am röntgenwaninge üt tu måågen ouerdåt jüdeer strooling döör jü läich masentachte foon beryllium ai stark absorbiird wårt än dåt metal aw e oudere side starkenooch as am en faakumsüsteem ouftusliten wan beryllium ütseet wårt önj strooling heet dåt jü äinschap neutrone fritujeewen dåt wårt deeram wälj ås en swåk neutronekwäl ferwånd for ålem önj legiiringe ma koower wårt dåt elemänt foole ferwånd ouerdåt suk materjoolie goue äinschape awwise da san goue liidjere foon elektritsiteet ås uk fon wårmk da san lächt stark stif än hard än widerstönje korrosjoon än trååthäid da wårde önjwånd önj punktswaiselektroode metalfäädere än eläktrische kontakte önj lufttfård rümfård än rustings industrii fine ja besuners önjwiinjing uk önj e nukleårindustrii fant dåt elemänt önjwiinjing dåt heet en läige döörsnaas for dåt önjfången fon tärmische neutrone berylliumoxüüd wårt wälj önjwånd am sin goue wårmkliidjing starkhäid hardhäid än san besunners huuge smultpunkt önj mötjseeting tu dåt metal as dåt en isolaator berylliumoxüüd wårt uk åltens mör ås materjool for lüdspreegermembråne ferwånd beryllium heet foon da lächte metale åån fon da huuchste smultpunkte di elastitsiteetsmodul as amtränt en treedepårt foon dåt foon stool dåt as en goue wårmkliidjer ai magneetisch än teemlik stabiil bai rümtämpratur än normoole drük wårt et ai foon atmosfeer önjgram wårschiinjlik deeram ouerdåt et en ferbadende oksüüdlååge biliet deeram koon dåt uk en kläis önj glees mååge dåt wårt sügoor foon konsäntriirde salpeetersöre ai önjgram for ålem önj da buell motoorfiile weer dåt önjwånd wårt önj e legiiring foon dåt öölepump kamfiilj heet et räigelmääsi gaftie reaksjoone ütliised önj e natör kamt dåt for önj bünene tustånd önj mineroole ås bertrandit beryl chrysoberyl phenakit aquamarin än smaragd da biise leeste san huulewäädelstiine en bewis as uun a matematiik en wai am iandüüdag tu wisin of en ütjsaag woor of ferkiard as diarbi gongt am faan aksioomen ütj jo saat am saner bewis üs woor föörütj ütjsaag det kwadroot faan en ünlik natüürelk taal as uk weder ünlik bewis wan n en ünlik natüürelk taal as do koon ik n uk skriiw üs diarbi as k en natüürelk taal of uk det kwadroot as do efter at iarst binomisk formel auer en lik taal as mut en ünlik taal wees sodenang as uk en ünlik taal det wul ik bewise ütjsaag wan det kwadrootrut ütj en lik natüürelk taal n en natüürelk taal k as do as detdiar natüürelk taal k uk lik bewis ik nem uun as ünlik do as efter ütjsaag boowen uk ünlik det as oober en wederspreeg tu min föörütjsaatang dat n lik as diaram koon det wat ik uunnimen haa ei woor wees det ment as en lik taal det wul ik bewise biakin sö biiki fe biikin mo biikebrånen as en nuurdfresk fest an woort tu piadersinj febrewoore feiert sant as at biakin gudkäänd üs unesco weltarewdial det wurd biak komt faan ingelsk beacon of sjiisk bake an ment soföl üs tiaken en grat laacht tiaken an piadersinj as di inj föör piadersdai en katuulsken feierdai näämd efter di halag petrus petri stuhlfeier febrewoore uk üüb a däänsk nuurdsiaeilunen käänt am pers awten arke saarep hää sin aanj biak an trinjam det ial jaft at föl onerhualang uun enkelt saarpen woort teooter spelet at woort süngen an daanset an üüb sal an üüb a stolberag wurd reedin häälen an diarefter jaft at en greenkualiidjen al föör a krastelk tidj haa a minsken biaket am a wonterspuuk tu ferjaagin uun t an juarhunert haa a eilunsfresken hör sialidj ajis saad tu hör waalfangfaart doomools hed am ei föl holt an sodenang wiar t man en letj ial bi strun daalang san a biakebonker grat diar wurd tanebuumer bosker an uk grater buumer ferbraand boowen üüb t biak komt üüb sal en tan an wan t deelfäält as a wonter föörbi üüb oomram an fer komt en piader sjiisk peter üüb t biak det as en bruket sträpope det wiar iar wel so mend dat am a poop petrus san efterfulger an a katuulsk hööw uflönet daalang hää a piader nian grater bedüüdang muar sölrang faan jens mungard dåt biletääl uk bileferteeling unti comic nååmd as iinj foon da ålste forme foon literatuur en biletääl bestoont üt en ra foon oufbilinge da en tääl ütmååge en biletääl wårt mååged fon en tiikner än en schriwer wilems schraft di tiikner uk jü ferteeling man wilems årbe uk möre manschne bai dåt tiikenårbe skitsiire önj blåk ouertiinj ma bökstääwe fersiinj unti bai dåt tääl biletääle hääwe jare ütsproot önj jü bileschraft en eeder form foon biletääl as di täpich foon bayeux weeraw jü slåcht bai hastings ütbilied as mesoameerikaanische hoonschrafte jäiwen mütoloogische tääle wider döör en tuhuupestald süsteem foon oufbilinge än logograme ålsü en lait aw jüseelew wise as önj da biletääle foon diling uk da forhistooorische oufbilinge da önj hööle fünen wörden san as önj da hööle foon lascaux koone betråchtied wårde as en eeder form foon biletääl jü uurform foon e egüptisch hieroglüüfeschraft as faktisch uk en form foon tiikende biletääle en bekånd biispel foon biletääle üt dät madelåler as di eermebiibel biblia pauperum önj e jarst haleft foon dåt iirhunert wus uner oudere di swaitser rodolphe töpffer bekånd for sin biletääle hi feröfentlikte dåt jarst modärn biletääl dåt önj tjüschlönj bekånd wörd as fahrten und abenteuer des herrn steckelbein uk max und moritz foon di tjüsche wilhelm busch en schalmehistoori üt as en biispel wään for da jarste amerikaanische biletääle ouder årbe foon busch wus dan al önj dorti spräke ouerseet wörden began iirhunert füng emile cohl önj ma dåt tiikend bewäägend biletääl uk önj hu friiske spräkwise jeeft et diling biletääle as hans momsen önj foortuft önj foortuft di wörd bai di böre momme jensen önj foortuft en latjen dring tuläid än di füng di noome hans dåt schölj awäädrie fraschlönjs grutste räägenmäister än nawigationsliirer hans momsen wårde hans wus momme san tweede san än hi wus mån wat spinkel deeram wörd hi bait hüs dåt hanerng unti hennerling nåmd as latjen dring såch hi iinjsen hü san taatje en stuk lönj tiiknet än beräägnet än hi frååget ham weeram mååget taatje dåt sü momme jensen swåårt säk de aw e looft euklids elemente üt deer stoont et önj hans ging tu loofts än fün uk en holönschen ütgoowe foon dåt bök foon di grute griichische matematiker dåt häi san åte jens jakobsen nuch brükt wat nawigationsliirer önj holönj wään wus nü muurst hans ouers jarst hilonsch liirer ma en holönsch fiibel än en biibel tu heelp loket ham dåt uk önj en kurt tid ma iir häi hi di gånse euklid önjt hood dåt böreårbe feel ham swåår än as hi awäädrie for e jardkoor schölj bai e dik köö hi dåt ai döörhüülje hi füng dan ouers en önjstaling as heelper bai en loonmätjer önj titmarschen as hi deerfoon di härfst wi tu hüs köm köö hi san taatjen en gruten poose giilj aw e scheew smite wat hi åles fertiind häi deer mååged di üülje grute uugne än hans füng nü uk heer årbe as loonmätjer wörd hi dan sügoor dikfooged än stootlike loonmätjer hi häi ham önjtwasche befraid än sin wüf häi en latj kriimerai tubai di samer wus hans nü böre än loonmätjer än di wunter studiird hi önj sin böke mååged koowersteege twited bile üt hoolt mååged säkstante än oktante unti sügoor klooke än wilems slipet hi uk gleese tu sin instrumänte bloot ma hü böke häi hi ham möre fråmde spräke liird sü as dånsch holönsch änglisch frantsoisch än latin hi befottet ham uk ma geografii histoorie astronomii geometrii algebra optik än mekanik ouer dåt dåt åles ma tu e nawigation hiird di wunter kömen siimoons foon e hålie än böresaane fon et faååstlönj eefter foortuft tu hans momsen am foon ham tu liiren sam deerfoon wörden awäädrie düüchtie kaptaine unti dikfoogde unti dikgroofe sü uk di grute räägenmäister foon lonham dikgroof andreas nissen am liifsten ouers sätj hans önj sin tööningehüs wat hi as wärkstää inruchted häi heer güütj hi knoope baged en winmeelen mååged en model foon en krichsschap än bbäged sügoor en rucht orgel ma rigister an floite as astronomm füng hi en noome as et ham luked jü boon foon en komeet tu beräägnen hü liird än önjsänj hans momsen uk ma e tid wörd sü bliif hi duch åltens di schuchte än ruchte böre ma hutschuur äinweewden jåk än en latj ween ulen hul hi bliif åltens di seelwie uk wan deer huuge hiirne bai ham tu besäk kömen ån foon sin schoulere wörd profesor önj köbenhuuwen dåt wörd jü iinjsist gruter räis wat h m unernümen heet önj köbenhuuwen wörd hi ma iiren apnümen ouers deer wus jüst ai foole amgung önj ham hi wus fort mååst wat önj e uniwersitätsbiblioteek unti önj et obserwatorium hans momsen sin wüf adelhaid breckling wus iir junger as hi jü wus uk foon foortuft üt en latj hüs aw e mayenswärw ja häin tuhuupe bjarne weerfoon ån saan adwokoot wörd önj bräist hans momsen booged sin hiilj laawen aw e gabrielswärw önj foortuft än deer störw hi uk di en wasen pårt foon sin laawen heet theodor storm beschraawen önj san as hauke haien tu iiren foon hans momsen wåårt arks iir di kultuurpris foon e kris nordfraschlönj ütdänj harro paul harring august üüb ibenshoof bi wobenbel uun nuurdfresklun mei uun saint helier üüb jersey wiar en rewolutjuneer dachter an mooler harro harring wiar di dring faan en büür diar leeder dikfööges wurd uun t tolhüs faan hüsem hää er liard leeder wul hi hal mooler wurd an ging tu t studiarin tu kopenhuuwen an tu dresden diar kaam er mä radikaal studenten tuup an sodenang begand hi politiik tu maagin uun ingelun määt er lord byron an uun münchen skrääw er faan bit för t teooter an wiar harring uun wien man metternich jaaget ham ütj at lun uun münchen liard er heinrich heine an di poliitiker georg fein käänen faan bis wiar harring soldoot för ruslun uun warschau begand hi för t rewolutjuun tu stridjen hi skrääw för t bleed dachten an romoonen an saat ham för onertrakt natjuunen iin sin skraften wurd flooksis ferbeeden an hi salew muarsis ütj at lun jaaget a onertrakt natjuunen tu hör freihaid tu ferhalpen wurd sin leewentsapgoow raiset hi tu rio de janeiro am a suart slaawen tu redin mä giuseppe garibaldi wul hi a ferianet stooten faan süüd ameerikoo grünjlei ging er tu new york man foonj diar ei föl frinjer üs at marts rewolutjuun uun sjiisklun ütjbruch kaam er weder tüs tu euroopa a jüüle hääl hi sin reede tu a nuurdfresken üüb a markes faan breetsteet diar wul hi en nuurdfresk republiik ütjrep uun rendsborag werket hi för det republikaans bleed das volk raiset hi tu norweegen ingelun an ameerikoo maaget hi sin leetst grat rais tu rio de janeiro tuleetst hää harro harring üs mooler an magnetisöör werket a leetst leewentsjuaren ferbroocht er uun aaremmud an alian üüb det kanooleilun jersey hi wiar kraank an feeld ham ferfulagt san loonsmaan theodor storm hää ham diarför iinsaat dat hi tüs tu nuurdfresklun kem moost man tuföören saat harro harring mä juar sin leewent salew en aanj en hautjarscher as n seelewkäärend maschiin jü ferwånd wårt tu dåt bärjen foon kjarlfruchte rauwsädj sanrouse eekerbuune än gjarssädj jü maschiin as ütrüst ma en knifbüüljke scheerscheew heesp önjtiisnäk tjarschtrumel än sääwe deerdöör wårt önj aan årbesgung jü frucht haud turschen än wårt dåt sädj riinsched oufhängi foon jü tu bärjen frucht wårt en hauforsats di bestönjt üt haubüüljke scheerscheew än heesp an jü maschiin kååwled di haubrååtj koon lade twasche än ouer meeter jü frucht wårt en latje iinje boowen jü grün oufhaud weerdöör en iinje foon di staingel jü stöpel stönjen blaft jü frucht fålt eefter dåt hauen aw jü scheerscheew än wårt foon jü ründdraiende heesp än jü önjtiisnäk in di tjarschtrumel önjfjard di fruchtstruum wårt twasche di tjarschtrumel än di måntel fjard weer döör wrising dåt sädj da änkelte kjarle foon dåt strai schååst wårt awäädrie kamt dåt strai aw da schudere än da ma dåt strai nuch mafjarde kjarle fåle döör hoolinge eefter unern aw dåt boowerst sääw dåt sädj üt di tjarschtrumel fålt aw dåt boowerst sääw uner jüdeer säaw sat nuch iinj dåt boowerst sääw heed grutere hoolinge as dåt unerst sääw döör en püster wårt en luftstruum döör da sääwe draawen än deerdöör fåle bloot da swåårere diile dåt sädj döör da sääwe üt di riinschingsprotsäs kaame tra produktstruume ål wat aw dåt boowerst sääw laden blaft bestönjt üt da åågene lääsie paale än lääsie wupe dåt fålt aw di grün tubääg ål wat aw dåt unerst sääw laden blaft san huulew unti ai turschene wupe än kjarle da nuch bai da åågene klaawe dåt wårt for nai eefter di tjarschtrumel transportiird än nuch iinjsen turschen ål wåt döör dåt unerst sääw fålt as riin sädj dåt eefter di kjarltank transportiird wårt for en gödj resultååt mötj jü gauihäid foon di luftstruum döör da sääwe gödj instald wårde as jü tu läich dan gunge ma dåt sädj uk latje stöögne strai ma as jü tu grut dan wårt dåt sädj uk tu diiljs wächpüsted jü gauihäid wårt räigled döör jü draitål foon di püster oufhängi foon jü tu bärjen frucht wårde uk unerschiidlike sääwe brükt ouers modärne hautjarschere san oofding ütrüsted ma ferstalbåre sääwe dåt sädj wårt eefter di kjarltank transportiird än wan di ful as wårt hi döör en ouftankröör ap an önjhånger önjtlääsen modärne hautjarschere koone bit süwat oocht toone korn in di tank läägere dåt strai koon önj en swees ääder di hautjarscher aw e grün dilläid wårde aw hu hautjarschere as dåt uk möölik dåt strai ma en håkelskast latj tu måågen än ouer dåt lönj tu ferspriidjen önj hu fåle wårde da åågene ma treele fersprååt di hautjarscher wårt önjdraawen ma en diiselmotoor da ferwånde laistinge lade twasche än kw jü önjdriwing foon da tjarschmechaniie schait bål åltens ouer kilriime jü önjdriwing foon da fiile schait mechanisch unti hydraulisch helium as en keemisch elemänt ma sümbool he än atoomnumer dåt as en blailuus inert äädelgas huum snååket uk wälj foon heliumgas wat as n pleonasmus sänj wårde koon ouerdåt helium åltids en gas as ütnümen wan dåt bäisti kölj as helium wörd foon di frånsmoon pierre janssen än di änglische norman lockyer ünoufhingi foonenouder fünen da biise studiirden dåt jåcht foon e san bai en sanferjunkling wat önj dåtdeer iir wus deer såchen s ma en spektroskoop en emisjoonsliinje foon en bit dan ünbekånd elemänt eduard frankland bestääsied da woornaaminge foon janssen än hi wus di moon di forslouf dåt elemänt eefter jü san helios tu benååmen hi betoocht jü äädersilew ium ouerdåt hi deerma räägned dåt dåt elemänt en metal weese schölj ås dåt elemant foon sir william ramsay üt cleverit wünen wörd deer wised ham dåt dåt niinj metal wus ouers di noome wörd ai önjpååsed da sweedische keemiker nils langlet än per theodor cleve fjarden ünoufhingi foon ramsay amtränt gliktidi dåtseelwie äksperimänt döör hermann möller januaar önj hjerpsted bai tuner önj nordslaswik dånmark oktoober önj kopenhuuwen wus en dånschen histoorischen linguist ål wörd hermann san taatje preester aw dåt nordfrasch ailönj sal än sü liird hi uk dåt salring frasch dan foon bit boogeden ja aw e håli uulönj än hiird hi nuch wi ouder frasch sü wörd hi ål jung spräkefergliker eefter sin uniwersitäätsstuudium begand hi ma en nordfrasch spräkeliir weerfor hi uk dåt üüljfrasch än dåt üüljänglisch studiire moost deerbai fün hi üt dåt dåt nordfrasch eentlik aw tou spräke tubääggungt dåt frasch foon e fååstewål da hålie än dåt üülj nordströnj dåt früne as tu dåt ååst än weestfrasche än jü spräke foon da ailönje sal fäär oomrem än hålilönj jü foole näre frün as tu dåt angelsaksisch än dåt änglisch sin doktoorwjarde füng hi önj leipzig ouer en unersäking önj e palatoolra weer hi uk da ferschääle bespräk twasche änglisch än frasch aw jü iinj sid än läich än huuchtjüsch aw e ouder sid uk eeftert bliiw hi aw e sid bai sin oudere unersäkinge ma dåt frasch tugungs sü räisede hi eefter neuwangerooge bai varel önj oldenburg dan eefter saaterlönj weer hi ma heelp foon en tjüsch uurdebök en grut saterfrasch uurdelist tuhuupstald eeftert köm hi uk nuch eefter weestfraschlönj weer hi da dialäkte studiird möller as forålem bekånd wörden for sin unersäkinge tu dåt unermöören foon e teese foon en geneetisch frünschap twasche da indogermaansche spräke än da semiitische spräke ouers sin teorii resultoot foon lungiirig feekmoonsch årbe füng niinj ålgemiin gödjkanen foon e linguistisch feekwrål än wårt diling nuch mån sälten nååmd jü wörd ouers tu jü tid foon en tål foon fäärende linguiste ås gülti aksäptiird sü t b holger pedersen än louis hjelmslev eefter hjelmslev wörd en uurfrünschap twasche indogermaansch än hamiito semiitisch in detail foon di dånsch linguist hermann möller wisd uner benjüting foon jü metoode doon da elemäntfunksjoone möllers årbe wörd foon albert cuny önj frånkrik än önj e junger tid foon da amerikaanische liirde saul levin fortseet dåt as twiwelluus aw möllers årbe tubäägtufäären dåt holger pedersen hamito semiitisch önj sin önjnümen nostratisch spräkefamiili önjslüütj en klasifikasjoon jü bai füliende nostrasiste t b vladislav illich svitych än allan bomhard baibehülen wörd jü hamiitisch famiili wörd foon joseph greenberg ås üngülti fersman di önj füli deerfoon uk di noome hamiito semiitisch ouflaand än döör dåt diling gebrüklik afro asiaatisch erseet möllers magnum opus wus dåt vergleichende indogermanisch semitische wörterbuch foon hi as uk for sin färsjoon foon e laryngoolteorii bekånd jü hi önj die semitisch vorindogermanischen laryngalen konsonanten deerstald hessen as iinj foon da seekstiin stjörkrise diiljstoote foon tjüschlönj dåt lait made önj tjüschlönj än heet en ouerfläche foon km än heet inboogere jü hoodstää as wiesbaden oudere grute stääse san frankfurt am main darmstadt kassel gieen offenbach än fulda hessen wårt begränsed foon bayern än baden würtembärj önj dåt sööden foon nordrhin weestfåålen än rhinlönj pfalz önj dåt weesten foon thüringen önj dåt ååsten än önj dåt norden foon naarersaksen di huuchste punkt as jü wasserkuppe m önj lönjkris fulda da tiin grutst stääse önjt lönj san dåt jeeft önj hessen krisfrie stääse darmstadt frankfurt am main kassel offenbach am main än wiesbaden än lönjkrise hias sö hiiđ of hiir as di nööm faan en lunskap a hias hää en skraalen of süren grünj diaram waaks diar fööraal hiaskrüüs ööder hiasplaanten an sjüüren bekäänd hiaslunskapen san a lüneburger hias of a dresdner hias jo kem fööraal uun nuurdsjiisklun föör iar jääw t a hias bluas bi a küsten huar nian buumer waaks so üs üüb oomram of sal uun muuren of ap uun a berger uun nuurdsjiisklun san för a büürerei oober uk grat buumlunskapen ufholtet wurden so üs bi lüneburg wan a büüren det skraal lun do efter juaren apjiwen haa kaam a bööke an iakebuumer oober weder turag wan t auerdrewen wurden as mä a büürerei do as a grünj ütjweid bit deel üüb a sun so dat at daalang uun t banlun sogoor banendüner jaft at hiaskrüüs calluna vulgaris as en plaant uun det famile faan a hiasplaanten ericaceae hat as di iansagst slach uun det skööl calluna di imergreen strük wääkst man suutjis an koon sowat juar ual wurd hi koon bit cm huuch wurd as oober miast letjer at hiaskrüüs bleut uun a leed somer bit iin uun a harewst a enkelt bloosen san man mm grat föl flenerken an ööder insekten surge för a fermuarang at siad woort faan a winj widjer draanj uun a natüür komt at hiaskrüüs uun madel an nuurdeuroopa föör uun t uasten bit waastsibiirien tu kanada an nuurdameerikoo as t mä iinwaanerern faan skotlun kimen at hiaskrüüs brükt föl laacht an en sunagen grünj hat wääkst üüb a hias uun muuren an uun dünem uun a berger wääkst hat bit tu n hööchde faan m hiilkundi es en weetenskep hur kraankheren biluket uur dat em diar töögenön aarberi ken dat kraank mensken weđer sün uur nii meditsiin en hur ling di mensken bihanelt uur skel di hiilkundlers ütfinj bikeent hiilkundlers en dochters fan nuurđfriislön wiar biluki uk di kategorii hiilkundi gans töönerst ön des sir wichtig henwiis tö bidrachen aur di sünhair des bidrachen maaki fuar t miist lir wat niin dochters sen di skriif di saaken jir sa hen üs di dit weet of hur ling di dit ön en üđer wiki lesen haa wan di wat siir dö of üđers ek gans rocht es sket dü langsen en dochter of apoteeker fraagin ali lir wat jir skriif dö dit eeđer beest weeten en giweeten hat skel man dach klaar wiis dat fan des aarber uk failen pasiari ken en diarfuar ken nemen en garantii dö senerk wan jir wat aur medikamenti staant sket dü langsen me din dochter of tö t mendst me di apotheker snaki jü histoori foon nordfraschlönj as politisch iinjhäid begant eentlik jarst ma e krisreform foon iir bestöö uler poliitisch iinjhäidlik lönj bit tu dåt iir wus jü histoori foont gebiit as pårt foont härtochduum slaswik nåår ma jü foon dåt kiningrik dånmark ferbünen tidwise ööweden uk dan da neederlönsche gruten influs üt ouers mååst bloot önj da mjarschgebiite apårtie aw e salring gååst ouers uk aw dåt fååstlönj ferrädje tålrike grutstiinjgrääwde än ferschilie latjfanste eedere kolonisasjoon önj e jungstiinjtid wus apårtie dåt intwasche döör di steegende heefspäägel foon dåt fååstlönj oufskjard sal tacht kolonisiirt önj e bronsetid profitiird nordfraschlönj foon e hoonel en wichtie hoonelswoore wus dåt reef weerfor nordfraschlönj wälj en sliik monopool häi rike grääftgoowe aw e ailönje spreege for en grut wäljstånd foon tu manst di boowenlååge en wid önjtwikled kultuur än goue hoonwark produkte sügoor luksus diile foon e sööd tjüsch hallstattkultuur fünen harn wäi bit tu oomram da schuchtere inboogere laaweden foon jare eekre än jare tjüch jü stäljtid begand önj nordoiroopa duusend iir lääser as önj e fordere ooriänt dåt stälj wörd ma heelp foon hooltkoole üt moorstälj wünen dåt tum biispel aw e stolbärj forkamt tu jü tid foon f kr ouf köm dåt norden mör än mör önj en kulturäl isolasjoon di hoonel höl ap dåt hiinjere wääder än da huugere stormflödje twüng da manschne än wånder ouf foon e mjarschgebiite ferglik da tooche foon kimbre n teutone önj e följkewånringstid köm dåt tu en wider önjtföljking huum koon deerfoon ütgunge dåt jütids da inboogere foon nordfraschlönj tuhuupe ma da angele eefter änglönj silden aw arken fål fant huum üt dåt än iirhunert niinj klåår sääkerde ouerblaawens foon amentrant ouf kömen friiske ouer e weestsiie da nordfriiske aw e gååstailönje sal oomram än feer än önj hu gååstgebiite önj e wiringhiird än ääderstää tu boogsaten wat lääder amänbai dåt iir tuuchen dan ålwi friiske eefter nordfraschlönj dåtheer tooch tut mååst manschnelääsi mjarschlönj twasche eider än widou wiedau deerüt lätj ham uk dåt grut ferschääl twasche di spräke foon dadeere ailönje än et fååstewåål ferklååre da gååstgebiite wjarn sunt e tid foon e följkewånring döör di as jüüten benåmde dånsche ståm kolonisiird wörden fanste da aw nååre ferbininge önj dåt kärngebiit foon da friiske bai e rhiinmüning än aw friiske kolonisasjoon foon nordfraschlönj haanewise ståme üt dät iirhunert än kaame forålem foon da gååstailönje än ääderstää da kwäle wise for jüdeer tid tålrike kontakte twasche friiske än dånsche üt lätje ouers ai wat naus deer ouer tu waasen füünj dåt deerma uk inboogere foon nordfriislönj miinjd san am wide ham da kolonisasjoonsspoore dütlik üt än belinge uk grutere gebiite foon di kris foon diling äämboor striidjen maning friiske ma da dånsche kininge ju jarst urkundlik mälding foon da nordfrasche gungt aw dåt iir tubääg as saxo grammaticus en ütfjarlik beschriwing foon dåt sü nåmd latjfriislönj schriif jüdeer häi tu douen ma di strid twasche di dånsche kining sven ii än san iinjkining knut da friiske stipeden knut än bageden sööderlik foon hüsem en borj wat sven ouers bestorme köö da näiste iirhunerte wjarn foon tuhuupeuugen än strid kåntiikned wilert friiske önj et dånsch heer tiinden än tum biispel waldemar ii önj e ferlääsen slåcht bai bornhöved iinj eholsteener än hansestäägne stipeden jäif et tålrike stride am stüüre än oufgoowe da friiske seelew häin jam as fri foon dånmark sänj da hiirde weer bloot frasche boogeden wörden önjt madelåler tu e ütlönje tuhuupeslin än häin ma ju soowenhiirdebeliiwing en äin friisk rucht önj da hiirde aw e gååst weer uk jüüte boogedem jüld widerhaane dåt jütisch rucht önj dåt iirhunert wus nordfriislönj önj e ferglik ma oudere lönje wat rik da friiske bedriifen dikbäg än loonbedrif ouers rik wörden s for ålem döör sålt dåt wörd wünen döör dåt ferbrånen foon såltiidj sü räigled ål dåt slaswiker stäärucht foon di infåårtool aw sålt üt da ütlönje sunt dåt iirhunert wörd dåt kliima wider hiinjer wat jü sünhäid foon da manschne lise leet sü wörden wälj uk da dike ai mör sü gödj pååsed ås dan en grut flödj köm jü manndränke ging foole lönj ferlääsen forålem weer dåt lönj döör iidjgreewen ferswåked wus sü ferswün uk en grut diilj foon dåt ailönj strönj en bedjüsen inwånringswoog üt da neederlönje schaid twasche jü reformasjoon än dåt iinje foon di dorti iiri krich da neederlönje wörden önj jü tid en grut måcht aw e siie foon e hiile wråål da rike mjarschgrüne foon e slaswik holsteensch weestküst lookeden hoonlere än koloniste an deertu ferleeten maning neederlönjere jare hiimstoun ouerdåt s am jare luuwe deer ai mör laawe köön önj slaswik holsteen wörden jam rümhartede toleransedikte erleet di krich seelew ströifede dåt lönj mån aw nordströnj leeten jam katoulsche dil aw ääderstää mennonite dööpere än önj dåt nai grünläide fräärstää aw e sid bai da jarstnååmde floose for ålem remonstrante da neederlönjere broochten foole tächnische innowasjoone ma jam ja rewolusjoniirden liküt dikbäg än önjtwåådering än måågeden sü wide loonschape wi beboogboor än tu dåt loonbedrif gåågenful ja fjarden ma bedjüsene ökonoomische fülie ju säisproduksjoon önj gruten stiil in tidwise hätj et dåt aw dåt huulewailönj ääderstää jäif dåt mör silwer ås stälj än huum schölj deer ma göljen knif än fork foon göljene talere ääse hoodgrün deerfor wjarn da trii miljoone pün säis da önj dåt iirhunert önj goue iirnge ääderstää ouer di huuwen foon taning ferleeten di hüstüüp foon e haubärj än da holönjermeelen ståme üt da neederlönje uk ma da neederlönjere kömen da grünlååge foon ål da modärne siidike da schrååde wörden wääsentlik flåcher än büüdjen sü bääder schööl iinj dikbräke da unerkånte wörden döör strai sääkerd än ai mör döör hoolt slaswik wus en dånsch härtochduum wilt dåt tjüsch härtochduum holstiinj uk uner e kining foon dånmark stöö eefter köm holstiinj tu dåt tjüsch bün mån da dånsche fäigeden da biise härtochduume tuhuupe än ferläiden jü ferwålting eefter kopenhuuwen as önjt iirhunert nasjonååle toochte önj tjüschlönj wiiken wörden wälj slaswik holsteen as en feriind regjoon tu dåt feriind tjüschlönj hiire en dånsch bewääging deeriinj bestöö deeraw dåt slaswik åltens tu dånmark hiird häi än deer en pårt foon wårde schölj da nasjonååle ferschääle fjarden önj e märts tu en ääm rewolusjoon foon da tjüsche beboogere önj da härtochduume än sü bit tu e krich twasche dånmark än preusen köm dan di tjüsch dånsche krich weer da dånsche foon ååstenrik än preusen sloin wörden eefter e ferdråch foon wien oktoober moost danmårk slaswig än holsteen oufdüünj tu da tjüsche eeftert tu preusen jü ferwålting bai e weestküste nördlik foon e ääder wörd ferdiiljd önj da krise ääderstää hüsem än tuner eefter e jarst wråålkrich jäif et in dåt iir en följksoufstiming ouer jü gebiitstuhiirihäid foon da nordlike än madlere diile foon slaswik ås resultoot wörd e kris tuner diild än dåt nordlik hoodpårt köm eefter dånmark söödtuner bliif bai slaswik holstiinj jüst sü ås dåt latj nordlik hooddiilj foon e kris hüsem weerönj oufstimd wörd jü lönjföljkbewääging wus karakteristisch for dåt poliitisch kliima iinje er iirnge nordfriislönj wus äiwen ås dåt hiilj loonlik slaswik holstiinj sunt began foon da er iirnge en huuchbörj fon jü nsdap jü blöd än grün ideologii foon da nasjonåålsosjåliste spräk da loonsmååns önj ål önj da leeste frie woole foon jü weimarer republiik füng jü nsdap heer wid ouerdöörsnitlike woolresultoote birkebuumer betula hiar tu a bleedenbuumer faan det famile betulaceae at jaft sowat slacher uun euroopa uun nuurdameerikoo diar fööraal bi a uastküst an uun aasien sodenang bal aueraal üüb a nuurdelk eerdheleft birkebuumer san somergreen buumer of strüker jo waaks gau an kön al efter sääks juar m huuch wees ütjwoksen bit m an muar at buark as üübfaalen laachtgrä bit witj birkebuumer bleu faan aanj maarts bit aanj april an fermuare jo troch a winj diaram flä uun di juarstidj föl polen ambi huar föl lidj ei mä am kön tu a früchten seit am ketjin jo maanelken hinge a wiifelken stun aprocht at siad woort rip uun september bit oktuuber an fäält üüb troch grat jügen at buark as iar brükt wurden för letj kasjin uun finlun an uun nuurdameerikoo haa s diar uk skur an ööder rääskap faan maaget meel tee an bruadduusen det buark suragt diarför dat iidjwaar ei so gau ferdareft uk tjaar an ööle koon am ütj det buark maage a beesembinjer brükt jo twiigen at ris an maaget diar fein struatenbeesmer faan an uk daalang as at ris noch wichtag am loonangen uun a waas tu maagin mä birkebosker werket am uun a sauna am a rag uftuklupin an iarjuaren hää am birketwiiger uk diarför brükt am jongen sliak tu dun bi a ual germaanen an a slaawen spelet a birkebuum en grat rol hi wiar mend för det godhaid freya al uun jü tidj hää am en meibuum apsteld am a somer tu begröötin a ääger faan lunstruaten san iar mä birkebuumer beplaantet wurden auer jo mä hör witj buark uk uun t jonken gud tu sen wiar uun eestlun ruslun finlun an poolen as di buum en natsjuunaal sümbool so üs uun sjiisklun di iakebuum boor unti borium as en keemisch elemänt ma sümbool b än atoomnumer dåt as en suurt metaloid boorferbininge wjarn ål önj dåt åler bekånd di noome kamt foon dåt arabisch buraq for booraks en minerool dåt dåt wichtiest ärts for e boorgewuning as booraks as en boråt en sålt foon boorsör dåt elemänt as deerüt ai sü iinjfåch fritumåågen ouerdåt deerfor starke reduktoore nösi san ås magnesium unti aluminium dåt elemänt wörd deeram jarst foon sir humphry davy louis gay lussac än louis jacques thénard deerståld aw jüdeer wise wårt dåt boor ouers mjuksi mååged döör dåt metal döör ütenouderhåålen foon flüchtie halogenide koon dåt elemänt ouers ma lait mjuks deerståld wårde boorsör wårt foole önjwånd önj e täkstiiilindustrii boorsilikåtglääse san tächnisch ordi wichti önj iiljwärk jeeft deertufäiging foon dåt elemänt önj amorf form en smuk gräin blai boorferbininge wårde unersoocht än önjwånd önj en briidj späktrum foon biokeemische såågen ås sukerdöörlätjende mämbrååne sänsoore for koolehüdrååte bekämping foon artriitis än önj e neutrooneterapii b heet en grute werkingstwassnaas for neutroonefångst än wårt deeram uk önj e atoomindustrii önjwånd boraane san wälj forsloin ås rakeeteiiljinge ouerdåt bai dåt ferbrånen deerfoon en grut mase enärgii fri wårt boor as wider önj bästi riin form wichti ås mjuks dope önj huulewliidjere dåt bretoonisch brezhoneg as en ailönj keltischen spräke wat önjtiinj jü klasifikasjoon duch aw e fååstewål snåked wårt önj e bretanje dideere spräke ståmt ålsü ai foont gallisch ouf ouers as iir önjtstönjen üt da brytoonische spräke forålem üt dåt kornisch lääder kömen da bretoone eefter e fååstewål bit iirhunert än deerbai hääwe s harn spräke mabroocht ouers jütid wörd et gallisch nuch heer än deer snååked deer köö dåt bretoonisch uk nuch hu eelemänte ouernümen hääwe önj e bretanje wårt uk nuch gallo snååked wat en latjen roomanischen spräke as äiwen as dåt frånsch dåt bretoonische wus e spräke foon dåt huuge följk bit dåt iirhunert deereefter ouernüm di oodel dåt frånsch ås standardspräke wat mör onjsiien häi ås schraawen spräke wörd önj e bretanje wat bit önjt iirhunert åltens ünoufhängi wus latinsch brüked ouers sunt dåt iirhunert ouerwün heer uk dåt fransche dåt bretoonische wårt diling nuch foon süwat bit manschne snååked än ferstiinjen foole maner ås da manschne wat dåt nuch önjt iir köön amt iir kånd nuch mååst arke bretoone di spräke än bål di haleft foon da inboogere snååkden dåt uk däilik ouerdåt di spräke diligendäis fort mååst nuch foon ålere manschne snååked wårt as r foont ütstärwen betrüwed jü tål gungt tubääg duch jeeft dåt nuch åltens en intressant literatuur aw bretoonisch önj jü frånsch ferfooting stoont dåt di spräke foon e republiik frånsch as dåt jäif lung strid am e latje spräke foon frånkrik ouers sunt stoont önj e ferfooting uk dat e latje spräke tut årw foon frankrik hiire dåt bretoonische heet fjouer spräkewise brēderep dütsk braderup es en terp wat twesken kaamp en munkmeesk üp di uastersiir fan söl liit die gemeende jert töhop me woningstair wat weesten fan brēderep liit biiring sen da di gimiindi woningstair brēderep dit terp heer masi probleeme me wainern wat fan woningstair en kaamp döörköör diartö kum swaari wainer fan en betonwerk en en kiiskuul ön munkmeesk brēdereps lönskep es bikeent fuar dit wit klef en di hiir wat ombi en halev kilomeeter brēr es en bit hentö kaamp giar ombi km ön brēderep es en rocht gurt biohof me en litj koophüs diarbi wat höm körnerladen nēmt üp dit salev lön es uk dit natuurzentrum itüüs fan diar es ön di soowentiger en tachentiger jaaren politisch en masi maaket uuren hurfan di sölringer deling jit gur haa ön brēderep staant jit hok ual hüüsing man di miist diarfan sen forkoopet en stuun di leengst tir fan t jaar lerig deesbel tjüsch deezbüll dånsch dedsböl as en gemiinde ma amänbai manschne bit wus deesbel poliitisch seelewstandi sunt jü tid hiirt et tu naibel än as deerfoon en stäädiilj e deesbeler schörk wörd önjfång foont iirhunert bäged önjt iir wörd deesbel foon e tweed marcellusflut swåår drååwed tut iinje foont iirhunert wörd deerma önjfångd dåt gebiit bit moosbel intudiken dåt jarst tooch nåmd wörd et stää di november as dedesbul önj en list foon e bischof nicolaus iv wulf bait iinje foont iirhunert füng deesbel en huuwen wörd e reformation infjard sunt jeeft et en schölj detlev von liliencron friedrich adolf axel freiherr von liliencron juni uun kiel juli uun alt rahlstedt sant en dial faan hamboreg wiar en tjiisken dachter an skriiwer faan fertelingen an teaaterstaken detlev von liliencron wurd uun kiel bäären hi wiar iarst bi t militär an do uun a verwaltung uunstäld do wurd hi en freien skriiwer kaam sin iarst saamling faan gedichten adjutantenritte und andere gedichte ütj do fuligt eine sommerschlacht unter flatternden fahnen und der heidegänger sin lyrik woort tu a naturalismus reeegent liliencron stoorew uun alt rahlstedt tau bekänd staken wat mä nuurdfriisklun tu dun haa san auersaat faan nis albrecht johannsen doogebel ap tjüsch dagebüll ap dånsch dagebøl as en toorp önj nordfraschlönj än tuhuupe ma foortuft än waiguurd en gemiinde önj e kris nordfraschlönj dåt hiirt tut åmt söödtuner önj t norden läit e gemiine galmsbel önj t nordååsten lade risem lonham än stääsönj önj t ååsten e hoorne önj t sööden e hoolme än önj t weesten e nordsiie et heet manschne doogebel as iirtids en håli wään da maning wärwe wat diling nuch tu schüns san san e bewis deerfor önj da iirnge wörden da stäänge döör en dik maenouder ferbünen än mör än mör tu en fåste wål dan san mör manschne kiimen än hääwe ja boogfast mååged doogebel as en huuwen weer schaawe tu da ailönje feer än oomram sile hu schaawe sile uk tu da hålie dåt åles gungt foon e dåmperbru ouf weer uk di such foon naibel haanekjart doogebel heet en lungen bütedik deer stönje brökete bååse buude bai e strönj bai eebe koost dü önjt wåt ambailuupe wan dü wäät uk ouer tu üülönj spånke önjt wåt schuchst dü apårtie kääre kråbe twasluupere poorne schule sii stääre stroonsnake doogebel heet uk en hotel dåt stroonhotel följk ferteelt dåt iinjsen hans christian andersen deer ouernåchtet heet as r aw e wäi ouer tu feer wus am di dånsche kining tu besäken e gemiine heet sate önj t gemiinefertreesing dånmark as en lönj önjt norden foon euroopa dåt grutste diilj foon dånmark as dåt fååstlönj jütlönj deernäist jeeft et tuhuupe ailönje weerfoon bebooged san dånmark as sunt lasmoot foon e eu da färöer än gräinlönj san autonoom da hiire süwälj tu dånmark as uk e nato ouers ai tu jü eu da färöer än gräinlönj heewe jare äin foone än jare äin amtspräken jüütlönj as dåt dånsche fååstlönj et jeeft maning ailönje aw siielönj as e hoodstää kopenhuuwen oudere grute ailönje san fün lollönj falster än lungelönj di loongränse ma tsjuschlönj as km lung da küstgränsen san gemiinsom km lung jü grutste riviir as di gudenåen än as km lung di huuchste natörlike punkt is di møllehøj börj m dånmark gränst önj autonoom gebiite wat tu dånmark hiire san di färöer än gräinlönj da grutste stääse san mör stääse helsingør mdash kolding mdash roskilde mdash sønderborg eeftert fri måågen önjt iir wus dånmark magrünleeder fon di uno di nato än di eurooparädj önjt iir än di nordische räid önjt iir köm dånmark bei e efta än trätj e eg bai önjt iir heet dånmark as jarste lönj ap jü jard da siviilruchtliche partnerschappen for homoseksuelle infjard önj e följkoufstiming foon am di ferdråch foon maastricht wat e eg tu e eu feranerd wörd di kuntrakt önjnumen man jü följkoufstimming ouer dåt baitreede foon di eurosoone wus önjt ai erfolgrik ätj di septämber wörden tweelwen karikatuuren foon di islaamische profeet mohammed in dåt dånsche blees jyllands posten öfentlik mååget önj e islaam san bile foon e profeet mohammed ai tuleet önjfång däin da imame ahmad abu laban än ahmad akkari en dossiir ma da tweelwen karikatuuren än oudere karikatuuren üt eefter dåt utdüünj gängen ap jü hiile wråål maning manschne aw e stroote am har protäst tu wisen bai da demonstrasjoonen störwen manschne deeram jäif dåt strid am e miiningsfrihäid önj dånmark önj dånmark jeeft et fiiw stjörkrise dåt san at dünemeert lathyrus japonicus as en plaant ütj det famile flenerkbloosen faboidae at dünemeert as en muarjuarag krüüs hat wääkst ütj lung ruter an woort bit cm lung a bleeden san grä green an bit cm lung üüb t aanj waaks fiin bit mm lung bleetjin di slach komt trinj am a eerd fööraal üüb a nuurdelk heleft föör dü fanjst dünemeerten uun aasien europa an nuurdameerikoo man uk uun patagoonien uun süüdameerikoo jo waaks bi arke küst auer at siad juar loong uun saaltweeder auerlewe koon an sodenang aueraal henspeeld woort a früchthöskin koon am iidj tuföl diarfaan as oober giftag a sjiineesen brük a bleeden üs medisiin a indioonern uun nuurdameerikoo haa a frücht eden an uk üs medisiin brükt at dünemfisel uk strunfisel sö ströntistel eryngium maritimum as en plaant ütj det famile apiaceae det bit cm huuch dünemplaant as mä en m jipen starken rut fääst mä a grünj ferwoksen at dünemfisel hää en hunfol twiigen mä stif borag blä green bleeden jo bleeden haa en witjen kaant an luup üüb t aanj spas tu at hialer plaant as blä witj faan waaks auertaanj a bloosen stun nai tuup üs uun en kurew at dünemfisel bleut faan jüüne bit oktuuber an fermuaret ham troch flenerker an ööder insekten at siad woort faan a winj widjer draanj at waaks suragt diarför dat det plaant ei ütjdrüget an jo hard an stif bleeden kön en sturem mä sunstoof ütjhual jo plaanten fanjst dü bi a weederkaant uun euroopa jo waaks uun en saalten grünj üüb a witjdüner dünemfisler stun miast tuup mä halembosker enkelt föörkemen jaft at al goorei muar diaram san s üüb a ruad list kimen at dünemfisel brükt föl saalt diaram koon t üüb grä an bründüner ei lewe uk det beplaantin faan a witjdüner koon hat ei ferdreeg uun a wiartskap gongt det am t maagin ferkuupin an ferbrüken faan dingen an siinsten an sodenang dreit ham ales am t fersurgin faan a minsken iar haa a minsken fööraal för jo salew suragt daalang as det werk apdiald an a minsken fu jil för hör werk so dat jo diar det mä kuupe kön wat jo ei salew maage a stooten gung diar ei likedenang mä am uun enkelt lunen haa a onernemen en grat freihaid so üs uun ameerikoo uun ööder lunen grapt a stoot föl muar uun a wiartskap iin so üs uun ruslun an do jaft at noch flook süsteemen diartesken at wiartskapswedenskap onerschükt hü gud of ring det a minsken uun a enkelt lunen mä hör wiartskapssüsteem gongt üüb det koord rochts men a klöören hüfol us dooler kkp a minsken uun en lun uun t madel ütjwiartskafte at eidergus somateria mollissima as en fögelslach an hiart tu a anen anatidae sodenang as di nööm gus ferkiard am onerskääst sääks onerslacher di nööm komt faan t islunsk wurd r an hää niks mä a eiderstruum tu dun eiderges san am cm lung an sodenang en betj grater üs wil anen jo weeg kg a mantjin wurd ääler grater an swaarer üs a wiifkin uun ääg as det an losag swäämt an dükt oober gud at nääb as üübfaalen grat an huuch an gans föör as en letj hurn diar komt a nööm hurnnääb faan a wörd as auer a rag an a brast witj bük jügen an stört san suart a nääk as laachtgreen an at boowerhood as suart at wiifke as güülbrün mä suart strimler jongfögler like a wiifkin san oober en betj jonker an haa ei sok stark strimler eiderges lewe uun sköölen jo freed sneken kraaben an heesen bit m jip kön s dük an diarbi ian minüüt oner weeder bliiw a heesen wurd hial deelslonken an do uun a maag uunstaken trakt a klian grünjen skaalen wurd weder ütjspeid an jo letj blä grä witj bonker lei do aueraal bi strun a anen warep uun april sjauer bit sääks green grä aier an bräät bit daar wan jo det nääst ans ferläät wurd a aier mä dünen tudobet a wörder teew ei bit a jöönkin ufkem an fersaamle jo tu hör geerels uun grat sköölen a anen bliiw bit daar bi a jongfögler am a enken beeder skül föör kuben tu dun slütj fiiw bit tjiin anen jo mä hör jöönkin tu sköölen tuup fööraal üüb islun wurd eiderdünen ufsaamelt redet an för baadtjüch brükt ernst m h löfstedt önj kristianstad önj uppsala wus en wichtien unersäker foon e nordfrasch spräke löfstedt wus tulaid önj sweeden än ål ås studänt bai profäsor e a kock in lund footede hi di ploon dåt frasche foon da hålie tu studiiren önj dåt iir ging hi dan eefter e håli lungnees än schriiw deerouer en diploomårbe deerbai hi rüt dåt da dialäkte foon da hålie foole mör önjgram wjarn ås da foon e fååstewal deeram studiirde hi än uk dåt dialäkt foon e hoolme wat ai sü wid foon e hålie bai e küste lait hi mååged dan deerma san doktor ma e histoorisch lüdliir weertu dan nuch en tweede biinj ås hi wi mör materjool soomled häi aw e sid bai lüdhistoorische betråchtinge önjthüülje sin böke uk foole etymoloogische ferhoonlinge da uk for oudere da frasche dialäkte wichti san lääser wörd löfstedt profäsor önj uppsala weer hi dan uk nuch mör ouer frasche sååge publisiird dåt härtochduum slaswik tjüsch schleswig dånsch slesvig än sønderjylland wus bit tu en härtochduum önj sööd jütlönj dåt norden foon dåt härtochduum slaswik nordslaswik as diling dånsch dåt sööden söödslaswik tjüsch jütids wörd önjt sööden dånsch än nordfriisk snååked diling as tjüsch deertu kiimen tu nordfraschlönj hiire tiin hålie nåån eentlik san et mån nüügen dan jü iin as ål loonfååst wörden ouers jü håt nuch likes hamburjer håli en håli as wat apårtis dan et as en luurlatj ailönj wat oofting ai maner as tooche önjt iir blånk stoont dåt säit huum wan e blånke hans ouer e hiilj håli fårt ap tu e wärwe krüpt an wilms uk inönj e hüsinge låpt ouers di kamt uk ai sani önjluupen an di as uk ai seeft wan e storm ai höölt an wöölt dan koon huum uk tu fötjs besäke ouers suk schal huum uler åliine düünj ouers önj en füli ma en fäärer wat gödj beschiis wiitj dåt flåch an äiwen wåt ma da maning priile koon fårlik weese iirtids såch en håliwärw sü üt en feeding ma dränkwååder läit önj e mal foon e wärw aw jüdeer wärw lade lunge rae foon dise dåt wus iir et bråning iiljing for da hålimanschne an wörd üt küschit an strai mååged an smiitj en gouen hatj ouf sunt hül et ålgemiin dise måågen ap dan e hüsinge füngen eefter e stormflödj foon moderne oune da naie hüsinge san foole huuger an stääwier mååged wörden jü europäisch unjoon unti eu de europäische union internasjonåål mååsttid eu as en internasjonåål organisasjoon jü bestoont üt europäische stoote jü originool unjoon as grünläid eefter di fertråch foon maastricht jü unjoon ås jü nü as as basiird aw e fertråch foon nice feebruaar jü europäisch unjoon heet milion önjboogere än en gebiit foon km sunt treese tou lönje foon dåt ewg eu üt gräinlönj eefter en följksoufsteeming önj t iir än dåt feriind kiningrik eefter en följksoufsteeming önj t iir diling jeeft et lasmoote iir lasmoote wjarn dåt feriind kiningrik än gräinlönj ma albanien sunt montenegro sunt nordmazedonien sunt än serbien sunt luupe ferhoonlingen lasmoote tu wården ferhoonlingen ma t türkäi wårde sunt unerbräägen jü europäisch komisjoon as jü eksekutiiw foon dåt europäisch unjoon jü sloit ruchtsforschrafte for seet äntschiisinge am hålt da eu oufkaamene in än forwåltet et däisgeschäft foon dåt eu e präsidäntin foon e komisjoon sunt as ursula von der leyen informaatik as det wedenskap faan t süstemaatisk aptiaknin seekrin ferwerkin an fersjüüren faan informatjuun fööraal det automaatisk ferwerkin mä kompjuutern al loong haa a minsken diarauer spikeliaret hü jo det reegnin ianfacher maage küd so rocht kaam det werkin mä informatjuunen uun a gang üs a dooten digitalisiaret wurden san di iarst digitaalreegner di programiaret wurd küd baud konrad zuse an auer en reegner bluas an struum ütj struum uun ferstäänt san programiarspriaken ütjwerket wurden a iarst spriaken wiar fortran algol lisp an cobol uun a er juaren kaam spriaken för pcs ap basic pascal c java c tu en wedenskap as informaatik uun a er juaren wurden an sant koon am det studiare daalang dialt ham det fääk iin tu da feriind stoote foon ameerika san en lönj önj nord ameerika deer booge mansche president sunt as joe biden da feriind stoote as dåt fiird grutst lönj aw e wråål eefter china ruslönj än kanada at lönj heet trii diile da contiguous of conterminous et diilj wat tuhuupe hungt feriind stoote uk the lower forty eight hätjen alaska än hawaii puerto rico önj e kariibik än da united states minor outlying islands än guam önj e pasiifik hiire uk tu t lönj et lönj heet sunt beeridmoune diiljstoote e hoodstää washington d c hiirt tu nån stoot dü koost uk aw e koord klike fering as det nuurdfresk spriik faan t eilun feer a an liket at öömring b auer a miaten fering an öömring hiar tu a eilunsfresk spriikwiisen uun nuurdfresklun amanbi mensken snaake fering feraal üüb waasterlun feer ham onerskeest trii spriikwiisen üüb feer det san weesdring uun t waasten aadring uun t uasten an boowentaareps uun t süüden mä det eelst skraftelk dokument auer t fering as det auersating faan martin luther san letj katechismus uk det eelst nuurdfresk dokument auerhood komt faan feer det as at balaad a bai a reder faan amanbi at juar am det spriik komert ham üüb feer de fering ferian an at ferring stifting uun a sööwentiger juaren jeew det en letj tidjskraft mä fering teksten de breipot dan an wan steent uk ens en letjen artikel üüb fering uun t fering bleed der insel bote di ferstarker dt verstärker as en räischap dåt wat latjet besuners en latj elektrisch spåning amseete koon tu wat grutet jü füliende tiikning jeeft en iinjfåch scheema foon en transistor ferstarker jü iinjgungsspåning wårt tufjard twasche basis än nul wilt jü ütgungsspåning oufnümen wårt bai di kollektor mötjstånd r en emitter mötjstånd r koon tufäiged wårde am di struum döör e emitter tu begränsen än di iinjgungsstruum aw e basis läiger tu måågen di kondensator leefts leet wälj en wäkselspåning döör ouers niinj likspåning dåt as ålsü en wäkselspåningsferstarker tun biispel for audio musiik äsw r än r sörie deerfor dåt jü basis jü goue likspåning fäit ouerdåt di basisstruum ib foole latjer as as di kollektorstuum ice as jü ferstarking süwåt lik as r r dåt keemisch elemänt weer en atoom tu hiirt wårt bestimd foon jü tål protoone önj di kärn for en wase tål protoone koon aw e sid jü tål neutrone in di kärn ünlik weese huum snåkt dan foon ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt di ütdrük as en tuhuupetiien foon tou griichische uurde isos lik än topos plås dåt djüset deeraw haane dåt ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt jüseelwe plås beseete önj dåt perioodische süsteem da keemische äinschape foon en atoom wårde mååst gåns bestimd foon e atoomnumer ålsü foon e tål protoone dåt as deerdöör maast ai möölik isotoope foon dåtseelwe elemänt ma keemische madele foonenouder tu schiisen jü mase foon en atoom wårt tu di widüt grutste diilj bestimd döör jü sööme foon jü tål nukleoone protoone plus neutroone judeer tål nååmt huum jü masetål ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt heewe jüseelwe atoomnumer ouers åltens en oudere masetål atoommase foon foole elemänte jeeft dåt önj e natör en minging foon isotoope önj huk ferhüülj isotope forkaame önj en proobe koon gåns nau bestimd wårde ma heelp foon masespektrometrii dåt elemänt kloor tum biispel heet atoomnumer åle chloratoome heewe ålsü protoone önj e kärn ouers dåt jeeft tou isotoope triifirtel foon da atoome heewe neutroone di räst neutroone jü masetål as ålsü unti da isotoope wårde schraawen as cl än cl ma jü wise foon schriwen tör huum ålsü ai da tåle foon protoone än neutroone iinjlik nååme dan dåt sümbool cl stönjt önj dåt perioodische süsteem aw e plås än heet ålsü grünseetlik protoone än deerma koon huum jü berääken eefter jü tål neutroone önj en isotoop uk åltens amkiird mååge da keemische äinschape foon isotoope foon dåtseelwe elemänt san enouder aw e näide lik bloot bai gåns seküür mätjing wise ham hu ferschääle dåt hiit di kineetische isotoop efäkt forålem bai lächte elemänte koon da keemische än nuch mör da füüsische äinschape ünlik weese sü as tum biispel di smultpunkt foon swåår wååder do süwat c önjt stää for c önj dåt ferhüülj foon da koolestuf isotoope c än c foon en ploont koon huum siinj huk form foon footosünteesis jü ploont ferwånt jü kwantiteet c en raadio isotoop foon koolestuf wårt wider brükt am dät åler foon koolestuf önjthüüljende orgaanische räste tu taksiiren bit hu tiinduusend iirnge önj e fortid koolestufdatiiring bai dåt uurd isotoop wårt oofding toocht an raadioaktiviteet än wörklik jeeft dåt foon ark elemänt wälj hu isotoope da ai stabiil san än da har eefter wåt tid änre döör en protsäs foon raadioaktiiw oufklingen suk isotoope wårde raadio isotoope nååmd döör dåt raadioaktiiw oufklingen önjtstönje tuleest stabiile isotoope mååst foon en ouder elemänt as dåt ütgungsmaterjool a filosofii as en grünjwedenskap an fersjükt det leewent faan a minsk uun a welt tu ferstunen det wurd komt faan ualgriichisk philosopha diarbi ment philo at leefde an sophia at weden of wisdoom filosoofen san uun leefde mä t weden ööder wedenskapen beskriiw huar s jo mä befaade an huarmä ei a filosofii hää nian aanj hör kääntiaken as det oort an wiis hü mä en fraag amgingen woort a iarst filosoofen diar jo uk salew so betiakent haa wiar uun t ual griichenlun so am t juar f kr jo begand diarmä at weden faan a minsken aptudialen uun enkelt wedenskapen filosofii woort brükt för fraagen huar t nian wedenskap för jaft nian wedenskap koon sai wat gud of fülk as wat as rocht of gerocht jaft at en god hää di minsk en sial huaram lewet di minsk film as en konstfurem mä laben bilen tuiarst hed di film noch nään tuun det wiar en stomfilm daalang könst dü filmer uun t kiino of üüb din aanj fernseen uunluke uk auer t internet wurd filmer wiset diar dü mä en computer of smartphone uunluke könst am en film tu maagin werke flook minsken mä ünlik beruufen tuup auer diar so föl minsken mä uun a gang san as en film en böös jüür onernemen diar woort do en för brükt hi schocht tu dat det jil weder iinkomt jong filmmaagern haa miast ei föl jil an san noch ei bekäänd jo began do iarst ans mä kurt filmer rejesöören mä ferbinjang tu nuurdfresklun finken fringillidae san en fögelfamile an hiar tu at kategorii faan a sjongfögler passeriformes üüb halunder ment am mä finken oober aal jo letjer fögler diar üüb halaglun föörkem uun üüs breetjin käänt am jo slacher jü jard as foon jü san meeten eefter fenus än mars di treed planeet önj üüs sansüsteem döör wååder än en gödj döörsnit foon groode celsius as jü jard di planeet weer da mansche n oudere kreatöre laawe koone jü jard is for miljård iirnge önjtstiinjen üt gliinje stuf än gaswulkene jü koorst foon jü jard heet en åler foon amenbai miljård iirnge deereefter heewe ändogeene fulkaane än äksogeene win än wååder kreefte di buppelåch biled da jarste spoore foon laawend san amenbai miljård iirnge üülj da formansche heewe for milione iirnge laawed än sunt amenbai milion iirnge jeeft et da mansche sü as we da nütutids kåne jü jard stoont amenbai kilomeeter foon e san weer jü önj deege trinam kiirt jü jard heed en döörsnit foon kilomeeter än kiirt önj amenbai stün min än s am sin akse jü draiakse än jü amluupboon san ai glik deerdöör jeeft et da fjouer säsonge am jü jard haane kiirt di moune jü önjtiinjkreeft foon di moune söried for e getidewaksel jü jard heet en fläche foon amenbai milion km weerfoon üt lönj bestoont di döörsnit huugde foon dåt lönjdiilj as meeter di döörsnit diipte foon dåt wååder as meeter jü jard as di iinjsist planeet önj üs sansüsteem ma en fläche dåt for en pårt wååder as et wååder as mör as foon di fläche än da grute fälje lönj än wååder bile tuhuupe da soowen wrååldiile än da fiiw wråålsiien önj da wråålsiien befint ham foon ål dåt wååder aw e jard dåt siiewååder betootet önj döörsnit sålt jü atmosfiir foon jü jard as for et grutste pårt stikstuf ouers uk nuch for en fiiwde sörstuf et jeeft uk en latj diilj küüljsör ouers döör fotosinteese wörd dåt oufbreegen än kamt di sörstuf wider fri jü jard as for dåt grutste diilje tuhuupestald üt joorn sörstuf silizium magnesium swefel nikkel calcium än aluminium da oudere befootet räste foon oudere elemänte jü jard as seismisch meet än eefter unersäking koon me jü konklusjoon mååge dåt e jard önj tri schååle apbaged as jardkern jardmantel än di jardkruste jü jardkruste än dät bupediilj foon ju bupemantel bile tuhuupe jü litosphäre jü as twasche än km tjuk än as apbaged üt grut än latj tektonische iinjhäide da plååten deerbupe heed jü jard heed en amenbai km huuge atmosfiir jü jardatmosfiir bestoont üt ünlike gase da gase bestönje bit tu en huugde foon km üt stikstuf n sörstuf o wååderdåmp in ünlike konsäntratsjoone argon ar neon ne nelium he krypton kr und xenon xe di küüljstufdioxid grutelse co bedreecht bloot ouers suner küüljstufdioxid än wååderdåmp wus jü jardtemperatuur ouremätje kölj da biise sörie for jü natörlik apwårming foon e jard önj e laige luftlåge bestoont jü atmosfiir for stikstuf sörstuf än edelgase for en grut diilj argon dåt diilj foon e atmosfiir weer da manschne än da bäiste laawe koone wårt jü biosfiir nåmd jü biosfiir as en schuchte amenbai km bupe jü jard eefter temperatuurferschääle wårde da luftschuchte sü önjdiiljd flaaksfinken seesjin siisken carduelis san finkenfögler an hiar tu at kategorii faan a sjongfögler passeriformes iar tääld uk jodiaren diar noch mä tu uun üüs breetjin käänt am jodiar slacher a fleegenfanger drosera rotundifolia as en plaant ütj det famile fleegenfangern droseraceae di fleegenfanger as en muarjuarag krüüs an woort bit cm huuch a ruter ling man cm jip an kön det plaant ei alian fersurge a bleeden san trinj bit cm grat an haa sowat fiin ruad fangbleeden letj insekten an fleegen oober uk flenerker an sogoor skirskööden bak diar fääst bi an wurd faan det plaant apliaset a bloosen san cm lung bleu faan jüüne bit august an gung bluas eeben wan a san skinjt üüb a nuurdelk eerdheleft faan euroopa auer aasien bit nuurdameerikoo jaft at fleegenfangern sogoor uun alaska an greenlun könst es finj jo brük föl san föl weeder an en süren grünj an waaks uun muuren of üüb möösk al uun t juarhunert as a fleegenfanger üs medesiin jin hoost an longkraankhaiden iinsaat wurden uk jin kraankhaiden uun t hood as t uun itaalien brükt wurden uun skotlun haa s fleegenfangern brükt am brons tu farwin daalang stäänt a fleegenfanger oner natüürskül jens emil mungard wiar en kairemböör buer en dechter jens emil mungard kām ön kairem tö wārel sin aalern wiar nann peter mungard en elisabeth mungard bēren schwennen ön di wiar jens mungaard klaar me di skuul hi waar buer an aurnem di stair fan sin faađer di diari lair nuurđuastern fan di kairemer sērk tiin jaaren leeter di bifriiti hi höm me anna andresen faan föör jat skel ek olter lekelk me enachtler wesen wiis man ja fing dach fjuur jungen tö di bigening fan di twuntiger jaaren es di hofstair ofbrent en di laag fan mungard en sin familii uur ringer en ringer mungard koopeti da en litjeri hofstair ön ārichsem man di swaarhairen waar ek mener aurdat et jaa hentö t jen fan di twuntiger jaaren uk me di wertskep ring giar leeterhen es uk di ehe ütenachtler gingen en tö di bigening fan di dörtiger jaaren kām jens mungard fan sin stair en itüüs of hat skel sa wesen wiis dat diar man tri wichtig saaken ön jens mungards leewent wiar sin teenken sin föölin en sin tüs diartö kām noch en gurt lefhair tö waarhair en rocht en hi kür aur ünrocht ek gur swügi hi her en gurt hööpin dat di nazis wat fuar folk en brükdom dö wel man diarfan kām ja ek olterfuul mungard skref spot aur jam en di foraneringen wat üp söl fan di kolonen en kasernen kām en uk aur di sjutsaarberen ön di weeterkanten āp sa maaketi hi hömsalev fiindi üp söl en hi kām ön t wisiir fan di gestapo hi forlet söl ön t jaar jens mungard tooch hentö flensborig en skref förterhen sin dechtingen mungard fing diar hart biskiir dat hi wat beeter üppasi skul wat hi skref jens mungard kām eeđer hok weeken weđer frii en skref uk öner üđer naamen förter hi skel sair haa waant man jit dat ja min fingers ofhaki di detsember fan uur hi weđer fastnomen en hentö t girochtsgifängnis ön flensborig braacht fan diar uur hi ön di februwaari fan fan di gestapo ofhaalet en hentö t kz sachsenhausen braacht diar storev hi ön di februwaari fan hat jit ön di popiiren dat et en lungenentzündung of körperschwäche wiar döör pieter de clercq diar me sin faađer nann peter mungard töhopaarberti fing jens e mungard me jüst aur twuntig jaaren kontakt tö weestfriisk literatuur sa kām et det hi hoog weestfriisk leedjis hentö söl ring aurset ön t söl ring leesbok wat fan boy p möller ütdönen waar uur dat dechting dial aur is fan tö lees ön dechtings en leedjis ütdönen faan andreas hübbe waar ströntistel en weđer dial aur is āpnomen ön di naist jaaren wiar ön di sylter zeitung fuul aur mungard tö lees hermann schmidt heer masi fan mungards aarberen ön fuar sölring lir druki leten wat aaftinoch bi di söl ring bleer lair en üđer bleer wat fuul dechtingen fan jens mungard weegeti wiar sylter land und leute mungard heer uk teaatersteken skrewen man di sen noch oler rocht biluket uuren uk des aarberen skel mal gur wesen wiis ön di tachentiger jaaren kām en gurt saamling fan jens mungards dechtingen üt hans hoeg her dit töhop me elisabeth mungard en faamen fan di dechter töhopsjukt en üs dit bok ströntistel en dünemruusen ütbraacht luki uk öner literatuur eeđer min bloom ströntistel es min bloom ströntistel neem s uk mi jü gröört üp dünemsön ik üp des leewents strön en proter haa wat biiđ muasem meln becht stellair ofbreeken dü meln gre en ual din ruaen hual jaar wiil din stiiner stel jens hual nü eeđer jaarens iil dü kürst me hemelswinj man dach ek söner sweet tö bruar dit kuuren grinj man salev waarst dü treet di winj di sjungt sin wiis aur strön aur dünem hiiđ dü halst din wiil letst wiis din ialer net en bliiđ di sen di sünkt sa ruar di winj wait söner iil fo ik uk fuar min duar en stün tö freer en wiil dial aur is johannes petersen oktuuber februar wus di leeste foon möre wånderliirere wat eefter e spracherlass foon trinam önj nordfrasch toorpschoule frasch unerruchteden ai sü bekånd as johannes petersen as schriwer en latj soomling foon sin manere mååst noordergooshiirder stöögne än dachte hääwe albert panten än christine petersen ål ütdänj önj en wat gruter soomling ma di tiitel en schaame awt wååder heet adeline petersen nü sin fräische ferteelinge wat diiljwis önj e nordfriesische rundschau än diiljwis önj zwischen eider und wiedau oufpränted wjarn nai ütdänj dåt grutst part foon daheere ferteelinge ståmt üt e tid twasche än johannes petersen hiirt deerma ålhiil tu wat önj e literatuur e haimåtkunstbewääging nåmd wårt en bewääging wat for ålem ma noome as ferdinand zacchi än wilhelm lobsien ferbünen as uk peter jensen nis albrecht johannsen än katharine ingwersen san fertreesere foon jüheer bewääging ja ferteele åltumååle am manschne awt lönj wat jam ferbünen fäile ma da ouerlääwerde brüke än wise än forålem ma di grün weer s aw laawe än årbe dåt deet jam hüülj önjt laawen ouers dåt hanert jam uk än säk en ütwäi unti fin en liising wan t iinjsen ai mör sü låpt as s åltens waane wään san südänji säket säket jü waas önj e ferteeling inkenswärw e düüs önjt wååder ouerdåt s ai ferhanere koon dåt har doochter en moon uner harn äine stånd frait äiwensü rungeniirt di böre önj san leeste gung ham seelew än sin stää ouerdåt sin wüf en uug aw huum ouers sman heet önj üülj stälj namt di åltaatje ham et laawen ouerdåt r sin familii ai långer tu låst weese wal än di loonstriker önj strootap strootdil braingt et ai klåår än kam tu sin äin toorp tubääg weer r as jungkjarl iinjsen ma en twari hood foon ütnaid as sü swåårmödji san ouers ai åle stöögne önj di düüwel önj e jölnåcht beschraft johannes petersen uk hü följk e bucht füünj koon ouer manschne än ouer e woonluuwe dåt bök en schaame awt wååder heet ferteelinge wat eefter teemen ordnet san deertu hiire tuleest uk en pår düüntjes önjt foruurd heet adeline petersen en ütfäärlik ouersacht ouer weer da stöögne jurtkaame am wat for n sliiks ferteelinge et ham hoonelt än hü s beåårbed wörden san uk en kort beschriwing foon johannes petersen as deer önj wan t am e frasche spräke gungt as johannes petersen iinj foon da bekånde persöönlikhäide aw e fååstewal üt et leest iirhunert en lääwent lung heet r deerfor uuged dåt et frasch önjkånd wörd önjt schölj önjt toorp än önj e öfentlikhäid maning koone was nuch sin stöögne tånke üt e er än er iirnge wat r mååsttids aw hoolmer freesch tu e rubriik friisk önjt blees unti tu e heimatkalender zwischen eider und wiedau schriif ouers huum kånt nuch sin ferteelinge aw mooringer frasch üt e nordfriesische rundschau foon e er än er iirnge da san mååst ferjin än dåt as kiif dan jüst da eedere ferteelinge hiire tu dåt beest wat johannes petersen schraawen heet et nordfriisk instituut wus ål lunger sans johannes petersen ferteelinge nai üttudouen uk ouerdåt da mååste foon sin ålere originoolhoonschrafte heer apwåård wårde deeram läi t aw e hönj åål sin mooringer stöögne tu soomeln da tu di naie schriwwise amtuseeten än sündänji tu beårben dåt s uk as liirmateriol for wåksne än grutere schoulere brükd wårde koone deer jeeft et ai ålte foole foon än wat inhüülj spräke än längde önjgungt wårt maningen stuk gödj in önj e unerrucht pååse önjt gehiil san t tu ferteelinge wörden seekstäin deerfoon san beårbed eefter johannes petersen originoolmanuskripte än soowen tuhuupesoomeld üt et blees da biinge mooringer stöögne wat önj johannes petersen äine schriwwise uk ål önj dåt latj häft ferlääsen beerneloun foon stönje deege heer nuch iinjsen wi önj di naie schriwwise ap ütleet san bloots hu änkelte stöögne ma aktuäle teeme dåt johannes petersen süwälj aw mooringer frasch as aw hoolmer freesch schriif hångt deerma tuhuupe dåt r önj e böökinghiird apwüksen as än lääser as schöljmäister tu e hoolme köm weer r sin wüf kånen liird wat uk hoolmer snååked önj e luup foon e tid as r mååst gåns tut hoolmer freesch ouergingen än heet wilems sügoor hu mooringer stöögne tut hoolmer amschraawen jarst eefter sin pensjoniiring heet r ham wi wat mör tut frasch wånd än twasche da biinge spräkwise schafted dåt nordfrasch dt nordfriesisch önjtståmt önj et ålgemiin dåt üüljfrasch ouers dåt jeeft uk önjdiile üt oudere spräke bil ii wist önj en büüljkediagram jü fertreesing foon da diile foon dåt frasch foon diling jarst leefts önj dåt weestfrasch dan önj jü apårdi spräkwise foon dåt weestfrasch ailönj schiermonnikoog än dan deereefter önj saterfrasch än dan önj et mooringer nordfrasch da oudere nordfrasche spräkwise san ai bekiiked wörden än koone nuch ouers weese da långste büüljke rüüdj ferteele dåt süwat foon dåt frasch foon diling üt dåt üüljfrasch ståmt dan san gräine büüljke önj dåt weestfrasch süwat foon da uurde for nai biled wörden önj dåt satersch bloot än önj dåt mooringer nordfrasch sü n naibiling as t b jütids önjt stää for üüljfrasch tha da weene büüljke jeewe di gehalt an holönjsch unti plååttjüsch än dåt as aw starkste önj dåt satersch fertrin ma sü n uurd as niks weerfor dåt üüljfrasch nwet häi weestfrasch neat än dåt nordfrasch jü naibiling ninte tuleest fane we dan as gööle büüljke nuch diile üt oudere spräke önj dåt satersch t b juust üt frånsch juste dåt nordfrasch heet deerbai nuch üt dåt dånsch ouernümen as ai nicht unti oder üüljfrasch jef önj e gehalt an üüljfrasch stimt dåt nordfrasch ålsü teemlik gödj ma da oudere frasche dialäkte hiilj ouers wårt dåt wan huum löket eefter karakteristisch frasch bil iv dåt san uurde da huum an jare form as üüljfrasch kåne koon tun biispel üt as en gödj frasch uurd üüljfrasch ut ouers följk koon dåt deerbai ai siinj ouerdåt dåt aw plååttjüsch bål glik as deeriinj as eefter hiilj klåår as frasch tu kånen üüljfrasch efter önj bil iv siie we nü dåt dåt saterfrasch karakteristisch frasch önjthålt rüüdje büüljke bål süfoole as dåt originäl üüljfrasch än foole mör as dåt weestfrasch wilt dåt nordfrasch ma deertwasche stoont wan uk ai ål dåt üüljfrasch bewåård as sü siie we duch dåt foole foon dåt bewåård blaawene karakteristisch as önj dåt nordfrasch än önj dåt satersch sügoor gräine büüljke forålem da saterfrasche heewe ålsü mååst karakteristische uurde üt dåt üüljfrasch bewåård än dåt djüset deeraw haane dåt ja dåt as hiimlike spräke brükt heewe wälj deeram dåt ja schapere än hoonelsmoons wjarn önj dåt nordfrasch as dåt wat maner da hiilj latje rüüdje büüljke jeewe di önjdiil an karakteristisch frasche uurde önj da naiber dialäkte for dåt saterlönj as deerbai forålem intresant dåt groningisch grinslnsk dåt ham as plååttjüsch aw iir frasch gebiit ferglike leet ma dåt ååstfrasch plååttjüsch jüst sü koon huum dåt ouder plååttjüsch gebiit aw e näide foon saterlönj ferglike ma dåt an dåt weestfrasch gränsende stälingwärfisch stellingwerfsk ma bloot karakteristisch frasch dåt plååttjüsch aw e näide foon nordfraschlönj as ai unersoocht wörden en jåchtdioode uk luminesäns dioode kort led for light emitting diode unti uk jåchtemittiirende dioode as en elektronisch huulewliidjer bägelemänt låpt döör e dioode struum önj döörlätjruchting sü stroolt jü jåcht infrarüüdjstrooling as infrarüüdjdioode unti uk ultraviolätstrooling ma en woogenlängde jü oufhinget foon dåt hoolewliidjermateriool än e dotiirenge di rusche waasenschapsmoon oleg losev önjdäkte ål huulewwäis da twuntier iirnge dåt dioode jåcht ütstroolden wan struum deerdöör luupe leet wörd ål publisiirde hi önj en rusch tidschraft änkelthäide ouer jü jarst led än frååged patänt önj losevs årbe wörd ouers ai beåchtet än deerdöör wåårde dåt bit iir jü led wörklik döörbräk önj dåt iir önjwiklede nick holonyak en wirkend led dåt blai foon dåt produsiirde jåcht hinget ouf foon e sorte foon materjoole weer jü led üt apbäged as apårtie foon e brååtj foon e ferbine tsoone jü biinjoufstånd twasche di faläntsbiinj än di liidjingsbiinj deerdöör leet ham uk ferstönje weeram en led ma en grute woogenlängde en läiger döörlätjspåning heet t b rüüdj volt än ween volt ouerdåt jü spåning ouer e led uk en lait huuger wårt bai en grutere struum wal jü eefter en korter woogenlängde apschüwe sü schucht en ween led bai läigen struum mör gräinåchti än en rüüdj led wårt äiwen gööl bai süfoole struum dåt jü önjstöög gungt for maning blaie wåårt dåt råår element gallium brükt kaamp es en gemiindi üp söl kaamp dütsk kampen skel sin naam diarfan haa dat di sölring kēmpers diar me di öneriarsken kēmpet haa di kēmpers skel öner di hooger wat süđern fan kaamp bi di füürtorn sen bigrewen wiis di hooger haa di naamen fan di kēmpers wat diar öner lii skel brönshoog fuar bröns esf hat es en tērp wat ön di weestersiir fan söl liit kaamp es jen fan du nuurdtērper en et liit twesken woningstair en list rocht nai bi woningstair kaamp jert tö di plaatsen üp söl wat em ekstrem nēm ken hat jeft üp söl narigen sa fuul jüür wainer fan gasten wat mesken gaar ek rocht weet hur fuul jil di haa en narigen uur sa jer üp dai sa fuul drunken kaamp es bikeent fuar sin ruar klef bi strön üp di weestersiir en di gurt hiir wan ön di uastersiir tö süđern bit hentö brēderep giar benen des hiir skel di kēmpers bigreewen wiis en diarfan haa di diari uk jaar naamen üs brönshoog fuar t greev fan di gurt bröns litj brönshoog fuar sin sen tewelkenhoog fuar tewelken sin skriiwer en sa förter di hooger lii trinjum di füürtorn bit hentö wooningstair en brēderep di tialen diartö heer c p hansen āpskrefen dütsk en sölring dat dütsk bok jit sylter sagen en es eeđer des skreften fan wilhelm jessen utdönen uuren sylter verlag für heimatschrifttum dat sölring bok heer hermann schmidt biaarbert aurdat em aur di skriifwiis fan boy peter möller iinig uuren wiar et jit ual söl ring tialen fan c p hansen en es fan di söl ring foriining ütdönen uuren kairem dütsk keitum es uk dit green hart fan söl nēmt dit terp es ful fan litj straaten en ön kairem jeft dit masi boomer en rocht fuul ual hüüsinger ön kairem es di wanel fan kuhdorf zum kurort rocht hart gingen dit leest relikt fan dös wandel es di verkehrsberuhigung wesen wat me di nii straat kemen es wat ön di süđersiir ön kairem forbigiar nü snaki hok sölringer fan kairem üs en eingeborenenmuseum dit kumt uk diarfan dat fuul baarilir nü meent dat di jam diar gaar ek muar binemen tört kairem heer jen fan di ual sērken üp söl st severin dit diar sērk es tö di salev tir becht uuren üs di sērken ön nieblum föör en pellworm di arkitekt kür tö des tir ombi fan jen bechstair tö di üđer ruar aurdat ek fuul weeter diartwesken wiar kairem es jen fan di tērpern wat rocht lung fan buererii left haa bi di baanhof fan kairem es sa üs uk ön muasem en lādirampi becht uuren wan di baan tö söl kām diar sen saaken fuar di buern en köölen fuar di aunen fan di lir üp di wainer paket en ön dit tērp fordiilet uuren bit hentö di soowentiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert wiar di straaten ek olter fol en wan diar wat kām wiar dit aaftinoch en treker of en raiffeisen wain mesken uk en rüter üp hingst bluat ön di somer waar dit üđers aurdat ali gasten wat ön di tērpslönskepen fan kairem ārichsem en muasem en bet freer en fuarhaaling fent döör kairem köör skul di sölringer her ek olterfuul autos en masi fan des lir sen me muar aarberers töhop tö di bund köört wan ja diar jaar aarber her di wanel es man noch ön des tir bigent sent di meren fan di söstiger jaaren ön sen kontooren iipen maaket uuren wat di forhüüring fan di feerien uuningen birailet ön di soowentiger jaaren sen masi lir fan t fastlön üp di böök kemen üp söl wat ains tö bech di prisen fuar lön wiar lung ek sa hoog üs em dit deling keent di taust uuning of dit junk hüüsing wiar bēren di jung gimiindi sylt ost saag diarbenen fuul aarber fuar t sölring hunwerk en sa waar diarbi holpen em hööpeti uk di kas me di nii taustuuningsstjüür wat foler tö fo dat et sok maaten üs deling önnemt dit kür noch nemen weet me di modernisiaring fan di hüsen wiar dit gisjeft me di köölen bal wesen en buern wat hentö di bund gingen wiar haa aaftinoch di busemer tö rümen fuar di gasten ombecht da maast ja uk ek muar bi raiffeisen koopi di raiffeisenkas fuan üt dat di da beeter me lön en hüüsing haneli kür sa kām di dai dat jest di lādirampi en leeterhen uk di baanhof aur wiar bluat jen bechstofkraamer hual höm bit hentö deling en uk di bechningsfirma bitö bleft uk wan em al forsaacht heer des firmen hentö t giwerbigibiit ön tinem tö bring dat baanhofsbechning heer di gimiindi ön di niigentiger jaaren koopet en diarme wil em di uuning en di gaststair diarbenen fuar di sölringer tö hual di baanstair aarbert sent me en wartehalle schleswig holstein sa üs dit uk ön muasem es di bechningsaarber se öner wanel en taustuuningen es tö en gurt diil hentö fastlönsfirmen gingen wat jam üp söl tjuk maaket haa des haa deling aaftinoch en auto fuar ark aarberer wat injems me di toch tüs skel üp jaar ain plaatsen ken ja jaar wainer aafinoch ek luasuur diaraur fing kairem en wuksendi parkplaatsprobleem di kuul slach wiar en straat süđern fan kairem fuarbi en en gurt parkplaats süđern fan di baanhof nü köör di wainer wat ön kairem jit niin plaats finj hentö di muasemer baanhof dat hiili tērp es zone me zonenhalteverbot dit jit dat em narigen parki mut uk diar ek hur gaar niin skelt staant wat dit weeget ön kairem sjocht rocht fuul gasten di sölringer ek muar üs mensken wat diar lewi fuulmuar uur di diar aaftinoch biglüüret üs di aapen ön hagenbeck wan jerer di buererii güli stoonk da maaki dit deling masi tochen en autotochen en wan san autotoch ek gurtem inoch es da kum di fliigers en help wan em hentö di bechstofkraamer wel mesken me önhinger skel em bi t köör aartig wat förter luki üs üđershur masi gasten fo gaar ek muar rocht me dat di ön di normaal straatenforkiir sen en gung tö en gurt diil aur di straat üs ja dit ön hai kumt di rest köört me wainer dat em man bluat di haur skori ken rochts fuar lefts bigrep ja mal swaar alis dit jeft et uk ön kairem üđers hat kumt man bluat ek muar aaft fuar foortuft ap tjüsch fahretoft ap dånsch fartoft as en toorp önj e gemiine doogebel et wus iirtids en håli dåt schucht huum bai da maning wärwe dåt lönj trinam foortuft as marschlönj di hauke haien kuuch as döör indiken wünen wörden en woortiiken foon foortuft as e st laurentiusschörk wat bäged wörd e schörk stoont aw e schörkwärw wat iinjouer foon e gabrielswärw lait deer as et pastoroot bane en ouder kåntiiken as et jens j lützen hüs en museum weer hiimstounskääre bane san tubai jeeft et nuch et hans momsen schölj et schölj heet ambai schoulere än schöljmäistre foortuft wus sat foon t åmt foortuft wus t toorp diil foon t åmt bökingharde sunt as foortuft en diil foon jü gemiinde doogebel jü frascheschörk san michele dei frisoni as uk san michele in sassia unti santi michele e magno dt friesenkirche as en schörk önj room bai e jarn foon da stroote largo degli alicorni än via del s uffizio lik ouerfor di pätjersplås lik bai fatikaanstää weerfoon jü en äkstäritoriåål soone as huum fint dåt döör aw e grut stroot borgo santo spirito jü treep aptugungen döör dåt lees än dan leefts ouf jü frascheschörk as bäged iinj åån foon da röömische bärje di janiculus di gränset an di pätjersplås tunk har lååge as jü bewåård blaawen ås önj dåt iirhunert åle bäge da uner bai di bärj stöön oufbråågen wörden for di bäg foon e pätjersschörk aw grün foon har iinjsistordi histoorisch wjart as jü schörk foon e unesco tufäiged tu jü liste foon dåt wråålårw weer nü jü schörk foon da frasche stoont booged tweelwenhunert iirnge sunt ju frasch kolooni arken di üt üüsen geegend eefter room köm leet ham deer dil deer wörd en möör trinam bäged än sunt jü tid jäif dåt önj room jü schola foon da frasche uk oudere följke häin suk gebiite foon jü originäl latj schörk jü tu jü kolooni hiird as nuch ninte wifünen jü schal foon krichsgewålt tuninte mååged wörden weese we waase dåt jü deer wus än dåt jü en patroon häi michael di ärtsängel di room iinjsen foon di päst befried heet lååser füng jü en tweede patroon haanetu sänt magnus en hilie biskup di heer tufäli lönjede fiiwhunert iirnge eefter san düüdj fiiråltu iiwri frasche häin nämlik sin relikwiie ma eefter fraschlönj naame wäljt ouers deer as en schoos for sträägen wörden än da relikwiie bliifen önj room önj e schörk jü sunt jü tid en dööwelte noome füng schörk foon michael än magnus dan as jü nai schörk bäged wörden gruter än smuker ås jü jarst schörk wään heewe mötj dåt wus en romaanisch bäg ma üülje pilere än en smuke campanile klooktårn di klooktårn koon huum nuch åltens bekiike ouers jü schörk schucht nü hiilj ouers üt ås wan jü bäged wörd foon wörd jü schörk tu en triischaawige pilerbasylika amebäged än önj dåt nüügentäinst iirhunert wörd dät baneönj uk nuch sü önjgripend änred dåt bloot latje änkelthäide dåt åler nuch apwise önj dåt leefte sideschap fant huum dåt greeft foon di mååler anton raphael mengs jü frascheschörk as sunt jü öfentlik schörk foon da holönjsche än weestfrasche katoulsche önj room frasche ååstlik foon jü ems schan deer iirtids uk haanetäägen weese h reimers san michele die friesenkirche in rom de vrije fries deeraw wist uk haane dåt jü for en was tid önj dåt madelåler di noome häi foon san michele in sassia dåt as sänt michael önj saksen di weestfrasche loadewyk damsma heet for jü schörk önj iirnge madelålerlike stiine soomled üt schörke foon åle frasche lönje da wörden önj en möör önj e frascheschörk inmöörd üt nordfraschlönj san stiine deerbai foon nieblum süderende wyk keitum än morsum aw tjüsch listed friedrich paulsen tulaid e hoorne langenhorn di juli störwen berlin steglitz di august wus en nordfraschen filosoof än pädagooge sin ålerne wjarn böremanschne paul frerck än christine ketelsen foon dåt füft laawensiir ouf köm hi önj dåt toorpschölj än dan önj et schölje foon di liirer sönke brodersen dideer föärderde paulsen ma åle kreefte än sü köö hi dan önj dåt christianeum önj altona deereefter studiird hi önj erlangen bonn än berlin weer hi en bütegewöönliken båntje füng ås profäsor önj filosofii än pädagogiik fülied hi eduard zeller eefter ås profäsor öne e moråålfilosofii önj berlin hi wus di grutste foon da schoulere foon gustav theodor fechner huums doktriin foon panpsüchismus hi grut bedjüsing jäif döör sin einleitung in die philosophie aploage ouers hi ging foole wider ås fechner önj dåt hi fersoocht en epistemoloogisch deerstaling tu jeewen foon dåt waasen foon dåt psüchofüüsisch wan hi uk immanuel kant sin hüpoteese gödjkånd dåt we döör anerlik fäilen üs bloot bewust san foon di siiletustånd sü miinjd hi duch dåt dåtheer bewustweesen en waasen as foon dåt keer seelew weer ham kant iinj sätj jü siil as deereefter en praktisch realitäät jü paulsen ma schopenhauer betråchtied ås bekånd döör di wale ouers diheere as nån rasjonälen wansch niinj ünbewust irasjonäl wale än uk niinj bewust intäligänt wale ouers en instinkt en wale tu laawen zielstrebigkeit oofding unerbewust müüle ferfüliend ouers suner deerouer eeftertutånken jüheer apfooting foon wale wan uk beständi än iinjfåch for jü ålgemiin teese schal dütlik unerschåås wårde foon e gewönlik bedjüsing foon wale dåt as rasjonäl begeeren paulsen as bål bääder bekånd döör sin aptiiende schrafte ås ås en riin filosoof sin geschichte des gelehrten unterrichts as en årbe foon gruten wjart frasch unti friisk betiikent en floose foon spräke wat tuhuupe foont üülfrasche oufstame deer hiirt uk dåt nordfrasche tu e frasche spräke wården tut weestsiiegermåånsch räägent weer uk ainglisch än plååttjüsch foon jurt kaame besuners ma dåt ainglisch san e frasche spräke ferwånt bit önjt seekstiinde iirhunert wjarn frasche spräkewise di öfentlike spräke foon e ferwålting än rucht önj da frasche küstenlönje twasche dåt vlie önj dåt weesten än jü wiiser önj dåt ååsten eeftert as di spräke önj ååstfraschlönj ütstörwen önj nordfraschlönj san mörere frasche spräkewisse önjt laawen blaawen wjarn ouers uler ferwåltingsspräke aw e sid bai dåt nordfrasche jeeft et diling nuch tou oudere frasche spräke sü wårt dåt weestfrasche snååked foon süwat twäär treedepårt foon da önjboogere foon jü naaserlönjsche provinz frysln seeltersch as e leeste räst foon e ååstfrasche spräke än wårt snååked foon sün manschne önj dåt saaterlönj önj oldenborj da trii spräke hääwe jam wid ütenouder äntwiklet manschne wat ferschäälie frasche spräke snååke koone jam enouder ai mör ferstönje for jü önjstönjing foont frasch schal önj dåt frasch ståmlönj en oudere spräke snååked wårde di substråtspräke uk protofrasch nååmd as üüljfrasch wård betiiknet wat foon e frasche spräke foon bit ouerlääwerd as dåt san forålem ruchtshönjschrafte üt ååst än weestfraschlönj üülj nordfrasche takste san ai ouerblaawen dåt üüljfrasch fålt önj e tid weer ainglisch än tjüsch ål madelainglisch än madeltjüsch nåmd wårde dåt kamt awt iinj sid deerfoon dåt niinj åler frasch ouerlääwerd as awt oudere sid as üülfrasch uk mör konserwatiif as madelainglisch än madeltjüsch nuch åler frasch as ouerlääwerd wörden önj ruune önjschrafte da foon for dåt iir ståme schan nuch bääder koon hum di üülje spräke kåne an stääsnoome da jarst sunt spesifiisische luuderschininge apwise jü önjtstönjing foon dåt frasch schal deeram önj jü tid leede madelfrasch as en uurd wat for dåt weestfrasche foon bit brüket wårt dåt jeeft niinj grün foon e spräkewaasenschap for dåtheer indiiling ouers dadeere iirnge wjarn en wichtie tid for e weestfrasch literatuur forålem gysbert japicx as dilingendäis nuch bekånd e frasche spräkewise wat dat eefter nuch jäif än jeeft san naifrasch jüst tu datdeer tid amenbai gäng dåt dil ma t ååstfrasch apwåård blaawen san hu spräkewise önj da aptiikninge foon johannes cadovius müller üt stedesdorf bai esens än foon westing än witte üt dåt lönj wursten nuch foole mör as bekånd foon dåt wangeroogische dåt bit bestönjen heet uk önj noordfraschlönj san iir spräkewise düüdj blaawen sü foon ääderstää än et ailönj strönj frysln as di weestfrasche noome for fraschlönj än sü uk di ofisjäle noome foon jü nederlönjsch prowints weestfraschlönj frysln heet amänbai önjboogere hoodstää as ljouwert leeuwarden ap nederlönjsch önj jü hiilj prowints as di frasche spräke dåt weestfrasch aw e sid bai dåt nederlönjsch di ofisjäle spräke amentränt mansche snååke dåt nuch ås jarste spräke än såcht oudere manschne snååke dåt uk åle deege weestfraschlönj heet sunt gemiine dongeradeel ferwerderadiel än kollumerland en nieuwkruisland wjarn uk gemiine man ja san sunt diilj foon noardeast frysln amelönj fliilönj skylge än schiirmönchuug san da frasche ailönje da tu jü prowints frysln hiire da tiin grutste stäägne önj e prowints frysln eefter tål önjboogere san an di januaar önj di weestfrasche loondäi as et sunt sü ferdiild frånkrik as en lönj önj weest europa jü hoodstää as paris än di präsidänt foon jü republik as sunt emannuel macron frånkrik as lasmoot önj e nato jü europäische union än da feriinde natione di huuchst bärj foon dåt lönj as di montblanc m da grutste struume foon frånkrik san schelde loire maas än rhne frånkrik heet en fläche foon km paris as jü grutst stää ouers da metropoolregioone marseille lille än lyon hääwe uk mör as iinj milion önjboogere oudere grute stääse san toulouse bordeaux nice nantes straatburg grenoble än rouen frånkrik wårt begränsed foon da gränse foon dåt modärne frånkrik san mååst glik as da gränsen foon dåt üülje gallien weer da keltische gallier booged hääwe julius caesar foon dåt romische rik erooberd gallien önj dåt iirhunert än da gallier nömen di romische spräke latinsch grünlååge for dåt frånsche än kultuur ouer dåt krastenduum wörd önj dåt än iirhunert di naie luuwe önj dåt än iirhunert wjarn sü foole manschne krastlik dåt hieronimus fon stridon schriiw dåt gallien fri foon häresie wus in dåt iirhunert san germanische floose ouer di rhin eefter gallien kiimen for ålem frånke weerfoon lääser dåt uurd francie köm foon åle germanische följksgruppen foon jü grute följkewånring wjarn et da frånke da as jarste di krastelke luuwe ouernümen hääwe in dåt lääse madelåler häin da frasche än da sakse rucht foole lååst deerfoon da karolingere wjarn bit hiire ouer frånkrik dan wörd hugo capet kining foon frånkrik twasche än wus frånkrik bai fjouer krüstooche deerbai döör jare normandische jurtkaamen regiirden ainglische kininge grute diile önj dåt weesten foon frånkrik eefter e düüs foon kining philips iv önj ferlüüsen da ainglönjere jare ruchte aw e frånsche troon jü tål inboogere foon frånkrik wus önj jü tid fjouer tooche gruter as jü foon ainglönj ouers da wjarn militärisch starker ouers eefter e hunertiirige krich ferlüüs ainglönj ål sin ruchte aw dåt fååstlönj bloot calais bliif bit tu ainglisch in dåt iirhunert köm dåt frånsch kiningschap ma ludwig xiv aw sin höögdepunkt dåt ging uk so ma di frånsche spräke önj dåt än iirhunert jü wörd önj literärische seelschape än jü ferwålting brükt önj dåt lääse iirhunert häi frånkrik fåli foole kolonie in nord än sööd amerika afrika än asien eefter jü fråntsch revolution foon wörd frånkrik en republiik jü frånsch republiik bliif ai lung ouerdåt napoleon i jü måcht füng napoleon wörd lääser kaiser foon dåt jarst frånsch rik in wörd napoleon önj ju slåcht bai waterloo fersloin jü weestfront foon di jarst wråålkrich wus fortmååst önj dåt nord ååsten foon frånkrik di strid in da schütsegrouwe wus jü grutste massenslåchting önj e frånsch histoori di tweed wråålkrich wus ouers jütids köö tjüschlönj önj di moi juuni foon frånkrik in hu wääge eroobre deer laawe amtränt millione manschne önj frånkrik juuli keltisch än latinsch ma teutonisch slavisch nord afrikaanisch indochineesisch baskisch manerhädj frånsch as di ofisjäle spräke manerhädjsspräke sän neederlönjsch önj et nordweesten bretoonisch önj et weesten katalaanisch än baskisch önj et soöden dåt brutoinlönjsprodukt pro hood wus in in wus foon jü hiil ökonomii loonbedrif industrii än tiinjste fögler föögle finken aves san en klas faan diarten mä jügen an en nääb a miasten kön flä jo lewe üüb arke kontinent at wedenskap am a fögler het ornitologii daalang käänt am slacher katharine ingwersen tuläid di august önj deesbel störwen di moi uk önj deesbel weer jü har hiil laawen schöljmäister wus as doochter üt en üülj frasch famiili wörd s önj deesbel önj e böökinghiird tuläid heer heet s da jarste frasche uurde spräägen dåt wus en luk for di hiile frasche sååge dåt nis albrecht johannsen harn schöljmäister wörd dan hi heet har e wäi tut frasch wised katharine wus awt schöljmäisterseminar önj slaswik foon bit as s deer klåår wus köm s eefter deesbel tubääg heer heet kathrine ingwersen en manschneåler lung as liirerin önjt schölj uuged heer heet s bit tu harn düüs booged as jü eefter fjoueränfäärti iir pensioniird wörd ging t jarst fåli lüüs ünferknüt wiiken än klåårhooded bit tu da leeste deege heet s har ma åål har kreefte for di frasche spräke sååge än brük inseet önj e feriin fort museum fort kameedispal for di frasche unerrucht dächte bjarnesunge ferteelinge t b än ai maner as fiiwäntwunti kameedistöögne weerfoon da beeste maning tooche apfjard ouers nuch ai drüked wörden san bit aw jü reet et spal heet s schraawen dåt bundesverdienstkreuz heet s füngen än as jü fiiwäntachenti wörd as e stroote weer har smuk latj hüs läit eefter har nååmd wörden a kenkenbuum uk julbuum sö jöölboom woort uun nuurdfresklun flooksis uun steed faaan en tanebuum uun a jultidj apsteld det as en letj holtrak mä en kraans faan green twiigen miast boksbuum jo figüüren san maaget mä saaltdii an het kenkentjüch sö popen dü könst diar en swin finj en kü en sjep en hingst en höön of en fask en siilskap of en maln sjocht am uk leewen ans oner stäänt a leewentsbuum mä adam an eva aapel an slaang do hinge diar keeden mä sinken of plumen an sjauer aapler an jo grater kenkenbuumer fu noch sjauer tualaglaachten efter det muude faan a adventskraans miast stäänt a kenkenbuum uun en wönang mä det kenken as was det jesuskint mend an jul komt faan det däänsk wurd hjul det het wel ingelsk wheel diar as was det juar mä mend wat ham so üs en wel dreit jo sjauer aapler stun wel för a sjauer juarstidjen an at kenkentjüch as sümbool för sünjhaid an rünjhaid knut jungbohn clement detsember uun noorsaarep üüb oomram oktuuber uun bergen new jersey wiar en öömrangen skriiwer an wedenskapsmaan efter sin skuultidj as hi skuulmääster wurden do hää er uun kiil an heidelberg filosofii histoore an spriakwedenskapen studiaret raiset hi troch waasteuroopa faan bit hää hi uun kiil föörleesangen auer spriakwedenskapen häälen uun sin buken hää hi ham aleewen för schleswig holstian iinsaat fööraal uk för a fresken hi hää t diarmä en betj auerdrewen auer hi mend dat a fresken an fööraal a öömrangen a best slach minsken üüb a welt wiar mä sin buk der zustand der nordseeküste schleswig holsteins hää clement ham diarför iinsaat dat ialtürner baud wurd det hää a strunföögesen goorei paaset auer jo bi en strunagt skap fiks fersiinet haa koolestuf dt kohlenstoff la carbonium as en chemisch elemänt ma symbool c än atoomnumer dåt as en ai metal dåt önj ferschilie modifikasjoone forkamt iinj deerfoon as en blailuuse huulewliidjer en oudere en suurt huulewmetal koolestuf wörd ål önj e forhistoori önjtdäkt än brükt as hooltkoole jü mååged wörd döör orgaanisch materjool mååst hoolt hiitj tu måågen önj e sörstuf eerme atmosfeere dåt änglisch carbon as deeram uk oufliidjed foon di latinsch noome carbonium for hooltkoole jüst as di noome foon e carbonium tidrüm weerönj dåt bilied wörd uk diamante da en ouder allotroop form foon koolestuf san san sunt lung bekånd jarst sunt hu iirtiinde koon huum da synthetisch mååge fullerene jü treed allotroop form wörd önj da tachentier iire foon dåt iirhunert tufäli äntdäkt di koolestof kamt mååst for önj form foon koolewååderstufe forålen dåt fosiil iiljinge jardgas än ra ööle üt ra ööle wårt önj e petrochemisch industrii tum biispel petrooleum bänziin än keerosin dästiliird än dåt tiint as grünlååg for foole synteetische stufe as plastike galisch dt gallisch as en keltische spräke jü bit süwåt e chr snååked wörd önj galjen frånkrik än önjladende gebiite bit tu di rhin jü as for ålem bekånd üt hunerte foon önjschrafte önj stiinj önj keraamische pute än oudere räischape än aw münte än oudere metalene diile blii än önj åån fål sink da jarste galische önjschaifte datiire ål foon dåt süste iirhunert for christi geburt än san önj lepontisch wåt wilems betråchtied wårt as en galisch dialäkt ja san fünen önj gallia cisalpina dåt as nord itaaljen än wjarn schraawen önj en form foon dåt üülj itaalische alfabät önjschrafte önj griichisch bökstååwe foon dåt treed iirhunert f chr san fünen bai da müninge foon e rhone lääsere önjschrafte eefter chr san mååst önj latinsch bökstååwe önj jü tid wus galjen ål foon da röömische beseet än wörd di spräke diiljs foon dåt latinsch ferkrångd lååser as da franke kömen ferswün jü gåns gregor foon tours schriif önj dåt süste iirhunert dåt hu manschne önj sin gebiit nuch galisch snååke köön ouerdåt da önjschrifte mååst en maagisch karakter heewe dåt san goue unti hiinje wansche as oofding ai lächt tu ferstönjen wåt miinjd as deeram leet di galische spräke har mån diiljs rekonstruiire eefter dåt bil ruchts geest gååst as en loonskap uun nuurdsjiisklun a neederlunen an denemark ööders üs a maask as a geest uun a istidj entstenen istonger haa stianer an sun tuuppuid an sodenang san huuger apwoksen en huuch geesthuug uun nuurdfresklun as a stolberag a nuurdfresk eilunen oomram fer an sal bestun tun graten dial ütj geestlun jo ööder eilunen an halgen ütj rian maasklun en ütjnoom as halaglun det as en fels ütj sunstian geestlun as ei altu früchtboor hat as fööraal mä sjüüren bewoksen huar a buumer ufslaanj wurden san koon am mä irpler büüre wan a plaanten faan sjep kurt häälen wurd koon a hias ham briad maage üüb a geest fanjst dü föl letj waaler am a winj tu breegen jo san miast mä wilger bewoksen ööders weit det betj gud eerd wech a wilger hää am iar brükt för staachen an üs braanholt huar a geest bit tu a küst lääpt sjochst dü en klaf so üs uun muasem üüb sal uun nuurdsjiisklun haa üüb a geest al loong minsken wenet auer am diar ei baang föör sturemfluden wees sost det koon am bi a greew ütj a stiantidj sä a maask as iarst mä a fresken besiidelt wurden sodenang wiar a streg tesken maask an geest uun t madelääler uk en streg tesken a fresken an saksen dåt kornische kernowek dt kornisch as en keltische spräke di bit süwat snåkd wörd önj cornwall kernow di söödweestlike punkt foon änglönj di wårschiinjlik leeste mansche jü di spräke snååkede wus dorothy pentreath jü störwen as am önjtwiklede di liirde henry jenner dåt iinjhäids kornische dåt ham basiirt aw hu madålerli teooterstöögne än weeraw robert morton nance dan en liirbök cornish for all schriif nü diling jeeft dåt süwat manschne da kornisch snååke koone än hu jungere san sügoor deerönj aptäägen kornisk wårt brükt önj dåt råådio bleese än sügoor önj hu filme heet jü europäische unjoon dåt kornische as offisjälen manerhäidsspräke gödjkånd dåt ålens wårt wälj kritisiird ouerdåt di spräke flicht tu e haleft üttoocht as natörlik moost for åle naie sååge naie uurde fünen wårde spräkütbäg ouers uk linge da üülje kwäle ai am jü gåns spräkeliir tu rekonstruiiren ma n gath en dadn an carr aw walisisch schölj dåt hiitje mae r gath o dan yr car än aw bretonisch ema ar c hazh dindan ar c harr dåt as ålsü niinj gåns grut ferschääl mo kultuur as en rüm begrip for åles wat foon da mansche mååged as tum biispel waanihäide toochten kunst waasenschap religjoon fiilosofii än sport mååstens hiirt en kultuur bai en bestamd följk sü as di nordfrasche spräke en fraschen spräke foon da nordfrasche as kultuur as oofting wichti wilt et am tradisjoon n waanihäide gungt huk wichti san for dåt miinschapsgefäil än identitäät sö kultuur es en sameluurt fuar alis wat di mensken sa maaki dit ken wiis frinjskep taachten kunst weetenskep religioon filosofii musik of uk sport en foriiningen aaftinoch uur di kultuurbigrep fan en bistemet folk of lir wat töhop kum nemen sa üs di nuurdfriisk spraak me di lir tö dön heer wat ön nuurdfriislön uuni kultuur es wichtig wan t aur traditsjoon en frinlighair giar wat gur es fuar en identiteet ön di regioon di forskelig lir ken en skel hol jaar ain uurter instrumente of teken finj diartö wat bitödraii da lakadive ofisjäl lakshadweep malayalam nååmd as en unjoontäritoorium foon indien dåt san koralenailönje ma en fläche foon km önj dåt araabisch heef da lade twasche bit km üt e küste foon kerala da wichtiste ailönje san kavarrati uk jü hoodstää foon da lakadive agatti minicoy un amini da tiin beboogede ailönje heewe inboogere eefter e följksteeling foon agatti heet en fliiplås di noome lakshadweep bedjüset bökstääwlik hunertduusend ailönje laksha hunertduusend dweep ailönj bit hiit jü ailönjegrupe ofisjäl da lakadive tu fergliken ma da sööderliker ladene maledive da manschne foon da ailönje snååke en dialäkt foon dåt malayalam än san bål åle moslem di ofisjäle spräke ap da lakadive as uk dåt malayalam dåt as en följksouertjööging dåt ja eefterkaamen san foon hoonelsmoons da wilt en ordi swåår ünwääder aw da ailönje önjswumd san änglisch list es en sölring tērp hat es det nuurđelkst tērp fan dütsklön di dütsk deensk grensi maakit en böög nuurđfuar dat di nuurđtērper sa üs list me iin ön dütsklön pasi sa kumt et dat em denemark sjocht weđer em tö uasten of tö nuurđen luket bi di haawen fan list köört en föri hentö denemark en diar uur uk masi üđer skepstuuren önberen sent di gurt renoveering fan di haawen ön t bigening fan t jaardüüsend ken em diar fuul forskelig kraam koopi alte tonnenhalle aur lung jaaren kür em diar ek fuul üđers üüs fesk en iis fing ön list es uk dit erlebniszentrum naturgewalten itüüs hur em masi liir ken hur di natuur sa aarbert litauen litauisch lietuva as en stoot önj euroopa än di sööderlike foon da tra baltische stoote önj dåt weesten gränset litauen bai e ååstsiie än wider wårt dåt begränset foon letlönj witruslönj polen än ruslönj kaliningrad litauen as sunt di moi lasmootstoot foon e europäisch unjoon da huuchste bärje foon dåt lönj san auktasis kalnas än juozapines kalnas m önj dåt weesten wårt litauen foon e ååstsiie begränset litauen heet sunt e ferwåltingsreform önj da er iirnge ferwåltingsbesirke dåt bruttoinlönjsprodukt pro hood wus önj önj wus foon e hiilj ökonomii loonbedrif industrii un tiinjste lithium as en keemisch elemänt ma sümbool li än atoomnumer dåt as en silwerwit alkaalimetal lithium wörd önjtdäkt foon johan arfwedson di noome as oufliidjed foon dåt griichische lithos wåt stiinj bedjüset arfwedson önjtdäkt dåt elemänt bai e unersäking foon mineroolie da ståmden foon dåt sweedisch ailönj utö christian gmelin obserwiird önj dåt lithiumsålte önj e flam en gräl rüüdj blai jääwen nåån foon da biise hiire köö ouers dåt lithium isoliire jü jarst isolasjoon foon lithium schaid bai jü elektrolüüse foon lithiumoxide döör humphry davy önj wörd lithium dåt jarst tooch önjt grute produtsiird döör dåt tjüsche bedrif metallgesellschaft ag weer huum lithium wün madels elektrolüüse foon en minging foon lithiumchloride än kaliumchloride lorenz friedrich marstrand mechlenburg febrewoore uun neebel üüb oomram oktuuber uk diar wiar en prääster an wedenskapsmaan för t öömrang spriak lorenz friedrich mechlenburg wiar di dring faan prääster christian riese mechlenburg an sin wüf naemi dorothea bäären petersen hi küd sjiisk däänsk an öömrang snaake tu huuger skuul ging mechlenburg uun hüsem uun kopenhuuwen hää er teologii studiaret kaam er tüs tu oomram an auernaam hi det steed üüb t st clemens sark faan san aatj uun t salew juar freid hi matje tückes hat wiar en kusiine faan knut jungbohn clement sodenang wiar mechlenburg al di traad prääster ütj sin famile üüb detdair steed hi hää sin leewent loong üüb oomram lewet fööraal uun a juaren faan bit hää mechlenburg ham am det öömrang spriak komert an diar kaam sin öömrang wurdenbuk bi ütj bütj det hää er ham uk mä histoore an botaanik befaadet füng er faan a däänsk könang friedrich vii di dannebrogorden mechlenburg sin iarst drükt skraft wiar det fering dachtang gesang in der westerlandföhrer mundart verfat vor jahren von pastor m flor drükt det zeitschrift für deutsches alterthum en saamlang faan spreegwurden faan oomram an fer do as diar uk noch en grat saamlang faan hoonskraften uun t staats und universitätsbibliothek hamburg an uun t öömrang archiif uun neebel sin gratst werk as det amrumer wörterbuch oder lexicon alphabetisch geordnet nach dem amrumer dialekt faan a maask sö mēsk of mērsk mo mjarsch as en flaak loonskap saner huuger of berger maasklun as knaap huuger üs a sia an lingt bit hen tu a geest hen tu a nuurdsia as a maask mä diker ufseekert a geest as uun a istidj faan istonger tuupsköwen wurden a maask wooks iarst leederhen uun a efteristidj maasken jaft at uun sjiisklun ei bluas bi a nuurdsiaküst man uk banluns bi a struumer ialew weeser eider oste an ems üüb sidj faan a sjiisk maasken jaft at sok loonskap uk uun denemark an holun an tuup san a nuurdsiamaasken faan den helder bit esbjerg at gratst maasklun üüb a eerd maasken waaks bi a waaskaant uun a luup faan juarhunerten saat ham muar an muar fiin slober uf an sok plaanten üs rölken an oongäärs surge diarför dat hi leien blaft uk a minsken halep mä di bau faan loonangen mä dat di slober ei weder ütjmä uun a nuurdsia draanj woort ütj oonlun wort sodenang mä a tidj maasklun auer a siapeegel suutjis uunsticht wääkst sodenang uk at maasklun amhuuch uun uastfresklun as det maasklun steedenwis huuger üs a muuren widjer uun t banlun auer diar iarjuaren at türew ufgreewen wurden as leit det banlun nü düütelk oner a siapeegel wan at maasklun mä diker jin a nuurdsia ufseekert wurden as do sait am tu det lun bääft a dik kuuch grooden of polder wan t nään diker jaft so üs üüb a halgen do skel a minsken werwer wurten of terpen bau am bi sturemfluden ei uftusüpen am maasklun för a minsken tu nadgin skal t mä gruuger an weederliasangen drüg häälen wurd ööders woort sok lun tu en muur steedenwis woort maasklun ei muar drüg häälen am raar diarten an plaanten uuntusiidlin so maaget det di ferian elmeere üüb fer ween as en blai dåt önj dåt späktrum lait twasche zyan än violät dåt as dåt komplementär blai foon orange ween heet en woogelängde foon süwat nanomeeter ween as en primäär blai önj dåt süsteem foon aditiiw blaiminging dåt as en sekundäär blai önj dåt süsteem foon subtraktiiw blaiminging önj e bilschirmtächnik wårt di tweede blaitoon brükt ås en awenäidekaamen for di jarste deerfor siie we önj dåt unerstönjen blai di tweede blaitoon wan jü luft dåt firmamänt am däiem woolkenlüüs as siie we jü ås nü ween luft jü oofding uk ås ween refläktiird wårt önj en wååderouerfläche foon zyan eefter ween dåt jeeft duusende foon spräke aw e wrål hu manschne miine dåt dåt bloot jü kommunikasjoon swiirier mååget än dåt we bååder iinj spräke heewe köön di grute stridpunkt as dan natörlik huken spräke aw e ouder sid as uk nuch ai foole bekånd ouer jü influs foon en spesiifisch spräke aw dåt tanken wan dåt tånken ma klång assosjasjoon årbet dan köön wase müüle önj jü iinj spräke flicht gauer långd wårde ås önj jü ouder än sügoor köön jam deerbai oudere gesichtspunkte änäämmååge da spräke wårde önjdiild önj spräkefamiilie büte da spräkefamiilie stönje da isoliirde spräke jü eewi änring foon da spräke håt spräkeänring manertålspräke san da spräke foon da spräkmanertåle spräkütbäg as n naien begrip di t b wårt as bjarne foue naie möölikhäide di spräke tu ferwiinjen aw en wise huk tu jü situasjoon pååset dåt håt ålsü dåt bjarne liire ma jare mamenspräke amtugungen diling ruchtet dåt schölj ham deeraw ouers åltens nuch bääder as dåt snåken foon da ålerne ma da bjarne deer koone ja jare hiilj lääwent aw widerbäge deer gungt dåt ålsü ouer jare äine spräke ouers dåtseelwie jült wan huum en oudern spräke liirt t b änglisch unti turkische bjarne liire tjüsch ouers heer jült uk wan da begripe önj e äine spräke ål deer san dan koon huum uk en näien spräke iir ferstönje dåt åles as bloot möölik wan di mamenspräke har uk ma da situasjoone önj jü modärn wråål befoote koon har deerönj ütdrüke koon sü kamt huum tu di ütbäg foon e spräke seelew dåt koon ham ruchte aw en gruten spräke as dåt tjüsche ouers uk aw regionåål än manertålspräke deer koon en wikipedia önj sü n spräke weese stianood as en saarep üüb det nuurdfresk eilun oomram an hiart tu det gemeen neebel stianood as det letjst saarep üüb oomram diar stun man son hüsang an diar wene sowat lidj hat leit lik bi a waas an as tu n dial iindiket at belukin wäärs san at grääfhuug ütj a bronsetidj ual hööw an a huuger faan t wikingertidj di huuchst grääfhuug faan oomram stäänt üüb a waaster ääg faan t saarep hi het eesenhuug stianood hää en aanj brag iar keerd heer a dampern faan a asag reederei uf tu a halgen an schlüttsiel daalang lei heer dan an wan frachtskeb uun an det ööleskap wat oomram mä heitsööle fersuragt di siilferian asrv onerhäält heer tau holtbragen för siilbuaten uun stianood stäänt det äälst hüs faan oomram hat as baud wurden an wiar auer juaren det öömrang tolhüs leeder wiar t det wiartskaft lustiger seehund an daalang wurd diar rümen tu baadelidj uun ferhüürd heer wårt ferklåård hü eläktrische struum lååsting än enärgii tuhuupehinge wan wååder lung aw en stiinj fålt dan kamt aw jüdeer ståå en latj kööl önj e stiinj nü as dåt je sü dåt we wååder hiilj moi mätje koone dan en drüpe wååder as åltens like grut da drüpe koone we tun biispel mååge döör en oomer ma en schånksnüte aw e sid tu hüüljen än je mör drüpe fåle tun biispel döör en briidje snüte je gruter dåt hoolig wårt en wååderstruum foon drüpe pro sekunde mååget önj en iir en tiintooche diiper hooling ås en wååderstruum foon drüpe pro sekunde ouers wan dåt wååder foon hiilj huuch fålt dan as jü ütwirkig foole gruter ås wan dåt läiger jurt kamt önjnümen dåt en drupe foon meeter huuch fålt dan wårt jü latj kööl tooche diiper ås wan jü foon meeter höögde fålt kort säid jü ütwirking jü lååsting foon dåt wååder as proporsjonool ma jü höögde x di struum unti ouders säid iinj drupe pro sekunde foon meeter höögde mååget önj en was tid jüst sü n diip hooling ås tou drupe wååder pro sekunde foon meeter höögde jü totool ütwirking ju enärgii foon dåt wååder hinget uk nuch ouf foon e tid önj x süfoole tid wårt dåt hooling uk x sü grut jü grute foon dåt iinjgülti önjtstiinjene hooling as dan proporsjonool ma jü enärgii unti ma höögde x struum x tid eläktrische struum koone we uk mätje önj åltens like drupe ouers da hiitje dan eläktrone we koone di struum ålsü ütdrüke önj eläktrone ouers ouerdåt da eläktrone sü latj san ferwiinje we jü iinjhäid ampre dåt as eläktrone pro sekunde un jüst sü ås bai da wååterdrupe jü höögde as dåt bai jü eläktrisitäät jü jü uk influs aw e lååsting heet jü spåning drüke we üt önj volt wilt we for jü eläktrisch l lååsting jü iinjhäid watt heewe deerbai as lååsting p watt w spåning u volt v x struum i ampre a of me di miaten en autolåmp for v dåt ampre tjucht dåt ferbrükt ålsü duusend watt hiit en kilowatt kw wåt jü lååsting bedjüset koone we dütlik siinj bai da gloilåmpe en låmp foon diseelwi sliik ma twaie süfoole watts jeeft twaie süfoole jåcht ouers wåt we betååle schan hinget iinjgülti ouf foon hü lung we dåt låmp önjknipsed hädj heewe ålsü foon ju ferbrükt enärgii brüke we en låmp foon watt stüne lung dan ferbrükt dåt önj jü tid x watt stüne unti kilowatt stün kwh stälj de eisen f ö iisen wi joorn as en chemisch elemänt ma sümbool fe la ferrum än atoomnumer dåt as en gra ouergungsmetal foon dåt följk wårt di ütdruk stälj oofding brükt for materjool dåt äintlik stool håt mör önjgoowen ouer dåt måågen jü beärbing än jü önjwiinjing deerfoon koon huum fine uner stool ütgreewinge wise üt dåt trinam f kr ål stälj brükt wörd for speerspase än ornamänte mååst kön dåt stälj deerfor foon önjsloine meteoriite dåt sünåmd meteorstälj önj da iirhunerte deereefter wörd di brük foon stälj ferbrååt eefter mesopotamien anatolien dåt madel ååsten än oudere gebiite eefterdåt huum rütfün hü huum stälj üt sin ärtse wane koon än eeftert smaase nüm jü önjwiinjing en gruten apswung twasche dåt iirh f kr än dåt iirh f kr nüm stälj di plås önj foon bronse bai ju produksjoon foon räischape än woopene dideer ouergung foon bronse eefter stälj di jü stäljtid önjliidjed wörd ai jüst feruursååged döör bäädere äinschape foon stälj ouers iir döör dåt knååper wården foon tin en hoodbestånddiilj foon bronse önj dåt madel ååsten fün huum üt dåt jü kwalitäät ferbååderd wårde köö döör dåt rae stäljärts tu hiitjen önj en beed foon hooltkoole önj china wörd dåt priintsiip foon e huuchoun betoocht än köö jü kwalitäät foon dåt stälj wider ferbääderd wårde dåt üüljfrasch uurd sern fy izer st iersen önjtståmt dåt üüljgermaansch sarn wat for ham seelew flicht wi köm foon dåt etruskisch aisar goode di latinsche noome håt ferrum weerfoon dåt sümbool fe oufliidjed as önj nordfraschlönj stååt dåt uurd aw e dånsch form jern wat önj e wiringhiird joorn aplääwerd deertwasche köm dan önj e böökinghiird dåt uurd stälj ap wat äintlik kamt foon dåt üüljfrasch uurd stl düütsk stahl foon dåt leest uurd as dan wälj wi stool ouflat foon åle bekånde metale wårt stälj fort mååst brükt nütutids forålem önj form foon stool ouerdåt dåt bili as än fååst wårt dåt önjwånd for tun biispel autoe schaawe än for jü bäg foon grute konstruksjoone oudere önjwiinjinge foon stälj san stälj as jüst äiwen ås nikel än koobalt en färomagneetisch metal di atoomkärn foon jü fort mååst forkaamende stälj isotoope fe heet jü huuchst biningsenergii foon åle elemänte weerdöör stälj dåt swåårst elemänt as wåt äksotärm mååged wårde koon döör kärnfusjoon än dåt lächtst elemänt wåt suner energii ferlüst mååged wårde koon döör kärnspliting di jardschaal bestoont for amenbai üt stälj fort mååst forkaamend ås dåt minerool hematiit stäljtriioksüd feo riin stälj wårt deerüt isoliird döör dåt ärts tu reduksiiren ma koolestuf önj mååst åle diile foon e wråål san stäljmiine tu finen da grutste wungebiite lade önj china brasilien australien ruslönj än indien maenouder gödj for süwat foon e wråålproduksjoon ferbininge ma fe wårde betiikend ma ferro unti fe ii fe ma ferri unti fe iii än fe ma ferryl unti fe iv åles eefter di oksidasjoonstustånd tun biispel ferrocyanide än ferricyanide da biise tustånde foon hexacyanoferraat en substrootspräke as en spräke di önj en bestimd gebiit erseet wörden as foon en oudern spräke di superstrootspräke wilems wårt uk jü kort betiikning substroot brükt bai en spräkeänring wårt en spräke önj en bestimd gebiit erseet foon en naien spräke di erseete spräke as dan di substrootspräke foon e naie spräke wan büte dåt gebiit nuch en form foon en üüljen spräke snååked wårt dan as dåt en adstrootspräke foon di naie spräke amkiird as di naie spräke foon dåt gebiit di superstrootspräke foon e üülje spräke deeram dåt dåt erseeten mååstens ai fulkaamen as san önj en superstrootspräke oofding räste foon e substrootspräke witufinen dadeer räste da oufwike foon da normååle räigle foon e spräke koone däike uurde weese ouers uk noome as üülje stääsenoome unti tradisjonäle persoonsnoome for jü angelsaksisch invasion wörd önj änglönj keltisch snaaked dåt änglisch heet deer ålsü en keltisch substroot iir da germane döör di limes bräken wörd önj sööder tjüschlönj wårschiinjlik en romaansche spräke snååked dåt tjüsch heet deer dan en romaansch substroot uk foon dåt frasch wårt önjnümen dåt dåt en substrootspräke jääwen heet bai da följke da frasch snååke unti snååked heewe foon dideere substrootspräke foon dåt frasch betiikned ås forüüljfrasch as nuch ai foole bekånd dåt mönje we liire döör rekonstruksjoon üt räste bai jüdeer rekonstruksjoon wårt tujarst löked eefter uurdforme da jü germaansch luudferschüwing ai mamååged heewe sü as dåt indogermaansch p bai e uurdbegan önj åle germaansche spräke tu f wuuden latisch piscis wårt tu fasch wan dåt nü önj dåt frasch uurde jeeft ma p bai e uurdbegan da ai leetere entliining unti lüdmåålerai entståme dan mötj dåt him am substrootuurde hoonle möölike biispele san paad stich än päil da boowennååmde uurde wjarn suke da da frasche ål manümen heewe eefter nordfraschlönj man as jü jarst woog foon frasche önj dåt iirhunert aw da ailönje anköm drååweden ja deer flicht eefterblaawene angelsachse önj as huum siinj koon an hu ouernümene stääsenoome än flicht hu uurde jü tweed woog foon frasche lönjede önj dåt iirhunnert aw dåt fååstlönj weer ja aw da dånsche stååten foon da ja dan foole uurde ouernümen da dan uk diiljs aw da ailönje kömen ouers deer hoonelt ham dåt wälj am en adstroot likås uk bai da uurde üt dåt läichtjüsch di swoowel as en keemisch elemänt ma sümbool s än atoomnumer dåt as en gööl aimetal wees sü gödj än mååg dåt frasch al in dät jierhunnert f chr waas bekoand dät ne moangelse fon swieuwel kool un taar licht in bround koom un deeruume wuude dät oafte anwoand in n kriech in dät jierhunnert wuud in china dät schjootpulwer uutfuunen dät ne moangelse waas fon kaliumnitroat holtkoole un swieuwel in ju mythologie wuude swieuwel oafte ferbuunen mäd ju hälle fröiere alchemiste ferwoanden foar swieuwel n symbol dät bestuude uut n tjokaant mäd deerap n kjuus ärfoarengsmäitich waas bekoand wuuden dät swieuwel mäkkelk reagierde mäd kwäksäälwer uum waas et die wietenskupper antoine lavoisier die der äntdäkte dät swieuwel n chemisk element waas un neen ferbiendenge die noome swieuwel is wäil oulat fon dät indoeuropäiske suel apdienje läite sjoode in ju chemiske industrie wäd swieuwel oafte anwoand as räistof foar moonigerlai ferbiendengen wichtige ouniemere fon swieuwel sunt ju produktion fon swieuwelsuure un ju rubberindustrie wier dät anwoand wäd foar ju vulkanisierenge uur anweendengen fon swieuwel sunt swieuwel is n nitmetal mäd ne häljeele faawe as element foar sik is dät röäkloos bie ferbaanjen stroalet dät n blau lucht uut un bildet deerbie dät bietende swieuweldioxyd in woater is dät nit aplöösboar man in koolendisulfid lööset dät goud ap ju swieuwelchemie is ne wichtige twiege fon ju chemie ju mineralogie do uumwaareldwietenskuppe un ju technologie dät element foar sik bildet n jeelen kristallinen fäästköärper mäd ne rhombiske kristalstruktuur ju der bestoant uut ne apstoapelenge fon ringfoarmige s molekulen as puder lät die stof buute ju faawe bolde ap weetmeel uk wäil swieuwelblöite naamd dät is n isolator bie c gungt swieuwel uur in ne monokline phase ju ätters bie c smilt ju flussichkaid bestoant eerste uut s molekulen un is dan n bitje sieroopoardich bie haagere temperatuure nimt ju viskosität gewaltich tou deeruum dät ringeepenge un polymerisation geböärt bie schrämpen in koold woater fon ju polymere smilt bildet sik plastisken zwavel ne amorphe foarm ju der oawers bielitjen uutkristallisiert swieuwel sjut bie c söl de sylt mo ö f sal da sild es dat lungst en gurtest ailön fan dütsklön hat liit fan nuurđen tö süđern weesterfuar fan di left huk fan sleeswig holstiin söl es ön dütsklön fuaral bikeent döör di turistisk wichtig kurorte sa üs weesterlön kaamp en woningstair en uk aur di binai km lung strön ön di weesterkant ön di somer sen bit hentö lir üp söl ark dai kum masi aarberers fan t hiile nuurđfriislön me di toch aur di hindenburg dam me en stjüürkraft fan aur fuar ark sölring ön t jaar es dit ailön mal wichtig fuar di wertskep ön nuurđfriislön en sleeswig holstiin di gimiinden haa ön t jaar ütreekni leten dat twuntig jaaren förter bluat jit ombi lir üp söl uuni ken aurdat di hüüsing bit hentö des tir forkoopet uur jen gurt trap üp des wai es dit ofbreeken fan tau gurt hüüsing me uuninger ön di bomhoffstraat en di steinmannstraat ön weesterlön biluki uk dit skelt förter önern diar uur nü uuninger becht wat jit sa jüür forkoopet uur dat diar ek olterfuul sölringer hen ken sössaarep as en letj saarep üüb det nuurdfresk eilun oomram an hiart tu det gemeen neebel sössaarep as wel det äälst saarep üüb oomram uun t juar as det iarst tooch diarauer skrewen wurden widj bekäänd as sössaarep troch di siamaan hark olufs diar uun t juarhunert heer bäären wurd an uk heer stoorew uun sössaarep stäänt det letj winjmaln bertha wat daalang en wenhüs as hat wurd uun munkmaask üüb sal baud kääft di koptein volkert quedens det maln an baud det üüb redenhuug en grääfhuug ütj a bronsetidj weder ap diar as t do faan di maler heinrich andresen bit bedrewen wurden det maln ferfool an uun a föftager juaren as t faan en architekt faan hamborag kääft an apredet wurden uun waasterhias leit saateldün en kliinik för loftkraank jongen efter neebel tu leit at öömrang skuul det as det grünj an madelskuul för a öömrang jongen üüb en m huuch dün stäänt di grat ialtürn hi as baud wurden sin ial as m huuch an skinjt siamiilen widj nai bi a skuul stäänt di letj ialtürn hi skinjt auer tu fer südjen suuden plantago maritima hiar tu a plantaginaceae san somergreen plaanten an brük en saalten grünj uun a wos wurd jo hal faan grolterges freeden wat üüb hör waanrang tu skandinaawien üüb a halgen lunge südjen waaks fööraal üüb t oon oober uk bi strun faan nuurd an uastsia a plaanten wurd bit cm huuch a bloosen stun uun aaksen a bleeden san lung smääl an flääskag südjen bleu faan jüüle bit oktuuber uun euroopa jaft at trii slacher muar jong bleeden an sprööd kön rä of uk kööget eden wurd rä koon am südjen mad green saloot reer tetjdiarten mammalia san en klas faan diarten an lewe miast üüb t lun jo haa en skan mä hiaren jongdiarten kem laben üüb a welt an wurd tetjet uun a kategoriin faan a biologii hiart uk a minsk tu a tetjdiarten a enkelt ordern san efter det taksonomii faan a biologii apfeerd tanen abies hiar tu a näädelbuumer pinophyta faan det famile pinaceae am käänt slacher faan tanen wat uun a madel breetjin üüb a nuurdelk heleft faan a eerd föörkem efter a sjüüren fanjst dü fööraal tanen mad a näädelbuumer uun madeleuroopa as fööraal at witj tan abies alba aran tu a fichten sait am uk ruad tanen det as oober en hial öödern slach aler slacher tanen san imergreen näädelbuumer mä jip ruter enkelt slacher wurd m huuch öödern sogoor m tu a bleeden sait am näädeln jo san spas flaak an wise üüb a onersidj miast tau smääl witj strimler a näädeln kön bit juar ual wurd an sat lik üüb a twiiger sodenang könst dü jo mä fichten ütjenööder hual a taaper stun aleewen aprocht üüb a twiiger bi a fichten as det ööders diar hinge jo lik deel det aaks faan en tanentaap blaft üüb a twiig saten an a skolpen faal enkelt deel diaram könst dü uk nian hial taaper üüb a grünj finj di tatarisch spräke äinbetiikninge tatar tele tatara tatar törekäse tatarisch türkisch unti kort tatarisch dt tatarisch as en foon da tatare önj nåårere san önj foole regjoone foon ruslönj forålem önj tatarstan än baschkortostan än maning oudere gebiite foon jü üülj sowjetunjoon snåked türkspräke jü jült ås hoodfertreeser foon jü turkotartarisch spräkegrupe än wårt snåked fon süwat miljoone manschne önj di türkisch spräkbrük än önj jü turkisch türkologii wårt önj e hoodsååge di begrip tatarisch türkisch tatar türkesi ferwånd tatarisch as amtsspräke önj e republiik tatarstan histoorisch gungt dideere spräke aw iinj foon da amtsspräke foon e göljen horde tubräägh hi teelt ålsü spräkehistoorich tu jü grupe foon da weesttürkische spräke deer hiirt hi tu e kyptschak grupe hi besat ouerweegend da spräke äinschape foon dåt ogurische aw tatarisch ferscheene hiilj ünlike publikasjoone dåt jeeft fiirsiien än internätside önj dideere spräke dåt tatarische wus ömj e tid foon dåt iirhunert än dåt iirhunert önj dåt kyptschak tatarische ferschrafted deer wus dåt amtsspräke foon jü göljene horde önj dåt iirhunert wörd dåt kyptschak tatarische foon dåt tschagataische oufliised bit önj da er iirnge wörd ma arabische bökstääwinge dan ma latinsche iinjhäidlik türkisch alfabeet än sunt da er iirnge tuleest ma kyrilische bökstääwinge schraawen twaschetidlik wörd uk for dåt tatarische en latinschraft ütårbed wat ouers aw en grut mötjstand foon e rusisch manerhäid stååt dåt alfabeet as grünläid aw dåt nai türkisch alfabeet foon e tüurkai sunt di septämber wörd bloot jüdeer latinsch schraft tu dåt schriwen foon dåt tatarische öfentlik ferwånd fgl jüdeer praksis ferbüüdj dåt rusisch ferfootingsrucht ouers önj e nowämber ma e begrüning dåt for jü iinjhäid foon ruslönj en iinjhäidlik schraft nüsi wus ouerforstaling foon dåt tatarisch latinalfabeet ma dåt turskisch dåt baschkirische as dat tatarische nuch rucht äänlik duch wist et ål maning äinhäide ap am dåt foon dåt eentlike tatarische ouftugränsen duch san da biise spräkeforme jam nuch sü eenlik dåt da enouder önj tatarisch än baschkirisch ferstönje koone di krimtatarische spräke wårt oofding ås krimtürkisch betiikned än tu dåt tatarische räägned dåt stimt ouers diling bloot tun diijl deer jü ma jü schååwing foon en äinstiinjien schraftspräke ai mör ma di boowen nååmde spräke idäntisch as bütedåt wist dåt krimtatarische ål sü maning äinhäide ap dåt en ferstiinjing twasche tatarisch än krimtatarisch bloot nuch uner betängelse möölik as spräkekoode theodor mommsen november november wus en nordfraschen liirer än profäsor önj da klasische fääge hi wörd ålgemiin betråchtied as di wichtiste klasische histooriker foon dåt iirhunert sin årbe ouer e roomsch histoorii as diling nuch uterst wichti for eefterforsching ouer dåt teema hi heet e nobelpris for literatuur füngen önjt iir än wus uk en fäärenden tjüschen poliitiker as lasmoot foon dåt prüüsche än uk foon dåt tjüsch parlamänt mommsen as tulaid önj gaarding önj ääderstää än as apwüksen önj bad oldesloe hi wus tujarst histoori profäsor bai e universität foon leipzig as dan lasmoot wörden foon jü akadeemii än eefter profäsor önj jü roomsch histoorii än jü universität foon berlin hi heet maning iirenbetjööginge füngen for sin waasenschaplike lååstinge di ween max jü huuchst militär iirenbetjööging in iirenburger foon room än di nobelpris åån foon da man såågliteratur schriwere wat jü tukåning füngen mommsen wus di ålst persoon am e literaturpris tu fouen hi wus deer iir üülj än uk di persoon ma dåt jarst geburtsiir theodor siebs august önj bremen moi önj breslau wus en tjüschen germanist siebs wus profäsor bai e uniwersitäät greifswald lääser bai e uniwersitäät breslau tuhuupe ma oudere spräkewaasenschapere än ma fertreesere foon hu tjüsche teooterbüüne heet hi en bök utdänj wat räigled hü et tjüsch rucht ütsprääged wårde schal et bök wörd önjt iir fort jarst tooch pranted än eefter ham di nåmd for en lung tid jüld di siebs as dåt beest wärk ouer e huuchtjüsch ütspräke deerfor än aw e sid deerbai heet hi ham boonbräägend mat frasch befooted weerbai hi ham ai schuuniede önj åle laawende frasche dialäkte ouftiikninge tu måågen bai da manschne ine foon sin amenbai fäärti publisiirde wärke betiie jam foole aw dåt nordfrasch önj sin geschichte der friesischen sprache stoont en bål fulstäni histoorisch gramaatik foon möre nordfrasche spräkewise weer hi önj zur geschichte der englisch friesischen sprache ål foole biispele foon jääwen häi sin årw as önj e krich önj breslau ferlääsen gingen da mååste böke san heer online tu leesen theodor storm härfstmoune önj hüsem foodermoune önj hademarschen wus en schriwster di härfstmoune wörd hi önj hüsem as saan foon di adwokoot johann casimir storm tuläid tu schölj gäng hi awt gümnasium önj hüsem än heer häi hi åål sin jungensiirnge handöör dåt heef aw jü iin sid än e hii aw jü ouder sid foon hüsem da heet hi biise diip önj ham apnümen dan da kaame ålten än ålten wi for önj sin dachte än nowäle deertu köm dan nuch jü stiming foon da hooltinge trinam e weestermeelen bai hohn weer san åte meeler wus ouerdåt ja önj hüsem ai rucht wat liirden köm hi awäädrie aw et katharineum önj lübeck studiire däi hi önj kil än wus hi adwokoot än hülp san taatjen önj hüsem önj kil wus hi gou waane wörden ma theodor mommsen än san brouder tycho hi tuuch eefter potsdam än wörd deer asesor bai en huug gericht jarst di dånsch tjüsche krich än da iirnge önj e fråmde hääwe ham tu di grute dachter mååged hi långd eefter hüsem dan hi schraft önj sin stuk gedenkst du noch foon wer in der heimat erst sein haus gebaut der sollte nicht mehr in die fremde gehen klaus groth sää ma rucht foon ham dåt lingen heet storm tu en dachter mååged ouers et wus uk dåt lingen eefter en foomen as hi wus än dåt foomen wus ma touspräkihäid unti bilinguismus wårt mååst miinjd dåt huum önj ferschääli situasjoone flot tou spräke brüke koon dåt stuudium foon touspräkihäid as bane jü önjwånde spräkwaasenschap en forschingsgebiit foon jü psüücholinguistik wan dåt uk grute floose foon manschne jeeft wat bloot ån spräke snååke sü as foole ameerikaaner än chineese sü as duch touspräkihäid ål mör räigel as ütnååme önj bål åle önjtwiklingslönje as di hüsspräke en lokåålspräke wat ham unerschåt foon di offisjäle ferwaltingsspräke as tun biispel ainglisch frånsch unti spånsch önj oudere fåle as di hüsspräke en spräkewise wat ham ordi foon e ståndåårdspräke unerschiise koon uk önj spräkegränsegebiite as touspräkihäid bål natörlik än döör ferhuugerde mobiliteet lönjie ålsani mör manschne önj en touspräki gebiit tun biispel döör mingd befraien forålem önj dåt stuudium foon di spräkerwiirw as touspräkihäid en wichti unersäkingsgebiit följk unerschåt twasche önj e waasenschap ferwåltig än ålerne san ai iinjs ouer e frååg weer dåt gödj as än began eeder ma en touspräki aptiien dåt lätj ham tun diilj ferstönje üt e ferschilihäid foon situasjoone jü önj dåt eedere touspräkie aptiien forkamt önjhingere foon touspräkihäid måån da tweer spräke möölikst eeder önjbiidje dåt jeeft nämlik starke önjwisinge dåt dåt en fäilie perioode jeeft bit süwat seeks iirnge önj jü jü mamenspräke bål spontaan liird wårde koon ja fertreese da jü miining dåt dåt uk for en tweeden spräke jült oudere hüülje deeran fååst da bjarne schan jarst ma jare äine mamenspräke gödj rädje mötje iir ja en fråmden spräke liire ja gunge deerfoon üt dåt dåt waasen am en tweeden spräke uler bääder weese koon as jü grünkunde foon e mamenspräke ma jüdeere wise foon önjpåken koo huum dan fermiise dåt bjarne da räigle foon ju spräkeliir än e uurdeschåt önjhuupmååge interferäns än döörenouder brüke önj holönj san spräkewaasenschapmoons deerfoon ouertjöögd dåt eeder touspräki aptiien luke koon wan huum ham bloot an hu betängelse hålt en eeder touspräki aptiien koon bai normåål begoowede bjarne en rucht goue touspräkihäid jeewe oofting bääder än forålem spontaaner suner aksänt as wüksene döör stuudium liire koone ouers bai maner begoowede bjarne bestönjt e gefåår dåt ja niinj foon biise spräke gou båås wårde en transistor as en bagelemänt weer huum elektrische spåninge ma ferstarke koon bai en ferstarker gungt en hiilj swåk sinjool in önj än foole gewålt kamt rüt än dåt as diling di transistor di jü ferstarking möölik mååget bai dioode heewe we sänj dåt da önj iinj ruchting jü spärruchting ai liidje heer uner heewe we ruchts sun dioode tiikned ouers we heewe leefts en oudern önj forütruchting deer ma önj e ra klänked wat mååget dåt nü for en ferschääl koon huum seede deer låpt duch nåån struum dåt as uk wåår ouers dåt änret ham wan we da biise dioode tächt baienouder bringe önj iinj kristal dan as dåt nämlik sü dåt hu elektroone foon jü önj forütruchting stönjende dioode nuch jüst jü önj spärruchting stönjende bariire belinge koone da jeewe deer dan duch en latje struum di sünååmde koläktorstruum we nååme deeram jü ruchtse bariire di koläktor c wilt jü leeftse jü da elektroone lääwert as emiter e betiikned wårt nü as dåt je sü dåt di koläktorstruum fåli gefäili as for e spåning aw e emiter än jü koone we iinjfåch räigle ma dåt latje stuk deer twasche jü baasis b än dåt interesante as nü dåt en hiilj latje äkstro struum önj e baasis en hiilj grute struum önj e koläktor jeewe koon än ouerdåt di dioode twasche jü baasis än e emiter önj e forütruchting stoont brüke we mån en hiilj latj spåningsänring am di baasisstruum luupe tu lätjen aw e ouder sid stoont di koläktor dioode eentlik önj e spärruchting än dåt bedjüset dåt hi en hiilj grut spåningsänring oufjeewe koon suner dåt di koläktorstruum ham foole änret di transistor koon ålsü wörklik ferstarke gewöönlik wårt di emiter önj nul volt läid jåå unti nåån ouer en mötjstand wilt önj e baasis jü ingungsspåning tufjard wårt bütedåt schal for e gewöönlike årbeswise di baasis emiter dioode önj forütruchting stönje aw e koläktor baasis dioode deeriinj stoont en spärspåning jü jüst as bai da dioode önj en maksimum bünen as bütedåt jült en maksimum lååsting foon hu tiiner miliwatt bit mör as hunert watt åles typen oufhingi transistoore for grute lååstinge mönje oofding aw käilplååte unti käilere montiird wårde heer uner stönje da klänkbile foon en transistor dåt jeeft twäär sliike oufhingi deerfoon weer jü baasis üt p typ materjool bestoont unti üt n typ materjool dåt san ääderenouder npn än pnp transistoore en hiilj ouderen sliik san da fet s klänkbile dåt uraan lat uranium as en rädjelsehaft än ünbekånd metal dåt da mååste manschne goorai tu siinj foue ouers dåt heet wrålhistoori mååged for ouer touhunert iirnge wörd et fünen ouers mååst ouderhuulew hunert iirnge ünbeåchted leet ouerdåt deer nuch niinj ferwjarting for wus diling stoont dåt uraan ouer gölj än diamante än jü hast weerma diling soocht wårt eefter da ferbürgene uraanloogere ouerdrååwet bai widen dåt göljfiiber önj da fergingene iirhunerte di berliner kemiiprofäsor klaproth fün bai dåt unersäken foon pak blände dåt kemisch elemänt nr än jäif et di noome uraan et wus en silwerschamernd hard metal dåt bai grood smultet än wat lächter as ås plaatin deer wörd dan fååststald dåt dåt elemänt önj e natör bloot önj jü form foon ferbininge forkamt mååst tuhuupe ma da ärtse foon da metale koobalt silwer än wismut et wörd brükt bai dåt fårwen foon glees än parseläin lääser spaalden uraansålte bai dåt måågen foon gloikroope en rul än tuleest ferwånd huum dåt tu harden foon metale önjt stää for wolfram di frånsche füüsiker becquerel fün döör en lukliken tufål dåt uraan stroole ütsånt dadeer stroole heewe äänlike wirkinge ås röntgen stroole ja mååge jü luft trinam eläktrisch än koone en fotograafisch plååt suurt mååge uk wan jü önj papiir önjwikle as dåt niinj jåcht döör leet döör naue unersäking foon jü wünene stroolfjardihäid köm dåt fransche forscher eepåår curie deeraw dåt önj da ouerbliwsele foon jü pakblände nuch en oudere keemische grüdstuf weese moost di nuch starker stroolde ås dåt uraan än di et ouedåt di strool aw latiinsch radius håt di noome radium jäif ås dan eefterwised wörd dåt dåt radium döör ferfål üt uraan önjtstoont weerbai energii önj form foon strooling fri wårt en woornaaming jü huum foon nü ouf gåns ålgemiin radioaktiviteet namt wörd dåt uraan ma åån sliik berüümd ål jütids füng en fiiberhaft säken eefter uraan önjthüülende minirooliie önj et jäif ouers tujarst ås uraanerts bloot jü pakblände dåt as en ouer dåt suurt blai än muschelik bräkj sü benååmd minerool dåt stöö önj joachimstal önj böhmen tu rädj weer dåt ås ouffål bai dåt silwergreewen forköem jü önj joachimstal grääwene pakblände önjthålt ai mör ås riin uraan än lääwert sü an duusendstel gram radium je tan ärts niinj wuner dåt for gram radium mårk betååld wörd fün huum önj nord ameerika grute loogere foon karnotit en uraan vanaadiumärts dåt en uraangehalt foon protsänt heet wörd önj dåt katanga gebiit foon kongo en looger huuger protsäntige pakblände fünen di pris for radium sunk bål aw mårk je gram dan köm jü tweed önjtschiisend wiinjing önj jü histoori foon dåt elemänt än da iirnge deerap önjtdäkten da füüsiker dåt bai en beschiitjing foon din atoomkärn foon uraan ma elektrisch neutroole geschose da neutroone di drååwede uraan kärn aksplosjoonsordi ferfålt deerbai önjtstönje wider neutroone da nü foon jam seelew üt wi ås geschose wirke än deerordi ås en lawiine önjwåksende käätreaksjoone ütliise dåt önj hiilj kort tid åle uraankärne ferfåle än gewåltie energiimase fri uurde wan kubiikdeetsimeeter foon jü sörstufferbining foon uraan weerönj hi ås ärts önj jü pakblände forkamt sü rungeniird wörd sü köö deerma en energiimase wünen wårde jü lingede miljoone kubiikmeeter wååder m huuch tu leeften dåt as ålsü jü kärnkliiwing di waliisische spräke dt walisisch as en keltische spräke di snååked wårt önj wales cymru deeram da waliiser har seelew än harn spräke cymraeg nååme spreeg kömri kömraig maenouder snååke manschne waliisisch weerfoon önj di spräke liknet üs gåns fråmd än iir heewe da liirde miinjd dåt wus nåån indogermaanschen spräke ouers duch as dideere dåt di spräke gungt tum biispel sü mae gath ar y gadair mai gath ar e gadär deer as en kåt aw e stölj deerüt hååle we füliende uurde mae deer as gath cath kåt th as in änglisch thin ar aw y e uk jü di dåt gadair cadair stölj alsü fånge cath ön cadair gewöönlik önj ma c spräägen as k mån änret ham dåt önj wase kombinasjoone tu g dåt hiitj mutasjoon än spaalt önj dåt waliisische en grut rul cath as heer dåt iinjsist uurd wåt bekånd hiirt en ouder seeting mae r ci yn yr ystafell mai r kii en er estawäll deer as di hün önj e dörnsch deerüt liire we ystafell dörnsch dåt leest uurd heet alsü ouer tjüsch stube ma st wåt bekåndet än ci kåne we wi as we an en kynologe hünetiinjer tånke dåt waliisisch ll wårt ütspräägen as l wilt tugliks luft döör da täis gungt deerüt koon huum ferstönje weeram di walisische noome lloyd oofding as floyd ütspräägen wårt en ouder biispel mae ef yn eistedd dd th as önj änglisch this deer as hi önj t saten hi sat dåt liket komplitsiird ouers eentlik as dåt önj dåt änglische jüst iinjs he is sitting hi sat än sü uk rydw i yn eistedd i am sitting ik sat rwy ti yn eistedd you are sitting dü satst aw jü wise töre fråmde ai åle forme as sat sate satst foon åle tiduurde tu liiren huum tånkt wälj dåt dåt deerfoon kamt as da keltische inboogere foon änglönj ål dåt germaansch liire moost as ja sunt aw iinjs foon da angele ouerhärsched wörden witj d ün as en saarep an ian faan trii gemeenen üüb det nuurdfresk eilun oomram sant as witjdün en bat bit sted diar noch ei ian wenhüs iarst san diar tau hotels baud wurden faan a kopteins volkert quedens an paul köhn an di mei kaam diar ferloof faan t regiarang för hää heinrich andresen tuup mä ööder kuuplidj det agwa grünjlaanj det wiar en aktienselskap an so san diar do noch muar hotels apwoksen kaam det iarst öömrang iisenboon diar a baadelidj ütj tu strun keerd kaam diar al baadelidj di oktuuber as witjdün en aanj gemeen wurden dåt wrålrüm teleskoop hubble ås sänj foon e rümfäär discovery wilt misioon sts bile nümen foon dåt wrålrüm teleskoop hubble önj fålsche blaie wijääwen foon leefts boowen önj klookwisersan tjukhood galaksii jü käägelwulk tou tuhuupe stiitjende käägelgalaksiie än dåt tuleeden foon en stäär önj e omeganääbel bile san äinduum foon nasa dåt wrålrüm teleskoop hubble hubble space telescope hst bestönjt üt en tål foon pretsisjoonsinstrumänte for astronomische woornaaminge dåt as nååmd eefter di amerikaanisch astronoom edwin hubble än drait sunt ju lansiiring döör e nasa aw e april ås en kunstmoune am e wråål di hubble wårt benjüted for optische woornaaminge dåt teleskoop önjthüüljt uk en infrarüüdjkamera for woornaaminge önj dåt röntgenwoogläängdegebiit wårt dåt chandra x ray observatory benjüted döör dåt breegen foon en atmosfääre önj di wrålrüm koone ma di hubble üngekånd scharfe bile foon fiire astronomische objäkte mååged wårde iinj foon da bekåndste bile da ma di hubble mååged wörden san as foon di oodlernääbel m dåt bil as eefter foole astronoome dåt natst bil dåt jee mååged wörden as foon en objäkt önj dåt åål wååderstuf de wasserstoff as en kemisch elemänt ma sümbool h hydrogenium än atoomnumer wååderstufgas diwååderstuf h as bai rümtämpratur en blailuus brånbor döörsichti ai metal lüüse atoome wååderstuf kaame önj fri form bål ai for wan uk sunt di iinje foon dåt twuntiest iirhunert unersäkinge mååged wörden as önj atomääre wååderstuf lüüse atoome foon dåtdeer elemänt san ordi reaktiw än ferbine jam matiinjs ma oudere wååderstufatoome heerbai wårt mååsttids wååderstufgas bilied h da äinschape da önj dideer artiikel nååmd wårde jüle dan uk for ålem for dideer stuf di bai rümtämpratur en gas h as lüüse atoome wååderstuf wårde uk wälj in statu nascendi nååmd önj dåt iir beschriif di irisch änglische keemiker robert boyle önj en publikasjoon en brånbor gas dåt fri wörd bai en reaksjoon twasche stälj än ferteende söre jarst foole lääser önjtdäkte di britische waasenschaper henry cavendish önj dåt et ham hoonlede am en keemisch elemant ås hi äksperimänte döörfjard ma kwaksilwer wan hi uk foole äinschape hiilj nau beschriwe köö miinjd hi duch dåt önjt stäa foon jü söre dåt metal jü kwäl foon dåt gas wus deeram nååmd hi sin nai önjtdäkt elemänt brånbor gas foon metale hu iirnge lääser jäif antoine lavoisier wååderstuf di latinsch noome hydrogenium foon diling dåt uurd hydrogenium as en tuhuupeseeting foon da griichische uurde hydor wååder än genes bilie mååge hydrogenium koon ålsü ouerseet wårde ås wåådermååger dåt åål unti universoom as åles dåt bestoont dåt rüm ma åles wat deer önj tu finen as da stääre äiwen as jü san da planeete äiwen as jü jard di kompläte moolkestich åle oudere sansüsteeme unti dåt hiil rüm eefter jü teorii foon di üürknal schal dåt åål amenbai miljarde iirnge üülj san jü tachthäid is meeten döör di wmap in foon dåt åål bestoont üt junke energii üt junke mateeri üt intergalaktisch gas unti üt stääre ä s w önjt åål jeeft et superfloosen än superhoolinge ån superfloose as en floose foon ünlike galaksen deernäist jeeft et gebiite önjt åål weer ninte as dåt san da superhoolinge dåt åål wårt bestudiirt döör di stäärekunde ouers jü jard ai dåt as et stuudiumobjekt foon jü jardwaasenschap en diilj foon di stäärekunde jü kosmologii unerseecht hü dåt åål önjtstiinjen as et jeeft fuule liire deerouer mååstens wårt jü liir foon di üürknal nåmd et jeeft maning tääle ouer mansche da jü jard ferlätje tum biispel eefter di moune räise san hiilj üülj bekånd is dåt tääl räis eefter die moune foon jules verne di ååst frasche minssen schraft in in dåt seelterfriiske tääl foon die knächt die in de moune weesen waas ödersem üüb tjiisk utersum üüb deensk yttersum as en taarep an gliktidjig en gemeend üüb feer tu detheer gemeend hiart uk det taarep hedehüsem ödersem hiart tu det sarkspal st laurentii an tu det amt feer oomrem uun t gemeend wene lidj at taarep ödersem wurd at iarst feer neemd det hiard föör üüs dial faan waasterlun feer tu t köningrik denemark uun t folkufsteming uun süüdsleeswich stemet at muartaal uun ödersem so üüs uun hedehüsem an wiisem föör deenemark kaam hedehüsem tu t gemeend ödersem tu sant hiart ödersem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem at gemeend hee njüügen saten uun t gemeendfertreeding faan dön njüügen lidj uun a taarepsfertreeding wiar efter at wool fiiw faan det freie wählergemeinschaft utersum fwu an fjauer faan det utersumer wählergemeinschaft uwg det fwu häält sant det komunaalwool aacht saten uun det gemeendfertreeding öömrang as det nuurdfresk spriakwiis faan t eilun oomram b hat liket fering faan t naibereilun fer a auer a miaten öömrang woort faan amanbi minsken üüb t lun snaaket diartu kem noch aal högen diar huarööders wene daalang snaake a öömrangen uk huuchsjiisk det wiar bit uun a er juaren noch ööders daalang komert a öömrang ferian ham diaram at öömrang spriak an kultüür tu pleegin at öömrang woort daalang efter a alkersumer protokolle faan skrewen ööders üs uun t huuchsjiisk wurd so üs uun t ingelsk bluas nöömer an a began faan en sats grat skrewen kurt tuuner skraft am mä ään wokool an lung tuuner mä tau dobelt konsonanten üs uun t huuchsjiisk jaft at ei uun betuunet steeden jaft at uun ünbetuunet steeden jaft at tau slacher subjekt an objektslach kem miast uun a grünjfurem föör mä ian ütjnoom tesken en an en maanelk hoodwurd woort en en bihinget grat en graten maan bispalen för ferbinjangen tu ööder spriaken wurden saner ferbinjangen tu ööder spriaken neimuudis wurden wurd miast ütj at huuchsjiisk auernimen of nei ferbünjen en pesistiin uur ön di wuch fastmaaket dat karminger ön t stuun pesi ken hat es uk forsjukt uuren sawat fuar wüfhaurn tö maaki man diar es ek fuul fan kemen bi gurt festivals ken di wüfhaurn traachter fing dat di uk di pesistiiner nüti ken wan em iin ön t hüs di diar forliising brükt skel bet hentö nü langsen weeter brükt uur jir es töhopreeknet hur fuul dit uur ken wan em aliining itüüs es skel em ark dai ombi tö lop luas tö pesi wan em dit me di normaal kloo maaket brükt em ark lop ombi tri liters weeter wan em san spaaritaste heer dit sen aur di dai tö liters me en pesistiin wat me weeter aarbert brükt em jit langsen ark lop jen liter dit sen aur di dai tö liters hat giar man uk söner weeter hat jeft bi dös technik tri forskelig möögelkhairen bi dit jerst systeem heer üs ali en senerk hāremforslüt diarbenen es en litj fat hur en sperend wiitighair iinkumt dit maaket techt dat et ek stjunkt di wiitighair skel nönt tö diiren en plaanten dö en dü sket dit hol liif bi t taust systeem es en swumer iin ön di hāremforslüt di swumt üp t weeter of wat diar sa benen es kumt wat wiits fan boowen drükt dit di swumer dial lapt of en di swumer kumt weder üp sok pesistiiner ken em bi en gurt fast food firma biluki dit trērst systeem heer en ofloopkop dit es ek fuul muar üüs en foftiger röör hurbenen en silikoon slang of membraan set wat üp t ünnerst jen langsen töhop en diarme techt bleft bluat wan wat wiits fan boowen kumt giar di kuurt iipen dat dit diari ofloop ken fan des systeem sen ön di bidrach aur di hāremforslüt skeltern weeget wan em en ual hüs heer diar ken em ön di wunerkst huken me fochtighair tö dön n haa aaftinoch kumt dat weeter fan önern üt di grün me delings technik ken em weetertecht böört maaki wan di ual böört üt es en kapilaarbreekend sjicht es en laag fan grof split sa üs tögen diiren wat öner di böört ombikrabi en en foolie önknaberi ken ombi cm leengt fuar r miist dit ken uk me en bet zement töhophualen uur üp des split kumt en starki pe foolii en wit wani es beton hur san polver of wiitighair me iin kumt dat di kapillaaren litj kaneele iin ön t materiaal wat litjer uur dit sen sa litj tuten wat dit fan forskelig firmen jeft diarfan kum miisttirs sa g üp en sak zement wan san beton mendstens cm tjuk es skel diar niin weeter iin kum di beton skel gur ütdrügi mendstens soowen daagen em sjocht wan t rocht drüch es en em skel di nöös brük weđer t jit fochtig hāremt nü weetst dü al hur diip dü ütgraav sket sket man din naiber fraagi weđer hi ek di kaar sküüf wel di ken da uk metjens help en smit diar weđer wat iin ön dit diar hol es masi wecht en suurt wani ken fuar di sekerhiar üp di wit wani kum dit uur fan bituumen baanen maaket wat töhopbrent uur of hat jeft nü uk wat söner jöl en gasbreners dit diari sen kunststoff baanen wan en strip haa diwat üp di jerst baan klüwet uur wan dit alis klaar en drüch es of mesken uk fuaroff sket eeđer di horizontaalsperi luket haa di diari skel di wuchen fan ünnern hol haa dat diar niin fochtighair hoogtocht wat gans gur giar es langsen san meter iipen maaki en san techtingsbaan iinsmit langsen sa aarberi dat dü me di naist baan mendstens cm aur di leest kumst kenst jit forklüwi dit weeter keent masi waien nü jeft dit jit wat üđers diarfuar en dit es āpsküümit glees diarfan uur stiiner maakit wat em mesken wat beeter diar iin fo wan dit alis klaar en drüch es kenst weđer techt maaki di estrich of dat holten böört mut ek me di wuchen töhopkum diaraur skel wan niin suurt wani diar es en pe folii öner di demung en bisir randstripen langs di wuchen fuul formaak dit jir es niin reer hurfuar ik hafti wel ik wel man bluat forklaari hurdeling dit gung ken en ön min hüs uk al waker gingen es wan dit jen beeter weet skel hi t beeter jir hen skriif bi lugato sket üppasi diar es jen kilo iin ön san tut fuar kilo zement dü faist man bluat kilo iin ön di mischmaskiin aurdat jit sön diartö kumt diaraur skel diar uk bluat en hualev kilo me iin fuarof me en kökenwecht āpdiili bi ceresit staant ek diarbi hur gurt di tuten sen mesken giar dit uk gans gur me di diar wiitighair wat em da me en metglees dosiari ken bei überdosierung ist mit festigkeitseinbuen zu rechnen borigsem üüb tjiisk an deensk borgsum as en gemeend uun t amt feer oomrem faan a kreis nuurdfresklun at gemeend leit uun a süüdwaast faan t eilun feer uun a nuurd leit a gemeend olersem uun a uast aalkersem uun a süüduast njiblem uun a süüdwaast wiisem uun a waast en eksklaawe faan olersem an uun a nuurdwaast söleraanj det hee lidj sant hiart borigsem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun borigsem diarfaan wiar maaner an wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee njüügen saten uun t gemeendfertreeding diarfaan hee det borgsumer wählergemeinschaft bwg sant det komunaalwoolen uun sleeswich holstian aacht saten en widjer sat häält en enkeltbewerewer norbert nielsen en traachter lat traiectorium es en giraat fuar wiitighairen of polvern iin ön faten of flasken me litj höölern tö fingen dat diar nönt üp staal of böört falt beeter traachtern haa en litj röör iin ön t röör dat di lucht wat üt dit fat drükt uur wech ken wan em wiitighairen iin ön wat haa wel hur dit hol tö siir weegit da skel em en traachter me en wuk röör haa da giar dit wat diar iin skel om di huk hat jeft jit ekstra traachtern fuar laboori wan em di fast diilen üt en suspensjoon haa wel da skel em di wiit diil diarfan treni diarfuar jeft et di hirsch traachter of di büchner traachter me en röör üp siir en suspensjoon lat suspendere āphingi swum let iin ön wiitighair es wan faststofdiilen heterogeen di diilen sen ali en bet forskelig iin ön en wiitighair ombiswumt sawat uur me ekstra maskiinen maakit sa üs wiitmelner wat di faststof rocht fain greni ken en röörmaskiinen dissolver wat dit rocht gur iin ön di wiitighair fordiile ken wat di maskiinen ek ken dit maakit em me kemie sa üs āpslemi en ön t swumi hual diarfuar heer em dispergeeringsmiddeln en suspensjoon es en grofdispersi dispersjoon en di diilen wel langsen ütarküđer di faststof wel langsen dial sedimentatsjoon sa üs em dit fan t wat keent hur di öört dial giar wan t ebt suspensjoonen iin ön weeter nemt em uk āpsleming of fan engelsk slurry hat jeft diar grof gurthair fan di diilen bis mm tö n bispöl kreideslemi und fiin suspensjoonen gurthair bis m t b kalkmolk wan t jit litjer uur litjer üs nm bzw m da sen dit dispersjoonen jit litjer nm nēmt em molekulaardispersjoonen suspensjoonen of dispersjoonen fan di polymeerkemie sen fiinstdispergiariti polymeerprodukte wat em fan suspensjoonspolymerisatioon fo dit ken sawat üs polyacrylaati oder vinylacetaati wiis polyacrylaati en hok üđer kraam kumt aaftinoch iin ön akrylfārev fuar twesken di wiitighair en di diilen wat diarbenen ombiswum es langsen wat lucht sa kumt t dat dit iin ön t fat ütsjocht üs san molk wan t drügit giar di lucht en dit weeter üt hat klüwit töhop en dit uur di film diaraur uur san klaarlak achterön klaar san lak jert tö di dispersjoonen aurdat dit fast diile mal litj sen bispölen fan suspensjoonen en nü kumt t wan di fast kraam ön des bispölen dial gung sedimentiari uur fan des en di rest fan di wiitighair en suspensjoon aurdat diar jit wat swumt di diar wiit rest ken hömsalev en dispersjoon wiis hurbenen nönt muar dialsaket hat ken uk en emulsjoon of en āplöösing wiis sa üüs molk en emulsjoon es peter klint ön weesterlön söl es en dütsk konstmaaler sent dit jen fan di tachentiger jaaren maalet klint skelter sent maaket hi niin üđer aarber muar miisttirs maalet he figuratiif of teeknet minimalistisch aaftinoch nemt hi kraftfoli klöören en di miist skelter sen ek olter gurt di aarbern fan klint weegi aaftinoch iinfachi bigeewenhairen wat he me sin faini ironii karikiaret iin ön dit neue sylt lexikon wachholtz verlag neumünster wat dit nordfriisk instituut ütdönen heer es peter klint uk tö finj ön juni es peter klint me sin familii weđer tö söl kemen ja haa en hüs ütbecht wat nü üs atelier klint en plaats es hur könstlern fan ali lönen jam raaki bi di konstauktion einstrichzeichnen auf zuruf aarbert di könstler me di bisjukers töhop di sii diarbi wunerk uurter en dit teeknet peter klint ön jen strek dit diari es gans gur wan em ön en gans ain skelt haa maat en miisttirs es dit uk mal spaasig niigen fan des jenstrekteekningen kür em ön di ziegel biluki dat hamburger jahrbuch für literatur hamburg ön detsembermuun fan es ön hamborig en benefizevent wesen hurfuar di jerst böörföger fan hamborig ole von beust di sjutsherskep önnemen hee diarbi heer klint jenstrekteekningen maaket dat dit jil diarfan hentö di sylter rehabilitationsklinik für familien mit einem krebskranken kind ön woningstair giar ön di maimuun fan wiar uk jenstrekteekning en dit wiar bi di ön t altonaer museum ön hamborig ön di uurs fan heer peter klint könstlers töhop braacht hoken jit di diar ker kumt fan ali lönen en wel wat fuar delings figuratiif maalerii dö ön di oktoober fan t salev jaar waar klint sin skeltern weeget üs di the triumph of stuckism iin ön di biluket uur kür hur uk di skelter fan üđer stukisten bi wiar ön di somer fan heer di könstler en konglomeraat ütröpen di diar meföligster keem fan dütsklön österreich belgien di neederlönen engilön di usa und austraalien diarfan sen da ütstelingen kemen hur alis töhop könstlers fan lönen diilnemen haa dit diari wiar ön september en november fan ön kiel hamborig en krefeld di leest ütsteling fan t konglomeraat wiar ön köln en dit wiar ön di februwaari fan ön röp klint lir fan hamborig en sleeswig holstiin fuar en kerprojekt töhop fan di diar nordstart sen tau thematisiareti kerütstelingen kemen di jerst wiar ön hamborig galerii xpon art en diar es uk wat söl ring sjungen uuren di taust en leest ütsteling wiar iin ön di bürgergalerie neumünster di söl ring foriining jeft et sent bigent uur jü üs foriining fuar söl ring aart en wiis āpgaav diarfan es wat fuar di kultuur tö dön di foriining maaket uk aarberen üs statistiken en luket eeđer forskelig huken üp söl wat jit ön jaar natuur sen en slait di natuursjutsbihöörden fuar wat tö dön of tö let es di foriining bikömert höör uk om di weeterkant di sölring foriining aarbert me di sölring spraak diarfuar uur önerrocht önberen en di foriining archiviaret uk boker hur wat aur di histoorii fan söl benen staant di sölring foriining aarbert me üđer foriiningen en instituuten töhop wat me di friisk kultuur aarberi di foriining heer forskelig hüüsingen en plaatsen höör om tö bikömeri diartö jert dat heimatmuseum dat ual hüs dat stiingreev denghoog ön woningstair en jit muar sa üs en ker mensken wat jam aur söl ring brükdom bikömeri di söl ring foriining heer jen fuarsetendi en tau substituuten fan des ön t kontoor set jen gisjeftsföörer en en skriifkraft di foriining drait jit ombi füf aarbersplaatsen fuar lir wat jam aur dit museum en aur plaatsen üs di füchelkoje ön kaamp of di denghoog bikömeri masi meföligsters aarberi ön t iarenamt fuar di foriining jens ön t jaar es forsaamling fuar ali meföligsters ön di fuarstand snaketi bit jen persoon ark dai sölring en wiar da uk di jerst fuarsetendi jen persoon wan t jens paset en di trērst forsjukt dit tö liir iin ön t kontoor es di normaal spraak dütsk di liren diar diar aarberi ken fuar t miist niin sölring snaki en wel dit uk ek liir of forstuun di gisjeftsföörer meent sölring snaket em bluat fuar hömsalev dit heer hi üp dütsk sair ön di wan di foriining nööriget heer en em gair diar hen da skel em ek meen dat em diar masi lir raaket hurme em sölring snaki ken diar sen muar en muar lir wat di spraak gaar ek mai fan di önerrocht kum lir wat uurter keen man ek olterfuul mensken wat frii snaki wel fan di önerrocht jeft et jens ön t jaar en öfslütinj hur di skuulsters komedii üp sölring spöli diar gair t gans gur me dit snakin hat sjocht üt üs wan di konzentratsjoon iin ön di foriining hör hentö en museumsforiining wanelt on di wain fan di foriing staant al sölring museen wat höm dach san bet önjert üs en konstuurt di hüsen fan di foriining ön kairem skel to gurter museen üt en ombecht uur aur di skriifwiis fan sölring jeft et en foranering aurdat nemen sa rocht weet fuar wat dit apostroph gur es deling es nü biiring rocht skrefen hat jeft iin ön di foriining forskeligi reeren diar bisnaki en bislüt hur ling di aarber fan di foriining omset uur skel dit sen forsaamlingen sa üs en hok muar der unterzeichnete verein für heimatkunde auf der insel sylt wirbt um unterstützung bei allen die unserer insel interesse und liebe entgegenbringen im alles ausgleichenden strom der entwicklung und des verkehrs in den unser fleckchen erde mitten hineingeworfen ist aus seiner abgelegenheit heraus schwindet alte sylter eigenart und sprache sitte immer mehr eigenartiges volkstum bildet aber gerade einen groen reiz für fremde das wollen unsere gäste hier sehen und kennen lernen so wollen wir in einem sylter heimatsmuseum sammeln und fest halten was von des landes geschichte und gesittung erzählt und ein bild des alten charaktervollen sylt bietet in der gestalt eines altsylter hauses soll es vor uns stehen treue heimatliebe der insulaner ist seit wenigen jahren bemüht zu sammeln und der öffentlichkeit zugänglich zu machen was von der väter zeit redet das altfriesische haus in keitum birgt die ersten anfänge des geplanten museums wir brauchen aber gröere mittel um zum ziele zu kommen darum werben wir bei unsern gästen um mitarbeit im vergangenen jahre hat der gedanke eines solchen museums lebhaften anklang gefunden nun wollen wir weiter einmalige gaben werden dankbar begrüt jede unterstützung ist willkommen söl ring foriining eingetragener verein at ufstemet welttidj jaft at sant an het üüb ingelsk universal time coordinated so komt at tu di ütjdruk utc utc as muar of maner at salew üs a ingelsk wontertidj uun nuurdfresklun san wi ingelun ian stünj föörütj diaram skraft am bi üs utc at leetst wegaanj uun maarts stel wi a klook ian stünj föör üüb somertidj do san wi ingelun imer noch ian stün föörütj auer ingelun uk üüb a somertidj amsteld oober utc dää det ei diaram haa wi uun a somer utc aanj oktuuber stel wi a klook weder ian stünj turag uun a wonter haa wi weder at normool tidj en föriskep es en skep hur em me fan jen weeterkant aur t weeter hentö di üđer kum ken aaftinoch ken em diar uk me di wain üp mefaar sok skeepen faar fan di ailönen en haligen naa t fastlön en töbeek fan söl giar en föriskepsliinie me di sylt express naa rømø sii römöö of üp sölring rem en üp dütsk röm en dit diari ailön es dör en straatendam me t deensk fastlön forbünen fan föör di haligen en aamrem faart di w d r me soks fören hentö daagibel en schliksiil fan söl ken em uk aur di hindenborig dam me en waintoch tö naibel köör fan aamrem föör en di haligen sen di föriskeepen di iinsingst wai me di wain hentö t fastlön tö kum twesken nuurđströn en pelworem es di nii pelworemer dampskepfaarts gmbh n p d g me tau föriskeepen önerwai fan nuurđströn ken em da me di wain aur en dam hentö t fastlön köör di litj haligen haa uk en litj föri di rungholt faart fan schüttsiel naa hoogi ual lön en gröödi ali föriskeepen haa diesel maskiinen fan bit hentö kw man di maaki forskeligi saaken diarme di sylt express maaket elektrisk energii fan di diesel di diesel maskiinen driif generatooren ön wat di stroom maaki me des laap di elektrisk maskiinen hur dat skep me faart dat gur bi des systeem es dat di dieselmotooren langsen ön di beest tuurentaal laap ken hur di di miist kraft fan di diesel maaket fo em snaket diar aur dit hoogst draimoment di schottel propelers fan di söl ring föri ken om drait uur sa dat dit skep ek omdrai brük aurdat dit lik gau ön biiring rochtingen faar ken sawat jit en dopeljen föriskep des skep brükt niin ruuderanlaag aurdat di propelers drait uur ken en dopeljen föri jeft bi di w d r uk sent di juunimuun fan di nii uthlande v aarbert ek diesel elektrisk man jü es tömendst efen sa gur tö manövriari di wai diarhen es en gans üđer jen wesen di diari föri heer fjuur voith schneider propelers dit sen giraaten wat om en vertikaal akse drai en draibaari bleeren haa sa ken dit diar skep üp di punkt omdrai söner bugstraal maskiinen twerk off drüki en en biiring rochtingen lik gau faar dit diari skep brükt uk niin senerk ruuder muar di w d r snaket fan höör jest rocht dopeljen föri eeđer knap en jaar fan t ütprobiarin waar bislööten dat di w d r jit san skep haa wel di schleswig holstein iv es da dit taust skep fan des nii aart wan em di skelter biluket da sjocht em dat di en bet üđers becht es üs di uthlande v di wininger sit en bet üđers en et wiar tö lees dat di nii konstruktsjoon fan t jest skep hok litj failen her wat man fuar t miist ek muar üs jungens kraankhairen wiar des wel em jaa man dach ek weđer iinbech di reederii snaket diarfan dat di nii skeepen töhop ombi miljoonen euro kostet haa di ialer fören bi di w d r sen uk dopeljen fören aurdat em fan fuarn en achtern diarüp köör ken man di sen klasisch becht üs ro ro skeepen tau maskiinen achtern wat di skrüüwen önddriif tau ruuders achtern des skeepen haa bugstraalmaskinen wat diarfuar sen di bug tö sir tö drüki wan t om litji huken giar wan san skep hentö daagibel kumt uur des maskiin aaftinoch önsmeten dit maakit spitaakel en et hāremt en bet eeđer di dieselrook wat fuarn ön bakbuurd ütkumt di diar skeepen skel ön ark haawen omdrai aurdat di bluat ön jen rochting faar ken bit hentö es dit uk bi di söl fören sa wesen wan di westerland en di vikingland diar jit faart sen bi di w d r sen dit skeepen sa üs di nordfriesland vi di n p d g heer ialer skeepen wat koventsjonel faar en sa es dit uk me di haligföri em kan somtirs meen dat me di skeepen ek muar inoch jil fortiinet uur ken di nii generatsjoon fan föriskeepen es sa becht dat di me mener aarberers faar ken en dat di ek muar omdrai brük ratsionalisiaring di uthlande v ken muar wainer en lir menem üs di ual skeepen en hat jit dat di diarfuar mener of lik fuul diesel brükt hat jit dat dit me di sylt express man sa temelk forkiirt gingen es aurdat di kalkulatsjoon me kw en kneten döör t weeter tö brausi ek funksjoniari kür dat skep nem noch olterfuul diesel diarfuar en di aarberers kür dat ek skafi en fo di faargasten fan t skep en weđer diarön üs em sair wiar di faargasten uk ek töfriar dat ja ön di föri ek muar rocht iit kür aurdat dit alis sa gau giar sa faart di sylt express nü fuar t miist me bit kneten en me maskiinen wat fuul tö gurt diarfuar sen ön di bigening fan uur dat skep ütflagt tö zypern aurdat et niin jil fortiini kür hat ken nü wat leenger swaar blif aurdat san skep ombi bit miljoonen euro kostet di reederii heer aartig wat ön di föri foranert dat di lir diar wat lefer me faar mai di sylt express wiar aur di jerst jaaren mesken en bet tö steriil nü sen diar strönkorewen en baanken henstelt uuren dat em wat makelker büten üp dek sit ken ön di wunter fan t jaar heer di reederii di faarpris fuar di söl ringer dial set dit skul bit hentö de januwaari fan gung man ja haa dit nü sa leten marts ön di nii sölring föri sa üs uk ön di nii skeepen fan di w d r es t wat iinfacher uuren en köör diar me di wain ön bi di ual sölring föriskeepen wiar di trapenhüüser ön di meren sa dat di wainer trinjom des stönen ön tau reegen lefts en rochts ön söl en röm es t al pasiaret ön daagibel wyk en witdün uur t becht en ekstra rampi fuar futgungsters dat di fan di sir ön di skeepen kum ken en ek muar twesken di wainer langs mut di nii skeepen haa uk āptochen sa dat em uk me en rulstööl fan t waindek iin ön di salon kum ken fan di uthlande v sair em dat di jit köör ken wan di ual generatsjoon ek muaar üt di haawen kum ken en di skel uk mener diesel brük des skep giar uk bluat m diip fan di sylt express weet em dit ek aurdat di sa gurt maskiinen heer en uk mal diip giar m di koptain sair man dat dat skep aur di maaten gur tö manövriari es di forskelig skeepen sen forskelig becht en somtirs skel diar uk wat ön maaket uur twesken kiel en oslo faar di föriskeepen fan di color line color magic en di color fantasy das skeepen sen aartig wat gurter en sa haa di injeniööri jam wat üttacht hur ling em san giraat ön di haawen fastmaaki skel bāsel es en stat ön di swaits diar uuni mensken bāsel heer tri baanstairen bāsel bādisch baanhoof rochts fan di rhin rhein bāsel sbb liit üp di left sir bitö bāsel sbb jeft et jit di gare sncf en baanhoof fan di franzk baan di diari stat liit iin ön en tri lönen huk fan dütsklön frankrik en di swaits bāsel liit ön di huk wat di hoog rhin maaket di kumt fan uasten en giar förter hentö nuurđen masi lir diar snaki allemanisch en dit maaket et ek iinfach diar klaar tö kum wan em fan en üđer huk fan dütsklön kumt hat jeft tau wain kenteeken fuar basel bs fuar bāsel stat en bl fuar bāsel lön wat trinjum di stat es finlun amtelk republiik faan finlun üüb finsk suomi sumi an suomen tasavalta üüb sweedsk finland fnland an republiken finland as en stoot uun a nuurd faan euroopa uun a waast lei sweeden an at uastsia uun a süüd leit a golf faan finlun an uun a uast ruslun at lun hee lidj at hoodsteed as helsinki finlun leit för t miast twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi so grat üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä rüslun an det kurtst km mä sweeden diald at lun dialt uk en km lung grens mä noorweegen a eeg faan finlun as km lung de lingst struum uun finlun as de kemijoki wat sin kwel uun a nuurduast faan t lun hee an iin uun de botnisk siabuusen leept de huuchst ponkt uun finlun as en felsföörspring faan de halti berig en berig wat uun a nuurdwaast faan t lun leit an mä noorweegen diald as de huuchst ponkt faan a berig leit uun noorweegen man en felsföörspring wat huuch as leit uun finlun de huuchst berig wat sin toop uun finlun as as de ridnitohkka berig m wat nai bi de halti berig as dön tjiin gratst steeden uun t lun san finlun hee lunskapen üüb finsk maakunta mkunt üüb sweedsk landskap landskp faan det juarhunert tu wiar at miast faan t lun dial faan sweeden do wiar det dial faan det rüs keiserrik finlun wurd suwereen twesken nofember an marts jaft at krich twesken at lun at det sowjetunioon filun moost grat dialen faan kareelien petsamo an öler gebiiten tu det sowjetunioon du at jaft weler twesken an krich at lun wurd lasmaat faan a eu schleswig holstian sh as det nuurdermiast bundeslun faan sjiisklun hat leit tesken nuurd an uastsia det hoodstääd as kiil sant det lun di august grünjlaanj wurden as uun t nuurden leit denemark uun t süüden a bundeslunen hamborag an niidersaksen an uun t süüduasten mecklenburg föörpomern daalang stant janewoore san diar sjauer kreisfrei stääden an elwen kreiser mä amten an gemeenen diarfaan haa maner üs iinwenern an haa diaram en iarenamtelken bürgermääster nochhuaren uun sjiisklun san diar soföl ünlik spriaken üüb ään bonk üs uun schleswig holstian uun det lun tesken uast an nuurdsia wurd trii manertaalspriaken snaaket det san däänsk romanes an nuurdfresk an do komt uk noch plaatsjiisk diartu plaatsjiisk as det regionaalspriak faan nuurdsjiisklun an bal arken uun schleswig holstian ferstäänt det tumanst of koon hög wurden sai däänsk woort fööraal uun di nuurdelk loonsdial schleswig snaaket amanbi minsken faan t däänsk manerhaid lewe miast nai bi a grens tu üüs naiberlun denemark fresk as en spriak diar üs nuurdfresk uun schleswig holstian üs saaterfresk uun uastfresklun an üs frysk uun t prowins frysln faan a neederlunen snaaket woort uun a kreis nuurdfresklun an üüb halaglun snaake amanbi minsken nuurdfresk romanes as det spriak faan a sinti an roma amanbi sjiisk sinti an rooma lewe uun schleswig holstian rocht as det sum faan reegeln diar en selskap faan minsken brükt am mäenööder ütjtukemen sok reegeln kem ap üs wen rocht diar a minsken al loong befulge of üs positiif rocht diar faan a stoot uun furem faan gesetsen maaget wurd wat rocht as woort uun twiiwel faan en rachter fäästlaanj reegeln för t tuuplewin san objektiif rocht wat di enkelt minsk du mut of skal of faan öödern ferlang koon as subjektiif rocht det subjektiif rocht komt normoolerwiis faan t objektiif rocht uf tu t subjektiif rocht hiart uk dat di enkelt minsk för sin rocht stridj mut uun en freihaidelk selskap mut hi för sin rocht uk jin a selskap of jin a stoot stridj det wurd rocht komt faan indogermaans hre uf an det ment apracht lik aprocht maage di rocht wai finj uk uun ööder spriaken het det bal jüst so uun üüs amgungspriak brük wi det wurd rocht miast üs jindial faan ferkiard man uk uun a geometrii jaft at en rochten winkel hi as luadrocht aamrem aamring oomram es en nuurđfriisk ailön hat liit süđern fan söl en weestern fan föör aamrem jert tö t amt föör aamrem ön di krais nuurđfriislön ön sleeswig holstiin aamrem es km gurt en diaraur dat tiinst gurtest ailön ön dütsklön üs uk föör en söl jert aamrem tö di trii nuurđfriisk geest ailönen uastern fan aamrem es di heef di füf tērper sen fuar t miist ön di uastersir fan t ailön tö finj fan nuurđen tö süđern sen dit nuurđtērp neebel süđertērp stiinood an witdün üp di geest sen di tanen en di hiiđ tö finj ja lii üs en strip fan nuurđen tö süđern ön di weesten fan aamrem sen aural dünemer ali töhop sen des ombi kilometer lung di dünemer sen diilwiis jen kilomeeter breer dat stek lön hur di dünemer sen es hektar gurt fan weesten tö uasten sen primeerdünemer wit dünemer en gre dünemer tö biluki wanerdünemer jeft et üp aamrem ek muar alis biplantet di aamringer dünemer staan öner natuursjuts en diar bret jit fügler wat üđershur niin plaats diarfuar finj ken jap peter hansen weesterlön kairem j p hansen es jaaren tö see faart en leeterhen skuulmaister en köster ön weesterlön wesen hi skel uk jap köster nēmt uuren wiis hansen her uk en nawigatsjoonsskuul en hi heer höm forskelig saaken üttaacht en konstruiaret sa üs en kuurnwecht hansen skref boker tö n bispöl aur matematiik en astronomii man diar sen uk forskelig āpteekningen en dokumentatsjoonen aur söl me twesken wesen hansen gelt üs di jest söl ring dechter diar dit skriiwen üp söl ring āpbraacht heer dit bikeentest diarfan es en komediispöl üp sölring dit diari stek es üs dit jerst bok üp en nuurđfriisk spraak ütdönen uuren hansen heer höm salev üttaacht hur ling hi sölring skriif wel en sa es di diari spraak tö höör jest ortografii kemen des skriifwiis wiar naier bi t dütsk üs di fan boy peter möller wat ön t jaarhönert al swaar es en bringi di liren bi jap peter hansen es di faađer fan c p hansen wesen ön weesterlön jeft et en jap peter hansen wai di kris nordfraschlönj de nordfriesland nds noordfreesland da nordfrisland as di noordelkst lönjkris önj tjüschlönj än eefter e grutelse di treed önj slaswik holstiinj et heet manschne e åmten önj e kris san e kris wörd di ste önj e gjarsmoune grünjläid eefter da üülje krise kris ääderstää kris hüsem et mååst foon di üülje kris söödtuner suner gemiine än trii gemiine foon di üülje kris slaswik tuhuupeläid wörden tååle foon manschne deer än önj e kris suner årbe san et kliinikum nordfraschlönj heet trii kliinike önj naibel hüsem än e wik än en regionaal sünhäidssäntrum önj taning uun nuurdfresklun jaft at tjiin halgen wan am det rocht beluket san t man njügen auer ian diarfaan lunfääst wurden as hat het man likes noch hamborger halag a halgen san wat apartes auer jo so liach lei an jo stun auer daar uun t juar oner weeder am sait lunoner wan di blank hans auer at haleg fäärt ap tu a werwen lingt an somtidjs uk iin uun a hüsang lääpt det weeder komt oober ei mätians uunluupen wan ei aaltuföl sturem as do koon am sogoor to fut troch a waas luup diar skal man aleewen hoker mä diar ham uun a waas ütjkäänt at sjocht diar ei efter ütj man a priilen uun a waas kön böös jip wurd wan a flud komt iar hää en halagwerew so ütjsen halgen haa man bluas saaltweeder uun hör grünj diaram skul am rinweeeder drank uun a maden faan a werew jääw t för a tiiren en eeben küül mä weeder diar sai s feeting tu a minsken hed en soot det as oober nään rochten suas man iarer en sisterne för drankweeder üüb a werew lai en hialer rä faan diten üüb fer an oomram saad am uk schaasen det wiar det ialang för a halagminsken jodiar diten wiar faan drüget künjoks maaget sant as det leewent üüb a halag aal wat ööders wurden a hüsang haa efter det grat sturemflud modern oonker füngen an det drankweeder komt nü för t miast troch röören faan fäästääg nei hüsang wurd uk föl huuger an fääster baud üs iar christian peter hansen es skuulmaister en köster üp söl wesen hansen es ön di august bārichtmuun fan tö wārel kemen stürewen es hi ön di detsember jöölmuun fan c p hansen wiar di dreeng fan jap peter hansen en diarom wiar hi fuar t miist üs krischan japen of kiitji japen bikeent hi heer masi aur di sölring histoorii ütfünen en āpskrefen diar sen da uk kaarten me ual fluurnaamen bi ütkemen hansen hee en ethnograafisk saamling fan ual kraam üs stiinern knefen en üđers wat di lir jerer bi t hüs her haa des saamling heer hansen ön sin bok sagen und erzählungen der sylter friesen biskrefen wat em jit ön antikwariāti fo ken me en diil fan di saamling es di museumsaarber fan di sölring foriining bigent uuren en dat altfriesische haus üp sölring sair em ual hüs es dit hüs fan c p hansen wesen masi bokern fan höm sen ütkemen en di wiar üp dütsk en söl ring skrefen diarme heer c p hansen uk fuul diarfuar dönen dat di söl ring orthografii förter ütbecht uur kür en hi heer uk masi dechtet di diari wiar ja man tö sin tir ek ialer üs ombi jaaren bi des skriifwiis falt āp dat diar ön di jerst jaaaren di konsonatenfordopeling wesen es sa üs wü dit ön dütsk keen wan di vokāl fuarüt kuurt es delling lekkelk knorrig dit heer höm noch eeđer boy peter möller sin uuurterbok foranert gans gur tö keen es dit bi di forklaaring fan balādi pider lüng of pidder lüng diar hansen bi jen fan sin fortelingen en bet foranert heer hansen heer me sin aarber förtermaaket wat sin faađer jap peter hansen bigent heer di söl ring literatuur diar en gurt wert uk en jüst fuar di nuurđfriisk saamlingen heer sok bokersaamlingen ken em t b ön t nuurđfriisk instituut finj en uk di antikwariāti haa jit wat öntöber uk bi nann peter mungard ken em se dat hi üp di aarber fan di hansens āpbecht heer sent uur di c p hansen pris ark jaar tö liren dönen diar wat fuar di sölring saak sa üs kultuur spraak en brükdom dönen haa verzeichnis der träger des c p hansen preises von bis diten öö schaasen sen fan drügit küskit maaket di diari sen üp di ailönen bit hentö di fiartiger jaaren en üp di haligen bit hentö di sösstiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert üs jöling fuar tö haitsi en tö kööki nomen uuren fan di ailönen es uk bikeent dat fuar t jöling sjipluurter fan di dik saamlet uuren sen di küskit wat em fuar diten brükt waar wunterem iin ön gurt faten saamelt di diar faten mjülkpoten wiar ombi m gurt en di lair iin ön di öört fuar t miist nuurdfuar di busem hentö di uurs uur di mjülk üt di faten büten üp di werev fordiilt leeter uur dit ütstampert wat di liren me üülen soken aur di fet somtirs uk söner des maaket haa fan des giar di wiitighair üt di mjülk diar maast ek olterfuul stre benen des brii wiis üđers kür em di diten leeterhen ek muar rocht ütsteek wan di miist wiitighair diar üt wiar uur dit me en stamper lik ütstampet dat et sa cm tjuk blef di senskiin brükti sa tau bit trii weeken en drügi dit diari üt da nem em en ditensteeker wat en bet ütsjocht üs en glaav en steek diarfan kwadraate fan x cm des waar da langs di wuch āprocht en skul jit jens trii weeken ütdrügi eeđer des waar di kwadraati omdrait dat di üđer sir uk ütdrügi kür en da wiar di diten klaar nü kām fan di drüg diten klooten āpbecht dat di winj en di senskiin di leest wiitighair ütnem kür hentö di hārefst waar di diten booven iin ön t hüs braacht fuar di wunter brükti ark hüs ombi diten wan di liren kööki of haitsi wel kām di diar kwadraati bluat döör en ditenhol dialsmeten dat em di bluat jit iin ön di aurn smit brükti di kreis nuurdfresklun sjiisk nordfriesland plaatsjiisk noordfreesland däänsk nordfrisland as di nuurdermiast lunkreis uun sjiisklun an efter a grate di traad uun schleswig holstian uun nään kreis wurd muar spriaken snaaket üs uun nuurdfresklun nuurdfresk sjiisk däänsk plaatsjiisk an süüdjüütsk iar wurd uun friedrichstääd uk noch holuns snaaket tu t regiuun nuurdfresklun hiart uk noch halaglun man det eilun hiart tu a lunkreis pinneberg di kreis nuurdfresklun leit uun t nuurdwaasten faan schleswig holstian an stupet uun t nuurden jin denemark uun t uasten jin a kreis schleswig flensborag an uun t süüden jin dithmarschen uun t waasten leit at nuurdsia a huuchst ponkter uun a kreis san a sandesberag mä meetern uun uastenfial an at uwe dün mä meetern uun kaamp üüb sal faan uasten tu waasten fanjst dü sok onerskiaselk lunskapen üüs a geest a maask a waas mä a halgen an a maaskeilunen an bütjen uun t waasten a geesteilunen at ütjsen as föraal troch a istidjen bestemet man uk troch tau grat sturemfluden uun a juaren an uun nuurdfresklun stun regiuunen oner natüürskül det san faan t lun diartu komt a natjunaalpark waas mä hektaar nuurdfresklun hää atlantikkliima uun a somer as t ei so warem üs uun t banlun uun a wonter ei so kuul at jaft al en düütelken ferskeel tesk a eilunen an a fäästääg üüb a geest heest dü daar saner froost üüb a eilunen san t uun a maask begant di iarst froost ei föör aanj oktuuber an maden april as t diarmä föörbi faan febrewoore bit jüüne mutst dü mä mm rin a muun reegne faan august bit oktuuber mä üüb a eilunen an uun a maask rinjt at düütelk maner üs üüb a geest a winj weit uun t madel mä m s det san amanbi km h of kn üüb a eilunen an uk üüb fäästääg as t ei föl maner di kreis wurd grünjlaanj an slood jo ual kreiser süüdtondern hüsem an eidersteed tuup at grünjlaag faan a ökonomii san büürerei faskerei hoonwerk an tu en graten dial a fräämenferkiar uun ferglik tu schleswig holstian werke maner uun t hoonwerk oober muar uun a büürerei an muar uun a siinsten det komt fööraal faan det büürin mä baadelidj uun a kreis stun amanbi baaden för fräämen diarfaan muar üs a heleft üüb sal kaam muar üs ian miljuun baaselidj tu nuurdfresklun an blääw uun t madel naachter diarmä san auer miljaard euro amsaat wurden at wichtagst boonliinje as a marschboon faan hamborag tu waasterlun üüb sal haltesteeden san uun friedrichstääd hüsem breetsteed e hoorne naibel klangsbel an waasterlun swäärs diartu ferlääpt at nuurd uastsia boon faan kiil auer hüsem tu sankt peter ording faan naibel tu doogebel keert a neg boon iar nvag an do jaft at noch en ferbinjang faan naibel auer a grens tu tondern uun denemark a miast eilunen an halgen san auer damperliinjin mä a fäästääg ferbünjen tu sal könst dü auer a hindenburg doom oober uk mä a boon raise nuurdfresklun hää nian autoboon auer a b komt am oober efter süüden tu a a uun heide a bundesstruaten b b an b ferbinj a kreis mä a a uun a maden faan schleswig holstian auer a b komst dü faan st peter ording auer tönang tu rendsborag fluuchplaatsen jaft at uun waasterlun hüsem a wik an st peter ording man alian di uun waasterlun hää liinjinferkiar at militeer onerhäält noch en plaats uun lääk fiiw stääden an gemeenen ferwalte jo salew aal jo öödern san efter det reform faan a juaren an tu aacht amten tuupslööden wurden luke diar stääden an gemeenen uun nuurdfresklun slaswik flansborj as en kris önj slaswik holstiinj e kris läit önjt nordååsten foon e diiljstoot önjt norden lade dånmark än flansborj önjt ååsten läit e ååstsiie önjt söödååsten rendsburg eckernförde önjt söödweesten dithmjarsche än önjt weesten nordfraschlönj et heet manschne e hoodstää foon e kris as slaswik önjt ååsten foon e kris läit et loonschap angeln twasche jü flansborj förde än e schlei heer läit uk e scheersbärj m wat di oudergrutste bärj önj e kris as e höckebärj m wat twasche freienwill än hürup läit as di huuchste bärj önj e kris önjt söödweesten as et loonschap stapelholm weer moore än mjarschlönj ma hooltinge än gååst amschafte e kris heet gemiine än stääse wat åmtsfri san e kris heet uk åmte e kris wörd di ste önj e uursmoune grünläid eefter da üülje krise kris flansborj lönj än kris slaswik tuhuupeläid wörd tååle foon manschne deer än önj e kris suner årbe san hermann janssen wus en saaterfraschen autoor önjt iir ferschind en fersäk hermann janssen önj en regionool blees önj di artiikel frååged hi än schak tääle eefter ham deerüt önjtstöö dåt lesebouk foar seelterlound dåt bit tu möre maårbere hädj heet tuhuupebünen as dåt leesebök wörklik tjuk wörden hermann janssen as uk bekånd wörden ma dåt bök dät ooldenhuus dåt önjt iir publisiird wörden as hi häi uk for jü seelter trjoue schraawen en tidschraft ma literaarisch såågen önjt saaterfrasch wat twasche da iirnge än beststöö oudere wichtie maårbere foon seelter trjoue wjarn pyt kramer än theo griep oluf braren februwaari ön olersem föör marts ön taftem föör wiar en naiiwi maaler oluf braren sin faađer wiar smed en buur ön olersem üp föör oluf uur me jaaren skuulmaister ön di nuurdtērper fan söl di september friit hi meete wilhelms fan ārichsem ombi sen di tau hentö olersem gingen aurdat braren diar üs skuulmaister förteraarberi kür leeterhen liirt hi ing peter matzen fan hedehüsem keen en lefhaa dit uur man bikeent en da uur hi me sin wüf hentö taftem forset ing peter matzen hör brüđer peter nahmen matthiesen liirt dat maalin bi braren hi studiaret dit leeterhen bi wilhelm tischbein ön eutin di iinflus faan tischbein ken em uk bi brarens aarbern se en huuchsun as en sunbeenk uun a waas diar uk bi huuchweeder noch ütjluket an huuchstens bi en sturemflud auerspeeld woort sodenang kön diar al plaanten waaks an jo plaanten surge diarför dat di sunstoof leien blaft an di sun apwääkst en huuchsun koon mä a juaren tu en eilun waaks koon waanre koon oober uk weder flaaker wurd bit er bluas noch en sunbeenk as ian bispal för en huuchsun wat tu en eilun wurden as as mellum ään sunbeenk uun t uasten faan stianood üüb oomram het huuchsun üüb sjiisk hubsand man hi as eegentelk nään huuchsun a huuchsun as man en sunbeenk auer hi bi normool huuchweeder onergongt do as det weeder diar so amanbi m jip ön nuurdfriislön jeft et tien haligen wan em dit rocht biluket sen t bluat jit niigen aurdat jen diarfan lönfast uuren es di jit man dach jit hamburger halig en halig es wat aparts aurdat di rocht liig lair en di staant aftinoch aur daagen fan t jaar öner weeter em sair lönöner wan di blanki hans aur di hiili halig faart āp tö di werewer giar en somtirs uk iin ön di hüüsingen lapt dit weeter kumt man ek metjens önlaapen wan ek olterfuul storem es da ken em sagaar tö foot bi di heef gung dit diari skel em man ek aliining maaki diar skel langsen en föörer me up wai wat biskiir weet aur di heef dit diari sjocht ja ek sa üt man di priilen ken mal diip uur wan di flöör kumt jer heer en haligwerev sa ütsen haligen haa bluat saaltweeter iin ön jaar grün diaraur skul em riinweeter drink en feeting en iipen kuul me weeter wiar fuar di diiren en en sood en zisterni me drinkweeter fuar di mensken lair ön di meren fan di werev üp di werev lair en lung reeg fan diten dit wiar di jöling fuar di haligmensken di diten waar fan küskit maaket sent es dit wat üđers uuren aurdat di hüüsingen achter di storemflöör fan moderni aunern fingen haa weeter kumt nü fuar t miist döör röören fan t fastlön di nii hüüsingen sen fuul hooger en faster becht üs jerer en bürgermääster stäänt en gemeen of stääd föör uun enkelt lunen woort hi direkt faan a lidj weelet uun öödern faan a gemeen of stäädfertreedern uun grater stääden jaft at muar bürgermäästern för enkelt apgoowen jo san di boower bürgermääster onersteld di boower bürgermääster as uk miast det ofisiel betiaknang faan a ferwaltang so üs en loonriad uun en loon kreis uun ualang tidjen jääw t uun nuurdfresklun an öödershuar uunsteed faan en bürgermääster di büürfööges büürföögels büürfööger iar sjiisklun faan a preusen regiaret wurd hää a büürfööges diarför suragt dat a reegeln iinhäälen wurd üüb a ööder sidj wiar hi uk diarför diar sin gemeen jinauer a bopersten tu fertreeden sodenang kaam hi flooksis uun a knip auer hi tesken sin lidj an a regiarang sted bit tu t lunamleien am hää a büürfööges uk det werk üüb t gemeenlun ferdiald di begrip ååst fraschlönj schal et ferschääl wise twasche ååstfraschlönj än ååst fraschlönj normåål betiikend ååst fraschlönj e hiilje loonschap bai e weestsiie twasche dolart än jaade büte foon e regioon liiwe e manschne oofting dåt dåtdeer lönj åles ååstfraschlönj as ouers dåt as ai rucht mån ååst fraschlönj as en kunstuurd deeram wård dåt oofting uk ååstfrasch ood unti ååstfrasch huulewailönj nåmd ååstfraschlönj dåt as bloot dåt gebiit foon ju üülj groowschap ååstfraschlönj dåt as sü amenbai dåt gebiit foon e loonkrise aurich leer än wittmund än e stää emden ouers wan et hiilj huulewäilönj betiikned wårde schal ålsü uk e loonkris fraschlönj än e stää wilemshuuwen dan koon huum et uurd ååst fraschlönj brüke wat diling jü kris fraschlönj än jü stää wilemshuuwen san dåt jeewerlönj än jü frasche weede heet iir ai tu e groowschap ååstfraschlönj hiirt ouers tu et lönj oldenborj da manschne wat önj dåtdeer frasche diilj foon oldenborj laawe mooge dåt mååst ai lise wan s ååstfrasche nåmd wårde dan jeeft dat uk nuch en oudere definiisjoon foon e begrip ååst fraschlönj önj diheere widest san foon dåt uurd wårde åle gebiite önj naasersaksen tuhuupe räägned wat en frasch histoorie en kultuur hääwe tu dåt eentlik ååstfraschlönj än dåt oldeborjer fraschlönj kaame dan nuch dåt saaterlönj butjaadingen wat iir rüstringen wus än dåt lönj wursten haanetu wilems uk oudere lönje as dåt stadlönj än steedingen uk e frasche manschne üt dadeere lönje wan ai as ååstfrasche betiikned wårde ouers dåt san åles lönje wat foon e frasche rädj seksjoon ååst fertrin wårde nann peter mungard juni ön kairem juli møgeltønder denemark wiar en pleeger fan di nuurdfriisk spraak hi wiar di faađer fan di techter jens emil mungard mungard es jerst tö see faart en diarbi braacht hi dit diarhen dat hi koptain uur leeterhen es hi buer ön kairem üp söl uuren en heer masi fuar dit kultiviaren fan di hiir dönen üs jung gast heer mungard üp sin raisen masi sen en hok spraaken liirt diarmung wiar uk japansk sin itüüs blef man di friisk kultuur en spraak ön di jaaren bit hentö sörigti hi fuar füf friesenfeste hur sölringer feringer en aamringer friisen töhopkām en snaki diaraur wat em fuar di friisk kultuur maaki kür hi saag al dat em wat maaki skul wan di diari ek dial gung skul nann mungard uur iarenmeföliger fan di weestfriisk spraak en literatuurselskep en di diar lir sair höm dat hi man en uurterbok fuar nuurđfriisk maaki skul nann mungard hee di jerst diil fan sin uurterbok ön klaar en hi hee diartö uk en leesbok fuar skuulen skrefen biiring boker sen man ek üp slach drukt en ütdönen uuren bi di folksofsteming fan wiar nann peter mungard fuar en önslüt fan süđersleeswig ön denemark aurdat hi höm di sjuts fan di friisk kultuur ön sok litj staat beeter fuarstel kür miist fan di sölringer saag dit üđers en mungard fing masi kritik diarfuar en uur uk lönsforeerer skempet üs di sölring lir jam da gaar ek muar binem wel en strepopen me mungards naam dairön üp di biiken smet da wel hi ek muar üp söl blif hi gair hentö denemark wan di hofstair wat hi sin seen dönen hee ofbrent wiar diar es hi da uk ön storefen sin lefhair tö söl bihöl hi man dach en üs hi sair haa skel wiar hi tief gebeugt doch ungebrochen uk di swaarheren fan sin seen jens mungard heer da noch jaar bigening fünen aurdat hi tö sin faađer höl wam jen hentö t kz kām da skul höm jaa langsen jen denuntsiaret haa nann peter mungard her sin ain greevstiin āpteeknet üs hi di hol haa wel ön des teekning es en brenendi skep tö se en en dechting wat mungard skrewen her nann mungard her sin ain rochtskriiwing ütaarbert en sa waar dit dechting üđers āpskrewen üs boy peter möller dit maaket her wat dü dēst dit dö me liif en siil fuar sluurighair tjua di niin wiil fuar hualevhair dogt ek en bet ja dit jeft rogtligt bluat fortröt harki got dö rogt wik nemen wat dü dērst dit dö me lif en siil fuar sluurighair tjua di niin wiil fuar hualevhair docht ek en bet jaa dit jeft rochtlicht bluat fortröt harki got dö rocht wik nemen dat uuurterbok fan nann peter mungard waar ön t jaar ütdönen nann peter mungard skref jaa en uurterbok fuar di sölring spraak nēmt for sölring spraak en wiis wat ütkām di grünj wiar dat di feringer en aamringer jit friisk uurter her hur üp söl al uurter fan dütsk nomen of omdechtet waar mungard maaketi fraagiseereln me forskelig dütsk uurter dānen di feringer en aamringer üp friisk ütskriiv skul wan di klaar wiar aurnoom hi di uurter fuar sölring en skref di diar me iin diarfan waar uk dat bok ein inselfriesisches wörterbuch eilunsfriisk spraak en wiis drukt maaket wat man bluat bit o giar diar wiar jit en manuskript wat bit w giar man dit es nümers prentet uuren ön t fuaruurt skriif di forfaters dat ja en rochtskriiwing finj wel wat ark jen fan di dütsk skriiwing wech forstuun en bigrip kür wan em dit biluket sjocht em man dach dat dit ek beeter tö liir es üs di aarber fan boy peter möller ditdiar i fuar t kuurt e achtern bi di dö uurter heer mungard man wechleten uk bi mungard jeft et niin tau konsonanten bi kuurt vokäli tsitāt fan t fuaruurt forskelig uurter ön di forskelig skriifaarten senerlig aur dit bok fan mungard es dat et en tabeli es wat uk di uurter fan weesterlön föör uasterlön föör en aamrem weeget wan mungard dānen her deenemark es en staat wat twesken t skandinaawisk hualevailön en mereleuroopa liit deenemark es ombi km gurt en fan des plaats es ombi di trērst diil ailönen diarfan sen me naamen nēmt hat jeft ön deenemark ailönen wat ark aur m gurt sen dat deensk fastlön jit jütlön eeđer t friimaakin ön heer deenemark di grünj fan di uno en di nato me lair deenemark wiar bi di grüning fan di efta diarbi gair deenemark iin ön de eg wan em ön di eg giar da forlet em di efta aurdat di eg sawat üs en ütbecht efta es jünger politik sent jert deenemark tö di europeeisk unioon benen dit lön jeft dit jit tau regioonen wat benenpolitisk autonoom sen di färøer en gröönlön di diari jert tö deenemark en tö di nato man ek tö di eu hauptstat fan deenemark es kopenhāgen wat üp seelön liit en ailön ön di uastersee wan di eg achter di kontrakt fan maastricht tö di eu uur skul haa dit deensk folk dit önnemen folksofsteming man di wel ek me iin ön di euro zone en sa bitaalit em ön deenemark förter me kroonen ön deenemark jeft et füf stjüürkraisi henwiis wan dü ön di symbooli rochts fan di aurskreften klikst kenst dü di reeg fan di tabelenspalti foraneri mooring as en nordfrasch spräkewise wat snååked wårt önjt gebiit foont risem måår a b deer kamt uk e noome foon et mooring hiirt tut böökinghiirder frasch wat iinj foon e tiin hoodspräkewise foont nordfriisk as ourdåt et mooring nuch sü maning spreegere heet wårt oofting ma jü betiikning mooring dåt hiil böökinghiirder frasch benåmd wat ouers eentlik ai rucht as mooring heet twäär wise ååstermooring önj risem lonham än weestermooring önj naibel uk önj doogebel än foortuft weer böökinghiirder frasch snååked wårt seede manschne sam uurde ouers önj doogebel tu biispil seede manschne bäige än kääme önj stää for weestermooring bäge än kaame önj da biise toorpe seede manschne ik bän än dat önj stää for ik ban än dåt category mooring artiikel notcategory wikipedia stomp namespace count ordermethod created order descending addfirstcategorydate di flugplaats sankt peter ording liit uastern fan sankt peter ording üp eidersteed diar mut maskiinsail en ultralechtfliigers man uk helikopters bit tö kilo startwecht henflö üp di lön wat hektar gurt es jeft et en tankstair fuar fliigers sa üs tri halen en hangar en en kontroltorn diar es plaats fuarsen hur em sin fliiger henstel en let ken man wan di maskiin iin ön di hangar skel skel em fuarof fraagi weđer t giar bidriiwer es di flugplaats bidreftsselkep st peter ording hat jeft diar en pilootenskuul sent es diar en aero club itüüs em ken diar fraagi en da jeft et taxifliigers hentö söl föör en heliglön diar uur uk en charterfliiger önberen en cessna m fan di flugplaats hüsem schweesing es en forkiirsflugplaats nai bi hüsem di es fan en diil fan di militeer flugplaats maaket uuren ön di foftiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert heer di bundesweer twesken schweesing en immenstedt di fliegerhorst husum becht bit hentö di bigening fan di niigentiger jaaren es diar militiarisk flöen uuren achter des heer em di süđweestern diil oftrent en fuar ziwiili fliigers friidönen dit maaket sa di miist sen aurdat üp des huk fan dit areaal di tower en di hiili infrastruktuur sen wat em sa brükt wan em diar me fliigers aarberi maat di rest fan di wesen fliegerhorst uur nü fan di flugabwehrraketengruppe ön hüsem nütet wat ön di husumer fliegerhorstkaserne tüs es di bidriiwer es di flughafen husum gmbh co kg diartö jert di stat hüsem di hüsemer wertskepsselskap en hok üđer gisjeftslir dit es diar hur di plaats fan di bundesweer bigent sa es bluat di süđern sir fan di baan ön bidreft wat ziwiil es di fluuchplaats hüsem schweesing as en ferkiirsfluuchplaats nai bi hüsem bit hentö di bigening fan di niigentiger jaaren es diar militiarisk flöen uuren achter des heer em di süđweestern diil oftrent en fuar ziwiili fliigers friidönen dit maakit sa di miist sen aurdat üp des huk fan dit areaal di tower en di hiili infrastruktuur sen wat em sa brükt wan em diar me fliigers aarberi maat di rest fan di wesen fliegerhorst uur nü fan di flugabwehrraketengruppe ön hüsem nütit wat ön di husumer fliegerhorstkaserne tüs es di bidriiwer es di flughafen husum gmbh co kg diartö jert di stat hüsem di hüsemer wertskepsselskap en hok üđer gisjeftslir dit es diar hur di plaats fan di bundesweer bigent sa es bluat di süđern sir fan di baan ön bidreft wat ziwiil es di diari es en dütsk flugplaats ön t ailön dünem wat uastern fan heliglön liit di ailönen lii km nuurđern fan wangeroogi en ombi km weestern fan t fastlön di flugplaats es klasifiziarit üs en forkiirsflugplaats wan em fan heliglön kumt skel em me en föribuat hentö dünem faar dit buat faart aur di hiili dai twesken di ailönen fan t buat kumt em da me en taksi hentö di flugplaats di tri startbaanen sen mal kuurt baan es forleengert uuren fan tö m ön di rhein main flugplaats ön frankfurt sen di baanen ombi tri kilometers lung sent mai ken em di forleengert baan nüti me des forleengering es em fuar di europeeisk fuarskreften fuar en forkiirsflugplaats fuar aarbersfliigers wat ek priwaat önerwai sen me muar üs jen maskiin klaar kemen di maaten fan di üđer baanen staan rochts ön di tabeli üp dünem mut ek ark piloot landi di skel tömendst stünen flöen wiis en dit skel hi jü üs hauptpiloot dönen haa dit kumt diarfan dat üp di flugplaats niin plaats es wan em me di leengti fan di landibaan ek klaar kumt üp engelsk jit sok plaats overrun di pharisäers hebr peruschim di ofsönert lir lat pharis us i wiar en theologisk ütrochting ön t antik judendom ja wiar aktiif wan di taust jüdisch tempel dü kenst hol förter aurset aus der antihellenistischen jüdischen bewegung der chassidim die frommen die während des seleukidenherrschers antiochos iv epiphanes v chr v chr entstanden war gingen diverse jüdische gruppierungen hervor im ersten jahrhundert unserer zeitrechnung nennt der geschichtsschreiber flavius josephus neben den pharisäern noch die sadduzäer die essener und widerstandsgruppen zeloten sikarier spätere religiöse bewegungen waren das christentum sowie die therapeutae in ägypten keine dieser gruppen repräsentierte zu ihrer zeit die mehrheit der juden die meisten juden verstanden sich allgemein als juden ohne einer speziellen gruppierung anzugehören während ihres bestehens definierten sich die pharisäer in erster linie als opposition zu den sadduzäern die sadduzäer repräsentierten die konservative priesterlich aristokratische oberschicht die pharisäer fanden ihre anhänger in der breiten masse des volkes konflikte bestanden in der auffassung vom verhältnis zwischen arm und reich sowie der akzeptanz oder der ablehnung einer hellenisierung der jüdischen gesellschaft religiöse unterschiede betrafen die beurteilung des tempels der nach pharisäischer ansicht den mosaischen gesetzen und propheten nachgeordnet war die position und glaubenssätze der pharisäer entwickelten sich im laufe ihres bestehens und lassen sich daher am besten anhand ihrer geschichtlichen entwicklung nachvollziehen schriftliche überlieferungen existieren nur aus der späteren zeit insbesondere hillel der ältere und schammai aus dem jahrhundert unserer zeitrechnung sind durch ihre kommentare bekannt die israelitische religion hatte seit der errichtung ihres ersten tempels in jerusalem ihr zentrum eine priesterschaft verrichtete den tempel und opferdienst wie es überall im orient üblich war die priesterschaft war eng mit der monarchie verflochten indem der hohepriester den könig zum amtsantritt weihte gleichzeitig erhielt die priesterschaft ihre legitimation und unterstützung vom könig der im auftrag gottes die israeliten politisch leitete propheten standen auerhalb dieser festgelegten struktur und traten als moralische kritiker des establishments auf der opferdienst war zentraler gottesdienst er war geregelt nach den vorschriften der heiligen schriften die spätere thora die bücher mose die einen historischen bezug gaben ethische und kultische vorschriften kodifzierten das alte judentum um den ersten tempel endete mit der eroberung durch die babylonier und der zerstörung des tempels im jahre v chr viele juden insbesondere aus der oberschicht wurden ins exil nach babylon verbannt der persische grokönig kyros der groe eroberte babylon v chr und befreite die juden aus ihrer babylonischen knechtschaft er überlie ihnen die schatzkammer babylons und schickte sie in ihre heimat zurück wo sie ihren tempel wieder aufbauen konnten fertigstellung um v chr die wiederherstellung der jüdischen monarchie war von den persern nicht vorgesehen so dass die priesterschaft die alleinige führungsrolle innehatte aus der religiösen und politischen elite entstand die partei der sadduzäer deren status jedoch nicht unumstritten blieb andere gruppierungen folgten darunter die vorgänger der pharisäer die ihre frühen mitglieder in schriftgelehrten und weisen hatte diese entwickelten sich zu den allgemein anerkannten fachleuten in fragen der auslegung der thora diese weisen später als rabbi tituliert entwickelten die mündliche tradition die ab dem jahrhundert im talmud bestehend aus mischna und gemara als kommentar zur thora schriftlich festgehalten wurde alexander des groen feldzüge beendeten v chr die persische herrschaft und leiteten die hellenistische zeit israels ein nach dem zerfall des reichs alexanders befand sich judäa seit dem ende des vorchristlichen jahrhunderts unter dem einfluss der seleukiden in babylon unter deren herrscher antiochos iv epiphanes wurde eine hellenisierung judäas mit unterstützung der sadduzäer eingeleitet die plünderung des tempels mit der anweisung dort griechischen göttern opfer darzubringen führte zum jüdischen makkabäeraufstand unter mattathias und seinem sohn judas makkabäus der aufstand war erfolgreich und judas makkabäus bruder jonathan begründete v chr das priesterliche herrscherhaus der hasmonäer die pharisäer organisierten sich nun in opposition zu den hasmonäern der konflikt entzündete sich an der forderung der pharisäer der hasmonäer alexander jannai v chr müsse sich zwischen dem amt des hohepriesters und dem des königs entscheiden der folgende bürgerkrieg wurde schnell und blutig niedergeschlagen der könig rief allerdings auf seinem totenbett zum ausgleich zwischen beiden parteien auf auf alexander folgte seine frau salome alexandra v chr deren bruder schimon ben schetach ein führender pharisäer war nach ihrem tod wandte sich ihr älterer sohn johannes hyrkanos ii an die pharisäer der jüngere aristobulus an die sadduzäer um unterstützung dieser konflikt führte wieder zum bürgerkrieg der erst mit der eroberung jerusalems durch den römischen general pompeius endete hiermit begann die römische zeit israels pompejus schaffte die monarchie ab setzte hyrkanos als hohepriester ein und verlieh ihm den titel ethnarch v chr verlor er jedoch alle politische macht an den römischen prokonsul in syrien dieser setzte zwei brüder phasael über judäa und herodes über galiläa als militärverwalter ein im jahre v chr gelang es antigonos dem sohn aristobulus hyrkanos abzusetzen und sich selbst zum hohepriester und könig zu erklären herodes floh nach rom wo er seine anerkennung als könig erreichte dies beendete die dynastie der hasmonäer nach herodes tod regierten seine söhne als tetrarch über galiläa und als ethnarch über judäa inklusive samaria und idumäa im jahre n chr wurde judäa zur römischen provinz syrien zugeschlagen und somit von einem klientelkönigtum zu einer teilprovinz umgestaltet der judäische präfekt ein eingesetzter amtsträger roms unterstand dem syrischen prokurator und hatte für die äuere und innere sicherheit im land zu sorgen er wählte auch die hohepriester ins amt die eng mit der ab dato direkten römischen verwaltung zusammenzuarbeiten hatten zu dieser zeit wurde auch der sanhedrin eingerichtet seine mitglieder hatten die höchste jüdische rechtsprechung inne insbesondere in bezug auf religiöse fragestellungen die zusammensetzung und der aufgabenbereich des sanhedrin variierte je nach römischer politik während dieser zeit waren judäa und galiläa tributpflichtige halb autonome staaten ananaus ist der einzig bekannte hohepriester aus der partei der sadduzäer jener zeit man geht aber davon aus dass der sanhedrin von sadduzäern dominiert war die pharisäer waren zwar populärer hielten aber keine politische macht in händen im jahre n chr eskalierte der konflikt der juden mit den römischen besatzern in caesarea kamen nach angaben von josephus bei religionsbedingten spannungen juden ums leben die folgende entweihung des jerusalemer tempels durch die römer sowie die forderung nach einem schutzgeld erbitterte alle jüdischen fraktionen und führte zum landesweiten aufstand dieser wurde von den römern zerschlagen und endete nach einer monatigen belagerung im september des jahres mit der zerstörung jerusalems und des tempels alle in jerusalem gefundenen menschen wurden von den siegern getötet josephus schätzte die zahl der opfer auf über eine million menschen der letzte widerstand der zeloten wurde im jahre bei der festung masada gebrochen dieses ereignis beendete die periode des zweiten jüdischen tempels der verlust des tempels stellte die überlebenden juden vor die frage einer neuorientierung die tempelorientierten sadduzäer waren mit der zerstörung jerusalems untergegangen und die aufständischen zeloten waren vernichtend geschlagen die essener hatten sich schon lange abgesondert und sich mit ihrer lehre von der jüdischen hauptrichtung entfernt auch die christen zu jener zeit noch teil oder rand des jüdischen glaubens boten der mehrheit der juden keine orientierung somit fiel den pharisäern die auch vorher in ihrer lehre nicht ausschlielich auf den tempel ausgerichtet waren die aufgabe zu den neuanfang zu leiten sie lehrten und diskutierten folgende komplexe im rahmen der jüdischen religiösen tradition der tora und des talmud judäa wurde in der folgezeit durch einen römischen prokurator in caesarea und einen jüdischen patriarchen regiert zum ersten patriarchen wurde der führende pharisäer jochanan ben sakkai ernannt er stellte den sanhedrin unter pharisäischer kontrolle wieder her und bereitete damit den weg für eine pharisäische dominanz die den übergang zum rabbinischen judentum einleitete in den folgenden jahrhunderten verfassten die tannaim und die amoraim den talmud bestehend aus mischna und gemara das jüdische leben ohne den tempel verlagerte sich zum studium in der synagoge almosen an bedürftige lösten die tempelopfer ab als der römische kaiser hadrian im jahre jerusalem als eine dem jupiter geweihte stadt wiederaufbauen wollte kam es erneut zum aufstand simon bar kochba konnte für kurze zeit mit unterstützung des sanhedrin einen jüdischen staat errichten von einigen juden wurde er daraufhin als messias angesehen nach seiner niederlage im jahr wurden nach aufzeichnungen in der mischna die zehn führenden mitglieder des sanhedrin auf grausame weise hingerichtet das wertesystem der pharisäer entstand zuerst in abgrenzung zu den sadduzäern und entwickelte sich dann durch interne diskussionen weiter wichtige fragestellungen betrafen das jüdische leben ohne den tempel das leben im exil und die auseinandersetzung mit dem christentum diese entwicklung führte zum rabbinischen judentum im unterschied zu den anderen ausrichtungen im antiken judentum verpflichteten sich die pharisäer nicht nur dem im tanach niedergeschriebenen gesetz mose sondern befolgten auch die mündlich überlieferten vorschriften der vorfahren der älteren gesetzeslehrer zur begründung führten sie an dass die in der thora gegebenen vorschriften ohne erklärung unklar blieben die parallel überlieferten und etwa seit dem vorchristlichen jahrhundert gesammelten und später in der mischna zusammengestellten kommentare seien zum verständnis und zur korrekten ausführung der vorschriften notwendig nach josephus glaubten die sadduzäer der mensch habe einen freien willen die essener an eine prädestination des menschen während die pharisäer einen freien willen mit einem vorherwissen gottes lehrten die pharisäer unterschieden sich weiter von den sadduzäern darin dass sie an eine auferstehung der toten glaubten josephus darstellung an eine griechisch römische leserschaft gerichtet ist wahrscheinlich unvollständig und diskutiert vorwiegend fragestellungen die auch der hellenistischen philosophie relevant erschienen es gibt keine pharisäischen dokumente aus der zeit des zweiten tempels in späterer zeit waren fragen des jüdischen gesetzes eheschlieung shabbat reinheitsgebote bedeutender als die von josephus genannten punkte auseinandersetzungen dieser art prägen die innerjüdische diskussion bis heute jüdische schriften talmud mischna behandeln so gut wie gar keine theologischen fragestellungen sondern befassen sich mit der auslegung von gesetzen das ewige leben verliert nach der mischna nur wer die auferstehung der toten den göttlichen ursprung der thora oder die göttliche fügung des menschlichen schicksals leugnet letzteres am beispiel der epikureer um ein leben zu retten darf ebenfalls jedes gesetz verletzt werden eine ausnahme findet sich im traktat bsanhedrin a der götzendienst mord und ehebruch absolut verbietet dagegen verlangt jehuda hanasi sowohl kleine als auch groe religiöse pflichten gleichermaen einzuhalten implizit werden alle gesetze als gleichwichtig angesehen die frage des messias ist in abgrenzung zum christentum von untergeordneter bedeutung die leistung der pharisäer bestand darin die ausrichtung des judentums auf den tempel zu überwinden indem sie den alltag durch einhaltung jüdischer vorschriften heiligten die loslösung von tempeldienst und priesterschaft bedeutete gleichzeitig eine betonung des einzelnen soziale gerechtigkeit eine einheit aller menschen sowie die erwartung der erlösung des volkes israel und aller menschen wurden weitere kernpunkte rabbinischer lehre grundlage eines auf diese ziele ausgerichteten lebens stellte die halacha deutsch der weg eine aus den heiligen schriften abgeleitete gesetzessammlung dar daraus folgte eine hingabe zu studium und debatte sowie die anwendung im leben diese orientierung der pharisäer zum täglichen leben wird teilweise als extremer legalismus ausgelegt allerdings verlangten auch sadduzäer und essener eine rigorose einhaltung der gesetze und reglementierten den alltag pharisäische besonderheiten waren etwa das rituelle waschen vor jeder mahlzeit dies stammt von der vorschrift für die priester sich vor dem tempeldienst zu reinigen die weitergehende vorschrift beruht auf einer ausweitung des heiligen hier das essen in anderen situationen waren die pharisäer dagegen weniger streng etwa indem sie das transportverbot des shabbats beschränkten wenn es um das mitbringen von speisen ging während der zeit des zweiten tempels bestanden die pharisäer nicht darauf dass alle juden ihrer auslegung der gesetze folgen sollten allerdings beanspruchte jede jüdische richtung die wahrheit zu vertreten und sprach sich gegen mischehen aus zwischen den einzelnen richtungen fanden diskussionen um die korrekte auslegung des gesetzes statt nach der zerstörung des tempels endete die unterteilung in verschiedene richtungen die rabbiner vermieden den ausdruck pharisäer der vielleicht auch keine selbstbezeichnung gewesen war und vermieden damit den eindruck dass sie selbst das judentum nun dominierten die gelehrte diskussion von auslegungsfragen wurde wesentlicher teil des rabbinischen judentums es erreichte seine blütezeit im und jahrhundert als in palästina und babylon die zwei hauptversionen des talmuds entstanden der talmud bezeugt die inneren auseinandersetzungen der späten pharisäer exemplarisch an den schulen um hillel und schammai die meinungen dieser beiden gelehrten prägten die debatten der folgenden jahrhunderte der talmud zeichnet die sichtweise schammais auf allerdings setzte sich letztendlich die hillels durch die pharisäische weisheitslehre findet sich in der mischna pirke avot wieder ein bekanntes beispiel ist eine geschichte die von hillel dem älteren überliefert ist herausgefordert die gesamtheit des jüdischen gesetzes auf einem bein stehend zu erklären antwortete er das was dir missfällt tue auch deinem nächsten nicht an das ist das ganze gesetz der rest ist kommentar geh und studiere es die im neuen testament zusammengestellten christlichen erzählungen entstanden zwischen der zweiten hälfte des und mitte bis ende des jahrhunderts hier erscheinen die pharisäer z t als gegner jesu von nazareth aber vor allem als seine wichtigsten diskussionspartner die in den evangelien z t überbetonte den pharisäern zugeschriebene äuerlichkeit religiöser ausdrucksformen wurde als heuchelei negativ pauschalisiert und ging durch die christlich kirchliche tradition des antijudaismus in den deutschen heutigen sprachgebrauch als schimpfwort über laut dem neuen testament hat die antike pharisäerschaft die einhaltung von reinheitsgeboten überbetont während der jüdische jesus in den lehren seiner jüdischen urchristlichen religiösen strömung des judentums gottes und nächstenliebe vorrang gibt denn ich sage euch wenn eure gerechtigkeit nicht besser ist als die der schriftgelehrten und pharisäer werdet ihr nicht in das reich der himmel kommen mat aufgrund der entstehung des neuen testaments nach dem bruch zwischen judentum und christentum vermuten kritiker eine verzerrte darstellung der pharisäer die zur zeit der entstehung jener schriften zur dominanten jüdischen richtung geworden waren sie weisen darauf hin dass jesus pharisäische positionen der schule des hillel nächstenliebe oder der des schammai zur ehescheidung vertrat seine auffassung von einem leben nach dem tod ist ebenfalls bei den pharisäern zu finden auch die anrede rabbuni meister lehrmeister weist jesus als in der pharisäischen tradition stehend aus die überlieferten auseinandersetzungen wären danach eher als talmud typische diskussionen der jüdischen streitkultur zu sehen die spätere schreiber als tiefere konflikte verstanden oder propagandistisch gedeutet haben andere sehen die neutestamentliche darstellung der pharisäer als karikatur jesu erklärung dass einem geheilten mann nun die sünden vergeben seien folgt der pharisäischen auffassung jener zeit eine verurteilung jesu als gotteslästerer aufgrund seiner erklärung widerspricht dem historischen bild der pharisäer auch jesu heilung am sabbath im neuen testament von pharisäern verurteilt verletzt keine der bekannten rabbinischen vorschriften siehe dazu auch mishneh torah des rambam schabath ebenso erscheint die ablehnung der pharisäer gegenüber jesu botschaft an die gesellschaftlichen randgruppen bettler steuereintreiber im widerspruch zur rabbinischen tradition die ebenfalls eine vergebung für alle lehrt ein genauer vergleich zeigt dass viele der lehren jesu im einklang mit denen der pharisäer stehen grund für eine negative beurteilung der pharisäer mag die wendung der christlichen mission von den juden zu nichtjuden gewesen sein hierbei war eine negative darstellung der juden seit etwa dem jahre durch die pharisäer repräsentiert vorteilhaft das christentum verstand sich in der legitimen fortsetzung des judentums und wertete die nichtkonvertierten anhänger also juden die juden blieben deswegen ab hörnem söl dütsk hörnum deensk hørnum ön sleeswig holstiin liit ön di krais nuurdfriislön diar sen al fuar t jaar feskers ön hörnem wesen dat jerst mool dat jen wat aur dit tērp iin ön en uurkundi skref wiar man diar uur di naam hornum brükt di naam hörnem of hörnum wiar al bikeent di kroonist muchel madis november ön muasem januar skref ön sin kroonik aur en skepsünergang fuar hörnem fuar rocht lung tiren es man dach nemen hentö dit süđerjen gingen en uuni diar dir lir wiar ek bluat bang fan storenflöören hat wiar uk ek sa iinfach en kum me di wunerdünemer klaar di diari waiten ja man iinfach aur di bechningen dat planten fan dünemgērs höl di sön üp stair en da kām uk hok lir diar hen jerer es dat hiili süđern hualevailön fan söl hörnem nēmt uuren üs boowen al sair uunit diar bluat hok feskers fan bit hentö es bi di budersand en hüs wesen wat fuar ströngur tö forwaari becht wiar dit diari haa leeterhen hok aamringer en raantemer lir ofreten wiar bluat jit di grünstiiner tö keen di hüsen staan ek muar hat wiar dat hapag haus leeterhen hotel bettina en töleest fischreuse sa üs di inselbahnhof fuar lir me skepen wiar interesant dat hörnem en natuurhaawen hee wat ek fan eeb en flöör ofhing man dit wiar jit nemen āpfeelen me di holten bröch fan kür em me en skepslinii fan hamborig aur cuxhaawen hentö hörnem raisi achter des sen rocht gau hok hüsen becht uuren en hörnem uur üs en tērp bikeent di inselbaan köört nü uk twesken weesterlön en hörnem bit hentö diar di hindenburgdam becht uur sen fan di baarilir aur hörnem tö söl kemen di inselbaan wiar mal wichtig aurdat diar niin straat hentö weesterlön wiar di diari es bit hentö köört di linii giar aur weesterlön hen bit hentö list deling es di trasi töbeekbecht en em ken diar me rad langs ön des tir uur uk di kersig siedlung becht en em wel wat fuar di sjuts fan di weeterkanten maaki diarfuar smet em beton tetrapoden üp di strön di füürtorn fan hörnem es becht uuren en di es m hoog di diari es diil fan en seerii en pelworm en weesterheever fing lik san torn fan bit es di füürtorn di skuul fan hörnem wesen en di önerrochtsrüm lair m hoog tö t jen fan di jerst warelkrich uunit mensken ön hörnem di gimiindi set ön raantem ön biiring warelkriigen uur fain üp hörnem üppaset aurdat em taacht dat et en strateegisk wichtig punkt wiar sleeswig holstiin platdütsk sleswig holsteen deensk slesvig holsten kuurt uk sh es dit nuurđerst bundeslön fan dütsklön hat liit twesken weest en uastsee di hauptstat es kiil sent dit lön ön die august grünjliar uuren es ön di nuurđen liit deenemark ön di süđern lair di bundslönen hamborig en neđersaksen en süđuasterfuar liit mecklenborig fuarpomern deling stant januwaari sen diar fjuur kraisfriie staten an elev kraisi me amten en gemiinden diarfan haa mener üs liren dānen diar uuni en diarom haa des iarenamtelk büürföögern dat et sa fuul spraaken on jen lön jeft dit haa wu bluat jens on dütsklön en dit es ön sleeswig holstiin ön dit lön twesken uast en weestsee jeft et trii spraaken fan menerhairen en dit sen deensk romānsk en nuurđfriisk en da uur jit platdütsk snaket platdütsk es di regionālspraak fan nuurđerdütsklön bal ark jen on sleeswig holstiin ken hok uurter up platdütsk sii of dach tomendst forstuun deensk jert em senerlig on di lonsdiil sleeswig ombi mensken fan di deensk menerhair uuni nai bi di grensi to üüs naiberlön deenemark friisk es en ain spraak diar on sleeswig holstiin ön t sāterlön ön uastfriislon sa üs ön di prowins fryslön ö di neđerlönen snaket uur ön di krais nuurđfriislön sa üs üp heliglön snaki ombi mensken friisk romānsk es di spraak fan di sinti en rooma ombi dütsk sinti en rooma lewi on sleeswig holstiin di krais nuurđfriislön de nordfriesland nds noordfreesland da nordfrisland es di nuurdermiist lönkrais uun dütsklön en di trērstgurtst ön sleeswig holstiin hat jeft niin krais hur muar spraaken snaket uur üs ön nuurđfriislön nuurđfriisk dütsk deensk platdütsk en süđerjütsk jer es ön friedrichstat uk jit holandsk snaket uuren me tö di regioon nuurđfriislön jert uk heliglön man dit ailön liit ön di krais pinneberg di krais nuurđfriislön liit ön di nuurđweesten fan sleeswig holstiin en stupet ön t nuurđerjen töögen denemark ön t uasterjen töögen di krais sleeswig flensborig süđern fan di eider kumt dithmarschen ön weesten liit di nuurđsee di hoogst plaatsen fan di krais sen di sandesbarig me meeter uastenfeld en di uwedünem mä meeter kaamp üp söl fan uasten tö weesten sjocht em forskelig lönskepen üs di geest di mersk di heef me di haligen sa üs di mersk ailönen en ön t weesterjen di geest ailönen dat dit sa es kumt fuaral fan di istir bestemet man uk fan di gurt storenflöören ön di jaaren an ön nuurđfriislön staan regioonen öner natuursjuts dit sen fan t lön diartö kumt di natsionālpark bi heef me hektar nuurđfriislön heer atlantikkliima ön di somer es t ek sa warem üs ön t benenlön ön di wunter uur t ek sa kuul hat jeft uk en gurt forskel twesken di ailönen en t fastlön fuar t miist uur t ön di wunter ek sa kuul ön di ailönen aurdat di golfstroom diarön forbi giar üp di geest heest dü daagen söner frost üp di ailönen sen t ön di mersk bigent di jerst frost ek fuar t jen fan di oktoober en ön di meren fan di april es dit weđer fuarbi fan februwaari bit juuni sket dü me mm rijn ön di muun reekni fan august bit oktoober ken t uk uur üp di ailönen en ön di mersk rinjt et aartig wat mener üs üp di geest di winj wait ön t merel me m s dit sen ombi km h of kn üp di ailönen en üp t fastlön es t ek fuul mener di krais es grünjit uuren üs en töhopkum fan di ual kraisi süđtöner hüsem an eidersteed di fet hur di ökonomii üp staant sen buererii feskerii hunwerk en tö en wuksend diil baarigasten en ek töleest di energii en di industrii fan winjkraftmelner üđers üs ön di rest fan sleeswig holstiin aarberi mener mensken ön t hunwerk man muar ön di lönswertskep en ön tiinsten des kumt fuaral fan di somergasten ön nuurđfriislön jeft et ombi bēren fuar gasten en diarfan stuun muar üs di hualev üp söl kām muar üs jen miljoon baarilir tö nuurđfriislön en blef ön t merel nachten diaraur sen aur miljardi euro omset uuren hüsem skel uk di haawen fuar bütendiks winjkraftmelner uur ön heer t mensken söner aarber jefen en diarme es di krais ek beeter of ringer üs dit miist ön t lön üp eidersteed sjocht t me wat ringer üt man jit beeter üs ön di staten fan sleeswig holstiin di miist aarber heer söl aarbersluasi di wichtigst baanliinji es di mērskbaan faan hamborig tö weesterlön baanstairen sen ön friedrichstääd hüsem breetsteed e hoorne naibel klangsbel muasem kairem an weesterlön twerk diartö giar di nuurđ uastsee baan fan kiil aur rendsborig sleeswig en hüsem naa sankt peter ording fan naibel naa daagibel köört di neg baan jerer nvag aur di grensi giar en toch fan naibel naa töner ön denemark di miist ailönen en haligen sen döör skepsliinjin me t fastlön forbünen tö söl ken em man uk me di toch aur di hindenburg dam raisi nuurđfriisklön heer niin autobaan aur di b kumt em man dach bi heide ön di a wat naa hamborig giar di bundesstraaten b b an b gung naa uasten en forbinj di krais me di a wat temelk ön di meren fan sleeswig holstiin fan flensborig naa hamborig giar aur di b kumt em fan st peter ording aur töning hentö rendsborig hur t uk üp di a giar fluugplaatsen jeft et ön weesterlön hüsem wyk en st peter ording man bluat di ön weesterlön heer liinienforkiir dat militeer önerhalt jit en plaats ön lek füf staten en gimiinden pasi jam salev ali üđern sen achter di reformen fan di jaaren en tö aacht amten töhopslüten uuren munkmēsk of munkmērsk dütsk munkmarsch liit üp di wai fan brēderep tö kairem hat es mal litj en di miist fan di diar hüüsinger jert lir fan t fastlön munkmēsk heer en betonwerk en jerer es diar kies offbecht uuren deling kumt di sön en stiiner fuar walbechning en stiinplaaster aaftinoch fan dēnemark munkmēsk liit bi en bucht fan t wat di diar huk es wel bikeent fuar di dailkhair fan di senāpgungen dit tērp heer en haawen hur masi lir jaar buaten en diar es uk en surf skuul tö finj bitö di haawen staant dit fährhaus en hotel wat en histoori bit hentö t jaarhunert heer ön des tir sen di jerst baarigasten me skep fan hoyer dk kemen boy peter möller meent ön sin uurterbok dat dat uurt mērsk en hauptuurt es wat fan en adjektiif uuren es dat diari es eeđer des taachten fan meri uuren wat sa fuul jit üs staanend weeter üp lön of öört wat fochtig en sloberig es hur meri es da uur di öört mē r sk di mē r sk es lön wat hentö t weeter liit en diarfan mērsk uuren es munken sen üs ön flensborig munketoft di gasten me di kuten ön wat ön t klooster uuni sa let höm teenk dat des tērp sa jit aurdat di munken jam ön dat mērsk lön wat hentö di heef liit dial leten her dat em efen sa rocht munkmēsk of munkmērsk sii en skriif ken dit kumt diarfan dat jerer ön ark tērp en bet üđers snaket uur üs ön di rest fan t ailön mesken haa di kairemböören mēsk sair en di ārichsemböören sair mērsk dit es uk jen fan di grünen dat et niin absoluut rocht en forkiirt jeft söl es en gimiindi üp söl rochts es dat waapen fan sylt ost fan hubertus jessel weegit aurdat di gimiindi niin waapen heer di gimiindi sylt ost es fan bit di töhopslüt fan ārichsem kairem muasem munkmēsk en tinem wesen jü lair ön di uastern lönstung wat üp sölring aur lung tiren di nösi nēmt uur ön di januwaari fan sen des tērper bi di fusioon me raantem en weesterlön töhop di gimiindi söl uuren diarbi es di nii gimiindi amtfrii uuren jer wiar bluat weesterlön en raantem amtfrii en sylt ost jert tö t amt lönskep söl dit diar amt es me di fusioon fan kairem c p hansen allee hentö forskelig ual bechningen fan di bundsweer en di wesen stat weesterlön tain en me di kontooren fan di stat töhop gingen nü es dit di meln hur di forskelig āpgaaven fan di nii gimiindi döördrait uur huraur t da niin amt muar es weet di mesken salev tinem es en tērp üp uast söl hat liit uastern direkt achter weesterlön en jert sent di januwaari fan tö di gimiindi söl dit hiili jert tö di krais nuurđfriislön wat tö t bundslön sleeswig holstiin jert jerer skel t sa wesen wiis dat di sölringer ön di tinem borig jaar skat en tinsi bitaali maast en diaraur jeft et forskelig tialen en staatjis di sölring kēmpers en köningen skel bi tinem borig raaket haa fuar ting tö hual of langs tö gung wan krich wiar hat jeft jit üđer tialen aur di kēmpers hur di raaket haa skel man sa fuul es wes hat jeft bitö tinem borig en straat wat königskamp jit en des naam giar üp des varianti töbeek fuar des tialen spreekt uk dat tinem sa temelk ön di meren fan söl liit tinem liit mal zentrāl deling es di flugplaats ek olter fiir fan di königskaamp en tinem borig en di forskelig iirsenbaanen stair jaar loks en wainer ön tinem hen wan di ek brükt uur wan di autotoch omdrai skel da köört hi naa tinem en weđer töbeek naa weesterlön san trum es man uk ombi m lüng wan hi weđer ön weesterlön es da köör di lokomotiiwen jit jens trinjom di toch naa tinem en töbeek dat jat uasterfuar di toch kum dat giwerbi fan söl fent plaats ön tinem wan em kraam fuar tö bech haa wel skel em diar hen di jerst supermärkti wiar ön tinem en ön di soowentiger jaaren skel weesterlön langsen niisgiirig aur di telerrand glüüret haa dat di nii gimiindi sylt ost sa fuul stjüüren diarfan fing tinem es dit jest tērp hur di nii gimiindi sa wat üs jaar grostadtambitsjoonen weeget en wit tērpsskelt jüst üs ön di gurt staten hat sjocht man sa üt üs wan em uk tinem ek förter me taust uuningen techtbech wel üp t hiili ailön uur fuar t miist öfrewen en üp dit lön nii becht fuar t miist uur dit nii hüs wat gurter of heer hok muar hüsdüüren fuar di baarilir es tinem mesken bluat interesant wan em ek sa fuul eeđer sin uuning of rüm luket man gau tö strön kum wel ön tinem staan ek muar fuul ual hüsen dat tērp wukset hentö weesterlön en dit weeget höm uk ön di bechningen en straaten diar di wai tö strön of dik es bluat ombi km wat em gur me rad skafi ken en diar sen hok radwaien wat süđern bi tinem en weesterlön forbi gung ön di süđersir jeft et en campingplaats diar mesken di iinfachst wai es ön tinem forhaaling tö fo tinem es fuar t miist wert tö biluki hur niin hüsen staan dit es fuar t miist di süđersir hur fan di koog diar me di dik kemen es en dailk mērsklönskep tö finj es ön des huk sen uk di radwaien hur t üt gair hentö di dik en aur di dik fan raantem beken di tinem borig es ek bluat fuar archäoloogen wert en luki jens hen ön di drüger muunen ön somer ken em diar waker ön di senskiin sit en radwai giar man jüst diar langs hentö oktoober uur t diar weđer mērsk aurdat dat rijnweeter aaftinoch staan blift da ken em diar jit fain spatsiari gung ārichsem es dit taust litjist tērp ön di gimiindi söl bluat munkmēsk es jit litjer dat tērp liit twesken muasem en kairem ombi km weestern fan muasem di gurthair ken em man fan tau siren se hur hüsen staan dit es litj diar uuni ombi mensken man ārichsem es san rocht buerntērp en sa es dit lön ombi wat diartö jert hektar gurt em heer ütfünen dat diar al sent düüsenden fan jaaren mensken uunit haa hat jeft sagoor spöören fan lir wat jam diar dial leten haa üs di niin nomaden muar wiis wel des tiren jit neolithikum en wiar mendstens jaaren fuarof ön t jaarhönert sen masi lir fan t tērp üp wālfangskepen mefaart en fan dit jil diarfan sen di ual koptainshüsen wat et jit jeft becht uuren wan dit me di feskerii wesen wiar sen masi mensken wechgingen en di rest forsjukt höm ön lönwertskep dit es man ek olter gur gingen aurdat masi aarber fan storemflöören kaputgiar en sa wiar ārichsem en ārem tērp des jit di bit hentö deling iinfach nösikoog en ek achter menskennaamen fan des koog es et me di buererii beeter uuren aurdat diar niin weeter fan di storemflöören muar ön di mērsk laap ken sa uur t bit hentö di soowentiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert langsen beeter fuar di buern ārichsem en muasem sen aur lung jaaren wat fuar gasten wesen wat sa rocht freer finj wel diaraur es uk ārichsem aur lung tiren ek sa interesant fuar lönsforkoopers wesen ön t jen fan di sokstiger jaaren sen di jerst taustuuningen becht uuren man des tērp kür sin karakter lung hual me di lönwertskep es dat al ön di soowentiger en tachentiger jaaren mener uuren aurdat em bi di bund tö aarber giar en di busemer forhüürit sent et jen fan t twuntigst jaarhönert es dit man uk me di nii hüsen muar uuren aurdat fuarskelig stairen di generatsjoonen jam foranerti sa es di stair hur em fan weesten iin ön t tērp köört totaal foranert hur baker abeling of leeter di ārichsemer pesel wiar staan nü hok hüsen me jit muar uuningen diarbenen wat taustuuningen sen üp di üđer sir fan di straat hur em diar rochts om henköör ken es di augstein grunj wesen wat achter sin duar tö di gimiindi giar jir sen masi hüsen fuar lir becht uuren wat üp söl uuni ārichsem bleft man fuar t miist en plaats hur em bluat döörköört en sa bleft diar uk wat leenger dit en des sa üs dit wesen es raantem es sawat üs frēmer fuar di üđer uast tērper fan di gimiindi söl aurdat et ön t süđern hualevailön liit wat jerer hörnem nēmt waar man en ken t uk sa biluki dat di dik fan raantem beken di interesen töhop bringt ön t jaar es di ual gimiindi raantem āpfeelen aurdat di wat üđers maakit heer üs wat di iinuuner sair hee hat uur hol sair dat raantem sin naam fan di gothair ran heer hat jeft man jit en iinfacher versioon en des kumt diarfan dat raantem bi di kant dütsk rand of jerer uk rant liit sa kür rant me um fuar plaats töhöpkemen wiis nai bi raantem skel sa fuul üs em fan skreftsteken fan t jaarhönert weet en öörtwal wesen wiis ek olter fuul üđers üs tinem borig des skel man al tö des tir öner di dünemer lair haa en mesken es di deling al lung ön di nuurđsee forswünen üp kaarten waar raantem dit jerst mool ön iinteeknit dit wiar en seekaart des kaart liit deling ön kopenhaawen ön des kaart es di weestersee sērk üs en seeteeken formorken di raantem sērk wiar st peter nēmt dit es wichtig aurdat bluat hauptsērken achter petrus jit maast raantem kür diaraur tö des tir ombi a kr rocht wichtig fuar t ailön wesen wiis des taacht es man narigen förter bilair ön t merelaaler heer raantem waarskiinelk gur mērsklön fuar di buererii dit ken gur wiis aurdat söl hentö weesten aartig wat förter giar hok kilomeeters raantem es aaftinoch fan storemflöören senerk en sa fiir kaput gingen dat et förter uastern weđer āpbecht uur skul diaraur jeft et fan di tir fuar t jaarhönert sa gur üs niin popiiren aur des tērp di storemflöören hee dat mērsklön wechreten en di wanerdünemer kām langsen naier sa giar et me di buererii ön raantem forbi en dat tērp uur mal arem ombi wiar diar jit hüsen en diarfan uur bit hentö füf raantem es muartirs hentö uasten forset uuren bit hentö t jaarhönert wiar ön raantem di miist strön roowers di lir nemen wech wat fan di skepen tö haali wiar diar üp strön laapen wiar aurdat di üđers ek inoch hee diarfan tö lewi fan ön uur diar kaserenen becht wat fuar en weeterflugplaats taacht wiar fuar di weeterfliigers uur binai ha me en dik fan di heef ofslüten dat raantem beken di weeterflugplaats hee uk en haawen wat muar san brüch wiar hur skepen fastmaaki kür fan des brüch es di raantemer haawen becht uuren wat fan eeb en flöör ofhingit en fan priwaat buaten nütit uur ön raantem es dat gisjeft me di baarilir achter di jerst warelkrich bigent achter di taust warelkrich sen masi lir fan uasten schlesien polen esf iin ön di kasernen iintain en diarfan fing raantem muar iinuuners uur et en salevstaanend gimiindi sent di januwaari fan jert raantem me tö di gimiindi söl raantem es en sön en dünemtērp aurdat et ön di süđerk sönhuk fan söl liit fan raantem es t ek fiir tö strön hentö uasten es jit en betken mērsklön di raantem ingi wat hentö di heef weegit raantem heer uk wat sönheef wat süderfuar fan t tērp des huk uur seehundseck nēmt en es en strön hur senerk sölringer hengung di miist diarfan maakit et ek olterfuul üt üp t weeter tö teef di nuurđsee es en diil fan di atlantisk ozean diarbenen sen masi fesken en poren hur masi lir fan lewi wat nai bi di weeterkant uuni öner di grün haa em masi öl en gas fünen en nü sen hok frirmen achter en fo dit diar üt dat bikeentist rocht nai bi nuurđfriislön es dat bööri ailön middelplate wat ek fiir fan t fügelailön trischen liit di rafinerii fuar dat öl es ön hemmingstedt wat bi heide liit biiring jert tö dithmarschen ön denemark en dat friisk fastlön uur uurter me weest diarfuar sair aurdat dat weeter ja weestern liit wunerk inoch es da dat em üp di ailönen en ön dütsk uurter me nuurđ diarbenen brükt dit kür üp jen sir diarme töhophinge dat fuul fan di jerst friisen fan di nederlönen kemen sen en diar liit dat weeter ja nuurđfuar üp di üđer sir ken t uk iinfach fan t dütsk aurnemen uuren wiis nü es t üp di ailönen ja man sa dat et uk süđern of uastern weeter jeft da kumt noch nemen üp di böök en sii südsee fain üt es em wan em latiinsk snaki ken da jit dit mare frisicum oceanum germanicum of mare germanicum alis söner hemelsrochtingen man oceanum germanicum jert höm mesken mediziinsk of katoolsk ön di heef es en lönskep wat et üp warel niin taust mool jeft diarbenen lewi diir en plantenaarten wat em ön des konstelatsjoon uk narigen weđer finj ken dat leewent bi heef es hoogsensiibel en wan et kaput es da fo wü dit ek weđer diaraur staant di hiili heef öner natuursjuts en es uk natsjonaalpark hur di staat fuar üppasi skel sa ken di lir wat diar tö t bispöl eeđer di fügeln luki fan stjüüren bitaalet uur di lebenshilfe e v es en foriining wat di algimiinhair nüti wel hat jeft dit diari ön masi lönen en di foriiningen wel fuar mensken aarberi wat aliining ek gur klaarkum aurdat di wat ek ken of kraank sen hat giar diarbi aur interesen fan des lir en diaraur jaar familiien tö help hat jeft fan di leewentshelp hüüsinger hur bihenert mensken uuni ken hat haa masi strir jefen aur di bigrep bihenert ön haur aur dat masi mensken dit diskiminiarend finj sa sii nü hok stat en kraisforiiningen fan di leewentshelp hat es normaal forskelig tö wiis di aarber wat diar maaket uur kür mesken aurskrefen uur me ark jen es lik fuul wert uk wan hi dit en des ek maaki ken di leewentshelp es ön di nowembermuun ön marborig bigent uuren üs lebenshilfe für das geistig behinderte kind e v di taacht kām fan en hollansk offitsiir wat iin ön en kraankenhüs me bihenert jungen fan lir tö dön hee wat fan uasten tö dütsklön kemen wiar wat üt di kz töbeek wiar mensken ön nuar tien jaaren förter hee di foriining al aur statforiiningen en meföligsters iin ön sönerk jungensgaarten skuulen en warkstairen uur me aur mensken aarbert fan des tir ombi bigent di leewentshelp uk diarme uuningen fuar uunikeren tö bech en öntöber bit hentö sen t aur stat en kraisforiiningen en aur meföligsters uuren ön dit wat di ddr wesen wiar bigent em en ain leewentshelp man em es bal me di foriining fan weesterdütsklön töhop gingen wiarn diar stat en kraisforiiningen en aur meföligsters wan di leewentshelp jaaren ual uur sen masi aktsjoonen wesen ön di kulturbrauerei ön berlin wiar en fest blö wunner nēmt aurdat dit logo fan di leewentshelp blö wiar bi des fest es angela merkel sen uuren di post heer en ekstra breevmark ütdönen dat leewentshelp hüs fan söl staant ön weesterlön diar uuni ombi mensken ön di uuningen uk fuar mensken wat ek diar uuni uur forskelig help önberen hat jeft forskelig mensken wat diar hol tö bisjuk kum en wat mi di uuners maaki masi faarten en üđer aktiwiteeten maakit di fröhliche kreis sent wukset uk en ain band āp di wunschlistenband di diari haa al tau maal ön di ual kuursaal ön weesterlön spölet en ön haa ja tau āptreren her tö wat ja nöörigt wiar üp föör en aamrem uur help fuar familiien me bihenert jungen önberen em wel di jungen help dit wat di ken wat beeter hentöfing dat di t wat iinfacher fo dat uurt integratsjoon uur diar ek üs en likmaaki forstönen di wel diar ali help jen en achtler öntönem diarfuar skel di jungen wat ek normaal üp warel kemen sen help fingen wat naier tö di üđer mensken tö kum dat et fuar ali wat lechter uur fuar des sen di jungen uk ön di regel jungensgarten en skuulen wan dit giar hur di fööring leewentshelp me di diari lir töhop aarbert eidem es en tērp üp söl wesen hat lair weestern fan delings weesterlön eidem es aaftinoch fan di nuurđsee aurspöölet en achterön weđer āpbecht uuren man achter di gurt flöör fan giar dit ek muar di lir fan eidem sen tö en gurt diil hentö t weesterlön fan tinem gingen en nēmt des plaats südhedig leeterhen kām diar muar hedigen tö wat töhopnemen uur fuar dit wat em deling üs ual weesterlön keent di sērk lair wat uastern fan eidem en uur jit rocht lung nütit jer di uk önergiar di sērktorn skel jit lung tö se uuren wiis en di uur bit hentö üp lönkaarten iinteeknet en friisnakigiraat es en fiirsnaker dütsk fernsprecher telefon hur em niin hiirer ön di hun hual brük hat jeft forskelig plaatsen hur em sawat brük ken hat jeft fuar t friisnaki iin ön t hüs forskelig giraaten dit jeft et al lung sent ombi san fiirsnaker ken em me di normaal hiirer of aur dat mikrofoon nüti wat diar iinbecht es fuar friitösnaki skel em en knop miisttirs me en gurtemsnaker teeken diar ön drüki di jerst giraaten fan des systeem hee probleeme aur jaar duplex systeem dit jit dat di fiirsnaker tö t bispöl meent em sair wat en da giar di iinbecht gurtemsnaker üt da ken em di üđer ek muar hiir en dit pasiareti mesken jüst wan di wat forklaari wel fuar t miist kām dit wan dat mikrofoon olter gau önspreek wan em höm tö n bispöl bluat en kop kofi iinskeenkt des fail es rocht gau wechfingen uuren dit probleem es man dach weđer kemen wan em deling bi di reekenmaskiin sit en san fiirsnaker binütet da ken em ek gur wat iintipi wan di üđer wat sair da giar di gurtemsnaker weđer üt aurdat di fiirsnaker teenkt em sair wat em kan man gans gur liir en bet üptöpasi en da giar dit waker dit es hentö t jen fan di niigentiger jaaren āpkemen üs di reekenmaskiinen wat gauer uur en di bidrefts systeeme muar üs jen program metjens biaarberi kür multitasking diar kür em soundkaarten koopi wat duplexfähig wiar dat jit dat fan tau siren metjens jen snaki ken söner dat et probleeme jeft fuar san giraat brükt em en fiirsnakiprogram ön di reekenmaskin en soundkaart wat duplexfähig es en en headset dit es en haurhiirer me en mikrofoon diarön probleeme sen diaraur ek olterfuul bikeent man üs lung üs dit me kābel giar wiar dit langsen san bet fumelkraam deling jeft et uk systeeme söner wiir en dit aarbert uk rocht waker dat iinsigst es dat em diarfuar bateriien brükt en em me san giraat en sender iin ön t headset üp haur draii skel en da weet ja nemen sa rocht weđer em diarfan ek kraank uur wan em deling en nii funk fiirsnaker mobiiltelefoon fo da es aaftinoch en headset diarbi fuar t miist es dit bluat san knop wat iin ön t uur stopet uur me en stek kābel diarön wat hentö di fiirsnaker giar ön des knop sen mikrofoon en gurtemsnaker töhopbraacht wan em sawat heer ken em di fiirsnaker iin ön di jakenfek steek en me di hunen ön di boksfeken snaki normaalerwiis es bi sawat man dach dat kābel en bet kuurt diar skel em en bet üppasi wat em koopet hat let höm al teenk dat et dit nü uk söner wiir jeft di funktechnik fuar sok giraaten jit fuar t miist bluetooth hat es ja iinfacher tö binüti man em heer di sender ek bluat üp haur üs bi di wiirluas headsets nü steeekt em di uk jit diar iin fuar di sender brükt em da natüürlich en baterii fuar t miist san litj jen me kweksölwer diarbenen em skel hol weet dat em fan t gisets me niin faartjüch köör mut wan em en fiirsnaker ön di hun halt diarom skel em jen fan di systeeme fuar spatsiarigunsters binüti wan em me rad önerwai es hat jeft et uk ekstra giraaten fuar autos wat iinbecht uur bi di miist önlaagen es en anteni fuar büten bilair wat em hol binüti skel hat es noch seekerer en haa di hunen frii wan em me di wain köört en da uk jit telefoniari wel weetenskepsliren fan ameerika wel nü man ütfünen haa dat di haur dit gaar ek skafi ken dat em metjens fiirsnaket en köört wan wat pasiaret da es em langsen di dumi wan em fiirsnaket heer en jen ken dit biweegi dat raantem beken liit üp söl süđern fan weesterlön süđweestern fan tinem en nuurđern fan raantem weestern diarfan es di önlaag wat dat skitweeter fan söl riinmaakit en weestern fan des es di eidem fügelkui tö finj dat raantem beken skul jerst en flugplaats fuar fliigers uur wat üp weeter landi ken ombi diaraur es en koog fan raantem nuurđ hentö di nösi dik bi tinem becht uuren hur dat weeter fan eeb en flöör iin en üt ken fuar di diar flöören tö stjüüri sen slüüsen me pompen diarbenen iin ön di koogsdik becht uuren wan di nii koog klaar wiar hee dütsklön wat lön fan denemark iinnemen hur di fliigers nü henflö kür sa sair em dat em di koog fuar di krich ek muar brük wel leeeterhen skul dat beken ütdrügit uur en fjuur buernstairen diar hen kum me di kanalisatsjoon fan weesterlön skul em di ofweeter luasuur dit kām aur röören hentö t raantem beken sent uur di koog renaturiarit en fuar di sjuts fan di seefügeln iinrocht uur dit euroopareserwaat ön di soowentiger jaaren uur di skitweeter tauiönlaag becht en langsen modernisiarit bitö dat raantem beken es en campingplaats en bi t kasernenareaal ön süđern staant nü en gurt hotelsaamling di fügelkui kaamp uur fan di sölring foriining bidrewen sa fiir üs dit di natuur liirwai en dit lukin eeđer di forskelig önlaagen raaket des önlaag es di jerst fan des aart üp söl wesen en di es becht uuren di sölring foriining bikömert höör uk aur di forskelig bechningen wat ek muar brükt uur man jit museeumswert haa ön jen fan di diari hüsen es nü en ütsteling fan di histoorii en ön dat üđer hüs es en ütsteling fan di forskelig fügler wat diar lewi tö biluki iin ön di fügelkui jeft et en restaurant wat forpachtet es wyk platdütsk de wiek of de wyk es en stat üp dat nuurđfriisk ailön föör tö wyk jert uk bualigsem en süđerströn wyk liit ön t süđuasterjen fan föör di stat heer iinuuners ön di somer kum ombi baarigasten diartö ön wyk jeft et fuar di feringers masi wat et hurüđers ek jeft sa üs bechstofkraamer en zentrum fuar iintökoopi dochters bokerii post en sa förter dat amt föör aamrem en dat sozialzentrum set uk ön wyk wyk lewit fuar t miist fan di baarilir gans föör heer elev gimiinden muar en diar uuni mensken dat gisjeft me di baarilir wukseti man laangsem hat waariti twuntig jaaren bit dat diar muar üs gasten henkām köning christian viii faart fan bit ön di somer hentö föör fuar höm diar tö fuarhaali des maakit föör wat bikeenter en diar kām muar gasten hat es dat senerkst weeter hur ik ön t leewent benen wesen sen andersen fortelt man uk dat et ek sa iinfach wiar en kum hentö föör fan hamborig wiar em aur lön ombi fjuur daagen önerwai me skep wiar dit bluat tau daagen aur heliglön man diarbi kür em lecht seekraank uur ön t statgibiit fan wyk es di füürtorn olhörn ön t carl häberlin museum uur ual friisk wiisen en wat aur di histoori fan wyk weegit bi di iingung staan tau gurt walfesk knooken üs ler ön bualigsem liit di sērk st nicolai wat ön t jaarhönert becht uuren es hok kilomeeters nuurđfuar es dat fügelsjutsgibiit en di bualigsemer fügelkooji en enen of fügelkui es es önlaag hur wildfügeln leewendig fungen uur en kui staant üp ombi ha lön trinjum di kui es en weetergraav dat diar niin üđer lir üs di fanger iinkum ken des kumt aur en klapbrüch iin wat hi hoogtocht wan hi benen es hat jeft uk fügelkuien hur di graav bluat diarfuar es dat dit weeter diarhen ken wan t tö fuul fuar di kiar uur riin tauweeter diaraur giar da bluat en iinfachi brüch wat ek hoogtöklapi giar ön di meren fan di kui es en kiar ombi m gurt fan des kiar gung fjuur bit soks fangpipen wech dit sen graawer hur di enen iinskel aur des graawen giar meeskenwiir en bisir diarfan staan stre skeremer dat di enen di fanger ek se ken ön t jen fan ark fangpip es en kest fuar di enen wat fungen sen ön jerer tiren sen düüsendi fan enen fungen uuren en des wiar mal wichtig fuar di wertskep üp föör en aamrem sen konservenfabriken wesen wat di diiren foraarbert di taacht wat hentö fügelkuien gair kām fan di nederlönen diar hee em wat hunger en wel hol di enen tö faat haa en iit en fügelkui sjocht sa üt ön di meren es weeter en kiar me fjuur huken fan des huken gung di pipen wech reusen hurbenen di enen fungen uur trinjum di kiar sen boomer plantet dat et wat makelk fuar di fügeln ütsjocht üp t weeter swum enen ombi wat em sa bihanelt haa dat di ek wechflö ken des skel di üđer enen fortel dat di man uk fain diar henkum ken wat di ek sair es dat en mensk nai diarbi sit en teeft dat di jam di hals omdrai ken bi en fügelkui sen lung reusen hur di niisgiirig enen iinswum skel bi t jen fan san reusi es en nat hur di ek muar ütkum ken en diar sit di mensk en mjurkset di of di idee fan di nederlönsk fügelfangers braacht nuurđfriisk seefaarers me tüs wat üp nederlönsk skepen mefaart wiar di jerst fügelkuien uur üp föör becht en ek fuul leeter uk ön di üđer ailönen söl pelworem en aamrem di gurt tir fan des fügelfang wiar fan t bit hentö t jaarhönert ön di fügelkuien uur bit tö enen ön t jaar fungen fan di ailönen sen forskelig produkti fan enen sa üs pasteeten hentö hotels ön t hiili dütsklön en hentö ameerika stjüürt uuren fan di lönwertskeps maskiinen en di wainer fan iinuuners en baarilir uur dit gurtemer en da kām ark jaar mener fügeln tö di kuien sa kam fuar di miist önlaagen di dai hur di ek muar rocht wat iinbraacht ön nuurđfriislön uur niin enenfang muar bidrewen bluat üp föör giar t jit förter man lung ek muar sa fuul üs jerer deling uur di fügelkuien fuar t miist ek muar diarfuar brükt di fügeln duartömaakin man em ber diar nü en rastplaats fuar jam ön sa es ön des plaatsen uk masi möögelkhair di diar diiren tö biluki en wat aur jam uttöfinj fuar di olersemer enenkui dütsk oldsumer entenkoje uur di konzesjoon al ütdönen becht uur di önlaag man jaaren leeter ön t jaar di seefaarers kām fan holand töbeek en braacht forskeligs me di fööring tracht masi jil en dat printsip fan di fügelkoojen dat statuut wat di aacht bidriiwers jam salev dö es bit hentö deling blefen föör wiar tö des tir rocht arem fan dit fügelfangin uur interesant aarber fuar hok lir ön wyk uur en konservenfabrik fuar enenprodukti becht wat jaar kraam bit hentö ameerika stjüüri kür di fööringer wiar bliir dat di nü uk enenfleesk iit kür ön di jerst foftig jaaren giar dit gans gur en langsen uur muar enen fungen achter di jerst warelkrich uur dit man mener aurdat di maskiinen fan di mensken olter gurtem fuar di enen wiar diartö kām dat fan di fjuur enenaarten wat em fuarof fang maast fan t gisets bluat di stoken aurblef aurdat dat di iinsigst wiar wat ön hoogi öntaal fan nuurđfriislön kām en niin tochfügel wiar ön som jaaren uur bluat jit enen fungen en dat gurt gisjeft wiar forbi ön di olersemer enenkui es man jit bidreft diar uur bit hentö deling fügeln fungen üđer fügelkuien en algimiins diaraur di bualigsemer fügelkui dütsk boldixumer vogelkoje liit üp föör en es becht uuren bualigsem jert deling tö wyk jerer wiar t en tērp fuar hömsalev di forloov fuar di bidreft es man jerst wesen aurdat diar āriger me di bidriiwers fan di oewenemer fügelkui wiar da waanten man jit di lok enen wat ek wechflö kür en sa es em me t fangin bigent wan dit uk bluat enen ön t jaar wiar sa uur dit bit hentö dach diiren bi bualigsemer fügelkui uur bit hentö bidrewen bluat fan bit ek üđer fügelkuien en algimiins diaraur di aamremer fügelkui meeram es iinrocht uuren jü liit twesken di tērper neebel en nuurđtērp grünlair wiar di önlaag fan en interesengimiinskep wat öndiilen forkooperti diarbi pasit em üp dat sa fuul lir üs man giar diarfan wat of fing aurdit kür ark jen bluat tau loosi fing em pasit uk üp dat bluat aamringer öndiilen koopi kür ark tērp fing en dai fan di week hur dit fangi maast di tērps kuiengimiinskepen hee fuarsetendi wat di fang fan des dai ofhualiti ön di jaaren fan bit diar di techtmaakit uur sen ombi enen fungen uuren des kür man ek sa gau eier lii üs di enen wechgair di gurtemhair fan di wuksend forkiir diar sin diil diartö dat dit fangi nönt muar iinbraacht deling ken di gasten en iinuuners diar aur t hiili jaar hengung en biluki di önlaag wat jit hiil es nü es diar man ruarwild henbraacht uuren en enen en göös uuni diar uk di eidem fügelkui es en biotoop wat di heegiring söl önerhualt en bidreft paset uur di kui fuar t miist fan birgit hussel di fügelkui liit süđuastern fan di plaats hur eidem wesen es en weestern fan t raantem beken wat en weeterbiotoop me fügelsjutsgibiit es diarbenen uur forklaaringen fuar bisjukers önberen di eidem fügelkui es ön di list fan di teenkstairen āpskrewen di naam kumt fan t tērp eidem wat nuurđweestern fan di fügelkui wesen es eidem es önergingen hat ken gur wiis dat di kui üp lön staant wat tö des gimiindi jert heer di eidem fügelkui es bit bidrewen uuren ön di twuntiger jaaren wiar al ark jaar mener enen fangen uuren aurdat di maskiinen fan di mensken tö gurtem fuar di enen uuren wiar deling es dit en rastplaats fuar di forskelig weeterfügler man bluat di kum ek weestern giar di lönstraat hentö raantem en hörnem fuarbi süđern en uastern köör di mülwainer fuarbi bi di skitweeter tauiönlaag es uk di mülplaats fan söl alis fuul tö gurtem fuar di fügler di plaats heer man en interisanti plantenwarel en forskelig üđer diiren kum diar dach jit hen benen di fügelkui es en jungensgaart itüüs hat höm wurzelkindergarten rötenjungensgaart nēmt tau wukseti lir pasi diar fuar ombi aacht jungen üp wat diar fuar t miist büten spöli sa dat di diarbi di natuur keen liir ken fügelkui en jungensgaart iin ön di ütsteling di fresk weederhünj of uk wetterhoun as en faan a fci gudkäänd holuns hünjras di wetterhoun as en rochten weederhünj wetter as det waastfresk wurd för weeder di hünj stamt wel uf faan di portugiisk weederhünj an di curly coated retriever hi liket uk det ööder waastfresk ras stabyhoun auer a miaten uun a föftager juaren wiar di weederhünj bal ütjstürwen daalang jaft at amanbi hünjer a miasten lewe uun holun di weederhünj woort bit cm huuch an fäält üüb troch sin kralag skan üs en persiaaner a kralen san fäätag an sodenang koon hi t loong uun t weeder ütjhual miast san jo hünjer suart witj of brün witj weederhünjer san turaghualen an trau oober ei baang jo mei hal aportiare an sjük weederhünjer wurd üüb otern an huarmer ufracht iar haa s uk molwarper ütj a diker jaaget an uk daalang wurd s noch bi a dikpleeg iinsaat am biisams tu jaagin miast san weederhünjer oober hoof an wachthünjer di latje prins as jü frasch ouerseeting foon dåt frånsch bilebök le petit prince foon antoine de saint exupéry new york dåt bök as ma da bile foon e ferfooter ouerseet wörden tu t frasch foon ingo laabs un tu t fering foon antje arfsten de letj prens dåt bök le petit prince as eeder oudere spräke ouerseet än as uk ouerseet tu t weestfrasch foon jacobus quiryn smink di uk dåt bilebök struwwelpeter eeder t weestfrasch ouerseet heet di latje prins as önj ouerseet wörden önj t saaterfrasch foon margaretha grosser jü önj uk dåt bilebök struwwelpeter eeder t saaterfrasch ouerseet heet et reef sää tu di prins dåt as hiilj iinjfåch huum schucht mån mat hart gödj dåt wat wörklik wichti as dåt koon huum ai ma e uugene siinj de letj prens as det fering auersaating faan det fransöösk bilbuk le petit prince faan antoine de saint exupéry new york det buk as mä dön biljen faan a ferfaader tu t fering auerdraanjen wurden faan antje arfsten an tu t frasch faan ingo laabs di latje prins det buk le petit prince as tu öler spriiken auersaat wurden an sant jaft at uk en auersaating tu waastfresk faan jacobus quiryn smink di uk det bilbuk struwwelpeter tu t waastfresk auersaat hee de letj prens as uun auersaat wurden tu t saaterfresk faan margaretha grosser diar uun uk det bilbuk struwwelpeter tu t saaterfresk auersaat hee a foos saad tu de prens det as gans ianfach ham kön bluat mä t hart gud sä det wat rocht woor wichtig as kön a uugen ej sä wederhaalet de letj prens am ham det tu marken di latje prins es di frasch aurseeting fan dat franzk staatji le petit prince fan antoine de saint exupéry new york dat bok es me di skelter fan di skriiwer aurset uuren uur ön aur di sölring foriining drukt editsjoon blakfat dat bok le petit prince es üp aur üđer spraaken en mööraarten aurset uuren es dit üp weestfriisk āpskrewen uuren fan jacobus quiryn smink des heer uk dat skelterbok struwwelpeter üp weestfriisk aurset smoarge piter uk fan di struwwelpeter jeft et en sölring aurseting fan kai klint wat jit ek ütdönen es di jit tuusipetji di jemelkhair fan di fos di rocht saaken ken di oogen ek se tuusipetji es di sölring aurseeting fan dat dütsk skelterbok struwwelpeter fan heinrich hoffmann dat bok es üp sölring aurset uuren fan kai klint uk fan di latje prins jeft et en sölring aurseting fan kai klint di jit di litji prins biiring boker sen jit ek ütdönen uuren man em ken leesproowen biluki se uk öner luki uk jir dat bok struwwelpeter es üp aur üđer spraaken en mööraarten aurset uuren di struwwelpeter es ön üp saaterfrasch aurset uuren fan margaretha grosser tuusterpäiter uk jü heer ön di latje prins ön hör spreekwiis āpskrewen di litje prins jens emil mungard wiar en dachter faan sal jens emil mungard kaam a uun keitem üüb sal üüs dring faan nann peter mungard an elisabeth mungard bäären schwennen tu wäält a kaam hi ütj skuul hi wurd büür an auernaam det büürsteed faan san aatj a befreid hi ham mä anna andresen faan feer jo hed jongen mänöler uun a wäältkrich wurd hi tu a inselwache iintaanjen wurd hi waler feestnimen hi kaam iarst uun t gerichtsgefängnis uun flensborig faan diar haalet a gestapo ham a uf an broocht ham uun t kz sachsenhausen diar stoorew hi a troch pieter de clercq diar mä san aatj nann peter mungard tupwerket fing jens e mungard uun jong juaren kontakt tu a waastfriisk literatüür sodening kaam det det hi hög waastfriisk liitjen tu t sölring auersaat uun det sölring leesbuk wat faan boy peter möller ütjden wurd faan mungard det dachting dial aur is ufdrükt uun dechtings an leedjis ütjden faan andreas hübbe wurd ströntistel an waler dial aur is ufdrükt uun a naist juaren küd ham föl faan mungard uun det bleed sylter zeitung lees öler steeden huar ham sin wärken lees küd wiar fuar sölring lir an det tidjskraft sylter land und leute mungard hee uk teaaterstaken skrewen min bloom ströntistel es min bloom ströntistel neem s uk mi jü gröört üp dünemsön ik üp des leewents strön en proter haa wat biiđ muasem meln becht stellair ofbreeken dü meln gre en ual din ruaen hual jaar wiil din stiiner stel jens hual nü eeđer jaarens iil dü kürst me hemelswinj man dach ek söner sweet tö bruar dit kuuren grinj man salev waarst dü treet di winj di sjungt sin wiis aur strön aur dünem hiiđ dü halst din wiil letst wiis din ialer net en bliiđ di sen di sünkt sa ruar di winj wait söner iil fo ik uk fuar min duar en stün tö freer en wiil hoogi es en halig bi heef dit es di gurtist fan tiin haligen töhop me nuurđeroog es hoogi en gimiindi ön nuurđfriislön ön di fering aamring biskriiwing sen di politisk en demograafisk daaten weeget tö hoogi jert uk di halig nuurđeroog wat süđerk liit diar uuni niin mensken nuurđeroog jert sent di foriining jordsand wat diar fügelsjuts bidreft di hüüsinger fan di hooger mensken lii üp tiin wereven üđers üs di üđer haligen heer hoogi en stiinern dik wat ombi m hoog es sa kumt dat weeter diar ek gans sa lecht üp t lön hoogi heer man dach tau bit füf mool ön t jaar lönöner di halig liit iin ön di natsjonaalpark bi heef man di jert ek diartö en föriskep faart fan hoogi hentö t fastlön en töbeek fuar di persoonenforkiir jeft et uk skepen wat fan di ailönen en fan schlicksiel diar hen faar üp hoogi mut em me auto köör man hat jeft niin tankstair sa skel di autoköörers üp di halig langsen wat bensin of diesel staan haa fuul forkiir uur uk me di hingstbusi gurt wainer want hingster tii maakit dit es man muar wat fuar di gasten fuar jam di halig tö weegi di baarilir skel ek hol me auto hentö hoogi kum hat jeft en koopman forskelig gasthüsen en sērk en en skuul üp hoogi fan di halig ken em me dsl ön t nat gung hat jeft noch forskelig taachten hurfan di naam hoogi kumt hat kür sa iinfach wiis üs hoogi plaats aurdat di halig en bet hooger liit üs di üđern bit hentö es hoogi en diil fan di pelworemer hiart wesen wat me tö dat ailön strön jerti bi di taust marcellusflöör uur di halig ofskiart di sērk en di diken giar diarbi kaput fuar lung jaaren uur üp hoogi saalt üt di öört fan mērsklön kööket di mensken haa fuar t miist fan di buererii lewet en ja et wat diarfan kām di küen wiar uk wichtig fuar di wunter aurdat fan jaar skit di diten maaket uur sent di foftiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert es en bet turismus diartö kemen ön di somer uur fan di iinuuners uk mol me di baarilir töhop ön t jaar kum ombi gasten üp di halig bit hentö di foftiger jaaren wiar mül niin probleem aurdat fan alis wat aurblef jit wat maaket uur kür dit hung fuar t miist me di buererii töhop leeterhen uur di mül da forgreewen en diarfuar hee ark werev en hol ön di öört dit maast ek olter gurt wiis me di leewentsmidel fan t fastlön uur di mül aartig wat muar en wat diarfan aurblef dat kur em di küen ek muar dö sa kām di mül iin ön saken wat iingreewen uur aurdat di mül jit muar uur faart em di nü me containers hentö t fastlön achter di elefst september fan heer di hooger skuulmaister uwe jessel me sin skuulsters snakit hurfuul krich en konflikti et dach üp warel jeft ja fent da üt dat ön masi stairen sok swaarheren tö finj sen fuar ark plaats hurfan em wust dat diar krich wiar uur en iirsern stang henstelt hur en gumihunskuu ön fastmaaket uur ja hööpi diarbi dat ja jens jen stang achter di üđer üttii ken wan en krich töjen giar aur di jaaren es man dach klaar uuren dat dit gaar ek rocht mener uur jen hunskuu kür ütnemen uur aurdat di konflikt ön nuurđirlön töjen giar di rest staant jit diar en di sjocht üt üs wan di fingers weegi dat em üppasi skel en niin krich maaki di biskriiwing fan uwe jessel nun zum gummihandschuhe mahnmal als die twintowers in sich zusammenbrachen kam bei uns in der schule die frage auf in welchen zusammenhängen dererlei ereignisse stehen mögen und wir machten uns u a gedanken wo überall auf der welt eigentlich krisengebiete mit krieg zu verzeichnen sind wir mussten voller verwunderung feststellen dass es an vielen stellen auf der erde menschliches leid durch kriegsumstände gibt daraufhin stellten wir für jedes bekannte kriegsgebiet einen handschuh auf einem edelstahlstab auf wir verbinden unser mahnmal mit der hoffnung immer zwischendurch mal einen handschuh rausziehen zu können weil sich etwas im weltgeschehen geregelt hat wir stellen jedoch fest dass die handschuhmenge kaum abnimmt die handschuhe werden im wind hin und hergewedelt so dass man den eindruck haben könnte dass der erhobene zeigefinger mahnt keinen krieg zu führen einige handschuhe zeigen auch den stinkefinger dat uurt sjip uur fuar dat hüssjip ovis orientalis aries brükt hat es en domestitsiareti aart fan t mufflon wat en wildi sjip es dat sjip jert tö di tetjidiirter dat hüssjip drait tjuk hiir wat offskiart uur dat em diarfan üül maaki ken hur da weđer kluađer fan maaket uur dat fleesk fan di sjip uur hol eten deling es dit man nönt muar fuar ark dai aurdat nü di hanel diartwesken es en diarfan es dit jüür uuren sjip uur molken en da maaket em fan di molk fuar t miist aast uk des es döör di hanel diarme aartig wat jüürer uuren di sjip laap di hiili dai ombi en sjuk wat tö iit ja hual diarme di hiir of dat geers kuurt en ön di diken stompi ja di öört fast diarfaur sen üp di diken uk langsen sjip laapen dat di öört diarfan rocht hart en fast blift aur lung tiren heer em senerk üp di ailönen fan di hun iin ön di mür lewet di hofstairen her hok henen hok swinj mesken en kü of da efen sjip di buern her langsen en bet muar üs dit wat āpeten uur en sa kür di gans gur aur di jaaren kum ön di tērper wiar da uk en bet hanel me di produkti fan di diirter man diarfan es nemen sa rocht rik uuren söner jaar diirter kür di mensken ek gur aurlewin dit wiar nönt en foraasi söner jaar sjip her ja nönt en maaki kluađern fan söner di molk fan di sjip kür ja niin sjipaast maaki en wan di sjip ek of en tö uk sikis fing da wiar di sjip bal ütstorewen me di skit fan di sjip sjipluurter kür em uk haitsi diarfuar uur di jungen jerer üp dik stjüürt en haali des fan diar diar kām ja ek aliweegen en toch of föriskep aur wat fresk fleesk fan niiseelön braacht en di kluađern fan indien sa üs dit deling es di wichtighair fuar di diken es lik blefen üp söl sen ön di iitplaatsen fan di sjip nü straaten di sjipkaamp ön ual weesterlön es nönt üđers üs masi beton straaten en bechningen jerer es diar di inselbaan langs köört nuurđfuar ön di ual baantrasi köör di autos sent wat gauer hentö woningstair aurdat diar di umgehungsstraat becht uuren es di hiiren fan brērerep en kaamp sen al lung öner natuursjuts en diar pasi noch niin sjip muar hen ön t listlön laap jit masi sjip en trapi diar di dünemhalemer fast en ja hual di uk kuurt di hanel heer di aarber me di sjip temelk foranert ön delings warel uur dat fleesk fuar di friisen fan aural üp wārel diarhen köört en di sjip fan di diken uur fuar t miist naa frankrik köört uk di molk en di üül uur ek muar ön di buernstairen foraarbert dat miist uur forkoopet en üđershur bihanelt en tö nii produkti maaket wan em nü en stek salzwiesenlamm haa wel skel em jüür bitaali en em weet aaftinoch ek hurfan dit kemen es bit hentö di er jaaren uur di sjip gurttain en da skul ja fuaral üül dö dit es nü wat üđers uuren fan delings fleeskproduktsjoon es dit diarhen kemen dat di sikis al üs fleeskprodukt forkoopet uur üül es deling bluat jit fan dit wert wat et wert wiar aur dit hen jeft et uk jit molksjip fuaral ön uastfriislön of sikis fuar sikifeli karakulsjip fuaral ön usbekistan fan sjipstiaremer uur uk streengern maaket man di uur öner di noom katzendarmsaiten forkoopet fan sjip kum uk forskelig stofi wat em fuar leechters seep en liim brüki ken a kraaben coleoptera san mä slacher det gratst kategorii faan a insekten an uk daalang noch wurd arke juar hunerten faan nei slacher beskrewen at st clemens sark as en sark uun neebel üüb oomram at stäänt bi a uaster aanj faan neebel amanbi meeter faan a ääg faan a waas at sark wurd uun t juar baud jütidjs jääw at tau saarpen üüb oomram noorsaarep an sössaarep at sark wurd uun a maden tesken jo tau saarpen baud leeder wurd at saarep neebel trinjam at sark baud daalang as neebel at gratst saarep faan oomram at sark stamt faan a romaanik an hää ään sarkskap at saag as drewen mä raid an riaper iarst füng at sark en türn hi as meeter huuch an mä kööber belaanj at jaft hög jüür staken uun a sark ään diarfaan as maaget ütj holt an wiset jesus an sin twaalew jong gaster üüb en burd at wurd ans bi strun fünjen a dööpstian as faan a romaanisk tidj amanbi so ual üs at sark salew at sarkskap as smääl an baud üüs en skap bääft an üüb a lachter sidj faan a dör hää t en empoore det as en huuger böön faan huar am fein deel üüb a pretjstuul luke koon iar wiar a plaatsen diar boowen fääst tu enkelt familin ferden tu det ferdialen faan a plaatsen saad am steeden gripen üüb a sarkhoof stun föl likstianer faan tu jo fertel faan at leewent faan a duaden an stun oner denkmoolskül di bekäändst likstian as wel di faan di siamaan hark olufs uun a somer jaft at arke süürsdai inj en pretjei mä föl musiik at gemeen as föör a efangeelisk lidj faan t hialer eilun diar man uk föl baaselidj gung tu hööw uun neebel jaft at uk at st clemens hüs huar a gemeen tuup kem koon an at präästers hüs uun a jaat präästerstigh at jaft en sarkhoof muar bi a struat tu noorsaarep an en letjen sarkhoof för sialidj wat ei bekäänd san uun witjdün jaft det en letj sark faan amanbi wat uk föör t pretjin brükt woort a gemeen hää en buk faan missale slesvicense dethir buk as at äälst drükt buk faan schleswig holstian an at ööder äälst drükt buk faan t däänsk an diar jaft at bluat noch sjauer stak faan wilems woort det buk uun a sark ütjsteld man normoolerwiis as det uun kiel uun t archiif faan a hööw fering as det nuurdfresk spriak faan t eilun fer an liket at öömrang auer a miaten fering an öömrang hiar tu a eilunsfresk spriakwiisen uun nuurdfresklun amanbi minsken snaake fering fööraal üüb waasterlun fer am onerskääst trii spriakwiisen üüb fer det san weesdring uun t waasten aadring uun t uasten an boowentaareps uun t süüden mä det äälst skraftelk dokument auer t fering as det auersaatang faan martin luther san letj katechismus uk det äälst nuurdfresk dokument auerhood komt faan fer det as at balaad a bai a reder faan amanbi at juar am det spriak komert ham üüb fer di fering ferian an at ferring stiftang uun a sööwentager juaren jääw det en letj tidjskraft mä fering teksten di breipot dan an wan stäänt uk ans en letjen artikel üüb fering uun t öömrang bleed der insel bote nuurđfriisk nordfriisk es jen fan di friisk spraaken hat uur snaket fan ombi mensken ön di krais nuurdfriislön deling jeft et jit tiin dialekte fan nuurdfriisk dit sen jens muar wesen sa ombi bit forskeligi hat es wes dat jen diarfan dit süđergoesharder al duar blefen es dat holmer freesch uur jit fan en hunfol mensken snakit dåt nordfriisk as döör e europäisch charta for regionaal unti manerhäidespräke as manerhaidespräke önj tjüschlönj gödjkånd di dialekti spreekwiisen wat deling jit bikeent sen jit bi di noomen ken em se dat ark spreekwiis en ain naam heer wat ek langsen friisk jit di ailöns spreekwiisen neem jamsalev gaar ek friisk friisk es en nii uurt wat em fuar ali töhop brükt di tabel förter ünern weeget hur forskelig di spreekwiisen sen poden an hobelfasker poren lat anura of uk salientia san en order faan diarten an hiar tu a amfiibien at jaft amanbi slacher jo ööder tau ordern faan amfiibien san störtpoden caudata slacher an blinjwarper gymnophiona slacher allophrynidae alsodidae alytidae aromobatidae arthroleptidae ascaphidae batrachylidae bombinatoridae brachycephalidae brevicipitidae bufonidae calyptocephalellidae centrolenidae ceratobatrachidae ceratophryidae conrauidae craugastoridae cycloramphidae dendrobatidae dicroglossidae eleutherodactylidae gobiatidae heleophrynidae hemiphractidae hemisotidae hylidae hylodidae hyperoliidae leiopelmatidae leptodactylidae limnodynastidae mantellidae megophryidae micrixalidae microhylidae myobatrachidae nasikabatrachidae nyctibatrachidae odontobatrachidae odontophrynidae palaeobatrachidae pelobatidae pelodryadidae pelodytidae petropedetidae phrynobatrachidae phyllomedusidae pipidae ptychadenidae pyxicephalidae ranidae ranixalidae rhacophoridae rhinodermatidae rhinophrynidae scaphiopodidae sooglossidae telmatobiidae fialsparger emberizidae san en fögelfamile an like a sparger an finken tu detdiar famile hiart man muar ian skööl emberiza mä jodiar slacher e affinis e aureola e bruniceps e buchanani e cabanisi e caesia e calandra e capensis e chrysophrys e cia e cineracea e cioides e cirlus e citrinella e elegans e flaviventris e fucata e godlewskii e hortulana e impetuani e jankowskii e koslowi e lathami e leucocephalos e melanocephala e pallasi e poliopleura e pusilla e rustica e rutila e sahari e schoeniclus e siemsseni e socotrana e spodocephala e stewarti e striolata e sulphurata e tahapisi e townsendi e tristrami e variabilis e vincenti e yessoensis uun üüs breetjin käänt am jodiar slacher rooten rattus san en skööl faan gnaudiarten rodentia uun det famile faan a müsen muridae at jaft diar slacher faan at fering dracht of uk man ianfach at fering wat ham daaling faan feer an oomrem käänt jaft at noch goor ei so loong iarst tu a began faan t juarhunert kaam at uun a muud an hed wel det dracht faan a halgen üüs föörbilj nütudais drait ham fööraal det fering wat ham iar tu huuchhaiden uunhed det uuntjin as oober goor ei so lacht an ham brükt diar halep för det suart fjauerhuket braanjnöösduk wurt so konstfol trinj am t hood bünjen det auer a braanj de raam huar en ruusenmönster üübseid as tu sen komt bi a sidjen faan t braanjnöösduk hinge franjin deel bi befreid wüfen wurd beeft üüb t hiar noch en letj ruad duk mä suart parler üüb feeststeecht de jonk pei lingt miast deel tu a fet an hee onern en laachtblä snuur trinjam a skolern wurt det triihuket halsnöösduk uun fualen laanjen an mä en needler üüb a pei plakt det siisen halsnöösduk jaft at uun muar klöören at kön tu n bispal ruad green of blä wees an hee trinjenam en kant mä suart franjin bi dön suart sliawen san witj spitsen biseid tu huuchhaiden namt ham fölsis en witjen skortluk föör wat miast trinjenam lingt at jaft oober skortluker uun suart an brons at wäärtfolst bi t fering as at salwer diartu hiart a panser en briad salwern keed wat mä tau haagen bi a pei feestmaaget wurt at hee en medaljon uun a maden wat en krüs en hart an en aanker wiset dön teeken för gluuw leefde an hööb bi det briad keed san uk noch smeel keeden ütj gul an salwer feestmaaget det hiale wurt faan tjiin bit twaalew salwern knooper iinraamet tu t salwer hiar uk noch knooper för a sliawen an knoopneedler för a braanjnöösduk a fichten picea san näädelbuumer faan det famile faan a pinaceae di iansagst slach uun madeleuroopa as picea abies huar am uk ruad tan tu sait hat hää mä a tanen oober niks tu dun di denghoog wat nuurđern di serk fan woningstair üp söl liit es en gurtstiingreev wat ön di jungstiintir becht uuren es des tir es uk di denghoog stufe neemt uuren di denghoog es sa ombi jaar ual dü kenst ön des megalithstiin önlaag iingung wat öner en meeter hoogi öörtstak liit di hoog es fan di geoloog ferdinand wibel beren stürewen üt hamborig önersaacht uuren sent ken di baarigasten dit beest pleeget gunggreev ön sleeswig holstiin bisjuk di kaamer heer di fuarem fan en ai en mat meter fan uasten hentö weesten en sa ombi meeter fan nuurđen hentö süđern di höögdi es meeter üp di weester en meeter ön di uastersir di kaamer es fan dikstiiner üt di istir des sen bit hentö kilogram swaar dikstiiner stuun ön en krans wat jit gurter stiiner drai en dit es di aurskot di gung es becht fan stiiner en jit wat di düür fuarstel skel di hööler twesken di dikstiiner sen me ruarsönstiiner techt maaket uuren ön jer tiren skul em döör en meeter lüng gung wat m hoog en breer wiar en wat me litj stiiner plaasterit uuren wiar ön di kaamer iingung deling kum di liren fan boowen iin des gung weeget hen tö süđern sa dat di sen ön di detsember üp di spailstiin ön di greev skinjt ön di uastermuar hualev fan di kaamer sen reegen stiiner hoogkant stelt uuren en diili di rüm jir heer di geoloog ferdinand wibel en jölstair fünen wat üp en akuraat becht bröch öntjent uuren wiis maast wat heer hi diar fünen hi fuan iin ön di greev aurbliifsel fan en ünforbronen lik en ter fan en nuat röfstiinperlken en muk toonfaten en potsjaart eeksen forskelig baitels en flentstiinklingen di originaal diilen kenst dü ön schloss gottorf ön schleswig finj en önluki kopiien sen iin ön dit sölring museeum ön kairem ütstelt uuren di naam denghoog es söl ring en jit sa fuul üs thinghoog deng thing man spreckelsen meent denghoog kumt fan d eng of d inge dit uurt eng es deensk en jit ingi üp dütsk wiese ön jer tiren wiar trinjom di denghoog bluat eeker en di kiar deling es diar al di tērp hat es möögelk dat des stair uk fan üüs fuarfaaren üs plaats brükt uuren es om rocht tö spreeken en tekst fan birgit hussel sölring foriining bulgaarien amtelk republiik faan bulgaarien üüb bulgaars blgarija bg arij an republika blgarija as en stoot uun a süüduast faan euroopa üüb at balkanhualeweilun uun a nuurd leit rumeenien uun a uast at suartsia uun a süüd lei a türkei an grekenlun an uun a waast nuurd masedoonien an serbien at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as sofia at lun as sant janewoore lasmaat faan det europeeisk unioon bulgaarien leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi triisis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fiiw lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä rumeenien an det kurtst km mä nuurd masedoonien diald at lun dialt uk en km lung grens mä grekenlun en km lung mä serbien an en km lung mä t türkei a eeg faan bulgaarien bi det suart sia as km lung an lingt faan nai bi durankulak uun a nuurd tu resowo uun a süüd a donau dialt bulgaarien uun a nuurd faan rumeenien uf an di ööder grat struum uun t lun as a maritsa uun a süüd de huuchst ponkt uun t lun as de musala berig wat uun dön rila berger leit dön tjiin gratst steeden uun t lun san bulgaarien hee prowinsen oblasti iantaal oblast bulgaarien wurd uun det juarhunert dial faan det osmaansk rik en staheu faan a bulgaaren jin osmaansk reegiment bruch mai ütj man wurd faan det osmaansk armee an ireguleer trupen deellaanjen uun det naist juar ferklaaret rüslun april tu det osmaansk rik a krich en rüs armee oner faan generool josif gurko naam janewoore sofia a generoolguwernöör faan uastrumeelien wurd september faan en putsch störtet an en nei regiaring ferklaaret welerferianiging mä bulgaarien auer t welerferianiging ferklaaret serbien nofember a krich serbien man ferlus a krich an wurd marts uun a frees faan bukarest a föörkrichsgrensen an t ferianigungen faan dön tau dialen faan bulgaarien de facto uunkäänd uastrumeelien bleew de jure en prowins faan det osmaansk rik man wiar det nü de facto oner bulgaars reegiment auer det generoolguwernöör faan t prowins a fürst faan bulgaarien wiar auer rüslun wiar ian faan dön lunen wat at ferianigung de jure uunkeen ei wul enslood jo en skööl faan ofisiaren fürst aleksander auer sin ferbinjing mä rüslun tu störten at jeew august en putsch an a fürst wurd tu t uftoonking twingen det naist juar wurd ferdinand von sachsen coburg und gotha fürst at indialing faan bulgaarien kaam tu aanj üüs oktuuber ferklaaret fürst ferdinand a suwerniteet faan bulgaarien an uastrumeelien wurd dial faan en nei köningrik bulgaarien naam uun det iarst balkaankrich jin t türkei an uun det naist balkaankrich jin serbien rumeenien det osmaansk rik grekenlun an monteneegro dial letlun amtelk republiik faan letlun üüb letisk latvija latvija an latvijas republika as en lun uun nuurduast faan europa uun a nuurd leit eestlun uun a uast ruslun uun a süüduast witjruslun uun a süüd liitauen an uun a waast at uastsia at lun hee lidj at hoodsteed as riga dön tjiin gratst steeden uun t lun san letlun hee seeks statistisk regiuunen wat ei indialing faan ferwalting san njüügen aanjstendig steeden an kreiser iar wiar at lun uun tau regiuunen onerdiald liiflun wat a nuurduast faan t lun faan t nü an uk at süüddial faan t eestlun faan nü hed an kurlun wat a süüdwaast faan t lun faan nü hed uun t juarhunert wurd dön tau regiuunen faan de swäärtbrelerorden wat lääder dial faan de tjiisk orden üüs de liifluns orden wurd uun föl kriiger nimen wurd a orden sekularisiaret an liiflun an kurlun wurd dial faan liitauen at lun wurd uun de iarst wäältkrich faan faan tjiisklun besaatet det süüddial faan liiflun an kurlun slood jo tup am at republiik letlun wurden a poliitiker kārlis ulmanis en wichtig persuun uun t politiik faan t republiik uun detheer tidj jüüne wurd at lun faan t sowjetunioon besaatet faan tu wurd at lun faan tjiisklun besaatet do wurd at lun üüs det letisk ssr weler dial faan t sowjetunioon letlun wurd weler suwereen rumeenien ru m nin üüb rumeensk romnia rom nia as en stoot uun at grensrüm twesken at maden an a süüduast faan euroopa uun a süüd leit bulgaarien uun a waast lei serbien an ungarn uun a nuurd an a uast ukraine an moldaawien an uun a uast leit uk at suartsia at lun hee lidj at hoodsteed as bukarest at lun dialt grensen mä fiiw lunen det lingst grens km wurt mä moldaawien an det kurtst km mä ungarn diald at lun dialt uk en km lung grens mä ukraine en km lung mä bulgaarien an en km lung mä serbien rumeenien as uun ian an fiartig kreiser üüb rumeens judee iantaal jude an t steed bukarest onerdiald a neimuuds rumeensk stoot enstäänt troch at ferianigung faan a fürstentuumen moldau an walachei alexandru ioan cuza wurd janewoore tu a fürst faan t moldau an letjet wegen lääder janewoore tu a fürst faan t walachei woolet deetsember wurd dön dau fürstentuumen üüs rumeenien ian fürstentuum alexandru wurd febrewoore störtet an karl von hohenzollern sigmaringen tu de nei fürsten neemd uun de rüs osmaans krich streed rumeenien mä rüslun jin det osmaans rik an diarefter wurd uun t kongres uun berliin at suwereniteet faan t lun uunkäänd marts wurd at lun en köningrik uun de iarst wäältkrich streed at lun jin uasterrik ungarn tjiisklun an bulgaarien efter a krich fing at lun transilwaanien faan ungarn an besarabien faan rüslun sir francis beaufort ütjspreegen bo fort mei uun navan county meath uun irlun detsember uun hove sussex ingelun wiar hüdrograaf faan a ingelsk admiraliteet diar wiar hi tustendag för a best siakoorden faan jü tidj leederhen wurd det bekäänd beaufort tabel efter ham näämd det beaufort tabel as goorei faan francis beaufort apsteld wurden det stamt woorskiinelk faan alexander dalrymple di hüdrograaf faan a east india company an dalrymple hää det faan a winjmalern ufluket sin leewent loong hää beaufort daibuken auer t weder skrewen an skrääw hi diar iin dat hi faan do uf uun det määcht faan a winj efter en tabel mä straaler beskriiw wul det begand mä luuwen an hääl ap mä sturem hää hi det tabel widjer ferbeedert an beaufort skrääw ap hün saiel en folskap bi hün winjmäächt dreeg küd bi beaufort kön noch aler saiels stunen bliiw faan uf uun skal do ian efter t ööder bürgen wurd di euro tiiken koode eur as sunt di januar dåt ofisjäl betåålmadel foon jü eurozone foon da lasmootstoote fon jü europäisch unjoon da lasmootlönje foon jü eurozone önj san ååstenrik andorra bälgien estlönj finlönj frånkrik griichenlönj irlönj italien letlönj luxemborj malta da nederlönje portugal jü slowakäi slowenien spanien tjüschlönj än zypern da lönje monaco än montenegro brüke di euro passiiw dåt bedjüset da ministoote san ai eu lasmoot ouers da brüke ofisjäl di euro iinj euro bestoont üt sänte et jaft münte foon än sänt banknuten jaft et foon än euro åle münte heewe da eu lönje aw e forsid aw e äädersid heet ark lönj sin äin bil wiiren iantaal at a wiirus san letj partiikler diar laben selen uungrip an jo uun uungreben selen fermuare saner frääm selen kön jo ei auerlewe diaram wurd jo miast ei tu t labenen tääld uun a biologii wiiren grip selen faan eukarioten uun det san plaanten diarten an swaampen oober uk prokarioten wurd uungreben det san bakteerien an uurbakteerien wiiren auerdreeg en dna of rna tu det sel an feranre sodenang det natüürelk program faan det sel familin saner order sköölen saner famile di minsk lat homo sapiens as efter at süsteem faan a biologii en huuger tetjdiart uun det kategorii faan a primaaten uun t leed istidj föör muar üs juaren begand a minsk uun afrikoo det tu wurden wat hi daalang as di föörgunger faan a homo sapiens wiar woorskiinelk di homo erectus en hialer rä orgaanen surge för t sünjhaid faan a minsk a taalen uun det tabel gung faan en bit juar ualen minsk ütj di cm grat an kg swaar as hün rol a minsk uun a selskap spelet diar stridj a wedenskapslidj uun flook feeg auer en poetry slam es en wetstrir fan techters en skriiwers des skel di teksti salev skrewen haa en ja skel dit iin ön en bistemet tir fuarlees di töharkers sii leeterhen hoken ja fuar di beest hual poetry slams jeft et sent di meren fan di tachentiger jaaren diar es ön chicago jen üp di taacht kemen en maaki sawat ön di niigentiger jaaren es dit uk hentö dütsklön kemen en aliin ön heer dit bluat ön dütsklön aur hönert forskelig plaatsen jefen hur poetry slams maakit uur poetry slam es töhopset fan di engelsk uurter poetry techting en slam sa fuul üs slaii om di uuren haui ön di sport sair em ük slam fuar rocht gur raaket of fuar en wichtig turniir sa üs grand slam dat uurt uur üp straatenengelsk uk fuar hart kritik en ön ameerika uur dit uk diarfuar sair wan em jen platmaaket haa iin ön dat uurterbok black american english fent em sent uk di forklaaring competitive performance di naam skel kemen wiis aurdat marc kelly smith nēmt hömsalev slamdaddy di jerst wat höm sawat üttaacht heer olter aaft fan reporters fraagit uur hurdeling dit nü jit wat hi en sin frinjer diar maaki boris preckwitz heer en bok skrewen wat spoken word poetry slam jit en diarbenen jeft et en forskel twesken poetry slam üs en literaarisch fuarstelingsaart slam üs en literaarisch meening en slam poetry en slam poetry üs literatuur wat en puublikum fuarlesen of fuardrain uur hat jeft uk en iipen mikro en en iipen büüni en em ken en tekst uk jit gans normaal fuarlees bi en poetry slam haa di autooren en wetstrir des skel diartö nöörigin dat di lir beeter henharki aurdat ja ön t jen fan di fuarsteling sii skel hoken di beest es di autooren skel diarfan uk mefing hur di töhiirers reagiari en hur ling jam dat fuarleesin gifalt hat skel uk help dat di autooren uk förterhen lest haa en skriif en drai dit fuar me poetry slams skel uk wat fuar dat interesi ön di aarber fan di skriiwers dönen uur poetry slam is the competitive art of performance poetry established in the mid s as a means to heighten public interest in poetry readings slam has evolved into an international art form emphasizing audience involvement and poetic excellence sölring poetry slam es en wetstrir fan büünentechters wat ön di meren fan di tachentigerjaaren üttaacht uuren es dat di lir weđer muar lest haa en harki diareeđer öntwesken poetry slam en konstaart uuren wat diarfuar bikeent es dat techters en töharkers interagiari en dat et diar techtingskonst fan hoogst niwoo önbeeren uur aur di histoori fan di poetry slams jeft et ön di sir fan assemble art wat tö lees di jerst fuarstelingsreegen ön sleeswig holstiin wiar ön kiel en di sen ön bigent uuren dat lokaal wiar di schaubude wat tö des tir jit tanzdiele nēmt wiar ön t jaar es em ön flensborig bigent bi biiring slams wiar di swaarhiar dat di autooren bluat fuar jamsalev slamt haa ja haa noch ek rocht diarön taacht en sjuk üđer skriiwers achter en tir her dat publikum niin lest muar en hiir langsen achter disalev lir ön kām da weđer wat muar leewent bi di saak ön neumünster uur en fuarstelingsreeg bigent en uk ön lübeck uur dit weđer forsjukt des lop pasiti em wat beeter üp dat diar uk autooren fan büten diartö kām sent des tir giar dit uk ön lübeck gans gur en dit wukset uk fan ön heer em ön pinneberg ahrensburg hüsem woningstair söl en forskelig üđer staten förter fuarstelingsreegen bigent hi forsjukti dit da uk ön itzehoe en töhop me sin team partner jasper diedrichsen bigenti hi en taust reeg ön kiel wat volksbühne jit aur di reegen hen jeft et nü uk gala slams sa üs di iron slam wat jens ön t jaar ön büdelsdorf luasgiar ön t hiili lön sleeswig holstiin jeft et deling fuarstelingsreegen en di autooren en poeeten keen enachtler sa laangsem sent uur uk meester wetstriren maaket aur t jaar wiar kwalifikatsjoonen ön di forskelig fuarstelingsplaatsen dat jerst gurt finaali wiar ön lübeck ön dütsklön sen di autooren fan sleeswig holstiin bikeent fuar di gur kwaliteet wat ja skriif bi di fuarstelingen sen uk aaftinoch gasten fan t hiili dütsklön tö hiir sa wiar bi di jerst poetry slam ön muasem en techter fan luxemburg diarbi di autor björn høgsdal assembe art fan kiel heer ön woningstair üp söl me poetry slams ön nuurđfriislön bigent en dit wiar iin ön di galerii länge mal breite öntwesken techtmaaket em skel diartö sii dat ali djassemi hoken üp söl uunet di idee ön t ailön āpbraacht heer en björn heer dit da önskoowen en förtermaaket leeterhen es dit uk iin ön di speicher ön hüsem bigent uuren wat en soziokultureli zentrum es di galerii ön woningstair uur techtmaakit en ön di mai wiar di jerst fuarsteling iin ön t muasem hüs ön muasem üp söl dat des plaats fünen uur diarfuar heer jens uwe ries fan söl masi dönen en nii formaat wat fan di poetry slam kumt es dat pensel duel plankton as nian kategorii uun a süstemaatik faan a biologii am ment diar at labenen mä diar uun t weeder lewet an ham mä a struum ambidriiw läät labenen diar uk jin a struum swääm koon as nian plankton det het nekton at wedenskap am t plankton begand mä johannes peter müller di faan üüb halaglun werket hää plankton as miast letj fiiner üs en minskenhiar oober uk glaagen diar auer m lung wurd kön hiar diartu auer jo mä a struum hen an weder driiw plankton hiart tu trii grat hoodkategoriin uun a biologii plankton komt fööraal diar föör huar föl sürstoof uun t weeder as det as miast diar huar t ei so warem as an do brükt plankton mineraalen am tu waaksen sodenang fanjst dü plankton uun a naite faan a küsten mä kuul struumer an diar finj do uk a fasker nooch tu freeden üüb det koord rochts as det föörkemen faan plankton jonkgreen uunmoolet bekäänd slacher faan diarten diar fööraal faan plankton lewe san henriette hirschfeld tiburtius beren üs pagelsen februwaari ön weesterlön üp söl storewen ön di august ön berlin wiar di jerst tērdochter ön dütsklön wat en wüfhaur wiar en fuar höör aarber studiaret her henriette therese friederike kām üs en faamen fan di pröst pagelsen ön weesterlön üp warel di familii her al tau jungen henriette wiar di trērst di pagelsens giar bal hentö t fastlön en wan henriette jaaren ual wiar da uur jü bifriit höör man wiar al jaaren ual en hi her en gurt buernstair wat rocht nai bi kiel lair sin naam wiar christian hirschfeld en di hof wiar erbpachthof hammer nēmt christian en henriette her ek fuul lek christian drunk olterfuul en he kür uk ek gur me jil aarberi di skilen üp di hof uur muar en muar en üs diar dit en des muar pasiaret wiar giar henriette ön t jaar wech di ehe uur anuliaret christian hirschfeld es storewen söner jil en gans aliining giar henriette hirschfeld da hentö berlin jü her en frinj wat diar bifriit wiar jens sjocht jü iin ön en bleer en artikel aur tau sestern fan engilön elisabeth en emily blackwell wat achter t studiarin ön ameerika di jerst wüfhaurn wiar wat üs dochters ön new york aarberi kür henriette her fan jungenstiren fuul me trwark tö dön her en jü fent di methoden fan höör tērdochters olter rupig jü wel dit hol beeter maaki en sa bislüt jü en uur liir des aarber ön di meren fan t jaarhönert wiar jit ek rocht birailet wat en tērdochter liir skul en diar wiar uk niin stuudiengang fuar tērmeditsiin ön dütsklön maast di wüfhaurn bit hentö di bigening fan t jaarhönert di uniwersiteeten ek bisjuk henriette hirschfeld köörti hentö philadelphia usa me fuul gidüür laaperii en fraagin fing jü törocht dat jü bi di pennsylvania college of dental surgery töleten uur en diar studiari kür jü wiar di taust wüfhaur ön di usa wat dit törocht fing bit hentö di diar tir her bluat jen amerikaanerin lucy hobbs en college bisjukt dat dental college ön cincinnati lucy hobbs her diar man bluat jen jaar töbraacht en ek di normaali stuudientir fan tau jaaren achter en tir hur ark karming ön t college muar of mener töögen höör aarbert her kām dit törocht en di komilitoonen wiar frinjelk en emhartig tö höör höör anatomii stuudien skul jü man dach ön t women s medical college maaki aurdat höm dit sa jerti henriette hirschfeld kām gur törocht me waker hunen en en gurt lest tö liiren kür jü gans gur studiari jü liirt engelsk sa üüs uk anatomii en füsiologii operiaringsmetooden en maaket labooraarberen törocht achter tau jaaren giar höör studiarin ön di februwaari me di titel doctor of dental surgery töjen jü wiar diarme uk ön ameerika di jerst wüfhaur wat dit üp di normaal stuudiengang ön en dental college törocht fingen her henriette hirschfeld wiar ön di usa gur klaarkemen en sa giar jü töbeek tö dütsklön jü bigenti höör aarber ön di behrenstraat nr en paraleelstraat fan di prachtstraat unter den linden ön berlin jü bihanelti fuar t miist wüfhaurn en jungen wat höm tö des tir uk sa jerti en wat jü uk hol maaki wel jü her man uk niin probleem wan en kraank karming holpen uur skul fan di bigening wech giar di praksis aur di maaten gur en braacht masi jil fuar henriette hirschfeld di mensken snaket aur di maaten gur aur henriette hirschfeld en des uur jit beeter wan jü hofdochter fan di kroonprinzessin victoria fan gurtbritanien en irlön höör jungen en somtirs uk höör man friedrich di trērst leeterhen kaiser fan dütsklön uur zitat fan di dütsk versioon ich musste an unsere erste und einzige zahnärztin denken an die kleine überaus zarte und schwächliche frau dr tiburtius die mir erst kürzlich mit so groer geschicklichkeit einen colossalen backenzahn mittels gasbetäubung ausgezogen hat ik maast ön üs jerst en iindsig tērdochterswüfhaur teenk wat di litj en swak dochter tiburtius wiar jü her mi leest en gurt bakentēr gans waker üttain en dit diar gaar ek siir aurdat jü me gas aarberti ön t jaar uur henriette hirschfeld me di militeerdochter karl tiburtius wat al aur lungi jaaren höör gur frinj wesen wiar bifriit jat fing di tau dreenger karl en franz bi di taust gibuurt wiar henriette al jaaren ual en dit wir tö des tir senerk henriette hirschfeld tiburtius aarberti förter uk wan jü mooder uuren wiar uk des wiar tö des tir senerk en jerti höm normaal ek uk üs mooder en wüf let jü höör ek nem wat fuar di arem lir tö dön jü missioniareti diartö uk ön höör ain familii fan höör uurter kām uk dat di sester fan höör man franziska tiburtius hentö zürich giar en meditsiin studiarteti uur des klaar me t studiarin en jü uur di jerst dochterwüfhaur ön dütsklön wat en ain praksis her henriette frügeti höör dat di dopelnaam tiburtius diarfan en ful klang fing ek fuul leeter uur di verein zur rettung minorener mädchen en dat heimathaus für stellungsuchende mädchen iipen maaket achter en bet muar tir kām en versorgungshaus für gefallene mädchen und frauen diartö des wiar taacht en hiir tö di poliklinik fan di dochterwüfhaurn dat di nü uk statsjoneer bihaneli kür wan jü dörtig jaaren aarberet her hualti jü āp en des wiar ombi dat jaar fuar höör leest jaaren giar jü hentö berlin marienfelde en uuni diar ön höör jerst praksis es en skelt önbraacht uuren dat di lir ön höör teenk wan ja diar fuarbi gung wan ön dat raakin fan di tērdochters ön sleeswig holstiin ön weesterlön wiar uur ön di gimiindi bislöten dat en litj wai twesken nurderstraat en lornsenstraat wat jit niin naam her fan des tir henriettenweg jit skul ual weesterlön es di diil fan weesterlön üp söl hur di mensken fan eidem hengingen sen wan jaar tērp önergiar üđer liren fortel uk dat raantemern üp weesterlön nii becht haa aurdat jam dit me di dünemsön tö fuul waar di hedigen sen di diilen wesen fan wat ual weesterlön töhopwukset es em kür uk sii dat des di röten fan delings weesterlön sen di süđerhedig skel di jerst plaats wesen wiis hur di eidemers hengingen sen ombi jaaren leeter es diar uk di sērk henbecht uuren aurdat dat prötjeriihüs fan eidem da hiilendal ön steken gingen wiar üs dit ütsjocht sen di buern me sjip aur di wai gingen wat deling sjipwai jit dat di sjip üp di hooger hiiren geershalemer fret kür hat wiar fuar des noch wat iinfacher en uuni direkt bi di wai en sa es waarskiin t di uasterhedig wukset di naist aart fan lir wel mesken hol bi t benenweeter uuni aurdat ja diar gur klaarkum kür des giar da hentö di weesterhedig aurdat weesterfuar diarfan en kiar wesen es bit hentö deling jit di straat weestern fan dit lön kjeirstrae wat noch fan kiarstraat kumt di fesker en skepslir kür noch ön di üđer hedigen ek fuul bigen ja ging da wat förter nuurđfuar en sa her ja ek muar gans sa fuul wai hentö di friisenhaawen wat ön woningstair wiar hermann schmidt heer en stek skrewen wat ön ual ing tir spölet iin ön sin aurskreft jit et uasterhee r k en dit weeget noch di forskel hur ling hi keenti dat dit ütspreeken waar sa ken em ek bluat liif dat di hedigen üp söl ring heerken wiar em fair diarbi uk en bet wat tö smiilin dit uasterhee r kböör boovki ön weesterlön ön uasterheerk diar uunet jens moi nelken dailk wiar s jüst ek en tjuk ruar nöös höör sjaken her diip külken en dial üp nöös lair en gurt kröl üs her er diar röt slaien höör mür wiar gurt di uaren lüng moi wiar aaft üt tö skraien ön weesterlön ön uasterheerk diar uunet uk haik uuwen her al gre hiir en brel üp nöös sin snaater wiar ek luuwen en fesker wiar hi silt ön heef fangt skolen tungen stiiner sin buat üs baaktroch tiinet her dach her hi t jüst ek fiiner moi nelken wil höör hol bifrii haik uuwen wil t ek mener en jen gur dai da kām tö moi ual haik di ārem sener min pop mit hartlef daatjen min wüf uurst dü ön des week jit nü dö mi jest hok taatjen moi nelken üđers rap üp snüt höör blef di uurter stekin dach ārig waar s dit kür em se wust höör ek muar tö skekin dü prüntjikiarel dü driiwer üp stair lapst dü üt of min hüs sa röp nelk moi fol iiwer haik uuwen löp aur moi wiar stark me höör wiar ek tö spaasin en haik hi skrualet ek forwaar bigent uk ek tö raasin hi smiilet jens üs fiir inoch hi wiar fan moi höör hüski tö feskin om san müski moi nelken hööpet jaar om jaar man di rocht friier kām ek höör nöös waar blö di kröl waar wir en bal noom höör di duar wech haik uuwen silt jit dai fuar dai tö tung en skolenfeskin sin hart wiar frii her jenmol noch fan leefdi en höör weskin di walfesken cetacea sen en ördning fan di tetjidiirten hat jeft ombi aarten wat ali iin ön t weeter lewi bi di bartenwali sen di gurtest diirten üp warel me bi dat uurt walfesk es ek gans rocht aurdat di wali rechknaakendiirten fan t lön sen wat jam fuar t weeter önpaset haa di wali sen rocht nai bi di hingstfutdiirten me paarwiis taunen atriodactyla em nēmt biiring grupen töhop cetartiodactyla aurdat em ja uk langsen wat fuarhaa skel fuar t miist lewi di wali iin ön t saaltweeter hat jeft uk forskelig delfinaarten wat iin ön flüsi uuni hur swetweeter benen es di wali uur mener aurdat di mensken aural jaar skit iin ön t weeter smit di wali iin ön naten fan di feskeri kum en duar gung diartö kumt dat gurt fabrikskepen olterfuul fan di wali feski eidem wiar en histoorisk saarep üüb sal at lai hunerten faan meetern uun t waasten faan waasterlun uun a nuurdsia eidem as muarsis faan sturemfluden auerspeeld an weder apbaud wurden efter det grat flud faan wurd eidem ei weder apbaud an jo iinwenern wat det auerlewet haa skebet widjer auer tu t uasten üüb a geest faan tinem ütj detdiar siidlang süüdheedig as do leederhen waasterlun wurden det het waasterlun auer t uun t waasten faan tinem leit di huk käänt am daalang üs ual waasterlun di sarktürn faan t ual eidem skal noch loong tu sen weesen haa an iarst efter det grat sturemflud faan wurd det nei sark st niels baud det eidemer sark daaget det leetst tooch üüb det koord faan johannes mejer uun t neue landesbeschreibung faan caspar danckwerth ütj at juar ap üs di naam al sair sen di rechknaaken vertebra di knaaken hurfan di rech wukset es diirter wat rechnaaken haa jit da uk rechknaakendiirter vertebrata di miist lir haa jen dai me di hexenschu tö dön fuar t miist hangt dit me di bjenskiiwen töhop wat twesken di rechknaaken sit di rech heer somtirs swaarheren me di mensk wat hi āprocht hual skel dit kumt senerk wan di rech fan jen sir boowen hentö di üđer sir önern druk fo diagonaali last en üđer grün ken uk wiis wan em leenger forkiirt sit of liit fan en kuul rech ken dit uk diarhen kum wan forskelig muskeln diarfan hart uur da halt em hömsalev forkiirt en di muskeln ken di rech ek rocht bienachtler hual da ken t diartö kum dat di bjenskiiv twesken l en s lumbaal rechknaak en sakral rechknaak jit uk krüzbiin tö jen sir twesken di knaaken ütdrükt uur wan dit pasiaret da ken di bjenskiiv üp en nerv drüki en dit ken siir dö of leemungen maaki em skel diartö weet dat benen di rechknaaken hööler sen hur di kabelboom döörgiar wat fan t stüürgiraat di brain kumt en aural di biskiiren diarfan henstjüürt di kabel sen di nerven en di kum aural langs di rechknaaken tö biiring siren üt tö n bispöl hentö di maag of dat hart bi l s kum di nerven fuar di biiner üt en diaraur ken em ek rocht of gaar ek laap wan didiar bjenskiiv üp di nerv drükt wan dit töhop kumt snaket em fan en hexenschu man ofitsiel jit dit lumbo ischialgie of bjenskiiwen fuarfal di nerv jit da uk ek kabel fuar di biin dit es di intervertebraal nerv uk nervus intervertebralis benen di rechknaaken giar di kabelboom dial dat rechmark fuar t miist sen dit forleengeringen fan di brain wat di biskiiren fan di organi hoogstjüüri en di reaktsjoonen töbeek dit skel em höm man ek sa iinfach fuarstair benen di rechknaaken es en komplitsiaret systeem fan forskeligst wiitighaiern üs blöör en en ekstra wiitighair wat liquor jit en alis es fol fan brainhir en nerven veenen en arteerien des aarbert töhop me jit san systeem wat trinjem di rechknaaken āpgair at taksonomii uun a biologii onersjükt an leit fääst hü a diarten an plaanten mäenööder tuuphinge a enkelt tremen üüb detdiar lääder faan boowen tu onern het takson en takson faadet diarten mä gemiansoom eegenskapen tuup an fraaget wat haa jodiar diarten för eegenoorten an hü as di ferskeel tu ööder diarten sodenang baut det taksonomii üüb det hiirarchisk definition efter genus proximum an differentia specifica ap at wichtagst takson as di slach bluas diarten faan di salew slach kön jo fermuare sant carl von linné wurd a slacher binominaal mä en föörnööm an bääftnööm betiakent diar daaget ei bi arke slach arke takson ap co ofhengighair es en konsept fan di psychiaaters wat meent dat di mensken trinjom lir wat fan wat ofhengig sen me dit wat ja dö of let di sucht fan di ofhengigi slemer maaki en bikeent bispöl fuar des es di co alkohooliker em teenkt dat des lir iin ön en dön faststeek wat töögenön aarbert wan di ofhengighair bihanelt uuren skel diaraur meent em uk dat di mensken trinjom en ofhengigi mensk fan di psycholoogi me bihanelt uur skel wan dit diari di dochters al kraankhaft fuarkumt sair em dat di persöönelkhair kraank es hat jeft uk psycholoogen wat des taachten kritisiari aurdat dat fan dat mebihaneli sotsiaali probleemi me di warel trinjom di co ofhengigi kum ken bispölen fuar co ofhengighair sen aarberskoleegen wat di aarber fan en koleegi wat drinkt me maaki wel sa dat nemen morki skel dat di ek fuul dēr iin ön en familii kumt aaftinoch fuar dat ali fuar dat bitaali fan wat di ofhengigi ofhengig es uk dochters ken co ofhengig uur wan ja wat forskriif wat ofhengig maakit man wat di patsient gaar ek brükt meaarberers fan t jugendamt of skuulmaisters ken co ofhengig uur wan en aalerndiil wat di üđer ütgrensi wel di fuar sin kaar spant des aalerndili sen ofhengig fan jamsalev en di jungen wat di fuar üppasi kum al ön jaar jungi jaaren ek ön fuarbi en uur salev co ofhengig co ofhengighair helpt dat dit ek sa siir dö di ofhengigi öntöluki sa dat nönt foranert uur di kraankhair fan di ofhengigi waaret diarfan leenger co ofhengighair ken ön phasen pasiari iin ön di üppaserphasi bikömert di mensk wat mefo dat wat ek stemet höm senerk aur di ofhengigi hi hööpet dat di süchtigi salev mefo dat hi me sin dön āphual skel iin ön di kontrolphasi paset di memensk üp dat alis maaket uur wat di ofhengige ek muar skafi ken en dat nemen mefo wat luas es iin ön di önklaagiphasi uur di memensk sa laangsem ārig hi skempet me di ofhengigi en hi es hart töögen höm hat ken sa fiir kum dat di memensk ek muar förter weet hat es noch ek iinfach tö sii hurfan di co ofhengighair kumt en sa es dit bi di miist psychaatrisk kraankhairen uk hat jeft bi di psycholoogen en multifaktorieli model dit jit sa fuul üs forskelig grünen wat jam töhopset fan soziaali grünen sa üs uk dit wat di co ofhengigi liirt heer en mesken uk wunerkhairen aur di geeni fuar t miist kumt di co ofhengigi man salev üt en familii hur ek alis sa gans rocht gingen es ali lir wat co ofhengig uur haa probleeme en se wat ja salev wert sen ofhengig mensken manipuliari di mensken trinjom jamsalev ja binj jaar memensken iin ön dat dön fan en co ofhengigi mensk co ofhengigi lir set di ofhengigi da ön di meren fan jaar leewent di lir trinjom jam finj dit fuar di jerst tir uk gans gur di co ofhengigi keent ek muar fuul üđer taachten üs tö help helpers syndroom bit dat hi gaar ek muar diartö kumt en teenk aur hömsalev sa ken t pasiari dat jen olterfuul jil ütjeft aurdat hi sin heroinofhengige dreeng help wel üđer mensken gung rain kaput aurdat ja forsjuk olterfuul tö aarberi dat man jaa alis maaket es bitö des kumt fuar t miist fuul strir twesken di ofhengigi en di co ofhengigi en wan des jungen haa da ken des uk kraank diarfan uur di jungen liir da ek hur ling ja me sok situatsjoonen omgung skel en of wat slem es of ek sa slem em meent uk dat des tö di grünen jert huraur di jungen leeterhen salev fan wat ofhengig uur fuar t miist es dit gur wan di mensken trinjom en ofhengigi sa üs partners brüđern jungen me hentö di psycholoogi gung da ken ja bigrep wat forkiirt gingen es en wat bi jamsalev kraank uuren es wichtig kür uk wiis tö weet hok rul em iinnemen haa en wat diarbi holpen heer dat di ofhengighair slemer en ek beeter uur hat jeft man uk grupen hur co ofhengigi jamsalev help ken en riap as en toog faan abaca manilahenep of flaaks üüb oomram an sal hää m diar halem för brükt halemriaper san oober miast grööwer an sjoker tu t riaper tren brükt am en lung boon huar jo sialen iarst enkelt an do mäenööder ferdreid wurd sok boonen wiar bit m lung üüb huuchsjiisk sait am diar reeperbahn tu uun hamborag het daalang en bekäänd struat noch so uk uun ööder stääden jaft at struaten mä didiar nööm uun buxtehude eckernförde elmshorn kiil lauenburg lüchow an verden riaper faan halem san üüb a nuurdfresk eilunen fööraal brükt wurden am raidsaagen tu driiwen starker riaper för a siafaard wiar miast faan manila maaget daalang wurd riaper miast ütj konsttriader maaget sok triader diar fiks wat ütjhual het kevlar dyneema of spectra hidjjügeten hymenoptera san insekten mä sok fiin jügen dat dü diar trochluke könst tu a hidjjügeten hiar knaap familin faan insekten di krümwaal as en waal üüb t eilun oomram diar faan neebel auer sössaarep tu stianood lääpt di krümwaal as m lung an ei huuger üs m hi hää muar of maner det furem faan en hualwen kreis tu n dial as hi auerpluuget wurden an knaap noch tu käänen düütelk tu sen as hi tesken sössaarep an stianood bi ualaanj woort hi faan t stianoods klaf ufskäären di huk tesken neebel an stianood het uk waalaanj a wedenskapslidj san ei ians huar di krümwaal ans för uunlaanj wurden as hi as bi muar steeden eeben grobet wurden oober diar as niks faan wäärs uun fünjen wurden woorskiinelk stamt hi ütj a wikingertidj so aanj faan t juardüüsen uun a madelponkt faan a waal kreis leit klafhuug en huug ütj a bronsetidj daalang as a krümwaal en archeoloogisk denkmool a kariibik as en regiuun uun a waastelk atlantik tesken nuurd an süüd ameerikoo di nööm hää t efter det fulk faan a kariiben diar heer lewet haa at geografii täält a kariibik mä tu nuurd ameerikoo tu det regiuun hiar a kariibisk eilunen an at kariibisk sia kulturel hiart uk a nuurdküst faan süüd ameerikoo diar mä tu uun a kariibik lewe amanbi miljuun minsken faan a kariiben diar heer föör a besiidlang troch euroopa lewet haa san ei fölen auerblewen daalang lewe heer fööraal minsken diar ans faan euroopa afrikoo indien an sjiina kimen san sodenang woort uun a kariibik fööraal spoonsk an ingelsk oober uk fransöösk an holuns snaaket mä det besiidlang san uk nei spriaken a kreool spriaken apkimen en township uun ameerikoo hää en histoorisk an en poliitisk bedüüdang faan uf uun wurd det lun uun sjauerhuket sections apdiald diar miil lung an briad wiar mool sections wurd tu en grat kwadroot tuupslööden det wiar en township ian faan jo sections wurd ferkääft an faan det jil san skuulen baud wurden daalang as en township en ferwaltangsianhaid uun a miast stooten uun a usa jaft det en hialer rä faan sok ferwaltangsianhaiden hiar do tuup tu en county det as tu fergliken mä en lunkreis uun sjiisklun det naist huuger ferwaltangsianhaid as do di bundesstoot sowat üs en bundeslun dr claas riecken uun hamborag as en freiberuufelken filmemaager journalist an histooriker claas as uun rausdorf kreis stormarn apwoksen huar hi daalang uk wenet hi hää faan bit uun groningen an kiil filologii an histoore studiaret hää er uun kiil san dokter maaget faan bit hää hi bi a ndr bi t nordfriisk instituut an bi a ssw lundaisfraktsjuun werket sant as claas riecken freiberuufelk uun a gang an hää det medienbüro riecken apbaud claas riecken sin filmer drei jo am histoore nuurdsjiisklun an a spriaken plaatsjiisk däänsk an fööraal am t nuurdfresk en list fanjst dü üüb sin jo kön aaltumaal bi uunluket wurd prof bo sjölin nofember uun åshammar sweeden gävleborgs län september uun ljouwert waastfresklun wiar en wedenskapsmaan uun a fresk filologii skraften ütjwool altfriesisch lade reinigung in fs j h brouwer assen s zur gliederung des altfriesischen in us wurk s einführung in das friesische stuttgart die fivelgoer handschrift i einleitung und text oud friese taal en rechtsbron nen xii den haag in rimmetikige perfester mjirkes in fs w j buma gronin gen s anglofriesisch in reallexikon der germanischen altertumskunde bd berlin und new york o j s het grote oudfriese woordenboek terugblik balans proble ma tiek in us wurk s zur lexikalischen interferenz im gesprochenen friesisch in philologia frisica anno leeuwarden s die fivelgoer handschrift ii namenregister glossar syn opti sche übersicht den haag bespreegen faan j de rooij i wikén bonde nederländsk grammatik in moderna språk s pax groningana estrik groningen mit m oosterhout p gerbenzon u a min frysk een onderzoek naar het ontstaan van transfer en code switching in gesproken fries bijdragen en mededelin gen der dialectencommissie van de kon ned akad v weten schap pen l amsterdam kodewechsel und transferenz bei diglossischem bilingualismus in studia neophilolo gica s alte und neue wege der frisistik in nordfriesland s tien stellingen over de friese taalwetenschp in us wurk s möglichkeiten der frisistik or in nordfriesisches jahrbuch nf s on the modalities of alternation in intra group bilingual speech in p nelde hrsg sprachkontakt und sprachkon flikt zdl beihefte nf wiesbaden s in fryske taelman yn sweden oantinkens oan jelle brouwer in jelle hindriks brouwer in memoriam easterein s oer it noardfrysk en de noardfriezen in de stiennen man s die gliederung des altfriesischen ein rückblick in fs h t j miedema assen s bespreegen faan g van der meer frisian breaking aspects of the origin and develop ment of a sound change in it beaken s mä a g h walker frasch for önjfångere programmierter lehr gang des moorin ger friesisch di dactica frisica kiel das quembn ein bequemer knochen ein beitrag zur etymolo gi schen methodolo gie in us wurk s mä a walker u o wilts frasch uurdebök wörter buch der mooringer mundart neumünster bespreegen faan p m tiersma frisian reference grammar in leu vense bijdragen s die friesischen entsprechungen des niederländischen pronomi nal adverbs er in fs k langvik johannesen leuven s bespreegen faan g de haan wetenschap en ideologie in de friese taalkunde in it beaken s tussen wetenschap en willekeur de methodologie van etymolo gisch onderzoek in tydskrift foar fryske taalkunde s ideologien und paradigmen in der nordfriesischen lexikogra phie in wat oars as mei in echte taal fs a feitsma leeuwarden s artiikel friesen in reallexikon der germanischen altertumskunde begr von johannes hoops aufl artiikel deutsch nordfriesisch in kontaktlinguistik ein internationales handbuch zeitgenössischer forschung hg v hans goebl peter h nelde u a berlin u new york sprachverdrängung und rls zur deutsch friesischen kontaktsituation in neue forschungsarbeiten zur kontaktlinguistik hg v wolfgang w moelleken u peter weber bonn nordfriesische lexikologie in uw etymologisches handwörterbuch des festlandsnordfriesischen s kiel taxonomische phonologie des festlandnordfriesischen kiel ein plädoyer für frethe f in uw plaatsjiisk as en waastgermaans spriak diar uun nuurdsjiisklun an uun t uasten faan a neederlunen snaaket woort a plaatsjiisk spriakwiisen san nai mä holuns fresk an ingelsk efter süüden tu wurd a madelsjiisk spriakwiisen snaaket det spriakgrens woort benrather linie näämd widjer am a süüd süüden faan t speyerer linie san t a boowersjiisk spriakwiisen a neederfrenkisk spriakwiisen kleverluns uastbergisk uun t nuurduasten an limborags uun t süüden tääl tu t plaatsjiisk oober uk al tu a rheinisk weier det as at swadesh list för t nuurdfresk detheer standardisiaret list feert kurt list an lung list wurden ap am a spriaken üüb a eerd tu fergliken an onersjüüken sok listen jaft at uuntesken faan a miast spriaken di swadesh list jit eeđer morris swadesh wat höm dit üttaacht heer des es di swadesh list fuar di nuurđfriisk spreekwiisen diabenen staan kuurt list en lung list uurter dat em di forskel biluki ken swadesh listen jeft et fuar di miist spraaken üp warel deät es de swadesh les fer t noortfriisk hiir stun kürt les en loang les woorten om de ferskeed n spreeken tu ferglikken en tu önnerseeken fer de measte spreeken iip de welt is soo n les moaket marie tångeberg beeren siewertsen oktober ön di marienkoog es en nuurđfriisk pedagoogin en autoorin jü es bikeent fuar höör aarber fuar di nuurđfriisk spraak fuaral frasch jü wiar di bööwerst skuulmaister bi di skuul fan risem ön di jerst jaaren aarberti marie tångeberg fuaral ön önerrocht fuar di deensk spraak en kultuur ön t jaar uur jü di bööwerst skuulmaister en maaketi jü di jerst friisk mooderspraakenskuul diarfan di deensk menerhair en di kultusminister sair nönt diartöögen fan marie tångeberg sen uk boker ütdönen uuren des sen ön mooringer spreekwiis skrewen sa üs dit ön do böökinghiart trinjom risem loonham spreeken uur eeđer es höör faamensnaam siewertsen vriesema wesen hein hoop febrewoore uun gråsten denemark mei uun büttel eck wiar en sjiisken skriiwer an konstler hein liard det telgin faan holt an hää konst uun ameerikoo studiaret uun katingsiel üüb eidersteed hää er uun en ual dikerhüs wenet an werket üs telger mooler tiakner skriiwer an aktjuunskonstler hi hää för a münchner lach und schiegesellschaft an det bleed pardon skrewen miast skrääw hi üüb plaatsjiisk sin staken san faan knut kiesewetter hannes wader lonzo westphal fiede kay volker lechtenbrink an liederjan süngen wurden hein hoop hää a waaskonst erfünjen wat en regionaal furem faan a land art as bekäänd wurden as hi mä sin waasolümpiaad bi brunsbüttel mä t ööle pestiwal an det instalatsjuun tidjendör mä di sweedsk stakenskriiwer carl michael bellman feeld hein ham ferbünjen an hää flook staken tu t huuchsjiisk an plaatsjiisk auerdraanj efter hein hoop san duas haa hannes wader klaus hoffmann an reinhard mey en cd mä sin staken ütjden liebe schnaps tod wader singt bellman a mei wurd di swaar kraank hein hoop nai bi hüsem duad uun sin auto fünjen sir francis beaufort ütspreeken bo fort mai ön navan county meath uun irlön detsember ön hove sussex engelun wiar hüdrograaf fan di engelsk admiraliteet hi maaketi diar seekaarten en des jerten tö di beest kaarten ön des tir leeterhen uur di beaufort tabeli eeđer höm nēmt det beaufort tabeli es gaar ek fan francis beaufort āpstelt uuren waarskiint t dat di fan alexander dalrymple maaket uuren es di hüdrograaf fan di east india company dalrymple es diarüp kemen üs hi di winjmelnern biluketi aur sin hiili leewent her beaufort daiboker aur t weđer skrewen ön t jaar skreew hi diar iin dat hi faan da ön en tabeli aur di kraft fan di winj maaki wel en des skul harthairen weegi des tabeli skul me niin winj bigen en me orkan phual bi beaufort kür jit ali sailer stuun bliv bi en muar skul jen eeđer t üđer dialhaalet uur ön t jaar waar di tabeli fan di engelsk weđertiinst dach üs beaufort scale ütdönen pidder lüng es en balādi fan di dütsk dechter detlev von liliencron dat dechting es fuaral bi di weeterkant fan di nuurđsee bikeent biskrewen uur hur ling di sölringer töögen di deenen öngingen sen en dit pasiaret üp en historisiarendi aart en wiis di personalisiaring fan ali sölringer es pider lüng en fesker fan hörnem des raaket di amtman fan töner henning pogwisch di personalisiaring fan di deensk regiaring tö des tir pogwisch forsjukt en fo stjüüren fan di sölringer üp sin wai heer hi uk en pröst en lönsknechti me langs wat knefen ön di feken haa iin ön dat feskerhüs fan pider lüng en sin familii snaki ja en diarbi fing ja strir meenachtler pider lüng giar t fuaral aur di friihairen tö wat di friisen en uunet rocht haa en diaraur sjocht hi uk ek huraur hi jil hentö di deenen bitaali skel fuarüt fan di balaad es ön en ekstra dechting āpskrewen wat fuar friihair meent wiar pogwisch uur da jit aariger en spüt iin ön di greenkualsop wat üp di aun staant da nemt pider lüng höm bi di jak en drükt sin haur iin ön di hiti kualsop bit dat hi duar es di lönsknechti maaki pider lüng da me jaar knefen duar achter des laap ja aur söl en bringi masi fortröt aur ali sölringer fuar di balaad uur uk en melodii skrewen fan achim reichel di plati jit regenballade uunet rocht es rocht wat ek āpskrewen es hat uur önnemen wan et lung sa wesen es praktitsiaret ööwing latiinsk consuetudo en wan dit tö di algimiini meening aur di nöörighair paset latiinsk opinio necessitatis of opinio iuris wan en uunet rocht tö en bistemet plaats jert sa üs tö en gimiindi uur dit observanz nēmt uunet rocht uur iin ön masi rochtsördningen üs ain rocht önnemen dat kanonisk rocht es di ualest rochtsördning bi des jeft et trii aarten fan uunet rocht senerk wichtighair heer dat uunet rocht bi dat rocht fan di fulker uk ön dütsklön es t möögelk dat em wat aur uunet rochtsrailen döörfo ken diar snaket em fan iinfachrocht uunet rocht kumt ek fan en bisjuk bi t girocht hat wukset fan lung ööwing longa consuetudo sa gur üs arkenjen skel dit rocht finj sa üs dit es wan dit ek sa es da waant di rochtsmeening opinio iuris sa kumt uunet rocht ek fan gisetse en hat ken uk wiis dat et diartöögen ön giar wan di opinio iuris waant da es dit bluat en uunethair wat ek fuar rocht döörgung mut uunethairen ken niin rocht maaki wan en rochter fent dat di opinio iuris ek waant en wan niin gisets forleengt dat aur di rochtslaag wat āpskrewen wiis skel da es dat uunet rocht sa gur üs en gisets erk uwe carl schrahé bārichtmuun ön ārichsem ismuun heer sölring liirt wan hi al aur jaaren ual wiar diarbi her hi sa fuul früger dat hi wat diarfuar dö wel dat des spraak āprocht hualen uur ken wan hi en bet snaki kür da wel hi uk skriif di bigening wiar boker en aarberen sa üs masi energii en aarber es iin ön dat sölring uurterbok uurterbokstair fan di christian albrechts uniwersiteet gingen söner des kür em deling gaar ek muar sölring liir aurdat et sa fuul mener snaket uur dit es en senerk iaring aurdat di skriiwers ek fan söl kum en dach üp sölring skrewen haa senerk es diaraur dat et jit bluat üs kopii fuarliit wat me skriifmaskiin skrewen es hat maaket noch rocht fuul aarber dit digitaal törocht tö fo jir hok bispölen aur di aarber wat höm schrahé me sin skriifmaskiin en en kopiarer maaket heer di bruarwening fan schrahé es fan di tachentigerjaaren ön postmaister wesen hi her di poststair ön raantem frankrik es en lön ön weest europa di hauptstat es paris frankrik es meföliger ön di nato di europäische union en di foriinigt natsjoonen frankriks naibern sen di grensen fan delings frankrik sen fuar t miist lik üs di grensen fan t ual gallien hur di keltisk gallier uunet haa julius cäsar fan t röömisk rik nem gallien iin en dit wiar ön t jaarhönert di gallier haa da di röömisk spraak latiinsk aurnemen en dit wiar di grünlaag fuar di franzk spraak en kultuur dat kristendom uur ön t än jaarhönert dat nii liiwing ön t än jaarhönert wiar al sa fuul kristen önerwai dat hieronimus fan stridon skref dat gallien frii fan häresie wiar ön t jaarhönert sen germansk grupen aur di rhiin hentö gallien kaamen fuaral franken diarfan kumt waarskiint t di naam frankrik fan ali germansk folksgrupen üt des gurt folkswanering wiar dit di franken wat üs jerst dat kristendom önnemen haa di friisen en di saksen haa des ek jerer üs ön t leeter merelaaler dönen di saksen sen diaraur sa temelk di leest wesen di karolingers her bit hentö macht aur frankrik eeđer des uur hugo capet diar köning twesken än wiar frankrik bi fjuur krüztochen me üp wai aur jaar normandische jurtkaamen regiaret engelsk köningen gurt diilen ön di weesten fan frankrik wan köning philip iv storewen wiar haa di engelsken jaar rocht aur di throon forleesen frankrik her tö des tir fjuur maal sa fuul iinuuners üs engelön di engelsken her man militeerisk wat muar kraft achter di hönertjaarig krich haa engelön sin rochti ön t fastlön man dach forleesen bluat calais blef bit engelsk ön t jaarhönert kām di franzk köningskep me ludwig xiv tö sin hoogst punkt diarfan wiar uk di franzk spraak raaket des uur fuar di literaarisk selskepen en di forwalting diarfan brükt en aur des kām di spraak iin ön en üđer kultureli kontekst ön t leeter jaahönert her frankrik masi kolonien ön nuurđer en süđer ameerika afrika än asien di franzk rewolutsjoon wiar dat jen fan di monarkii ön des lön frankrik uur en republik des republik waareti man ek olter lung al ön t jaar fing napoleon i di macht aur t lön leeterhen uur napoleon kaiser fan dat jerst franzk rik ön t jaar uur napoleon me sin armee bi di slacht fan waterloo dialslain di weestfront fan di jerst warelkrich wiar fuar t miist ön di nuurđ uasten fan frankrik di strir ön di sjütsengreewen wiar di gurtest masenslachterii ön di histoorii fan frankrik di taust warelkrich wiar üđers des mool kür dütsklön frankrik iin ön tau weeken iinnem dat wiar ön di mai juuni fan ön frankrik lewi ombi milljoonen mensken juuli keltisch en latinsk me teutoonsk slavisk nord afrikaansk indochineesk baskisk menerhair franzk es amtsspraak menerhairenspraaken sen nederlönsk ön di nuurđweesten bretoonsk ön weesten katalaansk en baskisk ön süđen dat brutobenenlönsprodukt per haur wiar ön in wiars fan di hiili ökonomii loonbidreft industrii en tiinst bruarwening di gitari kumt fan greksk jerst bikeent üs kithara es en instrument sa üs en leier wat uk tö di familii fan di kesthalslauten jert aur dat hur di klang maaket uur en streenginstrument aur dat hur di spölet uur en taasi instrument di klang uur forskelig maakit en diarfuar jeft et akustisk und elektrisk e gitaren en gitari es fan trii diilen maaket hat jeft gitaren söner haur kumt senerk bi e gitaren fuar of klangkest man ali haa en nak hat jeft minimāli gitaren diar bluat en nak streenger en wirbel haa fuar t miist es di nak ek fan jen stek maaket diar es en fingerbuurt önliimt hur di bundwiiren benen sit diarfan uur di nak wat faster en aaftinoch maaket dit uk di klang wat beeter wan gur klang holt diarfuar nomen uuren es bi en gurt diil fan di fender e gitaren es di nak fan jen stek ahorn maaket wan dat holt offgrepen es da skel em en nii nak fuar di gitari haa of di nak skel weđer törochtslepen uur en nii bundwiiren fo senerk di naken söner ekstra fingerbuurt uur uk scalloped da uur dit holt twesken di bundwiiren ütslepen dat em diar me di fingern bal gaar ek muar ön kumt söner dat di toon höm foranert des uur maaket dat em wakerer wiisen spöli ken en di lünt foranert hom uk aurdat di streeng uk bluat jit töögen di bundwiir drüket uur en gitarist diar dit hol sa heer es yngwie malmsteen bii en konsert of spansk gitari me tiarem of nylonstreenger uur di nak ek krum fan di toch wat di streenger maaki di miist instrumenti me iirsenstreenger sa üs western of folkgitaren en e gitaren haa en lung skrüüv langs döör di hiili nak en benen di nak sit di mooder diartö des jit üp engelsk truss rod of trussrod di trussrod ken iinstelt uur wan tjuker streenger āptain uur wat starker tii da uur di trussrod wat iindrait wan di nii streenger wat tener sen da uur di lung skrüüf wat luasdrait aurdat di streenger ek gans sa fuul toch haa dat fingerbuurt ken muar of mener breer wiis som sen lik maaket en üđer sen bööget dat hingt diarme töhop hurfuar fuar hok spöliwiis di gitari becht es bi e gitaren es dat fingerbuurt fuar t miist aartig wat leenger üs bi di akustisk gitaren normaalerwiis sen ön t fingerbuurt bundwiiren fastmaaket des help diarbi en raaki di rocht toon ark bundwiir es en hualev toon hooger of liiger üs sin naiber jerer wiar di bundwiiren gaar niin metal di wiar fan tiarem maaket leeterhen sen di fan knaakenbiin jit leeter fan sölwer maaket uuren ön di twuntiger jaaren fan t twuntigst jaarhönert küür em uk bundwiiren fan mesing tö se fo deling uur di fan niisölwer maaket dit es en legiaring fan koper nikel en zink di bundwiiren sen fast iin ön t fingerbuurt iinbecht diaraur ken em uk niin tööni spöli wat twesken di hualevtöne lii wan em dit dach wel da skel em en ekstra spölitechnik binüti sa üs tii fan di streeng bottleneck of slide bi forskelig e gitaren jeft et en tremolo of vibrato giraat hurme em di ton hooger en uk diiper maaki ken jir kenst dü jens hiir wat em me san tremolo maaki ken di streenger gung aur brüchen diarhen hur ja fastmaaket sen boowen giar di brüch hentö di haur man töbeek tö di brüch aaftinoch sit boowen ön t fingerbuurt en saddel hur di streenger aurgung des sen jerer fan knaakenbiin of hartholt maaket uuren deling sen di fuar t miist fan plastik maaket wan di wat beeter wiis skel uk fan karboon of grafitmateriaal knaakenbiin kumt deling bluat jit bi jüüri konsertgitaren fuar wat fan hun maaket uur wan em sin konsertgirarre wat beeter maaki wel ken em san knaakenbiin sadel uk koopi en iinbech dit skul da man töhop me en steeg fan knaakenbiin pasiari en dit es en bet aarber aurdat em di laag fan di streengen hur fiir di fan t fingerbuurt wech sen weđer törocht haa skel streengenlaag fuaral ön dütsklön sen uk gitaren becht uuren wat niin sadel haa üs di boowen biskrewen es des haa en nullbund en dit es en bundwiir wat ön t bööwerst jen fan t fingerbuurt sit dit uur maaket fuar dat di streenger jam langsen lik önhiir skel weđer grepen uur of ek des skel diarfan kum dat di streenger langsen twerk aur en bundwiir langs lii uk wan gaar ek grepen uur wan em me di finger ön di streeng drükt da uur di streeng diarfan en bet leenger tain di uur jaa döörbööget da drükt em di dial en wan di streeng ön di bundwiir liit da es jü kuurter sa dat em di toon spöli ken wat em spöli wel sen di streengen nü tö fiir wech fan t fingerbuurt uur di wai tö lung di streengen skel olter hart tain uur dat em di üp di bundwiir fo da sen di tööni ek muar rocht di gitari es ek bundriin wan di streengen ek fiir inoch fan t fingerbuurt wech sen da maaki di spitaakel aurdat di bi t spölin töögen di bundwiiren snari ön di haur sen fuar t miist soks knopen an fast dat em sin gitari uk stemi ken des jit wirbel normaalerwiis en dütsk uurt man huraur skul em nü stemknopen sii dat uurt wirbel kumt fan di geigen of strikinstrumenti hur di jit aaft fuarkum bi delings gitaren sen gaar niin wirbel muar diar sen mechāniken ön fast litj gitriibi wat drait uur ön des gitriibi uur di streenger fastmaaket en da ken di stemet uur di toon uur hooger wan em di stramer drait hat jeft forskelig haurn bi konsertgitaren sen diar tau lung hööler benen en iin ön ark diarfan sen trii aksen hur di streenger ön fastknetet uur des aksen ken me di mechāniken drait uur wan em stemi wel bi di miist westerngitaren sen soks hööler döör di haur böört en döör des hööler kum di mechāniken steekt hat jeft ofslöten iinselmechāniken jen fuar ark streeng en reechen me trii of soks aksen diarön fuar folk gitaren me streenger jeft et da tau reechen me soks aksen ark jen bi di e gitari es aaft jen reeg fan soks ofslöten iinselmechāniken fast bi e gitaren jeft et uk sok wat gaar niin haur haa diar uur di streenger boowen bluat iinhinget des uur da önern ön di klangkest stemet di lüntkast uur uk korpus nēmt hat jeft trii aarten fan lüntkast fuar t miist me en rundi lünthol fan ombi cm gair gur en gurtem söner forstarker wat di gurtemer maaki uk bi taasimuster picking gurtem inoch iin ön en musikker olter litjem akustik gitaren jeft et me nylon of tjerem streengern sa üs uk me iirsern streengern elektrisk bidreft diarfuar jeft et ekstra systeemi wat et möögelk maaki di ön en forstarker tö hingi en höm dit förterhen akustisk önjert beeter jert höm dit fuar t miist me mikrofoon aur en önlaag ön lüng lünthööler f hööler ombi cm lung gair gur en gurtem wan di streengen slain uur em slait aur ali streengen fuar di rhythmus tö spöli uk iin ön en musikker me akustiski instrumenti üs kontrabass en slachtüch söner önlaag diarom waar des uk ön di er en er jaaren üs slachgitari forkoopet man em ken dānen uk tuusi en me mikrofoon ofnem bi taasispölin fuar t miist olter litjem jen of tau f hööler somtirs uk söner des hualev akustisk me en magneetisk toonofneemer nai bi di nak da jit di fuar t miist jazz gitari me toonofnemer en önlaag uk gur fuar soli hur di tööni ek olter hoog wiis skel di tööni uur normaalerwiis ek olterlung aurdat lucht iin ön di lüntkest es diaraur uur di lünt man uk aaft waremer fünen üs di fan en e gitari fuar t miist söner lünthööler wan dach da haa des gitaren jen of tau f hööler des gitaren sen üttaacht uuren dat di lünt warem bleft en di tööni wat leenger tö spöli sen bi soli üp engelsk jit dit neck through body des gitaren sen da uk muar fuar elektrisk taaacht diarom sen diar aaft uk tau of trii toonofnemers ön em ken des jit söner forstarker spöli man dit es rocht litjem gair söner forstarker gaar ek man diaraur uk gans gur en ööwi sa dat et nemen jert aurdat dat holt masiif es ken di tööni lung lünt wan di gitari ön en forstarker of önlaag hinget solo spölin des gitaren sen normaalerwiis elektrisk aurdat dit üđers gaar ek giar wan di e gitaren āpkemen wiar da uur di kontrabas tö litjem em wel da hol wat haa wat lik sa gurtem aur di forstarker tö spöli es üs des nii gitaren des taacht uur sa omset em maaketi di nak wat leenger en paseti alis ön dat em diar tjuker streenger ön fastmaaki kür üs bi di e gitari her des instrument niin klangkest bluat en holten buurt des wiar di jerst basgitari ön di bigening fan di er jaaren ja sen rocht litjem man di haa en toonofnemer systeem hur em aur di forstarker me spöli ken uurter sjukt fuar e a d g h b e sa üs üp dütsk ein anfänger der gitarre habe braucht eifer en ali des gitarispölsters haa brük energii normaalerwiis uur di gitari eeđer di tööni e a d g h b e stemet di toon h jit bluat ön dütsklön h wan em noooten of sjungseerel me akkordi fan engelön of ameerika fo da staant diar en b hur bi üüs en h henjert dit skel em hol weet di nootenreeg bigent jaa normaalerwiis me dit a en fan des giar em me t abc förter a b c d e f g a jit di oktāvi da di a moll toonleđer dat h skel fan en fail fan di munken kemen wiis dānen di nooten ofskref aurdat di förterdönen uur skul hat wiar noch en laihair bi t skriiwen dat fan di litj bokstaav b en h uur en des waar fan en taust laihair of söner weeten diaraur förterdönen dat iinfachst giraat es di stemgaafel des haut em töögen wat harts en da lünt di me hertz wat en a es dat a es di kamertoon en di es dat maat fuar ali instrumenti bi di gitari es jaa ti taust streeng fan boowen dat a wan di stemet da ken em dat diip e diareeđer stemi diarfuar drükt em di e streeng ön di füfst bund dial en slait di ön da slait em di lerig a streeng ön en dit skel di salev toon wiis en sa giar dit da förter di a streeng ön di füfst bund jeft en d da ön di füfst en g da ön di fjuurst en h en da ön di füfst en hoog e fuar höm di tööni tö morki ken em uurter fan di bokstaawen maaki hur di tööni jit en ali des gitarispölsters haa brük energii en aur di gidüür wat skel jir hen fuar n basgitari leengt di al man es jaa niin gur sats nü sen di mensken jaa langsen en bet knap me tir en di maskiinenmaakers brük jaa uk wat bruarwerev diaraur jeft et al leenger elektroonisk stemigiraaten wat me baterii aarberi dit sen tö n bispöl söner haurn fan bikeenti lir drüki strg wan dü en forwiis önklikst da fairst dü en nii tab me di üđer sir diarbenen fan shift kumt en nii wining hein hoop februar ön gråsten deenemark mai ön büttel eck wiar en dütsk skriiwer en könstler hoop heer ön di u s a liirt skulptuuren fan holt tö maaki en diar studiareti hi uk konst montana state university bozeman bi di dik fan katingsiel üp eiderstedt kür hi höm fan en ual hüs en könstlerklausi bech fan di sjip busem diarbenen uur en galerii maaket benen des hüs kür hi üs skulptuurenmaaker konstmaaler grāfiker techter ledjiskriiwer aktsjoonskönstler aarberi en bruarwerev muar her hi üs skriiwer tö n bispöl fuar di münchner lach und schiegesellschaft en dat bleer pardon hi skref aaft satiirisk kraam en des fuar t miist üp plattdütsk knut kiesewetter hannes wader lonzo westphal fiete kay volker lechtenbrink en liederjan haa uk melodiien tö sin teksti maaket hoop meenti dat hi höm di heefkonst wattenkunst üttaacht her des bidref hi fan ön üs en varianti fan di land art wat al leenger ön üđer plaatsen tö biluki wiar hi wiar uk ek di iinsigst wat meenti dat di taacht tö di heefolümpiadi wattolümpiade fan höm wiar des uur nai bi brunsbüttel maaket hoop wiar bikeent fuar sin aktjoonen sa üs dat āpstelin fan holten skulptuuren dat des en wald uur skul en öl pestival en sin instalatsjoon tiidendüür gezeitentür aur di gezeitentür haa forskelig fiirlukisender birocht jaaren achter sin duar uur des instalatsjoon tö sin iaren jit jens becht di könstler diarachter wiar üs di wattikan töhöpkemen en di düür kām ön t wattkampfgelände nai bi brunsbüttel āpbecht hoop her uk en satiirisk fuarslach dat di uniwersiteeten et wat lechter fing skul di leerstuhl für wattologie hur jit nemen sit wan gaar ek üđers da maaketi hi manshoogi plastiken wat ütsjocht üs pinten erootisk radiaringen en teekningen fuar iin ön boker tö druki hoop fent dat hi fan t lewi en uk fan t skriif me di swensk leedjitechter carl michael bellman forbünen wiar hi skref masi fan bellmans teksti üp dütsk of plattdütsk āp hannes wader heer me des aarberen ön t jaar en cd ütdönen hein hoop uur ön di mai iin ön sin wain fünen wat twesken hüsem en sin hüs rochts ön di b staanti hi wiar storewen hoop wiar kraank ön t hart en ön di lungen konsonanten san tuuner faan en spriak uun t jindial tu wokaalen brük jo en steed uun a müs huar det stemloft jin trakt woort uun a spriakwedenskap wurd konsonanten diarefter betiakent huar uun a müs jo maaget wurd a miast konsonanten san pulmonaal det ment mä halep faan loft ütj a long an do woort onerskääst üüb hün oort an wiis di konsonant maaget woort det oort an wiis koon stemhaft sth woker of stemluas stl harder wees lenard streicher uun berlin as en musiiker hi lewet uun berlin an as mä t eilun oomram ferbünjen auer san unkel panscho diar lewet bit as lenard al aachtsis üüb oomram aptreeden lenard wooks uun berlin ap begand mä fiiw juar klawiir tu spelin an mä juar liard hi at gitaar käänen mä hed hi al sin iarst kapel the creepers woon hi san iarst pris bi en wäädstridj diar faan a senaat faan berlin ütjskrewen wurd begand hi för t musical tu liaren bi a neuköllner musikschule oner helmut baumann di direkter faan t theater des westens sant di tidj as hi üs spelster an musiikkonstler fööraal uun berlin oober uk öödershuar onerwais hää uk al för caroline faan monako spelet lenard skraft filmmusiiken an träät alian of mä onerskiaselk kapelen ap lenard spelet föl musiikstiilen faan rockabilly jump n jive jazz an blues hi hää mä flook kapelen spelet a leetst juaren san det fööraal rockroll an swing kapelen hans hoeg januwaari bit detsember wiar en pleeger fan di sölring spraak aur lungi jaaren her hoeg en tankstair ön kairems weesten en diarbi wiar uk en werkstair fuaral fuar franzk wainer wan höm sin aarber en bet tir diarfuar let nem hi höm fuul tir fuar sölring wat sin mooderspraak wiar hans hoeg heer di forskeligst boker ütdönen sa üs tau boker me dechtingen fan wilhelm siemens en of en bok aur dit wat nann mungard aur sin leewent āpskrewen her der schiffer jan autobiografii masi maid en aarber heer hans hoeg höm me di dechtingen fan jens mungard maaket hat uur üs en gurt wert fuar delings aarber me di spraak önsen dat des aarbern üs en bok drukt uur kür fan di bigening fan di soowentiger jaaren diar hoeg aural biskiir di sölring spraak ek sterewi tö let hat jit dat hi diarbi somtirs uk en rocht twerkhaur wiis kür hoeg wiar meföliger fan di natsjonāli friisen ön snaketi hi uk iin ön di film inselklang en dokumentatsjoon wat üp söl maaket waar tö duar fan hans hoeg fan renate schneider nü es hi fan üüs gingen jen fan di leest ual gurt keempers fuar sölring spraak kutuur en wiis béren waar hi di en hi lükt di oogen di ek lung fuar sin bérensdai ik keen hans hoeg al üt min jungenstir üs hi jit me min mooter brunhilde hagge en muar ön en aarberskris seet en leetjiboker en uurterboker skreew eeder di krich hur hi lung tir ön russlön wiar en diar uk di spraak liirt heer becht hi ön kairem hur nü di botiken sen en autowerkstair me en tankstair p ik ken jit teenk dat hi diar fakman fuar citroen wiar en dit jit üs di spatz von paris üp mark km diarme köört sin wüf me mooter tö weesterlön ön injem man ja kür di leechtsjalter ek finj wat haa wü diar jit aaft aur lachet ön di tir seet hi höm al langsen fuar sin mooterspraak iin hi wiar jen fan en litj ker sölring wat tö di natsjonaalfriisken jert tau boker fan wilhelm siemens heer hi ütbracht en aur dit leewent fan nann mungard heer hi uk en bok ütdön en hi her jit safuul ideen man dit ütföören leet dit ialer ek muar tö sa heer hi uk me en paar lir töhop höm taachten maaket huraur niin sölring muar ön di bleer tö leesen wiar en sa km dit dat ik me des baantji bitruut waar dit wiar fuar mi nü gans wat niis üüs jungen her ik al fuar di c p hansen pris skrewen man nü skul ark week wat tö bleer kum man wü fing dit törocht hans heer mi gur üp wai holpen me reer en uk üs hi mork dat ik jit me en skriivmaskiin seet tö tipin hi stelt mi en computer hen en braacht mi bi diarme tö aarberin da ging dit al fuul lechter tja deling es di kraam al fuul muar ütripet sa wust ik langsen wan ik ek förter wust kür ik hans hoeg fraagi hi wiar en gurt en hart kritiker man wü waar üüs langsen iinig nü haa wü höm üp hof ön kairem bi sin wüf irmgard tö sin leest ruu béret hans hoeg fing di c p hansen pris ön t jaar sent es hi iaren meföliger fan di foriining fuar t nuurđfriisk instituut wesen di flugplaats bechning me kontroltorn fan söl liit temelk ön di meren fan t ailön waien fan tērpsmeren hentö di flugplaats di startbaanen gung uasterfuar bit hentö m fuar di weesterkanten fan kairem en munkmēsk sa üs bit hentö m fuar di uasterkant fan woningstair sent jeft et en direkti fliiger hentö di fering flugplaats diarfuar es en ual propelermaskiin önerwai di miist fliigers wat fan berlin kum flö fan süđuasten direkt aur muasem wal ārichsem en kairem iin en düüsi tö nuurđweesten aur woningstair weđer of propelermaskiinen flö uk aaftinoch aur munkmēsk luas en flö da aur di heef fan kairem ārichsem en muasem dat di aur di baan langs kum dit miist lön hur niin fliigers langs kum es forbecht of staant öner natuurschuts diaraur uur nü uk ön muasem list en hörnem muar omreten en nii becht ön hörnem hotels hapimag haawen en senerk ön list hotels haawen muez föri sen masi autos önerwai sa dat et diar üđer gurtemhairen jeft dit miist fan muasem liit twesken di gurtem autotoch nuurđern en di flöwai süđern en di autoforkiir kumt fuar t miist miarnem en injem pendlers sa dat et jit rocht litjem fan of kumt wat ön muasem nuurđern fan di baan liit es gans fain üt diar nemt di winj dit miist fan di gurtemhairen en diar kum uk ek fuul wainer langs di propelermaskiinen kum diar man dach langs di dailk lönskep fan wal en uasterjen es nü ek muar gans sa interesant fuar di lönsforkoopers aurdat em diar rocht ön di iars knepen es wan di fliigers kum di startbaanen gung aur di gurtest drinkweeterlinsi fan söl di flugplaats es becht en ön di twuntiger jaaren ütbecht uuren ön di dörtiger jaaren uur dit miist diarfan fan di weermacht aurnemen en förter ütbecht bit hentö t jen fan t twuntigst jaarhönert es di gurtist diil militiarisk nütet uuren bi di ual zivil flugplaats sen bluat hok tuntenbombers fan berlin önkemen langsen sen diar fuul priwaatmaskiinen henflöen en diarfuar jeft et al fan di sokstiger jaaren en ekstra flugwerft wan di bundesweer wechgair ön trapen fan bit uur t tir fuar en wanel fan di wiartskep masi lir wat bi di marinefliegerlehrgruppe of bi di bund ön list en hörnem aarbert hee skul nü üđer aarber finj en di gimiinden skul töse dat da jit stjüüren iin ön di kas kām wan dit jil fan di bundesweeraarberern ek muar kām da bislüt ja di turismus förter üttöbech en sa es di flugplaats wat wü deling keen ön di niigentiger jaaren gurter maaket uuren rocht gau ombi aacht jaaren achter des heer em morken dat diar lung ek inoch jil iinkām en önerhual di diar önlaag sa uur masi diarfuar dönen dat diar muar fliigers henflö sent di bigening fan t jaarhönert skel di sölring tö muar en muar krach fan di gurt fliigers uunet uur aurdit haa t masi strir jefen des stemen sen man me di tir uk litjemer uuren ön sen mool sa fuul lir me n fliiger tö söl kemen en weđer wech üs em heer sair dat di infrastruktuur fan di flugplaats ek muar üs flögasten ön t jaar skafi ken em heer man ön di soowentiger jaaren uk sair dat dit ailön ek muar üs gasten üp slach forkrafti ken diarfan sen nü bi bit hentö aur gasten uuren en nemen gair uk bluat jen trap töbeek hat sjocht uk üt en wan em diar uunet jert höm dit uk sa ön üs wan di priwaatmaskiinen langsen muar uur en muar maskiinen me düüsenöndreft kum ön di süđweesterhuk fan t flugplaatsareaal sen giwerbibechningen henkemen diar sen man masi firmen fan t fastlön of sölring firmen hur fuul aarberers fan t fastlön sen önerkemen wat jaar stjüüren itüüs bitaali sa bleft diar noch ek olterfuul fuar di gimiindi fan aur hat kür uk gur wiis dat di krais en dit lön mal interisiaret sen dat alis sa förter gair di flugplaats skel nü mai weđer gurter maaket uur aurdat ön t jaar al mensken me di fliigers kemen en gingen sen di bechningen fan t militeer skel renaturiaret uur of fuar di algimiinhair nütit uur sa staant et noch ön di kontrakt öner wat di gimiindi dit lön fan di bima fingen haa wan üđers da skel di gimiindi muar jil diarfuar bitaali hat sjocht nü üt üs wan di gimiinden di iinfachst wai sjuk wat noch ek di es hur em di interesiaret foriiningen fraagi skel hat skiinjt uk üs wan et ek inoch stemen jeft wat diar wat tö sii wel andreas hübbe oktoober storemmuun kläden altmark mai krölenmuun hamborig es en aur see of eksport koopman wesen sin faađer friedrich johannes hübbe wiar düneminspektor en uk di leest lönvoogt üp söl en sa kām andreas hübbe hentö söl en liirti diar sölring fan höm sin bruarwening her hi ön hamborig hi heer aur hönert dechtingen en leedjis aur söl skrewen andreas hübbe heer t ön di gang braacht dat di foriining fuar söl ring spraak en wiis grünjlair uur wat leeterhen di söl ring foriining uuren es andreas hübbe nem sin hiili kraft fuar di sölring spraak hi wiar di öndreft fuar masi saaken wat diaraur bit hentö di jest warelkrich pasiaret sen töhop me boy peter möller diar uk ön hamborig wiar taacht hi höm dat sölring lesbok üt wat möller da maaket her me des bok uur et möögelk dat em al ön t jaar me di sölring önerrocht iin ön di skuulen bigen kür hübbe meenti dat di baarilir man sawat üüs en toonk fuar di sölringer aur haa skul al tö di bigening fan t jaarhönert gair dit me di sölring spraak jaa dial en sa wel hok mensken en uk hübbe dit iin ön di skuulen bringi sa bigenti hübbe ön hamborig wat jil tö saamlin hur boker fan maaket uur skul andreas hübbe her al bigent techtingen en leedjis töhoptödrain en hi her hömsalev uk aartig wat techtet en komponiaret me sin friisenstiftung kür hi mark töhop fo wat temelk dit hualev fan di mark wiar wat hi haa wel fan di stifting dair hübbe uk wat fuar di üđer ailönen man fuaral üp föör es nönt fan dat uurterbok uuren wat hi jam dö wel di fööringer wel di rochtskriiwing eeđer boy peter möller ek aurnem tö des tir jef dit uk en rochtskriiwing eeđer bremer wat noch wat naier bi di dütsk skriiwing wiar des wel di fööringer haa en da fing ja niin jil fan hübbes stifting dat jil fuar dit bok es man dach bitaalet uuren aurdat en profesor wat fan föör kām en sin aarber ön flensborig her dit diarfuar nem dat uurterbok maaketi hi man ek andreas hübbe heer höm aur muar üs twuntig jaaren fuul aarber en maid fuar di ailönsfriisk spraaken maaket dat leest jil fan di stifting nem di inflatsjoon fan ombi wech en tö des tir uur hübbe uk mal ārem ön t jaar heer di söl ring foriining jit en iaring fuar höm her willy schröder wiar en bēren muasemböör sin bruarwening es et wesen tö see tö faar hi waar koptain üp gurt faart leeterhen üs sin jungen trii faamnen en nen drēng kām heer schröder ön di nuurđ uastsee kanaal üs lootsi aarbert schröder heer masi lön ön muasem forkoopet hi heer uk en hüs becht hur tau uuningen benen wiar jen uuning diarfan en en uuning iin ön sin jialer hüs heer hi langsen hentö lir forhüürt dānen üp söl lewi wel willy schröder wiar sent bifriit me sin wüf anna bēren matzen diar ön muasem uasterjen bēren en āpwukset es fan höör sen sa saaken tö liir üs dit dat wat ön kairem ütarküđer jit ön muasem ek bikeent es aurdat et jaa ütenachtler jit üs jungen haa ik ön muasem ek aaft lir raaket dānen dütsk snaketi man jit mener aaft sen deling liren tö raaki dānen sölring snaki dit heer willy schröder sair üs dit sölring uurterbok ütdönen waar wat höm en sa fuul üđer ual muasemer olter leet klaar uuren es es dat dit fan di lönsforkoopingen kemen es hurme ja salev ön di söstiger en soowentiger jaaren bigent haa senerlig aur schröder es sin lefhair tö di sölring spraak en aurdes heer hi aur lungi jaaren dütsk teksti üp sölring āpskrewen sin gurtest werk es noch di meaarber ön dit sölring uurterbok wesen üs hi töhop me carmen müller matzen en brunhilde hagge di aarberen döörluket heer wat ja töhop me di uurterbokstair ön kiil maaket her a kariibisk eilunen am sait uk waastindisk eilunen of waastindien san en grat skööl faan eilunen uun a kariibik mä madel an süüd ameerikoo lei jo trinjam at kariibisk sia a kariibisk eilunen wurd iindiald uun di nööm kariibik komt faan det fulk faan a kariiben diar heer lewet haa di nööm waastindisk eilunen komt diarfaan dat christoph kolumbus an ööder sialidj eegentelk indien sjiina cathay of japan cipangu üüb a waastelk siawai finj wul an diar goorei mä reegent haa dat s en neien kontinent finj di nööm antilen komt faan t latiinsk ante ilium eilunen diarföör oober ei föör sjiina man föör ameerikoo huar daalang ingelsk snaaket woort käänt am jodiar eilunen uk üs british west indies kariiben het a ual iinwenern faan süüd an madel ameerikoo tesken at an juarhunert waanert a kariiben uun det regiuun iin diar leederhen faan a spoonsken at kariibik näämd wurden as of jo ual kariiben würelk minskenfreedern wiar witj am oober ei so nau di nööm faan a kariiben komt faan en fulk diar daaalang noch uun t süüden faan a kariibik uun venezuela guyana suurinam an nuurdbrasiilien lewet hör aanj nööm as kalihna of galibi hör spriak hiart tu at kariibisk spriakfamile üüb a ööder sidj woort di nööm kariiben oober uk brükt för det fulk diar a spoonsken uun t madelääler üüb a letj antilen fünjen haa a eiluns kariiben jo snaaket oober en hialandaal ööder spriak diar tu at arawak spriakenfamile täält daalang lewe man noch eiluns kariiben üüb det kariibisk eilun faan domiinika hör spriak jaft at sant ei muar enkelt eiluns kariiben haa jo mä slaawen faan afrikoo fermisket sodenang jaft at daalang uk suart kariiben diar üüb t madel an süüd ameerikoonsk fäästlun lewe a garifuna an jo snaake daalang noch det arawak spriak igneri dat engelsk kiino es en bechning fan wat di engelsk bisatsungsmacht üp t areaal fan di militeer flugplaats becht heer di dütsk bundsweer heer dit ön t jaar aurnomen en bit hentö kür diar filmi önluket uur da waar me di kiinobidreft āphualen man em kür diarbenen jit wat biluki wan en projektor diarhen braacht uur senerli es ön des bechning dat diarbenen uk en büüni me en orkestergraav diarfuar es sent uur dat hüs ek muar nütet aurdat di bundsweer fan söl wechgingen es dat engelsk kiino stön sent öner teenkstairensküül di gimiindi wil likert des en uk di halen en wechriiv dat em ökopunkti me t renaturiarin forkoopi kür bi di halen en waar ofstemet dit engelsk kiino waar twesken en wechrewen büten dat lönsamt fuar teenkstairen meent dat et en bechning sa üs dat engelsk kiino üp söl bluat jens ön sleeswig holstiin jeft dit hinget me di forskeligst taachten töhop di teenkstairenpleeger heer üp dütsk āpskrewen wat aur ditdiar bechning senerlig es en hurom dit ek ofrewen uur skel dat engelsk kiino wan em dat engelsk kiino fan boowen biluket da sjocht et üt üs en t dat bechning heer en lung saal en diarfuar staant en twertdiil me tau laagen hur em iingair fuar des diil fan t bechning es en fuarplaats wat hooger liit üs dit wat trinjom es rochts en lefts fan des plaats sen stiinern kwaaders tö bilukin tö biiring siren fan di trap wat diar hen giar sen litj stölpen henbecht uuren di saal es ek jüst sa breer üs dat twert of haurbechning diarom es uk en gurt forskel tö des tö bilukin en dit kumt uk aurdat didiar iingangsdiil fan ruar stiiner becht es di saaldiil es muar me zementpots maaket ön ark sir sen man soowen stripen fan ruarstiin iinbecht wan fan boowen tö önern gung ruarstiin liseeni diarom sjocht des diil wat kuurter üt üs di es aur di gurt debelt düüren iingangsportaal giar en taak hen wat frii drait des jeft dat bechning en senerlig lechthair aur des flocht taak giar en reeg fan fjuur wininger langs wat di breerhair en bet hentö boowen streekt sa dat dat hiili wat wuchtiger ütsjocht ön des reeg fan wininger sen fuar t miist uk ruarstiiner tö se man diartwesken sen stripen fan zementpots maaket em skul beeter sii dat diar ruarstiiner en bet üt di wuch luki en aurpotset sen sa dat et liseenen uur fan des stripen sjüünt dit hiili bechning üs töhophingend wat man dach aktsentuiaret ütsjocht öner di winiger sen jit sa boloogen wat noch di meening fan moderniteet ön di er jaaren weegi wan em iin ön t engelsk kiino gair da trapet em ön solnhofener böörtstiiner uk fan benen es alis me ruarstiiner müüret en diil es iin ön di iingangshali aurpotset en önstreeken dat et en bet leechter uur des jeft uk des rüm en senerk struktuur bitö di iingangshali fent em hüsjis en di trapen wat hentö di forskelig technik en laagerrümen gung üs ön ark kiino sen uk jir tau kasen tö finj senerk aur des es dat diar jit di ual skiiwen me di snakiklapen üs jerer me zellophan iinbecht sen bisirs fan di iingang giar t da lefts en rochts döör gurt düüren iin ön di saal di böört ön di saal giar fan achtern naa fuarn en bet dial lefts en rochts sen blöki fan klapstöölern tö bilukin ön di meren ken em langslaap temelk üp di hualev wai fan achtern naa fuarn es en twerkgang hur em lefts en rochts döör iirsern nuardüüren ütlaap ken wan t tö n bispöl brent tau trapen gung trinjom di siren fan di orkestergraav hentö di büüni fuar di orkestergraav wat twerk tö di büüni giar jeft et buurter wat em diaraur henlii ken dit maaket et möögelk dat kiino uk üs teaater of konserthali tö binüti achter di büüni es jit en twertdiil hu em jerer üđer kluađer önfo kür en üp hüsji gung des diil es man ön t jaar tö en sauna ombecht uuren dat engelsk kiino uur fan di royal airforce becht wat di militeerflugplaats binüteti dat wat diar iinbecht wiar sa üs uk di forkluađing fan di wuchen of di fuarhangen fan di büüni en di kasenrümen wiar ön t jaar fuar t miist alis sa üs dit becht uuren wiar senerk des es deling noch sa gur üs ek muar tö fo en stifting wiar t wat me di taacht bigent uur dat weđer muar plaats fuar di sölringer üp söl fünen uur skel hat wiar mesken söner forloof üs em ön di fan di septembermuun diar raaketi man somhur wiar dach en bet stroom iin ön t kiino kemen en sa kür en musik ker jaar musik me leecht en me di rocht gurtemhair spöli normaalerwiis es al lung bislöten dat dat kiino ofreten uur skel aurdat me di teenkstairensjuts urkundi wat ek stemi skel masi sölringer hööpi man dach dat des ek pasiaret aurdat em diar masi saaken maaki kür wat üđershuar gaar ek muar giar fuar al di baarilir di lir wat ditdiar konsert maaket heer kür t ek let en smit me ārig uurter eeđer di gimiindi en di büürfööger da sen des aartig wat ārig uuren en di gimiindi bislöt en maaki dat areaal techt hat jeft lir wat sii dat di gimiindi dit sa haa wel dat höm dit jens ek muar luanet en maaki dat hüs weđer klaar fuar üđer liren es dit hartinoch tö bigrip hur em üđer lirens kraam man iinfach önsteken maaki ken bluat aurdat nemen üppaset biiring kür stemi en jir sjocht em hur ling dit eeđer fjuur jaaren ütsjocht das kino wurde von der britischen besatzungsmacht für den von der royal airforce genutzten fliegerhorst erbaut mobile wie wandfeste ausstattung und details stammen noch weitgehend aus der entstehungszeit www schleswig holstein de neue objekte denkmale vilhelm tams jörgensen maarts uun hüsem april wiar en spriakwedenskapsmaan sin aalern wiar wilhelm jürgensen an ilse bäären tams begand hi uun freiburg kiil an kopenhuuwen sjiisk an ingelsk tu studiarin hää er sin werk frasch tjüsch dånsch uurdebök ütjden tams jörgensen hää ham diarför iinsaat dat at nordfriisk instituut grünjlaanj wurd diar hää er a nuurdfresk juarbuken bewerket an faan hää hi bi at pedagoogisk huuchskuul faan flensborag frasch onerracht den tams hää föl för at ferbinjang mä waast an uastfresklun werket hi hää a interfriisk studentendraapen organisiaret an at biak üüb a stolberag uun t leewent repen tams küd gud mä jong lidj an hää fölen at fresk kultüür nai broocht vilhelm tams jörgensen maarts ön hüsem wiar en spraakenweetenskepsmaan sin aalern wiar wilhelm jürgensen en ilse beeren tams bigenti hi ön freiburg kiil en kopenhaagen dütsk en engelsk tö studiarin uur sin frasch tjüsch dånsch uurdebök ütdönen tams jörgensen heer masi diarfuar dönen dat dat nordfriisk instituut grünjlair uur diar heer hi di nuurdfriisk jaarboker biaarbert fan heer hi bi di pedagoogisk hoogskuul ön flensborig frasch önerrocht dönen tams heer fuul fuar di töhopaarber me weest en uastfriislön maaket sa heer hi di interfriisk studentenraakin organisiaret en uk di biiki ön di stolbarig ön di gang braacht tams kām gur me jungi liren törocht en sa kür hi jam aaftinoch di friisk kultuur wat naier bringi hali en sen fliigerhalen diar dit militeer brükt heer fuar eeđer jaar fliigers en hüüvskrüüwers tö lukin di halen uur sent sa gur üs ek muar nütet ja staan öner teenkstairensküül aurdat dit senerlig bechningen sen dat amt fuar teenkstairensjuts heer biskrewen wat aur di bechningen senerlig es en hurom di ek ofrewen uur skel di hali uur fan en gurt giwölbi deekt wat wan betonripen maaket es des ripen gung twerk en langs öner di aurskot hen ön di achtersir giar di aurskot rocht wat diiper dial üs ön di fuarđersir wat hentö nuurđen weeget di ripenkonstruktsjoon giar achtern dial bit hentö di grünj en fuar di forbining staan achtern betonstölpen twesken des stölpen es ek techtmüüret uuren achtern en bisirs sen önbechningen fuar litjer halen en warekstairen sa üs uk baarirümen en hüsjes en nuurđerwuch jeft et ek di hiili flechi es en gurt iirsern toor wat en iipen sküüv ken diarbi klapt dit töhop üs en ziehharmoonika aur des toor langs giar en lung reeg fan wininger ön di uastersir staant en önbechning me jen laag ön di süđer en weestersir heer dat wuchtigi önbechning tau laagen en diarbenen sen forskelig rümen sa üs kontoori warekstairen manskepsrümen tö finj ön di huken bitö di nuurđerwuch sen gurt torner söner wininger önbecht en des haa sa tjuk aurskoten dat em diar üp uk kanuunen henstel en diarme sjit kür aur hali es jit senerk dat di ek langsen söner nuurđerwuch wesen es di jest jaaren ging fan biiring siren ombi meeters wuch fan di huken wech en aur dat waarskiints holten toor ging uk müürstiiner langs iin ön des wuchstrip wiar soks wininger iinbecht en bisirs dat toor wiar fjuur wininger ön ark sir ön di torner wiar jerer düüren en wininger langs aur di hali gung fjuur wuchtigi iirsendraiers hen wat boowen ön di meren spüt töhoplaap aurdes falt dat taak fan di knip tö biiring siren of twerk tö des draiers sen mener tjuk draiers iinbecht wat di kraam wat stabiiler maaki dat toor es fuar t miist lik becht üs dit fan hali en sa jeft et diar uk niin nuurđerwuch üs em deling weet es hali ombecht uuren aurdat et me dat toor fan numer sa gur ging aur t toor langs giar en lung bjen fan wininger hurfan di hiili hali höör leecht fo ön di süđersir sen hok önbechningen tö biluki wat jen laag haa des sen üs warekstairen en litjer halen ön di gang wesen ön di uaster en weestersir sen önbechningen me tau of muar laagen tö se en des sen fuar di forskeligst saaken nemen uuren üs uk bi hali jeft et tau wuchtigi torner me tjuk taaken fan beton hur em me kanuunen fan sjit kür wan bütlöning fliigers kemen wiar halen fan des gurthair sen deling noch ek muar tö bitaali wat uk me di āpskailig hoog lönprisen üp söl töhophingt di aart fan di bechningen kumt fan di twuntiger jaaren en senerk di konstruktsjoon fan di düüren es sa gur dat di aur bal jaaren sa gur üs ek foranert uur di halen sen bit hentö ön di gang wesen en paset uuren önlaagen üs di heitsung en hok üđer kraam skel bluat döörluket uur en da weđer ön di gang kum dat ruar krüts heer di hali bit hentö di uurs fan üs laager binütet en ja wel di plaats ek hol töbeekdö di büürfööger wel di hali hol üs katastroofensjutshali haa em kür al ütprobiari hur gur dit giar wan em hok hönert liren ewakuiari skul di halen lii mal zentraal üp söl wan di füürweer hali nem en dat ruar krüts hali da kür em aural rocht gau henkum en da es dit jit ek bluat en fraagi aur t jil em kür diarme uk weegi dat em me san teenkstair wat gurs bigen ken di plaats kür da jit üs parkplaats fuar t engelsk kiino of di sporthali gung sa dat em döör dat biotoop wat fan dit lön jit uur skel hentö dit of des spatsiari kür wan uk ek klaar es weđer dat kiino staan bleft di sporthali heer di gimiindi al aurnemen wan di teenkstairen diar staan blef da kür ja fan jaar ual āpgaav fuar di rusen üptöpasi hentö en lik sa wichtige āpgaav kum üs bolwerki töögen spekulanten me help fan di bechningshof ön weesterlön uur t möögelk en maaki beeter skelter hali waar fan di gimiindi söl āpaarbert en uur nü fuar di katastroofensküül fan dit drk nütet di gleesen leechtliist aur di düüren ön nuurđen sen wech en di klöör fan di düüren waar uk foranert ön di listi fan di kultuurteenkstairen ön sylt ost sen ali teenkstairen āpskrewen wat ön di gimiindi söl tö finj sen di tērpsnaamen staan diarbi ofskrewen di skelter mut em uk fan priwaati teenkstairen maaki tenkstairengisets fan sleeswig holstiin di marinesiedlung es wan t militeer becht uuren dit wiar fan di er bit hentö di er jaaren en di uuningen wiar fuar di aarberers bi t militeer wan di bundsweer fan söl wechging heer dat klm kommunales liegenschaftsmanagement di hüsen aurnemen dat di uuningen förter tö sölringer önberen uur kür di hüüsinger sen langsen en bet senerk wesen nü ken di sa gau uk ek ofreten uur aurdat di öner teenkstairensjuts staan eestlun amtelk republiik faan eestlun üüb eestnisk eesti an eesti vabariik as en lun uun a nuurduast faan euroopa uun a nuurd an a waast leit at uastsia an uun a uast ruslun at lun hee lidj janewoore at hoodsteed as tallinn eestlun leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi aachtsis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä tau lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä letlun an det kurtst km mä rüslun diald a eeg faan eestlun bi de uastsia as km lung an lingt faan a mös faan de narva struum uun a nuurduast tu nai bi metsapoole uun a süüdwaast de lingst struum uun eestlun as de vhandu struum wat sin kwel uun a süüduast faan t lun hee a struum leept tu a nuurduast iin uun de lämmijärv of warem sia eestlun hee bluat letj berger de huuchst berig faan t lun as de suur munamägi of grat ai berig wat uun a süüduast faan t lun leit an m huuch as dön fjauer gratst eilunen faan t lun san saaremaa km hiiumaa km muhu km an vormsi km dön tjiin gratst steeden uun t lun san at lun hee lunkreiser üüb estnisk maakonnad uun det juarhunert wurd at nuurddial faan denemark an t süüddial faan t lun faan de tjiisk orden besaatet efter de liifluns krich wurd at nuurddial dial faan sweeden an at süüddial dial faan poolen uun det juarhunert fool at süüddial oner sweedsk kontrol faan tu de iarst wäältkrich wurd at eestlun faan daaling dial faan rüslun a nuurddial faan t lun wiar det eestlun guwernement an a süüddial wiar dial faan det liiflun guwernement uun de iarst wäältkrich wurd at lun wurd faan det tjiisk armee besaat eestlun wurd febrewoore suwereen det rocht suwereniteet faan eestlun wurd uun a freihaidskrich jin t sowjetrüslun wonen a stridjen begand nofember üüs at sowjetrüslun narva uungreeb för t iarst hed jo eesten üüs uk leten an leeder de tjiisk baltisk lunsweer diar uun t lun efter t aanj faan de iarst wäältkrich ferblewen hed am at lun jin a rüsen weeret a eesten fing halep heerbi föör faan finlun sweeden an denemark al trii lunen säänd trupen an uk fersurginggüüder faan t sia holep det royal navy a eesten am jo föör t rüs floot tu bewaarin oner t feering faan generool johann laidoner loket a eesten a rüsen al tu aanj janewoore faan t lun tu driiwen faan tu wiar konstantin päts president faan t lun at lun wurd faan t sowjetunioon an faan faan tjiisklun besaatet det wiar üüs det eestnisk ssr dial faan t sowjetunioon faan tu do wurd at lun weler suwereen det wurd mei lasmoot faan det europeeisk unioon a president faan t lun sant as kersti kaljulaid die regionen erhalten einzelne buchstaben und die départements zweistellige zahlen bis die der nummerierung der départements nach dem alphabet entlehnt sind ausnahme bilden hier die übersee regionen départements sie erhielten wie die übersee gebietskörperschaften zwei buchstaben nach ihrem jeweiligen iso code die bezeichnungen für die korsischen départements a für corse du sud und b für haute corse erklären sich daraus dass die beiden départements zeitweise zu einem zusammengefasst waren das die nummer trug alle geocodes wurden am september bereits von der association franaise de normalisation afnor festgelegt und mit der iso lediglich international standardisiert sie finden auch noch bei den kfz kennzeichen verwendung det sjiisk keiserrik hää faan bit bestenen hat wiar en konstitutjunel monarchii könang wilhelm i faan preuen as di janewoore üs keiser faan sjiisklun ütjrepen wurden nuurd an süüdsjiisk stooten hed jo tuföören tuupslööden an en kriich jin frankrik wonen det wiar di began faan en sjiisken natjunaalstoot det sjiisk rik ging oner mä di iarst weltkriich det keiserrik wiar en ferbinjang faan bundesstooten a hansestääden hamborag breemen an lübeck hed hör aanj ferfaadang an elsa lothringen wiar direkt di keiser onersteld tu t könangrik preuen hiard a prowinsen pommern waast an uastpreuen poosen an schleesien uun t uasten hannover hessen nassau saksen an brandenborag uun a maden westfaalen an at rheinlun uun t waasten an schleswig holstian uun t nuurden di gregoriaans kalender woort daalang aueraal üüb a welt brükt hi begant mä det juar huar jiises krast bäären wurd an hää san nööm efter poop gregor xiii hi as uun t juar iinfeerd wurden an hää di juliaans kalender an flook öödern ufliaset üs leetst lun hää uk sjiina di gregoriaans kalender uun t juar iinfeerd det wichtagst ferbeedrang jinauer di juliaans kalender wiar dat a skregeljuaren genauer fäästlaanj wurd arke sjuard juar wiar nü widjerhen en skregeljuar man a juaren an do an so widjer wurd ütjläät a eerd dreit ham ei genau uun daar am a san an uk ei genau uun daar at san sowat daar an bi a gregoriaans kalender düüret det juar uun t madel daar det ment uun juar gont di kalender am ään dai ferkiard maike ossenbrüggen bēren andersen stürewen januwaari wiar en wüfhaur fan kairem fan ön wiar jü di fuarseter fan di söl ring foriining maike andersen kām fan en buernhofstair ön kairem me fjuur jungen jen fan höör brüđern wiar claus dochter andersen en dochter fuar diirtern maike ossenbrüggen fuan famiilii en bruarwening iin ön en ual hüs bi di kairemer gurtstig jü friiti di postmaister jan ossenbrüggen fan hamborig en jat fing tau dreengen nils en jörn höör man skul jest jens söl ring liir wan hi naa söl kām dit giar üđers ek fan kairems wanel vom kuhdorf zum kurort fing di ossenbrüggens jaar bruarwening maaket ja haa en appartement forhüüring iin ön jaar uunihüs aur lungi jaaren her jat uk en hüs bi di ingi ek olter fiir fan claus dochter sin hüs hur di dreengen uuni kür en hur uk uuningen fuar baariliren benen wiar des hüs jeet öner lenem likwel keempeti jü uk töögen dit ütforkoopin fan t ailön söl en diarfan jaav dit al wat tö lees maike ossenbrüggen her aur lungi jaaren hen me kreeft tö dön man jü aurjeet di aarber fuar spraak en brükdom diaraur ek bit töleest wiar jü uk iin ön höör forhüüringskontoor ön di gang jü wiar en mensk diar alis wat jü bigenti me lif en siil dēr sa üs dit uk ön di greevstiin fan nann peter mungard skrewen staant weđer jü wat bigent her da jaav dit niin töbeek bit dat klaar wiar mun dit slaaget her of efen ek wan wat ek slaaget her da wiar t fuar t miist ek fiir bit tö höör naist taacht bit töleest wiar maike ossenbrüggen en öndreft en en gurtem stem fuar di söl ring spraak jü fuan diaraur hen uk jit tir en bikömeri höör om en gitarenseminār hur di foriining di skiremherskep fuar aurnomen her diarfuar skreev jü jit ön di septembermuun en popenspöl tö dit seminār üp söl en sörigti uk diarfuar dat dit weeget waar maike heer forsoocht en rümi āp hurfuar jü aarbert her sa her jü fuarof al höör popiiren hentö di söl ring foriining dönen hok daagen fuar höör duar her jü me claas erik johannsen en jürgen ingwersen di taust en di trērst fuarseter fan di foriining bisnaket hur ling dit förter gung skel en alis üp sereln āpskrewen wat höör wichtig wiar iin ön höör forhüürings kontoor sörigti maike ossenbrüggen al ombi fuar en jungi wüfhaur diar höör aarber liir en leeterhen uk aurnem kür fuar di kofi eeđer höör lik her jü diarom böören dat bi di staal en mikrofoon staan skul hur di liren fortel kür wat ja me höör bilewet her sa ken em sii dat jü uk höör leest wai sa gingen es üs em dit langsen fan höör keent heer me respekt fuar di āpgaav man āprocht maike ossenbrüggen wiar sent iin ön di sölring foriining sent wiar jü di fuarsetendi diarfan jü heer masi komeedii me popen üp söl ring maaket fan höör kām di taacht di söl ring önerrocht tö bigen en kursus ön di wunter hur freemern en söl ringen di söl ring spraak liir ken des es al sent di tachentiger jaaren ön di gang en skuulmaisters wiar liren üs brunhilde hagge en erk uwe schrahé hat jeft diar en kursus fuar bigensters en jen fuar des diar al wat liirt haa fuar liren diar sa gaar niin tir haa heer maike höör uk jit en crashkurs üttaacht man des liren fuan fuar t miist uk diarfuar niin tir di kursi waar aur lung jaaren me en öfslütinj ön di uurs bislööten ön t jaar wel em man di popen daansi let di skuulsters skul komeedii me popen spöli theema wiar daagligs dai bi c p hansen skrewen fan birgit hussel diar di önerrocht nü aliining maaket masi heer maike ossenbrüggen uk fuar di brükdomsaarber dönen sa heer jü uk di drachtenker fuar jungen bi di söl ring foriining grünet aur maike ossenbrüggen kür em sii dat jü di aarber fan üđer liren aur di maaten hoog achtet hat wiar höörsalev fuar bal niin taacht tö skaar en nem höör tir diarfuar tömendst fuar en litj aurlech fan höör ideen sen masi iinrochtingen uuren wat lung waari kür bi maike ossenbrüggen diar jaa langsen fuul tö dön her kür em haa dat jü metjens fuul toonk sair en em wust gaar ek muar hurfuar da her em en kwart jaar fuarof en taacht her aur di jü höör früget her sawat kür jü gur iin ön haur bihual en da jens töbeek dö senerk wiar wes uk höör aart en sölring uurt tö forklaarin da wiar jü mener didakt üs fuulmuar en mensk diar di bidüüting fan harten forklaareti wat et meent sair jü da aaft maike ossenbrüggen kumt iin ön di film inselklang fuar faarwel maike fan renate schneider weder es en mensk fan üüs gingen wat wü jaa fan jung of keen en dit wiar maike ossenbrüggen bēren andersen wü sölring en uk en gurt diil freemern keen höör rocht sa gur ik salev haa höör keenen liirt üs ik tö skuul kām üs wü da üs jung lir di jit blö drachtenker her heer jü üüs uk al gur holpen bi dit ööwin fan di daansen en jü her uk al tö di tir maning gur ideen leeterhen heer jü da salev ön di drachtenker fan di wuksenen daanset üs em di ruar dracht weder leewentig maaket her priwaat her jü dit hiili jaar me di baasrigasten tö dön en uk dit maaket jü me lif en siil man likert her jü jit tir en maaket aur muar jaartiinten sölring önerrocht fuar di wuksenen fan di nowembermuun hen tö puask en diar wiar jü en kitisk skuulmaister bi di ofslütinjer waar da dit popenspöl iinbraacht en dit bistaant jit hen tö deling fuar höör sölring aarber waar jü da me di c p hansen pris ütteekent wiar jü al fuarseter fan di brükdomsütskot en waar da eeder peter müller di jest fuarseter fan di sölring foriining maike wiar en mensk wat langsen bliir wiar en fuul lachet en me höör hartelk lachin kür jü maning lir önsteek sa heer jü da uk maning saaken lik büch kür man töleest wiar dit lachin en di bliirhair ek muar sa frii jü heer salung töögen didiarem kraanker önkeempet man jü heer di keemp forleesen en es nü üp höör leest rais gingen wü altermaal ken bluat jit sii faarwel maike en maaki dit gur eike frese bēren ön muasem üs eike nielsen es en wüfhaur fan muasem jü snaket söl ring fan höör jungenstir ön eike frese heer di friisen jungensgaart ön kairem paset wat me di tau spraaken sölring en dütsk aarbert me di jungen uur diar aur di hiili dai söl ring snaket eike frese es me en jüngeri sester en en jit jüngeri brüđer ön muasem litjmuasem ön di buernstair fan höör aalern luudji en erika nielsen āpwukset di buern ön muasem wiar des diar di leengst tir söl ring snaket haa en sa kām jü gaar ek trinjom en liir di spraak uk üs pedagoogin heer jü fuar t āpbechning fan di friisk jungensguart ön kairem masi dönen en jü heer da uk höör spöören leten wan jü diar wech giar fuar höör aarber heer jü masi leedjis aurset en öner di uurter en ain lünskreft maaket dat uk aalern diar bluat dütsk lees ken di söl ring aurseetingen mesjung gen jü heer di saamling me hart haur en hun neemt sent es eike frese ek muar bi di friisenjungensguart man höör saamling es diar blefen bi di aarber me di jungens daansiker fan di söl ring foriining uur uk söl ring sjungen en diarfuar uur nü en diil diarfan digitāl āpaarbert aurdat di fuarlaagen fuar t miist me di skriifmaskiin en uk aaftinoch söner nooten maaket sen eike frese kumt ön di film inselklang fuar brunhilde hagge bēren jacobsen februwaari september wiar en skuulmaister fan kairem brunhilde jacobsen wiar dat taust jungen fan di bakermaister nikolai jacobsen en sin wüf dora bēren gantzel jü liirti baker en jü wiar di jest bakerwüfhaur üp söl wat en giselenbiskiir her höör jialer brüđer paul wiar ön di krich blefen en diaraur skul jü di bakerii ön weesterlön wilhelmstraat aurnem leeterhen es des bakerii forskelig bakern sa üs christoph thiele manfred thomas en diareeđer fan michael hubert aurnemen uuren jat fing tau jungen claus jochen en dürken ön di jest mai tooch di familii hentö kairem me fuul lefhair wiar brunhilde hagge fuar höör familii en uk fuar di sölring spraak ön di gang aur jaaren lung diar jü sölring önerrocht en skref komediisteken forskelig bokers skuulbokers en leedjis üp sölring me senerk formaak aurset jü uk boker fan autooren sa üs ephraim kishon brunhilde hagge kumt ön di film inselklang fuar di jöölboom öö kenkenbuum uur ön nuurđfriislön aaft tö di jööltir āpstelt diarfur haa di liren da niin tanenboom fuar t miist es dit en holten gistel hur üp söl fjuur leechter ön sit di krans wat diarön fast es uur sa üs üp aamrem fan boksboomtwiiger maaket di figuuren ön di jöölboom uur fan saaltjai maaket önern sen adam en eva me boom en slang tö se diaraur hingi forskelig diirter des sen fuar t miist en hingst en hün en en huan ön san jöölboom skel hol hok aapler hingi aaftinoch haa di liren drüget plumen diar ön wan üp aamrem swin kü sjip fuarkum da sen dit üp söl en hingst en hün en en huan ketinger üs üp aamrem kum üp söl normaalerwiis ek fuar di jöölboom üp söl drait fjuur leechter normaalerwiis staant di jöölboom iin ön en uuning iin di aamring naam kenkenbuum söl ring kinkenboom kumt kinken dat jeesesjungen fuar diarme kür dat jaar meent wiis wat höm üs en weel drait süüer aapler üs som liren ön jaar jöölboom hingi kür fuar süüer tiren staan uun skregeljuaren hää a kalender ään dai muar det as a febrewoore normoolerwiis as arke juar diar ham troch sjauer dial läät en skregeljuar a naist skregeljuaren san an so widjer a eerd dreit ham ei genau uun daar am a san at san sowat daar diaram hää a juliaans kalender a skregeljuaren iinfeerd leederhen hää am ütjfünjen dat a eerd ham ei genau uun daar am a san dreit at san sowat daar diaram hää a gregoriaans kalender fäästlaanj dat a hunerter juaren diar jo ei troch dial läät an so widjer nian skregeljuaren san sodenang düüret det juar efter a gregoriaans kalender uun t madel daar det ment uun juar gont di kalender bluas am ään dai ferkiard die codes wurden von der iso insgesamt viermal aktualisiert bzw überarbeitet zweimal und im ersten newsletter iso vom juni wurden ein schreibfehler behoben santa cruz de tenerife und bei zwei provinzen girona und lleida die alternative schreibweise der regionalen amtssprache hinzugefügt in der vierten iso bekanntmachung iso vom dezember wurde ein fehler bei der zuordnung der provinz balearen baleares zur autonomen gemeinschaft balearische inseln korrigiert im newsletter ii iso vom februar erhielten alle autonomen gemeinschaften die aus nur einer provinz bestehen einen von der provinz verschiedenen code auerdem wurden die spanischen toponyme der objekte in den autonomen gemeinschaften galicien katalonien und balearische inseln durch galicische und katalanische ersetzt weil allein diese offiziell seien gung miast jong lidj üüb oomram ütj tu hulkin diaram het di detsember üüb oomram uk hulkinj letj sköölen faan ferklääst jong lidj luup faan hüs tu hüs diar skel a lidj do räät hoker wel bääft jo skrabelken steget miast woort fraaget gongst dü noch tu skuul of komst dü faan sössaarep an a hulken nek of sköde at hood snaake mut jo ei wan s do käänd wurden san fu a hulken wat sweten of a ääleren uk en puns tuleetst wansket am enööder en seegent nei juar jodiar trii wurden kään wel aaltumaal üüb oomram ianerlei of s aran öömrang snaake of uk ei uk üüb fer woort hulket oober diar het det ütj tu kenknin an üüb fer woort muar süngen so üs bi rummelpott üüb fäästääg at iarst grat mandränke wiar en swaar sturemflud maden janewoore a janewoore san flook diker breegen so dat en graten dial faan nuurdfresklun onergingen as rungholt an sööwen sarkspalen uun a eedomshiird auerblewen san ual nuurdstrun an a halgen bi a hialer nuurdsiaküst skel bit minsken amkimen wees di janewoore as efter poop marcellus i näämd sodenang het det flud uk marcellusflud auer al ans üüb en janewoore uun t juar en swaar sturemflud auer a küst räänd wiar t uun t juar al det ööder marcellusflud bi t iarst marcellusflud as en graten dial faan waastfresklun onergingen an a zuiderzee as entstenen huar daalang at ijsselmeer as di nööm stäänt uk för en ööder swaar sturemflud at ööder grat mandränke uun t juar diar san nuurdstrun an pelwerem ütjenööder rewen wurden an at eedomshiird ging oner johann emil frank waar ön di februwaari iin ön sin grootaalerns hüs ön weesterlön üp söl bēren sin aalern wiar marie sofie bēren momsen fan horsbel en ludwig heinrich fran c k marie snaketi frasch en ludwig sölring sa wukseti johann en sin sester hannelore me platdütsk fan aalern s sir en me sölring fan mootji en gooki s sir āp üs hi friiti kām me sin wüf monika bēren zachariasen sölring weđer üs mooterspraak iin ön t hüs jat fing fjuur jungen uwe maike jens en corneelis johann frank es snetjermaister hi wiar ön di magistrat en stadtvertreter fan weesterlön aur tiin jaaren lung höl hi di prötji bi di biiki fan weesterlön johann frank heer di fjuur evangelien tö söl ring aurset ön t jaar fing hi di c p hansen pris daans beeter dat daansin kumt fan italieensk danza jialer ualhhoogdütsk uurt laikan laikin es en uurt fuar dit wan en mensk eeđer musik ön di gang es dat daansin es en rituaal en brükdom en uk en aart fan konst wat wat weeget hat jeft uk mensken wat jaar jil me des konst fortiini en üđer nem dit üs jaar sportaart di dochters en uk di haurdochters keen dat daansin üs en terapii hurfan di mensken dit beeter gung skel masi mensken daansi aurdat di forskelig saaken ek sii ken en da nem di dat daansin üs jaar uurter masi mensken ventiliari uk wan ja truurig of ārig sen des ken help sa üs dit uk bi musik es wan di diarfuar maaket of önjert uur em skel diarbi man ek auriit en let dit weđer dat em jit liirt me di swaarhairen klaartökum wan dit wat lechter giar üs em al lees kür uur fuar forskeligst grünen daanset en wan dit bluat töögen lüngwiil es wan wüfhaur en karming wat töhop lewi daansi da dö di des fuar t miist fuar jam tö weegi dat ja töhop wiis wel daansin ken uk brükt uur wan di üđer wat muar lest haa skel en kum me tö bēr en haa dit net meenachtler bi festi sa üs wan em me di skuul klaar es en ali proowen törochtfingen heer daansi di jung karminger en wüfhaurn aaftinoch töhop en somtirs meen di da uk dat ja töhophiir en lewi wel en üđer grün fuar t daansin ken wiis wan em en gurt fest heer en da es dit dailk tö biluki wat diar daanset uur sa üs uk bi brükdomsforiiningen of brölepen bi di söl ring foriining en üđer brükdomsforiiningen uur dat daansin brükt fuar di sölring drachten tö weegi en aaftinoch uk wat me di ual spraak tö maaki sa es di ek gans sa nii idee fuar di söl ring jungens daansiker dat di jungen bi t daansin uk di spraak liir skel diarfuar sen forskelig liren ön di gang en forsjuk söl ring uurter fuar di daansimusik tö skriif dat di jungen dit mesjung ken bi dat ritualisiariti daansin sa üs ön afrika en forskelig üđer kultuuren heer dit aaftinoch me religioon tö dön sa jeft et daansen wan em hol riijn haa wel en da daanset em fuar di gothair fan wat em meent dat di riijn maaki ken uk ön nuurđfriislön heer t sawat jefen jer di kristianisiaring wiar da uur uk jööl maaket en daanset dat nönt ārigs au t lön kum skul of wan di liren jaar gothair om help ber wel üs en sport es dat daansin gur duar di muskulatuur diarfuar dat em gur me jeremer en biin en me hömsalev aarberi liirt en dat em hömsalev beeter lik en āprocht hual ken em liirt diarfan uk tö liif dat em wat törochtfo ken fan en sport üs daansin uur em gur tö wai me hömsalev en liirt uk komplitsiareti saaken me hömsalev en di daansipartner tö maaki büünendaansin uur fan regissööri en choreogrāfen üttaacht des maalet da skelter me di forskelig daansifiguuren wat di konstdaansers da maaki skel diarbi sen des aaftinoch uk me alis ön jamsalev sa üs uk dat gisicht ön di gang sok steken uur ek langsen diarfuar maaket dat et dailk ütse skel somtirs wel di skriiwers jaar publikum uk wat weegi of forklaari em weet fan höölenmaaleriien ön indien dat al twesken en fuar kristus daansers diar wesen sen ön bhimbetka indien es sa temelk tö des tir en reeg fan daansers henmaalet uuren skelter en maaleriien fan jer aarten fan di hinduismus weegi di got shiva üs natraj wat di köning fan t daansin es ön indien jeft et uk di natya shastra di helig weetenskep fan t daansin wat tö sin tir ombi bit f kr dat wichtigst diaraur wesen es ön t antik egypten heer em rituel daanset di duar en dat weđerbērenuur fan di got osiris sen tö des tir āpmaalet uuren des daansen wiar sa swaar maaket dat di bluats daansers maaki kür wat dit liirt of studiaret her di ual ing greeken her en systeem eeđer jaar gothairen en eeđer dit wat jam bi di taachten sa döör t hart ging deling halt em homers biskriiwing fan dit daansin chorea iin ön di ilias ombi bit jaarhönert f kr fuar dat wichtigst popiir diaraur ekstātisk daansen wiar diil fan di dionysien diarfan sen leeterhen drama en komeedii uuren des wiar en aart fan teaater en bi des wiar aaftinoch en chor me diarbi wat me jeremer en biin wat weegeti diarfan es me di tir di bigrep choreografii wukset di muusi fuar chorlyrik en fuar t daansin es terpsichore weeget me dit symbool leier wat höör attribuut es daanset es langsen uuren en fuaral di buern haa üp jaar festi aaftinoch daanset diarfan es man ek olterfuul āpskrewen uuren en foranering jeft et ön t jer jaarhönert üs uk faini liren daansi maast dit uur da uk bi di fürsten en köningen moodi en da uur dit uk āpskrewen bi hof wiar da aaftinoch en hofdaansimaister tö finj en uk boker hur ling em rocht daansi skul uur skrewen diarme uur dokumentiaret dat dat daansin en diil fan t ādelig leewent uur di hoftechter fan francesco sforza antonio cornazzano bit skref masi boker en jen diarfan wiar dit libro dell arte del danzare ombi di danse basse wiar aur di hiili renaissance moodi dit wiar en prozesioonsdaans me faini beweegingen en gibaaren wat di wüfhaurn uk me jaar tjuk kluađern maaki kür wel önsen wiar da uk di pavane pfauendaans me en friimaaking fan aarten en wiisen kām ön t jer jaarhönert nii daansen kām uk en niin daans di danse haute hurbi em wat gauer ön di gang kām en hurbi uk sprüngen fuarkum kür en wichtigi hoogi daans wiar uk di italieensk gaillarde bi des daans skul em enachler ek muar langesn di hunen leengi en diar kür uk maal gaui stööpen en sprüngi fuarkum di gaillarde uur fuar t miist achter di pavane daanset bilefet wiar uk di volta des ken em iin ön di film elisabeth me cate blanchett üs elisabeth i gans gur biluki di karming drait bi des daans di wüfhaur en da nemt hi höör üp sin kneebiin üđer hoog daansen wiar courante allemande en gavotte jaarhönert wat mal wel leren uur di lewentig daansen fan di faini liren ön t jaarhönert wiar eeđermaaket fan di daansen wat di iinfacher liren her des wiar da jit en bet stilisiaret uuren dat di daansers jam ek tö nai bi di ārem liren fööli maast hur di daansen fan nemen wiar ön di taust hualev fan t jaarhönert kām di forskelig daansi kultuuren naier töhop en diarbi uur di uk wart sportlicher of spektakuleerer daansi skuulen önerrocht di ādelig liren en sa kür di wel leren daansen uk fan jen lön hentö en üđer jen drain uur tö des tir jef dit aural impresarios wat gurt fuarstelingen üp di biin fing bi des kām da uk konstaarten üs sjung rezitiarin en pantomiimi fuar en di rümen diarfuar uur rik ütstafiaret ön italien wiar de balli nēmt ön frankrik ballets de cour ön engelön wiar di maskenspölsters tö raaki hur di köningsfamilii aaftnoch mespölti üs en wichtig bok aur di daans fan di renaissance es di orchesographie von thoinot arbeau bikeent bosnien an hertsegowina kurt bih as en stoot uun süüduasteuroopa uun t uasten leit serbien uun t nuurden waasten an süüdwaasten kroaatien an uun t süüduasten montenegro sant at aanj faan a bürgerkriich jaft at tau regiuunen diar muar of maner autonoom lewe at föderatjuun bosnien an hertsegowina an at republika srpska diartu komt noch di brko distrikt a minsken uun bosnien an hertsegowina het bosniern man det san dach trii fulken bosniaken kroaten an serben kroaten an serben san katuulsk an bosniaken san moslems efter fool det lun jugoslawien ütjenööder a marts stemet a iinwenern för en aanjen suwereenen stoot di uk uun april gudkäänd wurden as man a serben haa diar ei mämaaget auer jo det lun ei apdial wul so kaam t tu en trii juar lungen kriich tesken serben kroaten an bosniaken di detsember ging di kriich mä det ufkemen faan dayton tu aanj daalang as bosnien an hertsegowina en diald lun uk wan t en gemiansoom regiarang hää drachten sen kluađer wat di liren ön bistemet plaatsen drai fuar tö weegi dat ja diar itüüs sen dit hingt töhop me folkloori en brükdom hat jeft üp söl trii forskelig drachten en blö jen jen es brün en di trērst es ruar wat üs sliiwen bikeent es jeft et fuar t miist gaar ek muar di wüfhaurn drai deling normaalerwiis bluusen öner jaar kaarteln di hüüv di kaartel di brök di bröken sen normaalerwiis lik fuar ali drachten rok bluus en skorteldok söl ring drachten fan om bit hentö deling eeđer renate schneider di ialst biskiir aur drachten es fan heinrich rantzau āpskrewen ön t jaar diar sen di drachten uk al üp skelter tö biluki jit beeter heer henning rinken di drachten biskrewen en dit wiar di drachten sen langsen foranert uuren di grünforem es man lik blefen tömendst bit hentö t jaar me di hanels skepsfaart kām di koptainsdrachten hentö di riker familien di wüfhaurn sen tö des tir me jaar karminger hentö di gurtstaten köört en braacht da faini tjüch me tüs hat es man dach tö sii dat di drachten mener uuren sen wan dit me di rikdom muar uur di wüfhaurn püntjet jaar drachten aaftinoch me gul di gul döpken ön di hüüven uur gurter sa üs uk di hüüven wukset sen di hüüven wiar töleest ombi cm hoog en dit wair al ek muar gur tö draien me di jaaren uur langsen muar diilen fan di drachten wechleten en dit wat aurblef uur tö di moodi önpaset di konstmaalers korwan en bracht saacht eeđer di ual dracht en braacht dit wat s finj kür hentö t museeum fuar dütsk folksdrachten ön berlin familjenstandsdrachten wiar üp söl ek tö finj man et jaav kluađer railen tö lik waar dat ruar kaartel drain wan gul üp di sliiwen wiar da uur dit smii nēmt üp sendai eeđer dat di man lekelk fan see tüs kemen wiar taach em dat broket kaartel des uur uk tö brölep drain di brir en uk di ualerwüfen draach dat gulkaartel di brir draach des uk di sendai eeđer höör brölep en da dör jü dit förter tö di naist brir üđers droch di wüfhaur dat kārdem en suurt rok hentö di wunter uur en pelzrok drain dit siist ön di aurgangstiren uur dat ülen of lenensmok öntain dit wiar en rok söner kraag wan dat gürtelbjen aur di rok drain waar wiar tö keenen we er di man üp söl wiar wiar hi tö see da wiar ditdiar bjen forstat tö lik waar di hüüv hur di sölwern döpken ön sit me en dok fordeekt di ual söl ring dracht me dit broket kaartel uur sent weđer drain di drachten uur nii maaket eeđer en ual jen wat em fünen her fuar t broket kaartel uur ruar wit en suurt stripel tjüch tö rolen maaket wat cm tjuk wiar des uur da eeđer di klöören bienachtler set sa üs dit aurlööwert wiar di sjiiwen fan di kaartel gung bit hentö di alemböög ja sen fan tjuk ruar ülentjüch siit di rechdiil es fan plissée maaket luki uk boowen iin ön di galerii di rechdiil fan di kaartel es en stek aarber fuar hömsalev jer heer em dat tjüch üp lechen lair töhopsiit kööket en achterön ön di baakaun drüchet leeterhen toog em di trerer weđer en di lechen bleev bit hentö deling skel em sin kaartel wiit henlii en achterön iin ön di baakaun drügi wan di tauet uuren es tö di dracht drait em kraagetsmok en kraagetsliiwen di rok uur me en ruar skaartelbjen fan ülentjüch of flanel töhophölen bi fet en biin drait em ruar höösen en des uur jerer salev prekelt di skuur skel suurt wiis en spungen haa di hüüv es fan pap becht jü es fuarn rund en uur hentö achtern flaker di hüüv uur me suurt samet bitain normaalerwiis es jü cm hoog boowen om di kant uur rundi sölwerdöpken fastmaaket di jungensdracht es bluat en wit rock hur em di kaartel aurhen drait tö jaar friimaakin droch di faamen jerer en haurbjen wat lik sa hoog wiar üs di hüüv des haurbjen wiar trinjom me en techt reeg fan mesingknopen biseet en dracht fuar karminger jaav dit jerer ek dit uur uk ek foranert üs di blö dracht ütdönen waar di karminger droch da koptainstjüch di idee en blö dracht tö maaki her hok wüfhaurn fan di nuurđtērper des dracht en uk di brün dracht wat jerer aaftinoch fan ual wüfhaurn drain waar ken em uk deling tö se fo senerk di blö dracht uur aaftinoch drain en di brün dracht hingt bitö en eeđeraarbert ruar dracht bi di söl ring foriining a wil hingst equus ferus as en slach faan a hingster equidae al föör auer juar haa a minsken hingster häälen an tu en hüshingst equus ferus caballus aptaanj diar as man ään onerslach di noch üs wil hingst täält an det as a takhi of przewalski hingst equus ferus przewalskii en öödern onerslach wiar di tarpan equus ferus gmelini of sylvaticus hi as uun t juarhunert ütjstürwen di sorraia hingst uun portugal an det exmoor pony lewe uk noch temelk natüürelk aal jo ööder hingster diar daalang lewe kem faan equus ferus caballus uf e f caballus e f przewalskii e f antunesi e f arcelini e f ferus e f gallicus e f germanicus e f latipes e f piveteaui e f taubachensis biiki aa biakin fe biikin mo biikebrånen es en nuurđfriisk fest hat uur tö piđersinj februwaari fiiert di biiki es en diil fan di söl ring aart en wiis wat üs di bigrep fuar brükdom bikeent es dat uurt biiki kumt fan engelsk beacon of dütsk bake hat meent sa fuul üs teeken en gurt leecht teeken piđersinj es jaa di inj fuar piđersdai en katoolsk fiierdai wat eeđer di hilig petrus petri stuhlfeier februwaari nēmt es uk üp di deensk nuurđsee ailönen keent em pers awten ark tērp heer en ain biiki en trinjom dat jöl jeft en masi önerhualing ön hok tērper üp aamrem uur teaater spölet sjungen en daanset en üp söl en üp di stolbarig uur önspraaken hölen achterön jeft et greenkual tö iit al fuar di kristelk tir haa di mensken biiket fuar di wunterspook tö forjaagin ön t en jaarhönert haa di ailönsfriisen jaar tüs faarwel sair aurdat ja luas skul en walfeski fang tö des tir her em ek olterfuul holt en sa wiar ditdiar jöl fuar t miist ek olter gurt deling sen di jölen wat gurter en ja uur uk muar ön t benenlön üs bi strön maaket bi delings biiken uur tanenboomer bosker en uk gurter boomer forbrent boowen üb di biiki kumt üp söl en ten en wan di dialfalt da es di wunter fuarbi üp aamrem en föör kumt en piader dütsk peter üp di biiki dit es en broket strepop dit wiar jer noch sa meent dat em di poop petrus sin eeđerföliger en di katoolsk sērk ek haa wel deling heer di piader ek muar fuul tö sii dit dechting biiki fan jens mungard bandix friedrich bonken uun t ääler böle näämd mei üüb a grööd april uun foortuft wiar en skuulmääster an lewet sin jongensjuaren üüb a nääs an leederhen üüb oomram üs bandix trii juar ual wiar skebet hi mä sin aalern faan a grööd tu nuurderhörn üüb a nääs diar auernaam sin aalern en büürsteed diar bit sted bandix san aatj wiar broder bonken büür an uk skuulmääster för a jongen üüb a nääs hi stoorew efter t freimaagin wiar bandix halper bi a skuulmääster uun enge faan bit wurd hi tu n skuulmääster ütjbilet uun t seminaar faan tondern ging er tu neebel üüb oomram an wiar diar skuulmääster an köster hi wiar man iarst juar ual wurd er panjuniaret auer hi knaap noch luke küd hög juaren leeder wiar hi blinj di nööm böle füng bandix üüb oomram det ment so föl üs unkel sin leewent loong strääd er för a krastelk gluuw an at fresk spriak efter sin panjuniarang wiar böle weder föl üüb a nääs ging faan hüs tu hüs an hääl biibelstünjen uf hi wost föl biibelsteeden ütj at hood sodenang küd hi sin stünjen uk üs blinj maan ufhual stürwen as er uun foortuft huar hi üüb besjük wiar at julflud wiar en swaar sturemflud uun a naacht faan a tu a detsember bi en swaaren nuurdwaast sturem kaam t bi a hialer nuurdsia küst diartu dat flook diker bruch faan a neederlunen auer sjiisklun bit denemark as föl lun onergingen alian tesken tondern uun t dojütidjs hertoochdoom schleswig bit emden uun uastfresklun drinket amanbi minsken uun a neederlunen wiar t amanbi a lidj küd jo ei halep auer di sturem uk uun a naacht faan a tu a detsember widjer rooset di gratst komer kaam auer a minsken uun t groofskap oldenburg uun t herskap jever duaden uun t lun kehdingen an uun t föörstendoom uastfresklun uun butjadingen as knaap en traaden faan a minsken drinket bandix friedrich bonken wan hi ialer wiar uk böle nēmt mai üüb gröödi april ön faartuft wiar en skuulmaister sin jungenstir her hi üp lungnöös leeterhen giar hi hentö aamrem üs bandix trii jaaren ual wiar faarti hi me sin aalern fan gröödi hentö nuurđerhörn üp lungnöös diar aurnem sin aalern en buernstair wat bit ön bidreft blef bandix sin gooki wiar broder bonken hoken buer en uk skuulmääster fuar di jungen üp lungnöös wiar broder bonken storew ön t jaar eeđer t friimaakin wiar bandix helper bi di skuulmaister ön enge fan bit liirti hi skuulmaister ön t seminār fan tondern gair hi hentö neebel üp aamrem en diar wiar hi skuulmaister en köster di naam böle fing bandix üp aamrem dit meent sa fuul üs unkel sin leewent lung aarberti hi fuar di kristlichi gloov en di friisk spraak bandix bonken es ön faartuft storewen huar hi tö bisjuk wiar kwadraatmeeter es en maat fuar di gurthair fan en areaal en kwadraat wat m lüng an m breer es heer di gurthair fan kwadraatmeeter m of uk qm des kür man efen sa gur cm meeter lüng en m breer wiis da reeknet em bluats m x m m jir sen forskelig si maaten biskrewen wat em fuar areaali brükt di kwadraatmilimeter teeken mm of en milimeter tö t kwadraat ist di plaats wat en kwadraat brükt hurön ark sir di kwadraat tsentimeter teeken cm of en tsentimeter tö t kwadraat es di plaats wat en kwadraat brükt hurön ark sir di kwadraat deetsimeter teeken dm of en deetsimeter tö t kwadraat es di plaats wat en kwadraat brükt hurön ark sir dat maatengisets sair barn ar und hektar mut ön dütsklön österrik en di swaits jit brükt uur man ek fuar alis dat barn mut bluats bi di kern en atoomfüsik ar und hektar mut bluat fuar grünj öf lönsteken brükt uur en ar es dat maat fuar dat areaal wat em heer wan m bi t multiplitsiarin fan leengdi en breerhair ütkum en hektar es fuar liren wat me kwadraatmeeters ek ful bigen ken sa üs buern en hektar es dat maat fuar dat areaal wat em heer wan m bi t multiplitsiarin fan leengdi en breerhair ütkum en kwadraatkilomeeter es dat maat fuar dat areaal wat em heer wan m bi t multiplitsiarin fan leengdi en breerhair ütkum dat iinfachst es dit wan leengdi en breerhair lik gurt sen dit meent da m x m m km papeln populus waaks miast üs en buum enkelt slacher uk man üs en bosk an wurd brükt för holt papiir an energii jo hiar tu t famile faan a wilagplaanten salicaceae p adenopoda p alba p afghanica p alaschanica p amurensis p angustifolia p baicalensis p balsamifera p berkarensis p cathayana p charbinensis p ciliata p davidiana p deltoides p euphratica p fremontii p glauca p grandidentata p girinensis p guzmanantlensis p haoana p hastifolia p heterophylla p hsinganica p incrassata p iliensis p koreana p laurifolia p luziarum p mainlingensis p manshurica p maximowiczii p minhoensis p nakaii p nigra p pamirica p pilosa p platyphylla p przewalskii p primaveralepensis p pruinosa p pseudoglauca p pseudomaximowiczii p pseudosimonii p qamdoensis p qiongdaoensis p purdomii p rotundifolia p schneideri p shanxiensis p sieboldii p simaroa p simonii p suaveolens p szechuanica p talassica p tremula p tremuloides p trichocarpa p trinervis p tristis p ussuriensis p violascens p wenxianica p wilsonii p wuana p wulianensis p xiangchengensis p yatungensis p yuana p yunnanensis p acuminata p beijingensis p berolinensis p brayshawii p canadensis p candicans p canescens p gansuensis p generosa p glaucicomans p hinckleyana p hopeiensis p jackii p jrtyschensis p moskoviensis p ningshanica p petrowskiana p pseudotomentosa p rasumowskiana p tomentosa p vernirubens p wilsocarpa p woobstii p xiaohei p xiaozhuanica senerk di friisen en di ailönsfriisen dö fuul fuar jaar brükdom en diartö jert uk jaar ual spraak ön di drachtenkeren uur folklooridaans fan forskeling lönen daanset di meföligers drai fuar t miist drachten fan ual ing tiren hat jeft trii forskelig sölring drachten di jungens daansiker raaket jens ön di week fuar tö ööwi di musik uur fan en hunharmonikaspölster en maningmool fan en gitarispölster maaket somtirs kumt di musik uk fan di maskiin wan di ker en āptreer heer da fo di jungen jaar draachten ön ja daansi tö n bispöl bi t museeums fest fan di söl ring foriining of bi brölepen wan di wii iin ön t museeum es ali tau jaaren daanset di ker bi sylt tanzt söl daanset dit es en fuarsteling fan muar üs twuntig keren wat üp söl daansi ark trērst jaar es en töhöpkumst fan ali friisk lönen üp heliglön diar faar di daansikeren altert hen fuar en weeksjen ön di maimuun di drachtenker fur di jungen waar ombi fan maike ossenbrüggen grünet eeđer heidi holst marts di ker drait di drachten wat eeđer kluađern fan bit nii maaket sen di söl ring daansiker me di wuksenen heer meföligers hurfan bit liren medaansi hat jeft diar bluat tau karminger di ker wel hol muar daansers en fuaral karminger haa bitö höör aarber üs daansiker representiaret di ker uk söl en di söl ring foriining ön di hiili warel diarbi uur di dailk drachten drain fuar t miist sen di daansen fan nuurđeuroopa en des uur töhopstreken fuar dit wat di daansers törochtfo ken di ööwingen sen jens ark week en di waari bit tau stünen di ker es al hentö forskelig stairen ön dütsklön wesen hur üđer brükdomsforiiningen en daansikeren raaket waar di daansers sen man uk al hentö t europeeisk bütlön wesen sa üs ungarn tschjechien holön denemark en frankrik ön t jaar wiar ja hentö new york hur di german american steuben parade wiar hat jeft bikeentskepen me forskelig daansikeren en di söl ring daansers sen aaftinoch gasten bi daansi en drachtenfesti hat jeft uk üp söl en drachtenfest hur di üđer keren nöörigt uur hen tö kum dat st jubileeum fan di ker ön t jaar waar töhop me forskelig foriiningen fan söl fiiert ön t jaar wiar uk dat füfst söl ring drachtenfest en aur daansers fan sleeswig holstiin en denemark kām tö bisjuk en gratuliari ön t jaar kām di st gibuursdai töhop me dat jubileeum fan di stat weesterlön en da wiar üp di promenaadi aartig wat luas aur trii daagen giar dat sokst söl ring drachtenfest ön t jaar hen hat kām töhop me di st gibuursdai fan di söl ring foriining gasten wiar fan t hiili dütsklön di nederlönen en denemark kemen bitö di aarber fuar di söl ring foriining sen di drachtendaansers uk meföliger fan di landestrachten und volkstanzverband schleswig holstein bi di shhb schleswig holsteinischer heimatbund sa üs bi di nuurđfriisk foriining diarfan kumt dat ja fan des foriiningen tö daansi en drachtenseminaari sa üs uk tö workshops nööriget uur ön di januwaari fan t jaar giar di skuulmaister fan di jungens daansiker hentö di grünskuulen ön töhopaarber me di söl ring skuulmaister fing di jungen wat aur t daansin weeget des skuulmaister maaket uk forskelig teksti klaar wat di jungen da lees ken sölring önerrocht es manigfaltig en bert en hiil reech ön möögelkhiaren jungen liir ark üp forskelig art en wiis en sa es dit beeter ön projektönerrocht forskelig saaken tö jen teema üttödön tö ark teema jert sa wat tö skriiwen en leesen fuar danen jungen wat aur spraak liir loogisk reertial fuar di matematiker āpgaawen tö n teeknen en klepen fuar jungen me forstand fuar rüm musikaalsk saaken en wat tö n beweegen āpgaawen fuar enkelten of muaren tö n teenken snaken of spölen tö di forskelig iarler jeft dit fuarskelig swuar āpgaawen ön min önerrocht bigen wü töhop en teenk di uurter fan t leestmol of liir niis achterön aarberi wü manigmol wat töhop man wes jeft dit en tir hur di jungen fuar jam aarberi alining of me hoken ön di jest en taust klas liir di jungen dit jit miist aur spölen en leedjes wü snaki aur skelter en saaken en di jungen finj lecht uurter en skelter üp aarbersblerer weđer di jungen maali bastli forbinj en forglik leeter ön di treerst en fjorst klas kum setninger texte en dialoogen diartö ooft jeft dit en aarbersplaan hur di jungen iindrai wat ja skafet haa sa sjocht em hurfuul wat jat tö teema aarbert haa dit leest fan ark stün es di faarwel leedji hat jeft nü jens ek sa fuul forskelig materiaal fuar sölring tö koopen en sa besörigi ik mi dit fan forskelig staiđer leedjis jeft dit al of ik aurseet wat wat paset di aarbersbleerer maaki ik salev of aurseet hoken dit ken wiis dat ik diartö fan üđer spraakönerrocht nem of uk üt di sachunterricht tö bigen kum āpgaawen weđer en weđer sa dat di jungen waker weet wat tö dön es miist jeft dit tö di teema liispölen sa üs doomiinoo triimiinoo me triihukig uurterkaarten of memoorii wü erfinj diilwiis salev buurterspölen man uk krais of markspöln mai di jungen hol salev di gurten dit wichtigst fuar di sölringönerrocht es wat fan di kultuur fiirertödön en di jungen jen fremer spraak me spaas naier tö bring ark wunter uur kursi fan di söl ring foriining önbeeren diarfuar heer em diar normaalerwiis tau skuulmaisters wat fuar t miist iinfach söl ringer sen wat di spraak keen jen kurs es diarbi fuar bigensters en di üđer jen es fuar liren wat al en bet snaki ken hentö di uurs uur di kursi ofslööten en da jeft et en ofslütinj hur di skuulsters komeedii üp sölring spöli a tidjen men det feranerang faan a siapeegel tesken huuch an liachweeder wan t weeder fäält het det ääb an wan t weder sticht het det flud uun t madel maage a tidjen uun a grat ooseaanen man en ferskeel faan cm ütj bi enkelt küsten an uun enkelt bochten staut ham det huuchweeder oober bit auer m ap uun nuurdfresklun leit at tidjenhööchde miast tesken an m diarbääft steget at grawitatjuun of uk swaarkrääft tesken eerd san an muun uk jo ööder planeeten uun üs sansüsteem haa diarmä tu dun oober det krääft wat faan jo ütjgongt as knaap tu marken det krääft faan a san as sowat hualew so grat üs det faan a muun a san as föl grater an hää sodenang föl muar grawitatjuunskrääft hat as oober uk föl widjer wech an so reegelt ham det weder troch det dreien faan a muun trinjam a eerd woort det weeder en betj efter bütjen trakt so üs wan dü en glääs weeder am ham salew dreist wan san an muun uun ian rä stun woort det krääft starker do haa wi springflud di euro tiaken code eur as sant di janewoore det amtelk münt faan a eurozone det san uuntesken faan jo lasmootstooten faan t europeesk union stant uastenrik belgien estlun finlun frankrik griichenlun irlun itaalien letlun litauen luksemborag malta a neederlunen portugal a slowakei sloweenien spoonien sjiisklun an zypern andorra monaco san marino an watikaanstääd kosovo an montenegro brük di euro pasiif det ment jodiar lunen brük ofisiel di euro san oober ei lasmoot faan a eu denemark hää en münt mä en fäästen wakselkurs jinauer di euro ään euro bestäänt ütj cent diar san jilstaken mä an cent an mä of euro jilskiiner jaft at mä än euro a jilstaken haa en koord mä waasteuroopa üüb a föörsidj bääftüüb hää arke lun sin aanj bil en iirsenbaan es en forkiirsmerel wat me iirsern weelen üp iirsern sjiinen köört di iirsern weelen ruli ek sa swaar üs gumiweelen üp straaten fan asfalt of beton diaraur uur tochen maaket wat fan lokomotiiwen tain uur des tochen ken mal lüng uur aurdat di niin swaarhairen me plaats fan üđer mensken wat tö fut me rad of auto önerwai sen keen dat wecht fan san toch ken lecht maal t uur lung güter tochen transportiaret uur fuaral mensken en swaar saaken sa üs uk wainer ön di autotoch ön t jaar waar di baanhofstairen muasem en kairem automatisiaret diaraur jeft et en video ön nuurđfriislön es di marschbahn önerwai wat fan hamborig hentö weesterlön giar dit es en persoonentoch naiforkiir wat ombi ark stün hentö hamborig of weesterlön köört uk ön di marschbahn önerwai es di intercity toch wat köken en fiirsnaker me üp wai heer bi di intercity jeft et uk kurswainer wat ön naibel achter en toch fan di neg niebüller eisenbahn gesellschaft priwāt iirsenbaan kum en diarme hentö daagibel tain uur normaalerwiis skul di uk gauer wiis üs di naiforkiir man dit slaaget ek rocht aurdat dit me di kurswainer langsen en bet waaret en da skel des tochen uk jit ön itzehoe üđer lokomotiiwen haa aurdat diar di wiirenmasten fuar di elektroloks töjen sen dit waaret uk en bet jüürer es dit man dach wan em san toch nemt aurdat jaa sa fuul komfort diarbenen es fan hüsem gung uk tochen hentö kiel en st peter ording des sen fuar t miist litjer tochen wat fan tau driifwainer töhopset sen sa üs di bombardier talent ön di marschbahn sjiinen köört da jit di autotoch wat fan naibel hentö söl giar di iirsenbaan köört me forskelig lokomotiiwen maskiin elektrisk stroom kumt fan boowen wiiren ön masten bit hentö kw ön nf niin stroomwiiren diarfuar gans gaui tochen sa üs di ice haa uk maal kw en muar diesel hydraulisk lok dieselmaskiin öndreft aur draimoment wanelers bit hentö kw ön nf me ombi kw önerwai modeli diesel elektrisk lok dieselmaskiin drift generator ön köörmotooren elektrisk bit hentö kw ön nf twesken en kw önerwai modeli di persoonentochen fan di nob nord ostseebahn haa normaalerwiis wainer me stööler fuar mensken diarbenen dat wecht fan san toch es ombi tenen lok bit t ark wain bit t jens me langs transportiaret uur diarme mensken me x kg t wan muar plaats brükt uur sa üs wan en toch ütfeelen es of wan olterfuul liren meköör skel da nemt di nob fjuur wainer diartö sa dat mensken sitplaatsen fo ken di kuurter tochen uur fan di siemens er t kw of di mak de t tain fuar di leenger tochen uur normaalerwiis di de me kw nomen des sit da normaalerwiis twesken di jest soks en di leest fjuur wainer di nob tochen sen wendetochen dit jit dat di ek omdrai brük fan hamborig uur di toch normaalerwiis tain töbeek uur di fan di lok skoowen di intercity tochen haa bit wainer fuar ombi bit mensken dit kumt aurdat jen wain aliining fuar köken en bistro menomen uur des tochen uur fan tau lokomotiiwen tain aurdat jen diesellok aliining ek di stroom fuar di toch maaki en uk jit km h köör ken di intercity tochen uur fan tau br tain kw sa dat dat wecht rocht nai bi bit t kumt intercity tochen kür normaalerwiis uk wendetochen wiis man dit giar noch ek aurdat jaa tau lokomotiiwen menomen uur sa köört di intercity langsen hentö tinem en töbeek dat di loks weđer naa fuarn kum ken ön itzehoe fo di intercity en elektrolok aurdat diar di wiirenmasten luasgung driifwainer sen lokomotiiwi en wain töhop ja haa bit stööler en bit plaatsen hur em stuun ken dat wecht fan san driifwain toch es twesken en t en di motooren fan di tau wainer sen ark me kw ön di gang bi g diesel fuar di kw en stün sjocht dit günstig üt wan em biluket hur fuul liren diarbenen meköör ken driifwainer jit aaft vt verbrennungstriebwagen des jeft et me automatik gitriibi of uk diesel elektrisk di salev driifwainer uur uk fuar riin elektrisk öndreft becht ön en autotoch ken em bluat iin ön di ain wain sit hoken me motoorrad meköört di kumt iin ön en gepäck wain me hur hi uk sit ken dat wecht es ombi t me autos uk muar en fuar jen tour fan naibel hentö weesterlön uur liters diesel brükt sair di baan autotochen uur ek üs wendetochen brükt mesken giar dit me di waggons ek ark taust autotoch m lüng fiirens aur t swaar uur hentö tinem skoowen en weđer töbeek tö di baanhof dat di loks fuarn henkum dit kumt man uk diarfan dat üp di rocht sir wan em hentö di baanhof ön weesterlön luket di rampi bluat diarfuar giar dat di autos fan di toch köör ken en ek menomen uur ken üp des sir es niin plaats hur autos teef ken dat di üp di toch köör mut en bitaali ken di liren diar uk ek des gifalt da di mesken baan ek rocht ön naibel kür wendetochen wat bringi diar sen tau rampen hur em ön en fan di toch köör ken diar köör di loks man jit jens fan fuarn wat achtern uur tö achtern wat fuarn uur me di autotoch ken dit uk maal gifiarelk uur wan em me en önhanger ön di flachwaggon meköört diar uur di wainer ek fuarwiarts menomen en diarfurar sen di autos ek becht fan des sen uk al liren duar blefen di autotochen uur fan tau br tain kw töhop somtirs sen dit uk trii of bluat jen dit wel em al leenger foraneri man bit nü sen bluat forskelig loks ütprobiaret uuren wan di persoonentochen tö leet sen da kumt dit aaftinoch fan autotochen wat tö leet wesen sen ön di waggons wat di intercity me heer ken em ek sa iinfach me rulstööl iinkum dit staant noch ek iin ön t komfortpakeet bit hentö heer uk ali naforkiirstochen trapen dit wiar sa lung üs di dütsk baan db diar köörti ön üđer bundslönen heer di db man uk moderneri waggons bi üüs slit ja noch lefer jaar ual kraam āp uk di ialer wainer fan di nob brükti flex waggons waarskiints jit fan di ddr sen sa becht üs di ual kraam fan di db ön t jaar diar haa ja di marschbahn fuar jaaren aurnomen heer di nob man nii raisi tochen koopet hur em binai söner help me en rulstööl iinkum ken bluat fan di baanstich skel em help haa en kum aur en graav fan cm di driifwainer sen binai lik sa gur becht man iin ön di raisitoch waggons sen di toiletten wat gurter becht di leengi man dach jüst sa efen hen di iirsenbaan es al wat ialer en sa jeft dit uk tochen en lokomotiiwen wat nii of ual sen des sen da forskelig gau forsööpen of gurtem di laangsomer tochen sa üs kraam güter tochen en autotochen köör bit km h di sjiinen ön nuurđfriislön sen fuar bit tö km h töleten des gauhair uur fan ics en naforkiirstochen utnütet gauer sen tochen üs di ice ken bit tö km h uur ön spanien es jen fan di gauest tochen önerwai di ave alta velocidad espaola spansk hoog gauhair en di köört bit tö km h di tgv tee ve fan frankrik train grande vitesse toch fuar gurt gauhair köört bit tö km h ön di ave streek jeft et di tochen fan bechreeg bit di es di gauest seerientoch üp wārel di es al me km h önerwai wesen söner köörgasten des toch kumt fan siemens ja haa di dütsk ice en bet förter ütbecht di rekord fuar sjiinentochen es ön di aprilmuun fan t jaar āpstelt uuren en tgv fan alstom di hemelsrochtingen sen wichtig fuar di nawigatsjoon üp di öört fjur waien leengi ek fuar en rocht nawigatsjoon en diaraur haa di seefaarers di winjruus ginauer iindiilt nuurđ nuurđ tö uast nuurđ nuurđuast nuurđuast tu nuurđ nuurđuast nuurđuast tu uast uast nuurđuast uast tö nuurđ uast en sa fiiđer biluki diartö uk dat skelt rochts hat jeft streeken en ark streek es graad breer deling uur man uk bi di seefaarers di krais me sin graad nemen dit bigent bi graad nuurđ en lapt da rochts om tö uast graad süđern graad en weest graad diarme en me di gps technik let jam kurs en positsjoon gans ginau ütfinj nü jeft et graad jaa uk fuar temperatuuren dat es ek sa iinfach ütenachler tö hual hat jeft niin ekstra teeken fuar di temperatuur en fuar t winkelmeten es dit san kringel sa üs wat mal hit of nuurđuast meen ken fuar di temperatuuren kumt jit en c fuar celsius of en f fuar fahrenheit diarachter skrewen dat em weet dat en temperatuur öndönen uur en eeđer hok systeem di meten uuren es bi dat temperatuursysteem kelvin uur niin graadteeken bitö set kelvin sen sa fuul üs c bi di winkels kum jit di minüten diartwesken wat me en apostroph öndönen uur ark winkelgraad heer minüten bispöl wiar graad en minüten en bet nuurđfuar fan nuurđuast wat sen di minüten haa weđer sekunden wat me guusfet öndönen uur sa üs tö medai skiinjt di sen fan dat leecht falt hentö en pensel duel es en wetstrir fan tau konstmaalers of teekners des fo fuar di inj di āpgaav teksti wat skriiwers fuarlees bi t töhiiren tö ilustriari di forskel tö en normaali ilustratsjoon es dat di teekners di teksti ek keen sa dat di skelter fuar t miist dach en bet wunerk ütfal ken di taacht diarachter des dit wat bi di poetry slam pasiaret me skelters tö forsjuk uk jir sair dat publikum hok könstler di beeter aarber maaket heer dat jest pensel duel wiar ön di mai fan t jaar iin ön t muasem hüs ön muasem üp söl initsjatooren wiar bjørn høgsdal fan kiel jens uwe ries en techter fan weesterlön en di konstmaaler peter klint fan tinem üp söl di könstlers wiar di teekners maalers peter klint en katharina kierzek kiel di techters wiar bjørn høgsdal torsten wolff kiel en jens uwe ries tö des inj wiar ombi mensken kemen jir sen di teksti kuurt biskrewen en bitö di skelters weeget wat diarbi ütkemen sen fuar en nii tab strg drüki en da kliki en kubikmeeter es dat maat fan di rüm dat woluumen iin ön en körper en lif wat m lüng m breer en m hoog es heer en rüm fan kubikmeter m of uk cbm lik sa gur kur di uk cm lüng m breer en m hoog wiis en kubikmeeter es da di rüm wat em heer wan bi t multiplitsiarin wat leengdi breerhai en hoogdi cm ütkum em ken diar jit sii en areaal fan m fo m rüm wan diar uk jit m hoog wuchen ön fast kum wan di körper bluat cm x cm x cm gurt es da heer hi en rüm fan kubik tsentimeeter cm fuaral fuar wiitighairen man uk bi hüüf kolbenmotooren uur di liter fuar di rüm nomen bi san glees skel di drinker tsentiliter cl snaps fuar sin jil fo üs bi di meeters es ük bi di liters tsenti dat uurt fuar di st diil fan jen wan jen liter cm heer da es di hönertst diil cm wan di drinker cl snaps fo da sen dit sa fuul üs cm wan em en glees weeter bistelt da uur em aaft fraaget oder meent sen liters of liters lik sa gur kür em fraagi of dit wiar da dit salev me kubik tsentimeters of mililiters man dit maaket nemen jen cm es uk di düsendst diil fan en liter sa üs uk bi di meeters staant mili fuar di st diil di jit da mililiter ml dat jit liter l tsentiliter cl mililiter ml kubik tsentimeter cm en motoor wat me cm hüüvrüm öndönen es heer likfuul liters hüüvrüm wat da üs liter forkoopet en fan t finantsamt bireeknet uur iin ön t bispöl uur di stjüür eeđer bigenti cm bireeknet en bireekning fan en kolbenmotoor jeft et öner krais tsülinder tö biluki en kreis es en geomeetrisk grünjfiguur sa üs uk dat kwadraat en dat triihuk me lik siren aur dat bireeknin haa di weetenskepsliren lung spekuliaret aurdat ja di taal pi ek ginau bistemi ken sent es em iinig diaraur dat et ek beeter hentöfo es di krais es en areaal me huken söner jen en dit maaket et sa swaar en bireekni dit trinjom di krais es t ombi trii maal sa lüng üs twerk döör di taal let höör ek ginau bistemi aurdat et niin rationali taal es di wiar rocht nai bi me es di raadius meent di döörmeter fan en krais me t areaal en raadius kenst dü sa bireekni en krais tsülinder es en körper wat fan tau lik kraisi aurenachtler küm en me en wuch trinjom forbünen uur di bireekning giar me t areaal fan jen krais en di hoogdi fan di wuch dit meent woluumen v areaal a x hoogdi h en diarom uk en motoor es me tsülinders öndönen en ark jen heer en bööring fan mm en en kolbenwai fan mm wü wel nü weet hurfuul kolbenrüm di motoor heer dit skel em nü omset di raadius es dit hualev fan di bööring dit meent wü brük fuar üs bireekning dat areaal fan di krais me di rocht omreekinng jit dit dit meent des skel wü da me di hoogdi maalnem multiplitsiari di hoogdi es lik me di kolbenwai üüs bireekning fuar jen tsülinder es da des woluumen brük wü nü üs liters des sen al litj aamers en des skel wü da fuar tsülinders bireekni fuar dit iinfacher tö maaki uur di liters üp rundet hurfuar brükt em san gurt maskiin di bireekning es temelk ginau di fan di mak m wat iin ön di lokomotiiwi mak de sit diar drift di me bluats min omdraiingen minüt en generator ön wat kw ofdair muar diartö öner iirsenbaan normaalerwiis wiar di maskiin man üs skepsdiesel taacht di wyker dampfschiffs reederei heer föriskepen me mak motooren diarbenen mesken wat litjer üs di jiri hans bradtke juuli ön berlin mai ön berlin wiar en dütsk tekst techter teekner en karikaturist en skelt fo wü uk jit eeđer sin abituur studiareti hi architektuur bi di technische hochschule in berlin charlottenburg hi wel man dach lefer fuar di bleeren teekni üs hi fan t krichsgifengnis töbeek kemen wiar diaarbi fing hans bradtke uk aarberen hur hi titelbleeren fuar nootenbokers maaki skul en sa kām hi me liren töhop wat musiik maaketi bal kām hi üp di taacht en skriiv ain teksti fuar leedjis fan ön fuar di uurter fan dat leedji pack die badehose ein skel bradtke bluat en kwart stün brükt haa di komponist gerhard froboess skref da en melodii diartö en sjungen uur dit fan sin faamen cornelia wat soowen jaaren ual wiar dat leedji uur da ön di juuni fan t jaar iin ön en sērk ön weest berlin āpnomen en diarbi sjoong uk di schöneberger sängerknaben sjungdreenger fan dailkbarig me conny froboess uur diarfan di jest kinderstar ön dütsklön fuar vico torriani skref bradtke tau numer jen hits en dit wiar siebenmal in der woche september en kalkutta liegt am ganges juuli fuar bill ramsey skref hi ön di februwaari fan pigalle uk en numer jen hit en ön di august fan t salev jaar zuckerpuppe wat üp di füfst plaats fan di dütsk hitparaadi kām uk ön di august fan skref hi dütsk uurter fuar en leedji fan greekenlön di noom fan des wiar san sfirixis tris fores en di komponist wiar di greek manos hadjidakis fuar di greeksk wüfhaur nana mouskouri maaketi hans bradtke weie rosen aus athen diarfan uk des kām üp plaats jen fan di dütsk hitparaadi en di plati uur aur en miljoon maal forkoopet nana mouskouri kür uk ich schau den weien wolken nach aur di maaten gur forkoopi jens her hans bradtke en leedji me di noom sommerwind skrewen wat üp dütsk fan grethe ingmann āpnomen uur sommerwind uur fan johnny mercer ön t jaar üp engelsk summer wind aurset eeđer dat frank sinatra dat ön t jaar üp engelsk āpnomen her uur dit aur di hiili wārel bikeent en mal gur forkoopet ön t jaar uur tammy hörst du den südwind der flüstert dir zu skrewen en fan di sjungster angela āpnomen des leedji uur da uk di titelmusiik tö di seerii tammy das mädchen vom hausboot ön di fiirlukikast hur debbie watson di hauptrul her bradtke koopeti ön t jen fan di sokstiger jaaren tau mool di trērst diil fan en hüs ön kairem en di familii heer dit jit di fiir tö sin gibuursdai wiar uk ön kairem masi jaaren wiar hans bradtke meföliger fan di üppasireer bi di gema fuaral ön forskelig greemien diarfan en bit di gema sotsiaalkasi wiar hi mal ön digang bradtke fing uk dat bunds fortiinstkrüts fan di bundspresident üđer iaringen wiar di gul stemgaafel en di di gul sjalplati bradtke diar man uk wat fuar di füürtorn roter sand wat bi di weeser liit des skul noch ofreten uur en hans bradtke uur fuar sin aarber diartöögen tö en iaren füürtornpaser maaket hans bradtke wiar aur jaaren bit hentö sin duar me sin wüf renate bifriit jü her tau jungen wat salev lung wukset sen en des haa töhop trii jungen fingen des leedjis jert tö di gurtest hits fan hans bradtke jir skel forklaaret uur hur ling elektrisk stroom stroomkraft en energii tühophingi wan weeter lung inoch üp en stiin dropet da maaket et en küül iin ön di stiin dat weeter let höm gans gur ofmet aurdat en dropen langsen lik gurt es wan dit muar uur skel da ken wü dat weeter me en aamer of en kofikani ön di stiin giteri wan da muar dropen üp di stiin fal da uur di küül diarbenen uk gurter of diiper wan em wat breers heer en let di dropen üp di stiin fal da uur diar me di tir en litj graav fan en da es dit jit sa dat dropen ön en sekundi di küül ön di salev tir maal diiper maaki üs wan dit bluat dropen ön di sekundi es wan dat weeter fan en gurter hoogdi kumt uur di küül diiper üs wan dit fan en liiger plaats kumt fan meeter hoogdi uur di küül diiper üs wan di bluat fan m dialfalt em kür nü sii di stroomkraft fan t weeter es proportsjonaal me di hoogdi wat me di stroom maalnomen uur of üđers sair jen drop ön en sekundi fan meeter hoogdi maaket ön en bistemet tir jüst san diip küül üs wan tau dropen ön di sekundi fan meeters hoogdi dialfal di aarber wat dat weeter maaket heer uk jit me di tir tö dönen wan di tir maal sa lung es da maaket dat weeter di küül uk maal sa gurt of diip di gurthair fan di küül es proportsjonaal me di energii wat jit di hoogdi x di stroom x di tir elektrisk stroom ken em met üs di dropen wat langsen lik gurt sen dit jit da man elektroonen di stroomdropen sen man mal litj en diaraur uur di bluat meten en üs ampre āpskrewen jen ampre es sa fuul üs elektroonen ön en sekundi sa üs di hoogdi hur di weeterdrop fan dialfalt jeft et bi elektrisk stroom di stroomkraft āpskrewen üs watt w da jeft et jit di spanung wat üs volt v āpskrewen uur diarbi es da stroomkraft p watt w spanung u volt v x stroom i ampre a of me di maaten en autolampi fuar v wat ampre tocht forbrükt da en auto baterii me ah amprestünen ken des lampi stünen stroom dö di salev baterii ken en starter me watt merelgurt wain me bensiin motoor minüten ön di gang hual forsjuk dit man ek di starter heer niin kööling di es eeđer trii bit fjuur minüten kaput di starter heer normaalerwiis uk niin sekering aurdat dit me a w döör v diilt jaa en aartig gurt giraat wiis maast en leechtmaskiin me watt bringt en brükt fjuur stünen fuar en lerig baterii me ah weđer ful tö fo jaa en bi t hüs diar heer em normaalerwiis jaa sekeringen fuar a hurfuul stroom mut diar döör klaar dit sen a man hurfuul watt ken di sekering fordraii gans iinfach ken em önslüt söner dat di sekering ütflocht dach ek sa iinfach hat jeft man en önlaap stroom bi gurter giraaten wat hooger es üs dit wat di maskiin fuar t laapen brükt en di fo em da ek ön di gang diaraur ken em normaalerwiis ek muar üs w of kw önslüt dit maaket em uk aurdat di wiiren fuar a bluat mm twerkskiaring haa di uur olter hit wan diar tö fuul stroom döör skel me mm ken em al a döörfo da sen dit normaalerwiis gur inoch fuar kw fan des nemt em trii fuar draistroom wat me trii faasen aarbert dit sen da en uur normaalerwiis ek ütnütet hurom dit v sen en ek x v gur fraag en di dütsk wikipedia weet öner di bireekning en muar diartö öntskiligi dat wü jir niin eksperti fuar di rocht bigrüning haa wat dit uk jit rocht üp söl ring forklaari ken di stroomkraft hen em gans gur bi en lampi biluki en lampi fan disalev slach me watt jeft tau maal sa fuul leecht üs jen me watt wan wü bitaali skel da kumt et diarüp ön hur lung wü dat leecht önhair haa en haitsgiraat me kw w kostet da bi ct kwh di stün wan di üp foli kraft lapt en baakaun me kw nemt normaalerwiis bluat kw aurdat di haitsung ütgair wan di wārem inoch es dit sen da x fuar trii stünen sen dit da naaa wan di pris nü ct fuar en kwh es da ken em diarfuar me en watt lampi dopelt sa lung leecht önhaa üs me en watt lampi at elektrisk lääs of uk mengde faan elektrisiteet as en grünjmiat uun a füsiik hat woort efter t si süsteem uun coulomb c meeden an hää det formeltiaken of efter det latiinsk wurd quantum at elektrisk lääs as en eegenskap faan atomaar elementaardialen üs elektroonen negatiif apleesen an protoonen positiif apleesen det letjst lääs as det elementaarlääs an het e hat as c grat at prooton hää en lääs faan e an det elektron hää en lääs faan e det neutron häält nian lääs det gesets faan coulomb as faan charles augustin de coulomb am ütjfünjen wurden uun t si süsteem bereegent ham det krääft tesken tau lees efter diarbi san an tau elektrisk lees di wai diartesken an det elektrisk fialtaal en konstanten struum an en konstant lääs hinge direkt faanenööder uf sodenang woort det ianhaid coulomb ütj jo si grünjmiaten ampere an sekund bereegent at elektrisk späänang as en grate uun a füsiik det dää uun hüföl elektrisk werk energii nuadag as am en elektrisk lääs faan en elektron of ion uun en elektrisk fial tu skebin det formeltiaken u komt faan latiinsk urgere trak of pui uun t si süsteem woort at späänang uun t ianhaid volt v efter alessandro volta beskrewen späänang entstäänt uun a natüür troch rofin so üs bi en laid huar onerskiaselk loft bienööder rofet uun a technik woort späänang miast troch induktjuun häärsteld bi en baterii entstäänt späänang troch en cheemisk reaktsjuun för a hüshual woort uun föl lunen en späänang faan v paroot steld uun ööder lunen oober v grater maskiinen brük v wan maskiinen uun a gang san suragt det späänang för struum det späänang woort bereegent ütj det elektrisk werk energii uun joule of wattsekunden of newtonmeeter an det elektrisk lääs q uun coulomb ütj elektrostaatik as en feenomeen uun a füsiik an befaadet ham mä t elektrisk lääs uun rau al loong witj am dat was mateeriool letj lacht dialen uuntji koon det griichisk wurd elektron för rääf huar det gud bi tu sen as käänt am daalang uun a miast spriaken det krääft uun a elektrostaatik komt faan t elektrisk lääs an woort efter t gesets faan coulomb bereegent det krääft komt üs böös letj föör as oober uun ferglik mä t grawitatjuun böös grat so as det elektrisk krääft tesken en elektron an en proton sis grater üs det grawitatjuunskrääft diartesken det elektrodünaamik befaadet ham mä t elektrisk lääs uun faard krääft as en grate uun a füsiik an spelet en grat rol uun a mechaanik hat koon at faard faan dingen feranere of ferfurme troch krääft woort werk den an det energii faan dingen feranert enkelt slacher faan krääft haa en aanjen nööm krääft faan t rofin krääft faan t gewicht an sentrifugaalkrääft isaac newton foonj uun t juarhunert ütj dat at krääft di grünj as wan det faard faan dingen ham feranert an do foonj hi ütj dat at tu arke krääft en jinkrääft jaft actio reactio wan krääft at faard faan en ding fernanert do koon det krääft auer di wai an det tidj bereegent wurd efter newton sin ööder gesets täält för en mase an en konstant faardferanerang det reegel det woort uk bi det bestemang faan t ianhaid newton düütelk latiinsk lat lingua latina as en indogermaans spriak diar iar trinjam rom snaaket wurden as latiinsk wiar amtsspriak faan t röömsk rik an sodenang en wichtag spriak trinjam at waastelk madlunsia ütj det amgungsspriak san leeder a romaansk spriaken wurden latiinsk as üs amgungsspriak ütjstürwen oober hat blääw det spriak fan a wedenskap an fööraal faan a hööw bit iin uun t juarhunert wiar t det spriak üüb a huuchskuulen uun euroopa an uk daalang as t uun düüsenen faan fräämwurden noch diar uun flook skuulen an huuchskuulen woort det daalang noch onerracht auer t son grat bedüüdang för t europeesk kultüür hää latiinsk as at amtsspriak faan t watikaanstääd at röömsk katuulsk hööw skraft daalang noch aal jo wichtag skriiwen so an a poop dää san seegen üüb latiinsk bispalen nsula eilun w amcus frinj m an rēgnum könangrik s at madlunsia as en grat banensia tesken euroopa afrikoo an aasien hat as amanbi mio km grat an häält mio km weeder det jipst steed as m jip det regiuun trinjam at madlunsia hää en aanj kliima uun t waasten begant det mä spoonien do kem klookwiis frankrik monako itaalien malta sloweenien kroatien bosnien an herzegowina montenegro albaanien griichenlun a türkei zypern syrien libanon israel gaza egypten libyen tuneesien algeerien maroko an gibraltaar miast as t uun a somer fiks warem an drüg an uun a wonter milj an wiat faan waast tu uast woort at leewen drüger föraal faan süüdfrankrik mistral an faan kroatien bora kön fiks sturmer auer t madlunsia püüste at graad faan straal as en miat uun a matematiik för di winkel det ianhaid woort mä ufkört am det ei mä en temperatuur tu ferwakslin haa jo temperatuur ianhaiden leewen noch en buksteew diarbi so üs c graad celsius uun a wedenskap woort oober miast mä radiant werket diarbi gongt am diarfaan ütj dat en kreis di raadius hää do as di hiale kreis likwäärdag mä det amreegnin gongt so an so komst dü tu bröökdialen faan en graad wurd deesimaal uunden t b jo mut oober uk uun söstagstel uunden wurd mä winkelminüüten an winkelsekunden t b uun a nawigatjuun mä geograafisk koordinaaten woort det deesimaal süsteem mä det söstagstel süsteem fermisket diar koon det t b het diarbi as faan en sjuarden faan a eerdkreis amanbi km as faan amanbi km siamiil an as faan en siamiil amanbi m kaabel en magneetisk fial entstäänt troch magneetisk materiool of troch elektrisk struum det magneetisk fial lääpt uun sleufen tesken en nuurdpuul an en süüdpuul en magneetisken nuurd an en süüdpuul tji enööder jinsidjag uun sodenang könst dü mä en kompaas efterwise huar en magneetisk fial lääpt di wai faan a magneetisk struum as faan a nuurd tu a süüdpuul di nuurdpuul faan en kompas wiset tu a geograafisk nuurdpuul faan a eerd auer diar en magneetisken süüdpuul as an amkiard as di geograafisk süüdpuul en magneetisken nuurdpuul det magneetisk fial ööwet en krääft üüb elektrisk leesen dialen ütj detdiar krääft het lorentzkrääft diarbi as at elektrisk lääs at faard an at magneetisk struummäächt det gewicht faan en materiool hinget faan sin mase an det grawitatjuun uf sodenang as gewicht en krääft diar efter onern trakt uun t si süsteem woort det uun newton n meeden at gewicht üüb a eerd bereegent ham ütj mase an faardferanerang üüb a eerd as amanbi bit as det gewicht uun kilopond kp meeden wurden det wiar ianfach auer kg üüb a eerd genau kp wäächt do as det üüb newton amsteld wurden diarbi as kp n det mase faan en materiool blaft likedenang ianerlei huar det as oober det gewicht feranert ham üüb a muun wäächt det föl maner an uun a leesag rüm wäächt det goor niks muar bispal en materiool faan kg mase wäächt üüb a eerd amanbi n det san kp üüb a muun oober man n det gewicht üüb a muun as do bluas noch so grat üs det gewicht faan kg üüb a eerd das sind zweistellige zahlen für die regionen und je zwei buchstaben für die provinzen im ersten newsletter iso wurden schreibfehler in den namen der provinzen massa carrara und pesaro und urbino korrigiert im achten newsletter iso wurden vier neu gegründete provinzen in sardinien nachgetragen im newsletter ii iso wurden drei weitere neu gegründete provinzen nachgetragen und der name und code der provinz forl cesena korrigiert im newsletter ii iso wurden die codes dreier provinzen korrigiert seitdem stimmen wieder alle provinzcodes mit den kfz kennzeichen überein für die provinz rom sind als kfz kennzeichen roma oder wenn aus platzgründen nur zwei zeichen möglich sind rm in gebrauch in iso ist nur rm gültig eine provinz aosta deren gebiet neben der heutigen region aostatal auch teile der provinz turin umfasste bestand nur von bis in iso ist die heutige region auch als provinz aosta aoste aufgeführt egypten mir amtelk araabisk republiik faan egypten as en stoot uun t nuurduasten faan afrikoo det hualeweilun sinai hiart uk tu egypten woort oober al tu aasien tääld uun egypten leit a sueskanaal mä sin grat bedüüdang för a hiale welt det leewent faan miljuun minsken woort bestemet faan a niil di san müs uun t madlunsia hää diar as al föör juar en huuch kultuur bi apwoksen dön tjiin gratst stääden uun t lun san egypten hää sööwen an twuntig guwernementen üüb araabsk muhāfaāt iantaal muhāfaa wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren georgien georgisk iar uk grusija gruusien of grusiinien as en stoot uun aasien bi t suart sia uun t süüden faan a kaukasus uun t nuurden leit ruslun uun t süüden lei a türkei an armeenien an uun t uasten aserbaidschan dön tjiin gratst stääden uun georgien san a regiuunen san tesken und iinfeerd wurden tau regiuunen san autonoom det hoodstääd tiflis as en regiuun för ham salew auer abchaasien jaft at stridj mä ruslun uk auer süüdoseetien tu baner kartlien as noch ei det leetst wurd snaaket jo autonoom regiuunen abchaasien an adschaarien stun ei mä üüb det list at lun wiar faan tu suwereen do wurd det faan det ruad armee besaat en juar lääder wurd det üüs det transkaukaasisk ssr dial faan t sowjetunioon wurd det det georgisk ssr det wurd april suwereen at aadria of uk adriaatisk sia latiinsk mare adriaticum an serbisk jadransko more of kurt jadran of kurt adriatiku as en sidjensia faan t madlunsia tesken at apeniinhualeweilun an at balkanhualeweilun hat as näämd efter det stääd adria bi a po uun itaalien at adriaatisk sia as faan nuurdwaast bit süüduast kilomeetern lung an amanbi km briad uun t gehial as t kwadrootkilomeetern grat an miast tesken an meetern jip efter süüden tu woort hat jiper bit deel tu t gratst jipde faan meetern uun t süüden täält det struat faan otranto tesken süüditaalien an albaanien üs grens süüdermuar leit at ionisk sia lunen trinjam at aadria san itaalien sloweenien kroatien bosnien an herzegowina montenegro an albaanien wichtag huuwenstääden san nuurd matsedoonien uk makedoonien amtelk republik faan nuurd matsedoonien republika severna makedonija as en lun uun süüduasteuroopa sant wiar matsedoonien en dial faan jugoslawien as t suwereen wurden mä griichenlun jääw t juarloong stridj auer di nööm auer t uk uun griichenlun prowinsen mä disalew nööm jaft di jüüne as beslööden wurden dat matsedoonien di nööm anre skal tu republika severna makedonija republiik nuurd matsedoonien of republiik nuurdmatsedoonien a prowinsen uun griichenlun het uast makedoonien an thraakien madel makedoonien waast makedoonien makedoonien as uk di nööm faan en grater regiuun üüb a balkan det lingt auer di stoot nuurd matsedoonien henwech iinuun bulgaarien an griichenlun oner alexander di grat lingd det ual makedoonien widj hen bit mesopotaamien digital object identifier wort miast doi ufkört an beskraft det steed uun t wääb huar dü en was informatjuun fanjst normoolerwiis fanjst dü en informatjuun uun t näät auer di url uniform resource locator det as det internet adres det woort oober flooksis feranert an do fanjst dü det informatjuun ei weder di doi paaset üüb hü ham di url feranert hää an skraft det iin uun sin dootenbeenk sodenang könst dü det wääbsidj leewen weder finj dois wurd miast faan wedenskapelk iinrachtangen brükt an haa det furem diarbi as det numer faan en onernemen an di began as leewen det taal litauen as en stoot uun nuurduasteuroopa uun t waasten leit a uastsia uun t nuurden letlun uun t süüduasten witjruslun uun t süüdwaasten poolen an uun t waasten det rüsk oblast kaliningrad suwereniteet käänt litauen faan bit an efter sant di mei as det lun lasmoot faan a eu dön tjiin gratst stääden uun t lun san uun litauen jaft at gemeenen savivaldybs lunkreisen of bundeslunen jaft at ei ei muar sant at lun wiar faan tu en suwereen republiik wurd det faan t sowjetunioon an faan tjiisklun besaat wurd at lun weler dial faan t sowjetunioon üüs det liitauisk ssr at lun wurd weler suwereen elisabeth ii april uun mayfair london bäären üs hrh her royal highness princess elizabeth alexandra mary of york tidjwiis hrh the princess elizabeth an uk hrh the princess elizabeth duchess of edinburgh ütj det hüs windsor as det äälst doochter faan könang georg vi an elizabeth bowes lyon queen mum an könangin faan t ferianagt könangrik widjer as hat stootsbaas faan a commonwealth lunen antiigua an barbuuda austraalien bahaamas barbados belize grenaada jamaika kanada nei sialun papua nei guinea a salomonen st kitts an nevis st lucia st vincent an grenadiinen an tuvalu sant a nofember as elisabeth ii befreid mä sir philip mountbatten duke of edinburgh di febrewoore di dai üs hör aatj stoorew as hat könangin wurden sant san dringer an foomnen liksteld uun a truunfulag föör bäären foomnen rük oober ei huuch kompleks taalen mengde san bütj a reel taalen uk jodiaren diar dü ei üüb en taalstrual wise könst uun det mengde faan a reel taalen jaft at nian liasang för uun det liknang üüs skrääpreegner sait error wan wi liase wel diaram as det nuadag en nei taal iintufeeren det imagineer taal mä det eegenskap det taal het uk imagineer ianhaid kompleks taalen kön uun det furem apskrewen wurd diarbi san an reel taalen an det imagineer ianhaid det tuuptäälen faan tau kompleks taalen an gongt so jüst so gongt det uftäälen faan an bi t moolnemen faan tau kompleks taalen an skel dü beaachte bi t dialen faan en kompleks taal troch skel dü di bröök iarst ütjwidje mä det konjugiaret kompleks taal faan di dialer sodenang woort di dialer reel an as jüst det kwadroot faan wacholder as di nööm faan bit slacher faan näädelbuumer uun det famile cupressaceae j angosturana j arizonica j ashei j barbadensis j bermudiana j blancoi j brevifolia j californica j cedrus j chinensis j coahuilensis j comitana j communis j convallium j coxii j davurica j deltoides j deppeana j drupacea j durangensis j excelsa j flaccida j foetidissima j formosana j gamboana j gracilior j grandis j horizontalis j indica j jaliscana j komarovii j macrocarpa j maderensis j mairei j maritima j martinezii j monosperma j monticola j morrisonicola j mucronata j navicularis j occidentalis j osteosperma j oxycedrus j phoenicea j pinchotii j pingii j poblana j polycarpos j procera j procumbens j przewalskii j pseudosabina j recurva j rigida j sabina j saltillensis j saltuaria j saxicola j scopulorum j semiglobosa j seravschanica j squamata j standleyi j taxifolia j thurifera j tibetica j tsukusiensis j turbinata j virginiana j zanonii geologii faan griichisk gē eerd an lgos liar as det wedenskap diarfaan hü a eerd wurden an apbaud as det algemian geologii befaadet ham mä a krääften diar mä det materiol faan a eerd amgung diar san fööraal trii ünlik waier amdat materiol tu stianang woort an diaram jaft at krääften kön faan bütjen kem do het jo exogen of jo kem faan banen uun a eerd do het jo endogen a histoorisk geoloogen fraage diarefter wat efter a rä üüb a eerd föörkimen as a uunwand geoloogen befaade jo fööraal mä a surgen faan a minsken an ferschük föörütj tu saien wan wi mä ünloken tu reegnin haa üs tun bispal man jo gongt det uk am di ufbau faan wäärdag materiol üs at holozän as det jongst kirew uun det jongst süsteem faan eerdtidjäälern quartär det begant sowat uun t juar f kr an lingt bit daalang en ööder wurd as alluvium efteristidj det tidj föör t holozän het pleistozän of diluvium istidj uun t holozän ging at stiantidj tu aanj am f kr begand a minsken üs iarst metal kööber tu ferwerkin efter det leetst istidj hää t begand warmer tu wurden an a minsken küd jo uun nuurdeuroopa briad maage so siig a nuurdsia noch föör juar ütj üs det is smolt san grat dialen auerspeeld wurden uun t atlantikum f kr as di siapeegel am m uunstegen oober uk uun jonger tidj as t noch ans kuuler wurden uun a juaren tesken an lai det temperatuur man am en hualew graad liager man det lingd am dat flook lidj ferhongerd a grat pest an di juarag kriich ded hör dial tu det letj istidj diartu dat föl minsken tu ameerikoo ütjwaanerd jo fiiw kliimakirwer faan det tabel rochts wurd daalang ei muar so föl brükt auer jo muar det feranerang üüb a nuurdelk eerdheleft beskriiw för a hialer eerd woort det holozän daalang ööders iindiald jil woort brükt am hanel tu bedriiwen det iarst jil wiar wäärsfol metalen üs gul an salwer oober uk kööber jo skul leewen ufwaanj wurd an det wiar amstentelk so begand a iarst huuch kultüüren jilstaken tu maagin jo wiar aleewen like swaar an küd uftääld wurd det wiar kurantjil an det ment di wäärs faan det jilstak wiar jüst so huuch üs di wäärs faan det metal leeder kaam uk ianfacher materiool üs müntjil diartu an sant at juarhunert uk papiir det as natüürelk föl maner wäärs üs di wäärs wat diarüüb stäänt daalang woort muar an muar bukjil brükt det ment ik fu det jil goorei muar uun hun det woort faan ian konto tu en ööder konto auerwiset daalang hää bal arke lun sin aanj münt muar an muar lunen gung oober diartu auer mä det salew münt tu betaalin uun a welthanel woort fööraal mä di us dooler oober uk mä euro an schweizer franken betaalet kneppelfreed waastfresk för knapelfreidai wiar di nofember uun leeuwaarden uun waastfresklun üüb zaailand di markels faan leeuwaarden san sjandaarmer mä knapler an weedersprütjen üüb a minsken luas gingen a minsken hed jo diar föör t gericht fersaamelt am en proses jin di skriiwer fedde schurer tu ferfulgin hi hed en artiikel auer di rachter mr wolthers uun det bleed heerenveense koerier skrewen auer didiar rachter auer a miaten hard jin a waastfresken oordialet hed iansis hed er en moolkmaan bestroofet auer hi sin moolk üüb waastfresk uunprisagt an en ööder tooch hed er di tiirdochter sjirk van der burg ferbeeden föör gericht waastfresk tu snaakin bütjen sted a minsken an rept wi wel schurer sä di stootsafkoot mr hollander wurd det tuföl an do rept hi a sjandaarmer am a minsken tu ferdriiwen auer detdiar föörgungen wiar a waastfresken so dol dat tau ministern ütj den haag kem moost am a minsken tu beraugin jo ferhaneld diar tau weg an beslood do dat waastfresk at ööder amtsspriak wurd skul leederhen as waastfresk uk uun a skuulen iinfeerd wurden moritz momme nissen febrewoore uun stedesand detsember uun sünderup wiar en nuurdfresken köster skuulmääster an wedenskapsmaan am t fresk spriak moritz momme nissen wiar di dring faan en büür an widjloftag nai mä friedrich paulsen nissen liard üüb skuulmääster uun tondern hed flook steeden uun brunsbüttel kiil gammendorf üüb fehmarn an wiar faan skuulmääster an köster uun neebel üüb oomram di prääster tu jü tidj wiar lorenz friedrich mechlenburg hi befaadet ham uk mä t nuurdfresk spriak fööraal mä t öömrang nissen liard diar uk knut jungbohn clement käänen wurd nissen skuulmääster an köster uun stedesand diar blääw er bit hi uun pangjuun ging diar füng hi di königliche hausorden von hohenzollern för t ääler hed hi oober ei föörsuragt so dat sin wedwüf an sin doochter uun t aaremhüs lewe skul nissen hää wel det bedüüdenst werk tu t nuurdfresk spriak skeeben di nofember as auer di president faan a ferianagt stooten faan ameerikoo usa ufstemet wurden uun ameerikoo stun normoolerwiis tau kandidoooten faan a demokraaten an a republikooners tu wool arke stoot stemet enkelt uf an di kandidoot di a miast stemen füngen hää want a woolmaaner faan didiar stoot uun letj stooten san det maner an uun grat stooten san det muar woolmaaner jodiar woolmaaner kem do leederhen tuup an weele di president uun a stääden want miast di demokraat blä an üüb t lun want miast di republikooner ruad üüb detdiar koord könst dü sä hü a enkelt countys ufstemet haa thusnelda kühl uk kuehl befreid petersen august uun kollmar jüüle uun nortorf wiar en sjiisk dachter an skriiwer thusnelda wurd bäären üs en doochter faan di prääster carsten kühl an sin wüf wilhelmine b von oldenburg uun jong juaren an uk leederhen hää thusnelda miast uun oldenswort lewet uun a er juaren hää t üs skuulmääster werket am begand hat tu skriiwen miast romoonen am jü tidj wiar t noch temelk üngewöönelk dat en wüf üüb t lun buken skraft man uk thusneldas mam wiar en skriiwer leeder wurd hat bekäänd üs dachter faan a maasken prof dr jarich freark hoekstra febrewoore uun hitsum waastfresklun as en wedenskapsmaan uun a fresk filologii faan bit hää hoekstra det grünjskuul uun abbegea besoocht an hää er sin abituur uun in almelo maaget bi t rijksuniversiteit groningen hää er norweegs fresk an isluns studiaret füng hi san dokter mä det werk the syntax of infinitives in frisian faan bit hää hoekstra bi t fryske akademy uun ljouwert leeuwarden uun onerskiaselk positjuunen werket begand hi mä t onerrachten faan t fresk bi t universiteit van amsterdam sant as jarich freark hoekstra profeser för fresk filologii an direkter faan t nuurdfresk wurdenbuksteed bi t uniwersiteet faan kiil en auersicht auer hoekstra sin skraften fanjst dü üüb sin persöönelk sidj bi t uniwersiteet faan kiil a mary celeste wiar en brigantiin det as en tau määster a detsember wurd det skap üüb hualew wai tesken a azoren an portugal ferläät üüb a atlantik fünjen bit daalang witj näämen so rocht huaram diar näämen muar uun buurd wiar a mary celeste as uun kanada baud wurden an hää tuiarst amazon het hat wiar ft lung an t swaar an siild uun a iarst juaren muarsis auer a atlantik hat as muarsis ferkääft wurden an het sant mary celeste di nofember hää det skap feed mä rian alkohol uun buurd nimen an wiar bestemet för genua uun itaalien di detsember as hat faan det bark dei gratia tesken a azoren an portugal fünjen wurden a mary celeste drääw diar ambi man diar wiar näämen uun buurd en pomp wiar uunstaken an ales wiar böös trochenööder man det skap wiar hial an at fracht wiar noch uun buurd di leetst logbukiindrach kaam faan naibi det eilun santa maria azoren trii maan faan a dei gratia haa det skap do bürgen an tu gibraltaar broocht uun gibraltaar jääw t en loong siaamtsferhanlang man diar kaam ei föl bi ütj tuleetst füng a sialidj faan a dei gratia en bergeluan an do wiar det stak iarst ans tu aanj a mary celeste hää diarefter noch juar üüb a atlantik siild an as bi haiti üüb grünj saat wurden di eegner wul a ferseekerang bedreeg man det kaam ütj a auerresten lei diar wel daalang noch ambi det logbuk wiar noch diar üs det skap fünjen wurden as an sodenang witj am uk hoker diar uun buurd wiar at internatjunaal flagenalfabeet woort uun a siafaard brükt am bööden faan ian skap tu en ööder mä signoolflagen tu schüüren arke buksteew hää en aanj flag an do san diar uk noch flagen för taalen an aparte mädialangen a miast flagen haa tau bedüüdangen iarst üs buksteew an do uk noch üs mädialang det flag a tun bispal bedüüdet uk ik haa en düker oner a flagen kön enkelt oober uk kombiniaret wiset wurd jo wurd faan boowen tu onern leesen so ment t b u auer w good luck of gud rais an n auer c ment ik san uun nuad flook kombinatjuunen san uk hiamelk codes so dat näämen witj wat jo skapsfeerern besnaake at hingstbuan vicia faba uk swinbuan sjok buan of ääkerbuan eekerbuun as en plaant uun det famile faan a bongfrüchten fabaceae of uk leguminosae hat liket at guardbuan as diar oober ei altu nai mä at hingstbuan woort föl bi a nuurdsiaküst uunbaud auer hat uk en betj saalt an en lachten froost ferdreeg koon a früchten kön bluas jong ferteeret wurd sodenang haa jo daalang fööraal bedüüdang üs fuderplaant of üs greenged det siad as auer a miaten wäärdag an häält bis protein bis fäät an bis köölhydraaten tiaknang ütj o w thomé flora von deutschland österreich und der schweiz vicia faba flower detail jpg bloos tuinboon voor zaad jpg rip früchten tuinboon zaden in peul jpg bongen mä ünrip früchten broad beans after cooking jpg kööget sjok buanen lidice dütsk liditz es en gimiindi benen di okres kladno ön tschechien lidice liit ombi km uastern fan kladno en km weestern fan prag benen di merelböömsk regioon tö tiren fan di taust warelkrich uur lidice ön t jaar fan di dütsk nāzis ön steken slain eeđer dat jen eeđer reinhard heydrich sjoten her eeđer di krich es lidice weđer āpbecht uuren en dit staant nü ombi m fan t ual tērp wech ön di plaats fan t ual lidice waar en teenkstiin henstelt sa üs uk en museeum lidice waar ön t jaar dat jest mool āpskrewen aurdat jen en uurkundi haa skul di wat āreft her dat lön jerti fuar t miist böörern fan prag en kuttenbarig fuar t jaar jeft et popiiren aur en castrum luticz me di forloop fan di hussitenkrichen waar mezisks kraam fan hok düüsend rewolutsjoneeri fan louny atec en slan ütroowert üs des hen tö jaar kamerāden ön prag wel wan mezisk storewen wiar uur lidice aafter forkoopet ön t jaar koopeti jetich bezdruick fan kolowrat makotasy en leeter buthrad dit hi smet dat lön töhop en bit hentö t jaar kür hi dat hiili lidice tö sin herskep buthrad teeli leeterhen heer franziska sibylla augusta von sachsen lauenburg dat lön fingen wan dat faamen fan höör storewen wiar ārefti di bayrisk kurfürst maximilian josef di kraam tö des tir uur diarme bigent en greev eeđer kual hurfan et diar masi jeft bit hentö t jen fan di patrimonialherskepen ön t jaar jerti lidice tö di herskep buthrad dat tērp liit iin ön t deel fan di lidick potok hooger üs alis üp stair wiar di sērk st martin di ialeri des waar ön t jaar fan di bechningsmaistervclav paek nii ütstafiaret üüs kladno fan di industrii muar jil fo kür fan di meren fan t jaarhönert ön da kür di mensken diar jaar jil fuar t miist üs bārigliren fortiini wan di dütsken lidice iinnomen her uur dat tērp tö dat protektorat böhmen und mähren teelt ön t jaar her lidice hüüsinger me mensken diarbenen diar wiar hofstairen en meln trii kraamers trii wertskepen tau slachters en di sērk ön di mai waar reinhard heydrich di fuarseter fan t reichssicherheitshauptamt en stairfortreerendi reichsprotektor fan böhmen en mähren öngrepen üs hi üp wai tö sin kontoor ön di hradschin wiar des wiar en attentāt fan prager töögen ön kēmpers wat et operation anthropoid nēmt her heydrich wiar diarfan sa slem raaket dat hi ön di juuni fan t jaar strorev di nāzis uur da mal bistert ja wel dit töbeekdö ja grep di büürers fan tschechien ön aurdat ja jaa ek wust hoken dit wesen wiar ja sair dat di mensken ön lidice di töögen ön kēmpers taak en bēr dönen her en uk üđers holpen her man dit stemeti ek injems ön di juuni stelti liren fan di dütsk politsai meföligers fan gestapo en sicherheitsdienst reichsführer ss sd sa üs di sjutzpolitsai jam trinjom lidice āp dat komando her ofitsiiri fan di wafen ss sa üs en senerk komissjoon fan di sekerhairs politsai ön prag ja nem uk tschechisk politsai me langs ali waien wat hentö lidice giar uur techt maaket aurdat em meenti dat di töögen ön kēmpers of jaar helpers ön t tērp wiar bi di nacht uur di mensken fan lidice töhopdrewen ali karminger wat ialer üs jaaren wiar waar üp di hofstair fan familii hork braacht diar waar ja di naist dai duarsjoten di histooriker stefan klemp sair dat fuar t miist di liren fan di sjutspolitsai sjoten haa diar wiar jit niigen karminger wat bütlöns kual ütgreewen her des uur da hentö prag braacht en diar duarsjoten soowen wüfhaurn wat jungen fo skul uur somhur henbraacht dat ja jaar dütjis fo kür wan di jungen diar wiar uur ja jüst sa bihanelt üs di üđer wüfhaurn di dütjis uur wechnomen des soowen waar sa üs di üđer wüfhaurn fuar t miist hentö t konzentrationslager ravensbrück deportiaret hur diarfan ombraacht uur dat tērp lidice uur forbrent sprengt en leeterhen gleermaaket fuar des fing di reichsarbeitsdienst biskiir di gimiindi skul fan di lönkaart forswinj dat wechflii fan t tērp wel di ss en politsaiföörer karl hermann frank sa haa bal dit salev es hok daagen leeter me di gimiindi leky maaket uuren ön t jaar kām hok wüfhaurn wat aurlewet her töbeek ja kür iin ön en nii becht tērp delings lidice uuni lidice her jungen ja waar hentö di umwandererzentrale litzmannstadt gneisenaustrae ön litzmannstadt braacht diar uur ja eeđer rasikriteerien ütsortiaret trötain fan des jungen uur hentö en lebensborn heim braacht tö germanisiarin fuar t miist uur di jungen man töhop me di jungen fan leky hentö t vernichtungslager kulmhof braacht hur ja vergāst waar di trötain jungen wat tö germanisiarin wesen wiar waar eeđer di krich ön bayern raaket uk soks fan di soowen jungen wat eeđer di juuni tö warel kemen wiar uur fünen jen diarfan wiar storewen üs di āpskailighairen bikeent waar wat ön lidice pasieret wiar da haa forskelig gimiinden di naam fan lidice aurnomen sa kumt et dat em des fent di gimiindi nem höör nii naam ön üs di taust jaaresdai fan di forbreeken wiar iarenlir fan brasilien en diplomāten fan di tschechoslowakei wiar diar me bi hat jeft uk tērps en statdiili me di naam lidice sa üs ön lima peru caracas venezuela regia kuba en gan yaoneh israel dat hüs uur üs lidice hüs fööret dat moto es erinnern für die zukunft en di aarber giar töögen diskriminiaring en töögen natsjonālsotsjalismus okres kladno as en lunkreis uun t stedoesk kraj uun tschechien me tetrapoodi greeksk tetra fjuur podes fet es en weeterkantensküülsbechning fan beton meent hat jeft uk masi diirter wat tetrapooden sen alis wat fjuur biiner heer sa üs uk di mensk di jeremer fan san bechning sen sa ütrocht dat em höm en tetraeder diarbi fuarstel ken en tetrapoodi heer en wecht fan ombi t wan em jam brük wel da liit em di ön en reeg aur of tööchenarküđer dat di san bet forkanti ja skel di kraft fan di braning wechnem dat di ek muar sa hart töögen t lön slait dit uur uk welenbreeker nēmt di taacht fuar tetrapoodi es fan frankrik kemen dit wiar en instituut ets neyrpic ön grenoble fan t jaar ön waar tetrapooden ön manig lönen fuar neyrpic patentiaret tetrapooden sen rocht iinfach tö maaki dat et ek sa jüür uur kum fuar t miist betonlasters en giti jaar beton iin ön foremen wat al diar stuun hur di tetrapooden hen skel di foremen sen fan iirsen maaket en sit me skrüüwen töhop dat em di ütenachtler fo en weđer binüti ken wan di beton hart es da skrüüft em di foremen ütenachler en nemt di tetrapoodi fuar t miist me en swumkrān üt en stelt di hen hur di bliif skel tetrapooden uur ek bluat töögen di see nomen uk fuar di kanten fan stroomer ken ja tö pasi kum dat di kanten ek sa ütspöölet uur des es da aaftinoch uk gur fuar forskelig diirter en fesken wat twesken di tetrapooden uuni ken fuar haawenkanten en iinfaarten uur tetrapooden nomen dat di kant höör forem wat leenger bihual ken ön hörnem heer em tetrapooden hensmeten dat ek sa fuul lön fan hörnem or wechspöölet uur skul fan des kām man ek olterfuul gurs di or heer twesken di jaaren en fan höör dünemsön forleesen di tetrapooden ken dat weeter jaa bremsi man ja ken di sön ek fasthual aaftinoch waar ja uk önerspöölet en forsaketi ön di sön ön hörnem jeft et en langs en en twerkwerk fan tetrapooden süđern fan des aarbern es di lee fan di weeterstroom wat fan nuurđweesten kumt dit meent luv es di nuurđweesterkant lee es di süđer süđuasterkant wan di weeterstroom wat langs di strön önkumt fan en twerkwerk bremset uur da uur di weetermasi höör energii ek luas dat weeter breekt hentö weesten üt drükt diar jit muar weeter wech en di hiili druk maaket en gurt wirbelstroom wat töögen di klokreeg weđer hentö di strön wel dit es di iinfachst wai fuar t weeter diar kumt da bi üt dat süđern fan di tetrapooden gurt hööler öön ön di strön en di dünemer spöölet uur dat uurt diarfuar es lee erosioon ön t jaar wiar fan ha wat et jit wesen wiar bluat jit ha aurblefen dit fing da uk dat landesamt für küstenschutz und naturschutz lkn sa laangsem me dat jest wat maaket waar wiar dat dat twerkwerk kuurter maaket waar di tetrapooden waar hentö heliglön dünem faart diar kür ja fuar di kant fan di dünemer ön dünem brükt uur sa waar söl ombi fan t twerkwerk lekelk weđer luas wat me di rest pasiari skel da uur jam di eksperten ek iinig di geoloogi dr ekkehard klatt sair dat dat beest es wan di tetrapooden hiilendal wech kum üđer lir meen dat em fan dat gurt twerkwerk hok litjer twerkwerken maaki skel en des sen di hoken wat tö sii haa sa sjocht em ön t jaar wat ja ön maaket haa iin ön di jaaresbirocht fan di weeterkantensjutslir bi di söl ring foriining wiar tö lees dat em ön tetrapooden fan t ual twerkwerk omlair heer diarbi skel ütkum dat dat langswerk forbeetert uur en di lee erosioon mener em heer diar nü dat langswerk leenger maaket en süđerfuar fan t ual twerkwerk jit en litjer jen henbecht di forleengering fan t langswerk giar üs en böög hentö t weeter sa dat dat jen jit en litj twerkwerk uuren es foraneringen eeđer di aarberen fan t lkn ön di green tetrapooden weegi jit algen ja sen fuarof öner weeter wesen üs ja jit tö t ual twerkwerk jert haa dat alfred wegener institut awi heer ön t jaar en projekt bigent fuar üttöfinj wat di tetrapooden fuar foraneringen bi di struktuur fan di weeterkanten bringi ja wel fuaral uk weet weđer en wat höm diarfan bi di heef en di heef ingi foranert tetrapooden sen al üs barieeri töögen panzers brükt uuren bi di san giacomo pass heer em tetrapooden iin ön en bach smeten dat em diar ek muar me panzers langs köör kür wan di fröösen of ütdrüget wiar di pyramiidi es en objekt fan di geometrii me trii dimensjoonen di grün fan en pyramiidi ken trii of muar huken haa dit jit uk polygoon wat sa fuul jit üs fuul huken teel man eeđer wan di grün fjuur kanten heer en di sen ali lik lüng da stuunt di pyramiidi jaa ön en kwadraat di jit diarom uk kwadraat pyramiidi en pyramiidi ken lik ön t loot wiis of en sirenslach haa wan di ön t loot es da liit di hoogst punkt ön t loot aur di meren fan di grün di forskel es en pyramiidi hur di spüt ofskiart es jit en pyramiidenstump en senerk forem es en pypamiidi hur ali siren en di grün fan triihuken sen hokens kanten ali lik lüng sen des jit da tetraeder di retingsselskep fuar seefaarers es en hiilendal priwāti foriining wat aural bi di dütsk weeterkanten retingsskeepen en di lir diartö heer wat help wan jen üp see ön nuar kumt di kuurt noom es dgzrs dütsk deutsche gesellschaft zur rettung schiffbrüchiger di dgzrs es ön dütsklön töstendig fuar di tiinst sar search and rescue wat et aural üp wārel jeft di selskep fo höör jil bluat fan dit wat di lir fan salev dö skeenkingen litjet wat kumt bitö wan di justiz jen fordonert en bitaali wat hentö di dgzrs di bundspresident es skeremher aur di dgzrs prominenti lir aarberi ark fuar en jaar üs bootschafter dit jit sa dit jit dat ja reklāmi fuar di selskep maaki en diar niin jil fuar nem di dgzrs heer masi skeepen en buati en di ken em jir ek ali weegi fuar t miist sen di skeepen üs klasen iindiilt wat jir tö biluki sen nii sen ön di leest jaaren di meeter en di meeter klasi konstruiaret uuren fan di meeter skeepen uur jüst en seerie fan fjuur stek becht ja sen lechter en en bet laangsemer uuren senerk di elektrik es hiilendal nii se uk öner foraneringen ön di birocht fan di dgzrs aur stuunt des hiilendal her di retingsselskep ön t jaar ombi miljoonen fuar höör aarber fan ark euro uur ct fuar di retingsaarber brükt ombi ct fuar di kontoorsaarber en ct fuar reklāmi di retingsselskep heer skeepen en buati bi nuurđ en uastersee sa üs uk bi hok swet weetern des sen ön t jaar maal ütfaart wan help brükt waar wan di aamringers jungen fo skel da uur jaa somtirs me t retingsskep hentö t kraankenhüs ön wyk faart di skeepen wat nü jit faar ja uur bihölen bit dat ja ombi jaaren ual sen haa aaftinoch rümen hur em ön uuni ken dit maaket di skeepen swaar en em brükt muar diesel en gurter maskiinen dat di gau inoch önerwai sen en üđer swaari diil es dat buat wat mefaart des wel em uk lechter haa dat dat gurt skep wat litjer becht uur ken nü skel fuar di meeter skeepen sok me meeter kum achtern faart da en gumibuat me hart kiil me en fuar di retings seelir uur hüüsinger becht di nii skeepen fo uk en bus systeem fuar jaar elektrik en reekenmaskiin stjüürt diar bi ali forbrükers en funktsjoonen ön sa dat em mener kābel brükt en muar me di forskelig giraaten bigen ken sawat es bi forskeligi autos ombi sent iinbecht üp söl heer di dgzrs tau statsjoonen list en hörnem ön list wiar bit detsember bitaaleti seefarers ön di minden en teevti dat wat pasiareti hur ja help kür ön t jaar waar dit hüs fan di dgzrs man tö en uuning ombecht en en nii skep di pidder lüng kām üp stair fuar di minden des skep heer niin uuning muar en dit es uk en bet kuurter üs di minden meeter klas fan list uur uk kontrolfaarten maaket ön hörnem es dit en ker fan aacht hörnemer borigers hoken di dgzrs önrööpi ken wan dat buat wat diar liit üt faar skel en help diarom staant ön di statsjoon uk en telefoonnumer fan bremen hur aliweegen jen sit en önrööpen āpnemt ön dit meeter buat es dit rööpteeken dh fuarn üp dit taak fan di kabiini henmaalet dat em dit uk fan di lucht keen ken sa es dit bi di retingsskeepen fuar t miist maaket aurdat sar aarber jaa me skeepen en ön di lucht me hubskrüüwers maaket uur boowen ön di galerii fan di skeepen es dit bi di hecht gur tö keen jir sen noomen fan lir wat ark fuar en jaar üs iarenamt reklāmi fuar di dgzrs maaket haa en bus systeem es diarfuar diar dat em wan em masi giraaten iin ön en stjüürkrais heer ek aural en kābelboom henlii brükt dat em diar wat me maaki ken en zentrāli reekenmaskiin diar aur en buskābel bluat jit biskiiren döör en di giraaten haa ain stjüüringen wat di biskiiren tö di aarber fan t giraat omset di stjüüringen wat biskiir fan di zentrāli fo jit uk feld giraaten aurdat di aural ön dit feld trinjom di zentrāli tö finj sen diarom jit dat bus systeem wat fan niier autos bikeent es uk en feldbus systeem ön en feldbus uur di feldgiraaten metföölers sensooren en di stelgiraaten aktooren forbünen dat ja me di stjüürings zentrāli komunitsiari ken ark giraat skel sin ain keening sa üs en telefoonnumer haa aurdat ali biskiiren fan di metgiraaten en di stelgiraaten aur jen wiir gung üđers ken di stjüüring ek weet hok sensor fuar hok aktor biskiir dönen heer en di stjüüringsbiskiiir initiatiivi ken ek ütdönen uur diarfuar jeft et normiareti protokoli di jest generatsjoon fan feldbus systeemi waar ön di tachentiger jaaren üttaacht dat em di biskiiren ek muar aur wiiren analoogi signāli tö di forkelig stelmotooren en giraaten stjüüri wel dit skul da digitāl uur deling sen masi forskelig systeemi diarfan önerwai sent es en norm fuar feldbus systeemi skrewen di iec digital data communication for measurement and control fieldbus for use in industrial control systems en des es di standard aur di hiili wärel di taust generatsjoon fan di technologii giar aur ethernet dit jit en natwerk des haa en nii norm iec jen fan di feld systeemi es di can bus en des es fan ombi dat jaar ön fan di firma bosch en di reekenmaskiinenfirma ibm üttaacht uuren di taacht kām diarfan dat di maskiinen langsen muar saaken automātisk maaki skul diarfuar waar aliweegen muar kābel en wiiren brükt dat dit alis stroom fing en da uk jit funktsjoniari kür bi mercedes en bmw des haa bi bosch fraaget weđer em wat maaki kür wiar di kābelboom fan en merelklasiwain ombi kg swaar en dit wel em foraneri muar kābel sen jaa uk muar diili en muar diili jit muar möögelkhairen dat wat forkiirt aarbert di jest s klasi fan mercedes waar al ön t jaar me can bus becht bi di iinfacher wainer waareti et ombi jaaren leenger langsen waar muar technik iinbecht da ken em lecht diarüp kum en maaki en zentrāli hur alis langs lapt en jüst des es di sen fan en bus systeem wat diar nü alis iin ön di can bus forswünen es es fan model tö model forskelig sa üs dit jaa uk forskelig es hurfuul iin ön san auto fan salev giar naan dat auto es en wichtigi diil man normaalerwiis wiar didiari technik bi di aarber fuar di autmatisiaring fan di industrii aur hat jeft uk ek bluat di can bus di es bluat jen fan fuul di nii skeepen fan di dgzrs haa bus systeemi wat muar funktjoonen me mener kābel möögelk maaket dit sen di nii meeter klasi en di meeter klasi tö alis wat me en dieselgenerātor en elektromotooren önerwai es heer masi stjüüring dat alis tö di rocht tir me di rocht kraft of draitaal aarbert wan dit uk söner bus möögelk wiar sa uur et dach fan en digitāli stjüüring aaftinoch ginauer en iinfacher uk fan en lokomotiiwi en omdraistjüüring haa skel dat di toch ön weesterlön önkum ken en iinfach di üđer wai om töbeek köör ken es fuul technik des giar uk iinfacher aur en reekenmaskiin me bus systeem üs me en gurt kābelboom en masi giraaten diarön can protokoli uur fuar biriken brükt hur di sekerhair senerk wichtig es sa üs di schottel propeler es en skeps öndreft senerlig es diarbi dat di propeler iin ön en draibaari gondel seet wan dat skep om di huk faar skel da skel em bluats di gondel en stek tö di sir draii wan em omdrai wel da drait em di gondel om sok giraaten uur iinbecht hur en skep gur tö manövriari wiis skel of ön tau rochtingen faar wan en skep fuarn en achtern san giraat heer da ken dit uk twert köör en jit muar di schottel srp schottel ruuderpropeler waar ombi ütbraacht fuar lung jaaren kür em diar dat miist me maaki man di skeepen waar gurter en di maskiinen fing muar kraft des giar fuar masi skeepen me en gurter propelern tö forbeeteri man en gurter gondel jit jaa dat en skep uk diiper giar di salev kraft üs en gurt propeler ken em uk me tau litjer giraaten iin ön t weeter bringi dit wiar di taacht fuar di stp schottel twin propeler jen propeler sküüvt jen tocht di seet ön di salev aksi di schottel propelers haa jaar gurs hok saaken sen ek sa jur di sylt express en en auto en pasagiirföri wat sent ön di föriskepslinie twesken röm deenemark en list üp söl faart dat skep waar ön di jaaren becht aurdat em di ual skeepen westerland en vikingland biiring ön hüsem becht wechdö wel di öndreft aarbert me fjuur dieselgeneratooren wat elektromotooren me stroom forsörigi des driif di schottel propelern ön diar metjens öndriif en stjüüri ken diarom heer di sylt express uk niin ruuderönlaag üs konventsjoneli skeepen di kiil di deks en di āpbechningen kām fan di western shipbuilding yard klaipeda litauen en töjen waar dat skep bi di fiskerstrand skepswerev ön norweegen becht di forkiir skul fan des tir ön me jen skep skafet uur em meenti dat das me en gurt maskiin en gurter kapatsiteet tö skafi wiar diarom heer di sylt express uk muar maskiinenkraft üs ark üđer föriskep bi heef en et es me kneten uk dat gaust fan di föriskeepen ön nuurđfriislön di westerland es en ropax föriskep fan di bligh water shipping ltd jü es sent di februwaari fan twesken di fidschi ailönen viti levu en vanua levu önerwai fuarof wiar di westerland fan bit fuaral ön di skepslinie röm söl iinset dit nii skep waar ön di marts fan t jaar üp kiil lair hüsemer skepswerev bechningsnumer ön di wuntermuun löp et üs westerland fan di stāpel eeđer en jaar en soks daagen waar di nii föri ön di marts fan t jaar hentö di kopenhaawener reederii lindinger dönen des stjüürti di westerland twesken röm en söl üp wai wan em di histoorii en bet biluket da ken em forstuun dat di reederii stolt üp dit taust niibechning fuar di rømø sylt frgeri a s wiar me en ual pasajiirskep bigent en diirterskep bitö stjüürt en föri fan al jaaren diartö di litjeri nii föri en en skep fuar wainer me komfort aural en fuarn techt üs en rocht liner di westerland wiar en gurt trap fuar di linie hentö t jen fan di soowentiger jaaren fing di reederii lindinger swaarhairen jü maast ön di aprilmuun fan insolvenz biskiir dö di westerland waar hentö di fördereederei ön flensborig forkoopet en üs reserviskep āplair ön di januwaari fan koopeti di reederii e h rasmussen di westerland en her höör bit twesken kappeln en sönerborig üs böderskep ön gang tö des tir wiar ön t autodek en duty free shop tö finj fan di wuntermuun wiar di westerland weđer fuar di förde reederii registriaret jü waar ön hüsem ombecht achtern kām en parfüümshop iin sa üs uk bi dat sesterskep vikingland fan di maimuun ön wiar di westerland weđer twesken röm en söl iinset aur di wuntermuunen faarti fuar t miist di vikingland aliining en di westerland kām iin ön di haawen fan havneby üp röm ön di juuli kām di nii sylt express di westerland en di vikingland waar da āplair ön di oktoober fan waar di westerland hentö di bligh water shipping ltd fan fidschi forkoopet fuar di lüng rais aur hoogi see kapverdisk ailönen panamakanāl tahiti esf waar dat skep ön hüsem bi di werev ombecht di faart waareti daagen en di westerland kām ön di januwaari fan bi di fidschi ailönen ön sent di februwaari es jü diar twesken di gurtest ailönen viti levu en vanua levu önerwai di noom westerland heer dat skep bihölen ön di aprilmuun fan drev di westerland üp en rif man diar es ek olterfuul fan ön steken gingen üp di fidschi ailönen heer di westerland trii nii kabiinen fuar pasagiiri fingen diarfan es jü en ropax skep uuren üs dit ütsjocht waar en diil fan di manskeps kabiinen ombecht dat di forhüürt uur ken hat jeft et niin skelter fan di ombechningen man em kür meen dat di shops wat jerer achtern ön t salondek wiar ombecht waar di trii nii kabiinen haa balkons en jerer wiar achtern en balkon aur di hiili breerhair des waar techtmaaket wan diar en parfüümshop hen kām luki uk boowen di üđer duty free shop wiar al langsen achtern ön di stjüürbuurd sir di manskepskabiinen wiar al langsen twesken salon en autodek fünen üp vessels for sale ropax passenger vessels international energy insurance brokers posted apr category ropax passenger type car ferry day passenger vessel dwat loa x breath x m draught m max build country germany rebuild specific capacity passengers pass crs or trucks of m capacity dwcc passengers main engine x man tbd bhp x bhp asking price m additional information well maintained car and passenger from eu owners sailing northsea incl restaurants kitchens crew accommodation beds in cabins and category ropax passenger type car ferry day passenger vessel dwat loa x breath x m draught m max build country germany specific capacity passengers passenercars or trucks of max m length capacity dwcc passengers main engine x deutz mwm tbd dv bhp x bhp asking price m additional information vessel sailing in timeschedule northsea classed and well maintained main engines renewed vessel in perfect condition delivery ex northsea di voith schneider öndreft of voith schneider propeler vsp es en skeps öndreft diar di kraft me en aart en wiis omset ken dat di hentö ali rochtingen gung ken söner dat di tuurentaal fan di maskiin foranert uur mut me tau of muar vsps ken en skep uk twerk of drükt uur di taacht kām fan ernst schneider en omset waar dit fan di firma voith fan st pölten uasterrik wat fuul me hydrodynāmik maaket schneider en voith haa di öndreft metjens patentiari leten voith schneider propelers uur sent becht dit jest skep wat leenger me di nii öndreft önerwai wiar wiar di kempten en skep fan di bodensee skelt archiif w d r di nordfriesland es en föriskep fuar autos en pasajiiri jü faart fuar di wyker dampskeepen reederii föör aamrem di nordfriesland waar bi di hüsümer skepswerev becht jü es eeđer di rungholt becht fuar des nii skep kām di nordfriesland wech des waar hentö thailön forkoopet diar es jü bit hentö deling üs raja önerwai wan di nii nordfriesland döpt waar da heer di wyker statreer margot melzer di borel töögen t skep smeten tö proof faart waar dit skep ön di marts soowen daagen förter waar dit skep hentö di w d r braacht sent des tir es di föri twesken daagibel wyk en witdün önerwai boowen aur di skrabikant es dit skep bal lik tö di rungholt bluat di röören fuar t rookgas sen en bet gurter di rump es man en nii konstruksjoon wesen di driifpropelers sen förter hentö di kanten iinbecht uuren en jat drai jam uk hentö di kanten ek muar naa benen fuarn es di rump spüt becht uuren en dit es jit en forskel tö di ialer skeepen wat em se ken wan em me jen fan di skeepen önerwai es da skel em höm dit kiilweeter en di eeđerstroom jens biluki en da leeterhen dit salev me di nordfriesland maaki mesken fotografiari dit skul al en forskel wiis aur lungi jaaren war di nordfriesland dat flagskep fan di w d r ark jaar waar jen fan di konserti fan t schleswig holstein musik festival ön di nordfriesland spölet antje kristine arfsten maarts ön wyk en ön aalkersem āpwukset deling uunet jü ön risem lunham wan jü me di skuul klaar wiar studiateri jü volkskunde friisk en ur und frühgeschichte bi di universiteet ön kiel fan bit heer jü üs frii meaarberer bi di ndr i welle nord fuar frasch for enarken bidrachen maaket sent es jü üs spraakenlektoorin bi t nordfriisk instituut ön bräist antje arfsten snaket fan hüs üt fering en aurdat jü ön risem lonham uunet heer jü fuul me mooring tö dön wan em reer fuar en tekst üp söl ring brükt wat em skrewen heer da es jü man dach en lektoorin me emhartighair fuar di spraak en en seekeri oog di wyker dampskeepen reederii w d r es en forkiirsselskep wat twesken daagibel wyk en witdün faart sa üs uk fan witdün aur hoogi en lüngnöös hentö schüttsiel üp föör en aamrem heer jü uk di busforkiir di w d r waar üs wyker rhederei gesellschaft grünet aur di jest jaaren wiar bluat pasajiirskeepen önerwai aurdat faarten hentö t fastlön en aamrem üs lüstfaarten önsen waar di mensken üp di ailönen her jaar hofstairen en kür jam fuar t miis salev forsörigi diirter waar al leenger me skep hentö t fastlön braacht ön di jest tir her di w d r jit konkurenz fan üđer reederiine man des gin hiilendal iin ön di nii dampskeepen selskep āp di bidüüting üs forkiirsmerel en forsöriger fan di ailönen föör en aamrem bigenti me di jest smeelspöör baan fan naibel naa daagibel laangsem tö wuksi wan des baan üp normālspöör ütbecht waar giar dit förter dit jest skep wat uk wainer menem kür wiar di nordfriesland fan ön t jaar waar autos menomen em skel höm dit man uk ek sa iinfach fuarstel hur ling tö des tir üp skep köört waar di natsonālsotsjalisten her ön di dörtiger jaaren fuar en bech demi hentö di nuurđfriisk ailönen aurdat ja taacht dat ja des fuar jaar militeer brük kür diarfan es man nönt uuren aurdat di taust wārelkrich ütbreek wan dit slaaget her wiar t me di w d r bal fuarbi wesen ön di krich waar uk skeepen bisjoten üs di kapitäne christiansen raaket waar blef mensken duar eeđer di krich kām masi liren fan t fastlön me skep hentö föör dit green buernailön om diar wat tö iit tö fo eeđer en di reform fan t jil waar di tiren weđer wat lechter di w d r wiar uk twesken föör en heliglön önerwai en des wiar noch eeđer di krich ek sa iinfach aurdat heliglön jaa fan di engelönsken biset wiar fan ön giar t uk diar weđer beeter fuar ütfaarten waar aur di hiili tir pasajiirskeepen koopet en faart ön di soowentiger jaaren kām em üp di taacht en let en ain skepsaart bech di prototyp wiar di schleswig holsten ii wat ön faart kām dit naist skep wiar di nordfriesland v en di forbeeteringen bi des skep waar tö en diil uk bi di prototyp ombecht di forbeeteringen waar da uk bi di uthlande iv iinbecht ön di tachentiger jaaren wiar di skeepen weđer tö litj uuren di nordfriesland v en di uthlande iv kür om meeters leenger maaket uur di schleswig holstein ii ek sa kām t dat di al eeđer jaaren weđer forkoopet waar en di schleswig holstein iii kām üp wai ön di tachentiger jaaren wiar al tö morki wesen dat di autos breerer en breerer waar sa bislöt em bi di w d r dat di skeepen uk breerer uur skul di rungholt es tau meeter breerer üs di ialer skeepen en di nordfriesland vi es jüst sa becht man me en modifitsiareti rump konstruktsjoon da her di reederii jaa masi skeepen koopet en diarme wiar sa temelk ruu bit hentö t jaar da skul et weđer wat niis wiis moderner efitsienter en makelker di uthlande v en di schleswig holstein iv sen skeepen wat eeđer en hiilendal nii konsept becht sen ja haa noch sa fuul plaats dat di insel amrum di schleswig holstein iii en di uthlande iv wech kür ön t autodek ken onbi muar wainer mefaar fuarof wiar t bit tö autos nü sen dit di nii skeepen sen beeter tö manövriati üs ali skeepen wat fuarof wesen sen jat haa en voith schneider öndreft di haawenselskepen haa uk wat dönen ön wyk daagibel en witdün sen rampen becht uuren hur uk āptochen fuar rulstöölfaarers iinbecht sen nü ken em boowen fan di sir iin ön di nii skeepen kum fan t jaar ön wiar aur di hiili tir bit di insel amrum önerwai wat jen ön di er jaaren al san bet üs en swumendi anakronismus fuarküm kür fuar t miist es des skep rocht iipen hentö ali siren en di hüsjis sen ön di sir iin ön en smeel gung tö finj fan des gung giar en trap dial naa önern iin ön di salon en des es hualev öner weeter da ken em höm al fuarstel dat di maskiinen en di propelers rocht gur tö hiir sen wan dit skep üp wai giar en jit wat bitö di insel amrum heer tau driifskrüüwen jen fuarn en jen achtern da let höm uk teenk dat em en leengeri weli brükt wan di maskiinen achtern sen en fuarn jit en driifskrüüv di kraft skul da öner di salon langs naa fuarn tö di skrüüv en dit giar aur en lüng weli dit diari weli sjungt of hüült en bet en des ken jen al forwuneri hoken dit jit ek keent di insel amrum wiar man lecht sa pragmātisk becht dat em höm bluat wuneri kür en gau di iinfachi föri kām me tau kolben fjuurtakt dieselmaskiinen man fan kw fan di hüsemer skepswerev en eeđer tau jaaren giar jen fan di maskiinen ön steken diarfuar kām en mtu maskiin me kw iin sa dat di insel amrum da kw her dit es inoch en kum waker üp kneten en dit jen al rocht gau fuarkum wan dit skep hiilendal san bet skoret wan em ön dit senskiindek staant iinbecht da es dit jit en bet starker tö föölin jü waar bi di w d r fuaral brükt wan dit weeter ek hoog inoch wiar jü giar bluat meeters diip wan gifiarelk kraam faart uur maast wan t me di plaats jens knap waar diar heer jü masi helpsfaarten maaket des eetfiarel es jit tö bilewi di insel amrum waar ön t jaar hentö di nii pelworemer dampskepfaarts gmbh n p d g forkoopet wat twesken nuurđströn en pelworem faart em skel bluats fuarof fraagi we er di ük iinset es aurdat jü diar uk weđer üs pufer önerwai es di insel amrum en uk di dailk ailönen skul wert wiis en köör jens hen amrumbank jit dit nii seeteekenskep fan t weeter en skepfaarts amt wsa ön töning dit skep liit ön witdün üp aamrem fuarof waar di aarber me di johann georg repsold maaket en seeteekenskep bringt seeteeken üs boojen en tenen üt üp see dat di skepskoptaini weet hur ja faar ken wan dit faarweeter höm foranert da skel di seeteken omset uur en des uur uk fan skeepen üs di amrumbank maaket sa üs me ditdiar skep uk eeđerluket uur dat di teeken ek ön steken sen of gung füürtornen üp lön hiir uk tö di seeteeken man diarme haa di seetekenskeepen nönt tö dön en kortdüüsi es en ring wat naa achtern koonisk töhop lapt dat profiil fan des ring es sa temelk üs des fan di jük fan en fliiger maaket iin ön des ring drait höm di propeler fan en skep di taacht diartö kām ön di er jaaren fan di italieensk luchtfaart injenjöör luigi stipa en di dütsk skepsinjenjöör ludwig kort fan di kortdüüsi giar mener fan di kraft wat di propeler iin ön t weeter bringt forleesen en di stroom fan di weetermasi ön di rochting hur em di haa wel uur beeter diarfan kumt en forbeeetering fan di kraft omseting hurfan en skep muar toch fo di eeđerstroom dit es dit wat achtern fan t skep me t weeter pasiaret uur ruuiger en dit es gur fuar di kanten fan stroomern ja uur mener öngrepen fan di woogen wat dit skep maaket kortdüüsen uur aaft ön häufig an sleepern en skeepen fuar benenweetern iinbecht ja ken uk draibaar iinbecht uur en da ken em diarme uk stjüüri uk fuar hobbybuati uur kortdüüsen nomen man dit es muar dat diar ek sa fuul skit twesken di propeler kumt üs dat di diar beeter fan faar di skepsnumer es dat teeken fan en skep wat aur di hiili tir wat dit önerwai es ek foranert uur uk wan dit skep forkoopet uur of bütlöning förter faart ütflagt uur di imo engl international maritime organization imo franz organisation maritime internationale sölr internatsjonaali seefaarts organisatsjoon es en organisatsjoon fan di foriinigti natsjoonen un jü heer meföligerstaaten en trii uur diartö reeknet associated di imo heer dit moto seeker en efitsienti faart üp riin see weetern en diarom aarbert jü töögen skeps bidraiern en skepsfaarers wat skit iin ön t weeter smit jü paset uk üp dat di seefaarers gur aarbersplaatsen haa of fo en diil fan di aarber es di imo numer me des numer es en skep aural üp wārel tö finj uk wan et al lung en üđer flagi of noom heer jü es sawat üs di vin vehicle identification number köörgistelnumer bi t auto di imo numer mut iin ön rump en maskiinenrüm sa skrewen uur dat di söner giwalt ek wechgair numer üs hööler wechbreni iin ön t iirsen breni lasergrawuur of āpsweisi di numer es en taal me stairen wat ek weđer ütdönen uur wan dit skep me di numer wech es sent mut di numer uk achtern of ön di sir fan t skep tö lees wiis diar leengt et man wan di diar hen maalet es skeepen me ain keeningen sa üs krichskeepen feskeriispeepen en füürskeepen brük niin imo numer di klasifikatsjoons selskep lloyd s heer jerer en numer fuar ark skep ütdönen fuar des fo di skeepen nü imo numern lloyd s heer jest di imo teeken ütdönen nü maaket dit man ihs fairplay dit forskel signāl uur me di registriaring ön t skepsregister fuar dit skep tödiilt des es da metjens uk dit rööpteeken engl call sign fuar di seefunk en dit es fan bokstaawen en taalen töhopset des es beeter gauer en ginauer tö forstuun üs skepsnoomen di feskern brük niin imo numer ön jaar kutern skriif aurdat ja ain keenteeken fo dit diari feskerii keenteeken es fuar fangskeepen fuarskrewen jir es en listi fan di feskerii keenteeken ön dütsklön des sir weeget en saamlig fan bokstaawen kuurt bigrepen en akronyymi wat ön t nat fuarkum ken ja uur fuar t miist iin ön chats diskusioonsfooren of e mails natpost of sms esf brükt ja uur fan masi liren forstönen wat masi ön t nat önerwai sen en diar fuul me maaki aaftinoch kum des bokstaawen fragmenti fan amerikānsk engelsk ja ken likfuul me gurt of lij bokstaawen skrewen wiis hok liren maaki uk stjernken fuar en achter jam sa üs lol dit jit dit salev üs lol ek forklaaret uur jir esf dat et iinfach blift waar engelsk en dütsk stuun leten hoken lest heer ken dit hol aurset dit rööpteeken engl call sign uur me di registriaring ön t skepsregister fuar dit skep tödiilt des es da metjens uk dit forskel signāl fuar di seefunk hat es fan bokstaawen en taalen töhopset des es beeter gauer en ginauer tö forstuun üs skepsnoomen aliining ön nf jeft et jaa tömendst tau skeepen wat nordfriesland jit me rööpteeken jit diartö kumt dat dit rööpteeken me di bokstaawen eeđer t nato alphabeet sair uur skel eeđer t nato alfabeet jit bispöl da delta juliet hotel xray bispöl es delta juliet lima kilo di skeepen ken jaar rööpteeken uk me flagen weegi des uur fuar t miist bluat fan skeepen maaket hur al en üđer keening ön stuunt sa üs militeerskeepen wan en skep wech kumt of fan di funkforkiir nomen uur ütflagt uur da uur dit rööpteeken fuar t miist fuar tiin jaaren ek nomen di dgzrs heer man fuar höör nii skep ön büsum dit rööpteeken fan t ual skep aurnomen wan en skep en nii flagi fo da uur fan di staat tö di flagi en nii rööpteeken ütdönen dütsk skeepen haa rööpteeken me fjuur bokstaawen hurfan di jest trii fan daa bit drz gung üđer lönen haa üđer keeningen sa üs spānien ama aoz antigua en barbuda va vz of zypern ba bz dit föriskep sylt express es naa zypern ütflagt dit heer dit rööpteeken bff hualev sa slem kür em sii skeepen wat di salev noom haa sen me dit rööpteeken klaar ütenachtler tö hual en propeler es diarfuar diar di kraft fan en maskiin wat üs en rotatsjoon ofdönen uur tö en ön of ofdreftskraft omtöset propelern kum fuaral bi skeepen en fliigers fuar di iinfachst aart fan en propeler öndreft es aur en weli en achter di propeler sit en ruuder dit omseten fan di kraft let höm me en kort düüsi forbeeteri dat di propeler wat muar eeđer di kraft wat fan di maskiin kumt aarberi ken en dat dit skep uk iinfacher töbeek faar ken diarfuar jeft et forstel propelern forskeligi skeepen hur di maskiin hoog drait haa jit gitriibi fuar di propelern dat di ek jüst sa hoog draii en da jit lucht önsüügi wan lucht of maskiinenrook önsüüget uur da faart dit ek muar rocht wan dit beeter uur skel beeter omseting fan di kraft of propeler en ruuder iin ön jen giraat da skel em wat üđers haa sa üs di rungholt es en föriskep fuar autos en pasajiiri jü faart fuar di wyker dampskeepen reederii föör aamrem di rungholt waar bi di hüsümer skepswerev becht jü es eeđer di föriskeepenseerie becht wat me di schleswig holstein ii bigent waar biskriiwing üp di sir aur di w d r bi ark nii skep waar wat forbeetert wiar t bi di nordfriesland v en di uthlande iv di hydraulisk bugwisiiri of di forleengering en bi di schleswig holstein iii fan en retingsbuat me bensiinmotoor sa wiar t bi rungholt en nii breereri rump gurter maskiinen en propelers wat iin ön kort düüsen löp forskeligi üđer modernisiaringen fan di ialer skeepen waar uk metjens me iinbecht nii wiar dit hydraulisk wisiir wat nü uk achtern iinbecht waar ön di april waar di rungholt tö weeter leten döpt waar jü fan hanna bradhering tö proof waar ön di mai faart sent juuni es di föri twesken daagibel wyk en witdün önerwai eeđer di rungholt kām jit dit leest skep fan di reeg di nordfriesland vi diar sen di foraneringen bal ek muar tö keen man fan di technik waar dach jit en bet wat maaket sa markiaret di nordfriesland vi dit jen fan en lüng reeg aur jaaren di rungholt di nordfriesland en höör tau litjer sesterskeepen wiar bit dit maat fan di föriskepsforkiir langs di priili di litjer skeepen sen forswünen fuar t miist forkoopet ek wechdönen man di rungholt en di nordfriesland skel dach temelk wes jit hok jaaren me langs laap siilkuters haa fuar t miist jen meest me tau of trii sails bi forskeligi mariinen tö tiren fan di siilskeepen wiar uk kutern me kanoonen diarön des wiar da krichskutern ja her masi sails dat ja üp faart kum kür en diarfuar waar masi liren ön buurt brükt di krichskuters waar fuar kontrolfaarten üs kurier skeepen fuar di zoll ön somtirs uk üs kāperskeepen brükt aurdat ja bluat jen meest her kür ja ek muar faar wan des ön steken sjoten wiar of di sails ofbronen wiar diarom waar di kutern bal fuar iinfacheri āpgaawen iinset diar ek sa eetfiarelk wiar üp krichsskeepen wiar aaftinoch retingsbuaten me ön buurt wat em rö kür bit riimen of aaftinoch uk siili fan des buaten es di sportbuat klasi mariinikuter uuren sa üs uk di jugendwanderkutter fesk of porenkutern sen litjer bit ombi meetern leengdi maskiinenskeepen fuar t feskin nai bi di weeterkanten wan t förter üt gung skel da uur trawlers nomen of kutern wat leenger sen üs meetern di noom es uk jir bihölen blefen aurdat di forem fan di rump jit sa ütsjocht üs jerer aurdat dit me maskiinen jaa lechter faar en faar me san skep brükti em keenteeken jir es di listi fan di feskerii keenteeken ön dütsklön krichs feskkutern kfk wiar ön di taust warelkrich skeepen fan ombi m leengdi diar üs fuarpostenbuaten brükt waar hok fan des sen jit üs angelkuters bi di dütsk uastseekant ön faart di gurtest kuter üp wārel sen ön amerika önerwai en di liren diarön pasi fuar di weeterkanten üp united states coast guard des skeepen sen aaftinoch aur meetern lüng en ja jit ek bluat cutter engl fuar kuter ja haa uk jit di rump forem wat bluat leenger maaket es en da jit förter forbeetert siilt uur diar man fuar t miist ek en üp dek sjocht di aaftinoch üt üs krichskeepen uk wan di dit ek sen di us coast guard neemt bal ark skep en cutter man fuar t miist sen di al üđers becht dit kumt diarfan dat di coast guard ön jerer tiren me siilkuters bigent es en di noom sa iin ön di haurn blef üp us engelsk jit cutter sa fuul üs skep fan di coast guard uk wan dit en isbreeker es en di rump wes niin kuter muar wiis ken di sylt wiar di jest ro ro föri diar ön di föriskepslinie röm söl faarti jü waar ön t jaar fan di rømø sylt frgeri a s diar en diil fan di lindinger reederii holding a s ön rødovre deenemark wiar koopet dit skep waar ön bremen üs dampskep ss oldenburg becht en fuar di weserfähre gmbh oldenburg ön di föriskepslinie bremerhaven blexen iinset dit jest ombechning wiar al aurdat aliweegen muar pasajiiri kām ön di september waar di oldenburg fan brandbomben raaket en bruan üt ek jerer üs ön di februwaari kür jü weđer faar man diar wiar ek inoch köölen dit skep lair bit hentö di juuli üp stair eeđer jaaren waar di ss oldenburg naa hamborig sund reederii forkoopet di nii reederii braacht dit skep hentö di sietas werev tö des tir wilhelm holst hur dit üp dieselmaskiinen ombecht waar da wiar jü di ms oldenburg uuren ön di januwaari heer di kastruper reederii di wesen oldenburg da koopet eeđer knap trii jaaren waar di ms kastrup ön di hentö di interessenskabet fan høng ön deenemark forkoopet fan di januwaari bit juuni ön faarti jü twesken kastrup en trlleborg ön di januwaari fan waar di föri jit jens forchartert di g h linjen ön höganäs her höör bit hentö di juuli ön di gang jü faarti twesken höganäs gilleleje sa giar dit jaa ek aliweegen förter üüs foranering bigent ön di juuli fan t jaar di reederii lindinger her me en föriskepslinie twesken röm en söl bigent bal waar da klaar dat di pasajiirföriskeepen ek leengti en uk di ms anø en ual diirter transportskep maaketi fortröt aurdat di autos fan di bakbuurd sir āpköör skul en roro skep skul da hol koopet uur man eeđer knap muunen her di linie jaa jit ek olterfuul jil fortiinet da kür di ms kastrup üs en jaaren ual skep me maskiinen fan bluat jaaren jüst sa pasi di föri waar bi di helsingør skibsvrft ön helsingør döörluket en āplair september ön di november waar jü fan di lindinger holding a s ön rødovre deenemark koopet üp höör nii noom sylt omdöpt en fan di november ön wiar jü bal tiin jaaren twesken röm en söl önerwai ön di juuli waar di sylt naa panama forkoopet diar wiar jü jit jaaren ön di gang en waar jü me jaaren üt dit register streeken di rømø wiar dit jest nii skep fuar di föriskepslinie röm söl di linie wiar sent ön di gang en sent kür jü uk autos transportiari em wiar man mal knap me plaats fuar di wainer di autos waar man aliweegen muar en da maast di rømø sylt frgeri a s reagiari di rømø waar bistelt en becht tö jööl waar jü ön faart braacht di anø fing üđer āpgaawen en di reederii kür da me di tau ro ro skeepen autos faar bal wiar uk des tö litj uuren en di sylt wiar jaa uk al ialer sa waar di westerland en föriskep wat al autos me fo kür becht en iinset waar di vikingland jit gurter en wes uk jüür becht da kür di reederii metjens me tau skeepen ombi autos faar en di komfort fuar di pasajiiri wiar uk beeter üs em dit jerer her da wiar di rømø aur en waar forkoopet em ken man uk sii dat di skeepen fan di rømø ön al weegi wat lindinger fuarher en wertigi alternatiiwi tö di autotoch önber ön di skeepen wiar masi taachten omset fuaral bi di westerland wat tö tiren fan di damplokomotiiwen üs rewolutsjoonen önsen uur kür fuar t oog wiar aliweegen uk wat diarbi sa tört em höm uk ek wuneri dat di tau leest föriskeepen biiring aur jaaren ön di linie faar kür en jit önerwai sen di anø es en krailtransportskep wat twesken en üs föriskep ön di skepslinie twesken röm en söl faart es di anø waar fan di rederiet anholt a s üp anholt bistelt en des fing dit skep uk ön di juuni fan fan di løland verft as leirvik i sogn norweegen dit nii skep waar twesken grenå en anholt ön deenemark üp wai braacht man da giar di reederii pleite dit skep waar hentö di dampskibsselskabet torm a s forkoopet en waar da twesken kopenhaawen en anholt iinset des skul noch en nii linie uur man dit slaageti ek rocht di linie blef achterön forswünen en dit nii skep wiar al weđer aur dit fing di reeder lindinger tö weet diar forskelig skeepen en linien her sin lindinger holding a s her en önerselskep di lindinger agro a s en des koopeti di anø diar jaa en krailtransporterskep wiar hat kür nü wiis dat me nuaten en swinj ek olterfuul tö fortiini wiar klaar es man dat dit skep bal naa havneby stjüürt waar hur lindinger jaa sent sin rømø sylt frgerii a s ön di gang tö fo forsjukti diar wiar di rømø i en pasajiirskep al tö litj uuren en diar waanti uk di möögelkhair en faar autos eeđer en kuurt aurlech meenti lindinger da dat et jaa beeter wiar wan di autos en l köör skul üs wan di gaar ek me faar kür di anø her jaa rochts en lefts gurt düüren en achtern en rampi diar em uk fuar autos nem kür diarom paset di biteekning ro ro uk ek akuraat dit keent em jaa fan skeepen hur em fuarn üp en achtern weđer of köört en töbeek sa ging dit ön list fan bakbuurd üp skep en ön havneby achtern weđer üt di lindinger bröch ön list giar uk ek om di huk üs dit deling es em kür iinfach liik üt diar hen köör eeđer en tir fan t ütprobiarin waar fan di anø di anø lindinger maaket en töhop me di sylt diar lindinger uk günstig sjoten her kür em fan november ön autos me tau skeepen faar hat es ek gans klaar üttofinj we er di sylt fuar di anø kām of we er di jit en sküür töhop köört sen di sylt kür jaa üp slach trii autos muar me fo en jü wiar en ro ro föri en waarskiints uk en dopeljen föri di nii rømø kām jaa ek jerer üs ön di detsember en da kür em jaa jit gauer me di wain aur kum et jit dat di anø al tö en met skep ombecht uuren es ozmt jb danmark s flag danmark st vincent grenada s flag st vincent grenada anholt havneby lngde m lngde overalt m bredde m dybgang m brt nrt fart knob en zollskep uur brükt fuar üp di grensen üptöpasi en dat nemmen kraam naa dütsklön bringt wat diar ek hen skel dit ken droogen wiis of uk waapen en forskelig üđer kraam fuar hok saaken skel uk zoll bitaalet uur wan dit mebraach uur en da skel di zoll biamten hol kasiari zoll es en dütsk uurt fuar söl ring kür em bal beeter dat deensk uurt skat binüti wat diar fuar t miist fuar stjüüren nomen uur di kniepsand liit ön hörnem jü es aliweegen me man biset en tö di tiinststair jert uk en pick up hur di liren me köör ken di tanks ken liter skepsdiesel me langs fö diarme faart san skep da seemeilen dit sen ombi km nuaten bos primigenius taurus hiir tö di tetjidiirtern wan en nuat en wüfki es da jit dit kü wan t en mantji es da jit et stiir of bol wan en mantji kastriaret es da jit et aus di jungen fan di nuaten jit kualewer fan nuaten sjip of hingster üp hofstair snaket em uk üs tjüch of di kraitern di kü jeft masi molk hur di mensken manigfual saaken fan maaki ken sa üs aast joghurt en fleten di buern tii forskelig nuaten āp üs molk en fleesktjüch di ausen sen jerer aaftinoch üs tochdiirtern fuar wainer en buererii giraaten nütet uuren me di technisiaring fan di buererii es dit man mener uuren en nü sa gur üs forswünen di bolen uur fuar t miist üs fleesktjüch āptain man em nütet jam uk fuar senerlig nuaten aarten tö fo diarfuar uur dit sperma fan jam saamlet en iinfröösen dat em di aart uk jit fo ken wan di bol al lung tö mārig uuren es hat jeft en sperma baank ön sleeswig holstiin di rsh diar sperma forkoopet des uur da fan di dochter iin ön di kü sprütet dat jü di rocht kualeven fair dit fleesktjüch es en nöörig diil fan di buererii aurdat fuar nuatenfleesk muar jil bitaalet uur üs fuar swinj of feđertjüch bi di restaurants uur aaftinoch niin nuat fan di regioon önböören dit kumt da aaft fan lönen ön sönerameerika of sawat em meent mesken dat dit beeter es uk iin ön di koophüsen uur somtirs nuaten en uk siki fleesk fan jens hualev om di wārel forkoopet en aaftinoch es dit uk jit günstiger jer lung fuar di globalisiaring hur jaa nönt sa bilig es üs transportkosten her di mensken fuar t miist uk en nuat aaftinoch en kü en wan t giing kām jit en bol diartö da her di liren altert jaar molk böder en aast en wan di kualewer en bet wukset wiar da kür em uk jens en bol slachti dat wat fleesk ön di telern kām di mjuks kür uk jit fuar dit greentjüch ön di guart tiini di skit fan di nuaten waar uk drüüget en tö diten maaket dat em di aurn wārem fo kür bitö kām aaft uk sjipluurtern wat di jungen fan di dik haali maast uk des es me günstigi öölprisen foranert en bal auriiten uuren fan ameerika sen di gau iit keten üs mcdonalds en würgerking naa dütsklön kemen des maaki fan nuaten fleesk en jai diar ja töhopdrüki iinfröösi en twert döör t lön köör da braari en me salaat en greentjüch aaftinoch uk me aast iin ön senerk wuk rundsteken lii en da fuar jüür üs burger forkoopi di mensk diar dit iit weet gaar ek sa rocht wat dit diari es hi skel man bluat meen dit es nü di xy kwaliteet dit smakt jaa man gur des keten sen sa laangsem diarfuar bikeent dat ja ek olterfuul üđers keen üs masen forkoopi en sa stuunt et me di kwaliteet ek aliweegen tö t beest hok mensken iit da nuat fuar di nuar wan ja me auto ön di autobaan önerwai sen en diarfuar kür dit diirt me sin gur fleesk normaalerwiis uk tö skaar wiis henen en fesk uur lik sa döör di meln drait paniaret en iin on wuk rundsteken forkoopet di vikingland es en aarbersskep fan di saipem s p a eni s p a italien jü es sent fuaral ön kasachstan önerwai fuarof wiar di vikingland fan bit üs föriskep ön di skepslinie röm söl iinset dit nii skep waar ön t jaar üp kiil lair hüsemer skepswerev bechningsnumer ön di marts waar jü üs vikingland tö weeter leten fan di mai ön wiar jü fuar di kopenhaawener reederii lindinger ön di rømø sylt frgeri a s en diil fan di lindinger reederii ön rødovre üp seelön deenemark önerwai des firma waar fan di fördereederei ön flensborig aurnomen wat en nii selskep fan di föri maaketi di römö sylt linie gmbh fan ali selskepen wiar di vikingland aliweegen twesken röm en söl iinset jü waar ön di niigentiger jaaren ombecht dit skep wiar üs gurter sesterskep tö dit ialer föriskep westerland becht di linie wiar bigent uuren en her aur di jaaren masi maaket höör kwaliteet en kapatsiteet tö forbeeteri sa wiar di vikingland uk ek bluat en gurter skep em her uk fan benen alis dönen dat höm üp sin rais diarme gur tö wai wiis kür fan büten her em di faini linie fan di westerland fuar t miist bibihölen man dit nii skep fing niin skybar muar boowen aur di salon henbecht en et her rookgas piilern üp biiring siren hurfan jü en bet wuchtiger ütsaach di vikingland kür pkw en ombi mensken faar forskelig ön somer en wunter di westerland en di vikingland kür töhop autos faar en dit wiar muar üs inoch sa waar di ialer roro skeepen sylt en rømø ön t jaar forkoopet hentö t jen fan di soowentiger jaaren fing di reederii lindinger swaarhairen jü maast ön di aprilmuun fan insolvenz biskiir dö di vikingland waar hentö di fördereederei ön flensborig forkoopet en faarti aliining ön di förilinie sent di maimuun wiar di westerland weđer me üp wai iinset aur di wuntermuunen faarti fuar t miist di vikingland aliining en di westerland kām iin ön di haawen fan havneby üp röm ön di juuli kām di nii sylt express di westerland en di vikingland waar da āplair ön di november fan waar di vikingland naa itālien forkoopet ön di marts waar dit skep naa kasachstan omflagt en ön klaipeda letlön ombecht datei vikingland jpg di vikingland leenger üs di westerland man söner skybar boowen üp taak wat des her datei westerland jpg di westerland ön höör beest tiren jit söner di parfüümshop üp di rech ombi datei vikingland römö sylt jpg me di rømø sylt linie waar di vikingland nii maalet dit waar ön di tachentigers jit me fārev maaket asger juul linding lindinger beren fridai di oktoober ön esbjerg dk storewen mondai di september ön skodsborg dk wiar en deenski skepsreeder generalkonsul forfater en politiker hi braacht ön t jaar di föriskepslinie röm söl üs rømø sild frgerii a s ön havneby üp röm ön di gang bülow agro co wiar en diil fan dit automobiil gisjeft f bülow co diar waarskiints ön di jest hualev fan di er jaaren grünet waar di diil agro co her me mereln töögen ünkrüür slöör en üntjüch sa üs di sprüten diarfuar tö dön diar importiaret en forkoopet waar asger juul lindinger kām tö f bülow en co fan ön her hi al diili fan di bülow trading co en biraileti di hanel kām bülow agro co diartö lindinger kür di hiili kraam ön t jaar aurnem en diarfan waar di lindinger konzern grünet di reederii waar ön t jaar grünlair lindinger her en importfirma en maast olterfuul stjüüren bitaali dit wel hi foraneri aurdat hi meenti dat hi me en skep forleesens maaki kür dit slaageti man ek dit skep diar eeđer sin wüf ruth lindinger neemt waar braacht jit muar jil iin en sa skul lindinger jit muar skat bitaali hi gair da hen en bistelti nii skeepen jest fan di deensk nuurđsee werev ön ringkøbing leeterhen fan di hüsemer skepswerev diarfan waar da en rocht skeps en gisjefts impeerium lindingers gurtest swaarhair wiar noch dat alis wat hi bigenti tö jil waar en da skel em jaa stjüüren bitaali lindinger kām jaa fan di deensk weesterkant en sa wust hi dat et fuar di deenen ek sa iinfach wiar en kum jens naa söl wan ja ek me di toch köör wel des kām töhop me sin manigfual taachten en di swaarhairen om fortiinsten en stjüüren di naist trap üp wai wiar da di föriskepslinie röm söl aur di jest jaaren waar me ual skeepen bigent tö des tir wiar t uk fuaral fuar di deenen jit interisant en koopi üp skep iin da kür ja masi jil spaari wan ja niin of mener zoll en stjüüren bitaali maast mesken waar diarom di linie uk me en pasajiirskep bigent me di nii föri rømø bigenti sin töhopaarber me di hüsemer werev diar sen da ek bluat di trii föriskeepen fuar di rømø sylt frgeri a s becht uuren lindinger koopeti jit frachtskeepen diar da hentö priwāti investooren forkoopet waar di töhopaarber me di hüsemer werev giar bit tö di konkurs en bi des giar fuar di koopers fan di frachtskeepen dit miist jil forleesen lindinger kām ön swaarhairen aurdat hi hoogi krediti ön dütsk mark her en üp di üđer sir eeđer di öölkriisi ek inoch fortiinst fan us dollars iinkām ali skeepen waar bütlöning forkoopet man fuar di föriskeepen westerland en vikingland waar en ain reederii grünet di rømø sylt frgerederi des kür höör man uk ek hual en sa waar di skeepen en di reederii jaa naa flensborig forkoopet asger lindinger wiar en manigfual mensk hi kür me filosofii om me archeologii me politik en jit fuul üđers fuar di hanel her hi en diploom und wiar jaaaren lung zensor fuar diplomanden üs hi jung wiar es hi me rad döör lönen köört hi höl höm aaftinoch ön lastwainer fast dat hi wat gauer fan stair kām en des kür di reeder ek gur haa hi brükti aaftinoch en üđer jen sin knooken kām diarfan uk ek langsen hiil fan of en sa wiar asger lindinger uk bi masi dochtern en ön kraankenhüüsingern jens skel hi uk nai bi di tschechiski grensi en nacht me wölfi töhop wesen wiis sa stuunt et iin ön sin biografii en diar stuunt uk dat hi jaaren meföligster fan en eetfiarel foriining wiar ön di taust warelkrich wiar hi töögen ön kēmper hi aarberti üs ārier iin ön en juudsk firma hi skel nai bi di hooger nazis üs hitler en mussolini stönen haa lindinger es ön monte carlo renen faart es ön hoogi bārigen āpgingen her archeoloogisk aarber maaket es me fliigers flöögen heer töögen stiiren kēmpet en üs politiker heer hi t uk forsjukt jest waar hi zentrumsdemokrāt da giar hi fan des partei wech en grün sin ain partei di centerpartei me sin moto hoog me humoor lindinger her firmen öndiili en firmen sa üs di föriskepslinie naa sylt wiar meföligster fan di maatsket fuar bruarwening iin ön t folketing maaketi bütlönspolitik en wiar un ambasadoor fuar deenemark fan bit lindinger heer jer me liir bigent en hi waar oler rocht klaar diarme wan em forstuun wel wat höm sa omdref da skel em luket haa wat hi alis üp jens fuarher mesken her hi oler āphölen wan höm di konkurs ek ön t aaler fan jaaren raaket her skeepen wat üs selskepen bidrewen waar lindinger wiar fuarseter fan di fuarstönen en administratiiwi direktor fan des selskepen asger lindinger wiar uk jit meföligster bi di kēmpers töögen kreebs bit en jit aural en narigen president stairfortreerer meföligster en sa förter lindinger asger juul skibsreder generalkonsul f i esbjerg søn af skrddermester jørgen j l christensen død og hustru ninna f stoklund død gift m ruth l f i kbh datter af skibsfører h j c f iversen død og hustru karen f marquardsen død nstformand i foreningen af importører af nitrocelluloselakker i danmark medl af bestyrelsen for kbh frdbg gentofte kredsen af landsforeningen til krftens bekmpelse formand for bestyrelsen medl af krftkomitéen af hovedbestyrelsen for landsforeningen til krftens bekmpelse generalkonsul for guatemala medl af dansk varedeklarationsnvns malevareudvalg medl af rådet for foreningen af fremmede magters konsuler i danmark og af canadisk skandinavisk komité honorary member canadania society inc honorary member chiefs of police association of pennsylvania medl af bestyrelsen for generalkonsul p m wessels legat censor i udenrigshandel ved handelshøjskolen i kbh medl af gouvernemen tet for selskabet kjden medl af reprsentantskabet for det danske selskab medstifter af og medl af komitéen for selskabet til fremme af dansk eksportforskning medl af forretningsudvalget medl af eventyrernes klub medstifter af gentofte round table club og rødovre vanløse rotary club honorary citizenship philadelphia pa udenl ordner gu qu ne f k brar cornelius roeloffs kām ön di oktoober ön süđerjen föör tö wārel en storev di marts sin bruarwening wiar di buererii diar hi ön di hofstair fan sin faađer bit eeđergingen es hi studiareti da agrārweetenskep en kür diareeđer bal wichtige kontoorsaarberen bi t bundslön aurnem sa waar hi ministeriālreer fuar agrarstruktuur iin ön t kiiler buereriiministeerium fuar en jaar wiar hi uk jit referent bi t bunds buereriiministeerium fan dit jaar ön holp hi ön di nii bundslönen en bech di buererii diar nii āp wat fuar t miist hiilendal nii struktuuren nöörig her uk di kontoorsbirik iin ön di ministeerien kür sin help gur brük dat ja beeter me di foraneringen klaarkum kür diarom giar roeloffs naa mecklenburg vorpommern en waar staatssekreteer iin ön t schweriner buereriiministeerium diar kām ön di fjuur jaaren diar hi diar wiar masi bi üt en brar c roeloffs fing dit bundsfortiinstkrüts fan di jest klasi ön t bjen brar botje roeloffs her al jer en saamling aur di histoorii fan di buererii en menskhair üp föör bigent bi forskeligi stiftingen wiar hi meföligster en uk reersman fan t fak bi t nordfriisk instituut wiar iin ön di foriinings biraat hi braacht masi dokumenti aur di buererii üp föör hentö t archiif fan t instituut en taacht hi höm en hofstairen archiif üt des taacht kām sa gur ön dat dit instituut en projekt aur t hiili lön sleeswig holstiin bigenti wegweiser zu den quellen der landwirtschaftsgeschichte schleswig holsteins roeloffs wiar iarenmeföligster fan t nordfriisk instituut brar c roeloffs heer uk bi bokern meholpen we er hi di ek salev skref sa üs en jit muar hans momsen ön faartoft ön faartoft di waar bi du buer momme jensen ön faartoft en dreeng beren diar di noom hans mom m sen fing hans wiar di taust seen fan momme jensen en hi wiar en bet swak üp di biin hi waar da aaftinoch dåt hanerng of hennerling neemt wat sa fuul üs sneerig mensk jit jens saach hi en stek popiir hurön sin faađer wat bireeknet en teeknet her en hi fraageti des hurom dit diari sa ütsaach da sair momme jensen luki üp bualkem eeđer euklids elementi niisgirig üs hans me sin jaaren wiar fuan hi dit diari bok uk bal man hi kür dit ek gur lees dit bok wiar fan sin grootfaađer jens jakobsen diar skullmaister ön holön wesen wiar sa wiar dit bok uk üp holönsk skrewen hans momsen nem da en holönsk biibel en liirti sa fuul holönsk dat hi di euklid forstuun kür me jaaren her hi dit da ek bluat lesen hi her dit uk sa fiir bigrepen dat hi diarme aarberei kür di buererii wiar en bet swaar fuar hans momsen en sa tooch hi naa dithmarschen hur hi aur di somer üs lönsformeter fuar diksbechningen aarber fo kür ön di hārefst ging hi töbeek naa fāritoft en braacht gur jil me tüs bal kür hans momsen uk itüüs aarber üs formeter fo en waar hi uk jit dikfoogt en stātlichi lönsformeter hans momsen friiti leeterhen en wüfhaur diar jaaren jünger wiar üs hi sin wüf kām uk dan en hoftstair ön fāritoft en jat fing en kraamlaaden en haa wat jil bitö aur di somer wiar hans momsen me buererii en lönsformeting ön di gang en aur di wunter set hi aaft me sin bokern bi staal en liir hi maaketi da uk kööpersteeken en snetjeti skelter fan holt momsen taacht höm sekstanten en oktanten üt en uk kloken kür hi bech hi liirti hur ling hi gleesen fuar sin giraaten slip skul bluat me sin bokern liirti hi uk jit spraaken sa üs franzk deensk engelsk en latein bluat fan t lees liirti hi wat fan geogmetrii geografii histoorii algebra optik en mechānik aurdat dit alis me tö di nawigatsjoon jert en brükt uur aur di wunter kām da uk seeliren fan di haligen tö hans momsen en wel wat liir diarfan sen hok düchtigi koptaini of dikfoogten uuren jen dirfan wiar andreas nissen diar üs gurt reekenmaister fan lonham bikeent waar en dikgrāf waar di dreeng fan di pröst kür sagaar matematikprofesor ön kopenhaawen uur hans set man fuar t miist lefer iin ön sin werkstair diar kür hi sin bireekningen en eksperimenti maaki en saaken bech diar bi wair uk en orgel fuar di sērk me soks register en floiten des waar man bluat en jaar lung spölet hat leketi momsen sagaar en bireekni di baan fan en komeet diarfan fing hi da uk jit en noom üs astronoom hans momsen blef man altert di iinfachi gast me üülen möts en ainweewelti jak uk fan hooger liren tö bisjuk kām jens wiar hi üp gurter rais da wiar hi naa koopenhaawen nööriget hi waar da me iaren bigröötet man hi kür diar ek olterfuul omgang finj fuar t miist luketi hi eeđer di uniwersiteets bibliotheek en dit obserwatoorium me sin wüf fing hi jungen hurfan jen afkaat uur kür sin hiili leewent uuneti hans momsen ön di gabrielswarev ön fāritoft en diar es hi uk storewen theodor storm skel di aart fan hans momsen fuar sin figuur hauke haien iin ön di romān nomen haa jens uur hi uk biskrewen ihr hörtet wohl schon herr die friesen rechnen gut und habet auch wohl schon über unsern hans mommsen von fahretoft reden hören der ein bauer war und doch bussolen und seeuhren teleskopen und orgeln machen konnte theodor storm der schimmelreiter bit hentö deling es di senwiiser ön di sērk fan fāritoft ön gang tu iaren fan hans momsen uur ark jaar di hans momsen kultuurpris fan di krais nuurđfriislön ütönen bambus bambuseae het en hialer rä plaanten faan det famile swetgäärs poaceae jo waaks slaank an kön aal hög meetern huuch wurd an ferholte daalang käänt am slacher at jaft oober uk bambusplaanten faan en öödern triibus diar ei ferholte bambus wääkst uun aasien nuurd an süüdameerikoo an uk uun afrikoo an austraalien slacher waaks alian uun sjiina a miasten brük det kliima faan a troopen man uk huuch uun a berger faan a anden an faan t himalaja kem jo föör bambus wääkst fiks gau enkelt slacher ään meeter di dai man holten hard wurd jo iarst efter juaren bambus woort fööraal brükt üs baumateriool an üs braanholt jong sprööd woort uk eden an bambuskurn liket heewer an koon för bruad brükt wurd di iartapel irpel eerdaapel solanum tuberosum es ön diili fan dütsklön öösterrik en di swaits uk üs erdapfel herdöpfel of grundbirne grumbeer bikeent üp söl jeft et liren diar iirtaapler sii jiartapeln ütspraak üs jechtabeln oof öört aabelern en jit muar em ken al sii dat des en lewendigi uurt fan di söl ring spraak es meent es da aliweegen di nüti plaant diar tö di bioloogiski familii fan di plaanten diar ön t junk wuksi solanaceae jert tö des ker fan plaanten hiir uk di tomāti solanum lycopersicum paprika capsicum en tabak nicotiana brükt uur di iartapel üs en öneriarsk knolenplaant aur di knolen ken fan di plaant nii plaanten wuksi di siid wukset fan baien ön di green diil fan di plaant des sen giftig fuar mensken diar skel em ek olter fuul fan iit hat jeft üp söl jit trii buern diar iartapeln plaanti en forkoopi jen diarfan sit twesken kairem en munkmēsk jen ön kaamp en jen ön muasem di buer fan muasem maaket man dit miist diarfan di köört di uk üt ön muasem jeft et sagaar en priwāti iartapel auto diar fuar forskeligi famiilien meföligster iinkoopet en ütköört bi di buererii sen uk jit hingstern diarbi ön kaamp jest et uk eier en galloway nuaten üp di hofstair ön di hiili wārel uur muar üs iartapelaarten plaantet di forskel kumt diarfan dat di plaanten forskelig brükt uur sa üs uk diarfan dat ja dit dit kliima ek aural lik es hat jeft liren diar jam aliweegen nii aarten ütteenk ön t internationāli iartapeln instituut ön lima peru es di gurtest saamling fan aarten āpskrewen en diar stuunt uk hur ling di geeni ütse bi di aarten es forskelig hur lung dit waaret bit dat ja bāricht uur ken en uk wat em diarme fuar heer en internatsjonāli jaar fan di iartapel waar bi di foriinigt natsjoonen un üs en deklaratsjoon fuarslain ön di oktoober waar ön new york bislööten dat des jaar wiis skul di taacht om en jaar fan di iartapel es dat di mensken diarön tö teenk kum dat em me iartapeln masi gurs töögen hungersnuar dö ken des weeten skul fuaral uk diar hen dönen uur hur help brükt uur em wel me dit jaar senerk fuul diarön aarberi jit muar aur di iartapel üt tö fing en diarfuar dat saaken üs logistig en produktsjoon fan gurter masen forbeetert en iinfacher maaket uur ken diarfan skel et möögelk uur dat di lönen diar knap me iit sen jamsalev beeter help ken tö dit nii milenium her di un jam fuarnomen muar töögen di hunger üp wārel tö dö en diartö skul dit diar iartapeljaar help di post ön di swaits diar en senerk friimark rappen tö dit jaar fan di iartapel üt dit dütsk uurt kartoffel kumt fan dit italieensk uurt wat diar fuar di trüfel brükt uur des uurt kumt da fan latiinsk diar jit et terrae tuber det orbitaal as en ütjdruk uun a kwantenmechaanik an beskraft mä matemaatisk funktjuunen huar en elektron trinjam en atoomkial ham woorskiinelk aphäält iar mend am a elektroonen flä trinjam en atoomkial üüb en fääst boon so üs a muun trinjam a eerd daalang witj am dat jodiar elektroonenboonen bluas di rüm san huar en elektron ham woorskiinelk aphäält orbitaalen wurd iindiald efter jo trii kwantentaalen det iarst kwantentaal beskraft di elektroonenrüm huar det orbitaal tuhiart at taal faan orbitaalen bereegent ham ütj en elektroonenrüm hää ei muar üs elektroonen det ööder kwantentaal beskraft det furem faan en orbitaal uun steed faan taalen woort det ööder kwantentaal uk mä buksteewen s p d f g betiakent det magneetkwantentaal as en winkelfunktjuun an diarför feroontwurdelk dat at bi t en moleküül as en liitjeletj dial diar faan tau of muar atoomen tuupsaat as a atoomen wurd troch atomaar binjang tuuphäälen son moleküül as di letjst dial faan en rian materiol uun moleküülen kön atoomen faan ään slach ferbünjen wees so üs uun sürstoof o of stikstoof n sok moleküülen het elementmoleküülen miast san oober ünlik slacher faan atoomen mäenööder ferbünjen so üs uun weeder ho of methan ch hü a atoomen mäenööder ferbünjen san woort troch a binjangen fäästlaanj so haa ethanol hc ch oh an dimethylether hc o ch likeföl atoomen oober ünlik binjangen diaram haa jodiar materioolen uk ünlik eegenskapen sok moleküülen het isomeeren letj moleküülen san amanbi m å grat grater moleküülen kön oober uk m å of noch grater wees atoomen kön oober uk troch ionenbinjang tuuphäälen wurd diaram woort t b natriumchlorid nacl det as saalt ei üs moleküül uunsen an do het son ferbinjang ion det natrium atoom häält en positiif elektrisk lääs det as en kation na an det chlor atoom häält en negatiif lääs det as en anion cl an ünlik elektrisk lees tji arkööder uun en raadionukliid as en ünstabiil wariant faan en atoom an diaram raadioaktiif stabiil warianten faan atoomen het isotoopen raadionukliiden kem natüürelkerwiis uun letj miaten föör det bekäändst as was det karboon isotoop c mä en hualewwäärstidj faan juaren wan t b en buum ufstareft ferstrualet c an mä det mengde wat noch auer as koon am bereegne hü ual di buum as c as kosmogeen auer det iarst uun a natüür entstenen as primordial het soken diar al iiwag diar san raadiogeen het jodiar radionukliden diar uunfaal wan primordialen of kosmogeenen ferstruale an do jaft det uk noch konstelken diar t b för atoomstruum brükt wurd raadionukliiden wurd uk uun a medesiin iinsaat am t b enkelt krääft selen staltuleien det as ei gans üngefeerelk an diaram skel medesiiners jo fiks föörsä mä detdiar materiool wan en wäärs ham auer en fäästen tidjrüm am en fäästen prosentdial feranert do feranert hi ham eksponentiel eksponentiel waaksen ment dat di wäärs leewen grater woort eksponentiel ufnemen negatiif waaksen ment dat di wäärs leewen letjer woort wan en wäärs auer en wasen tidjrüm dobelt so grat woort do het di tidjrüm generatjuunstidj wan di wäärs auer en wasen tidjrüm bluas noch hualew so grat as do het didiar tidjrüm hualewwäärstidj din beenk dää di för eur spaarjil sinsen do heest dü efter kolibakteerien üs ehec haa en generatjuunstdj faan amanbi minüüten det ment ütj ian bakteerium wurd efter raadionukliiden üs sürstoof haa en hualewwäärstidj faan minüüten det ment ütj g wurd efter di atc code faan ingelsk anatomical therapeutic chemical classification as sant det amtelk an internatjunaal süsteem för medekamenten atc a alimentäres system und stoffwechsel atc j antiinfektiva für systemische gabe atc q veterinärmedizinische arzneimittel atc code bac in der dosierung und anwendung als thrombozytenaggregationshemmer steht für die gruppe von stoffen die blut und blutbildende organe beeinflussen steht für die subgruppe antithrombotische arzneimittel steht für die subgruppe antithrombotische arzneimittel dass diese sub subgruppe genau so heit wie die subgruppe vorher das level ist nicht überall so die antithrombotischen mittel lassen sich einfach nicht feiner subgruppieren steht für thrombozytenaggregationshemmer excl heparin steht für den wirkstoff acetylsalicylsäure den wirkstoff des aspirin die acetylsalicylsäure in der verwendung als schmerzmittel in anderer dosierung als in seiner funktion als thrombozytenaggregationshemmer lässt sich auch in einen anderen atc code einordnen nba steht für das organsystem nervensystem steht für analgetika steht für subgruppe andere analgetika und antipyretika steht für die salicylsäure und derivate steht für acetylsalicylsäure rudersdal komuun as en däänsk komuun uun t nuurduasten faan t eilun sialun mä iinwenern stant an en grate faan km hat hiart tu t regiuun hovedstaden at ferwaltang sat uun holte det komuun hiart tu en dial uk tu t hovedstadsområdet a trørød an brådebk san mä det stääd hørsholm tuupslööden wurden b birkerød leit uun t sarkspal bistrup sogn an tu en dial uun t birkerød sogn tu en letjen dial uk uun t farum sogn faan t furesø komuun an uun t blovstrød sogn faan t allerød komuun c hørsholm leit tu en graten dial uun t hørsholm komuun tu en letjen dial oober uk uun a sarkspalen gammel holte sogn birkerød sogn vedbk sogn an uun t karlebo sogn faan t fredensborg komuun d a sarkspalen ny holte sogn nrum sogn an søllerod sogn hiar tu t hovedstadsområdet jaapan jap nihon nippon as en lun föör t uastküst faan aasien jaapan leit fööraal üüb schauer grat eilunen an do san diar noch hunerten faan letjer bewenet eilunen an düüsenen faan ünbeweneten det san berger diar ütj a pasiifik ütjraage sodenang as ääkerlun böös knaap faan nuurd bit süüd as jaapan amanbi km lung sodenang skeelt det kliima uk auer a miaten det lingt faan miatag kliima uun t nuurden mä kuul wontern bit tu subtroopen uun t süüden jaapan leit diar huar schauer kontinentaalplaaden tuupstupe det faan euraasien uun t nuurdwaasten nuurdameerikoo uun t nuurden a pasiifik uun t uasten an a philippiinen uun t süüden sodenang jaft at diar wulkaaner di bekäändst as was di halag berag fuji jama an huar t wulkaaner jaft skal am uk mä eerdbeewrin reegne mä det leetst swaar eerdbeewrin uun t juar räänd en huuch flud auer t lun an hää sjauer atoomstruumuunlaagen uun fukushima uunstaken maaget sok fluden het tsunamis uun a harefst kem faan a pasiifik taifuuner det san swaar sturmer liküs hurricanes en tsunami jap det ment huuwenwaag as en auer a miaten lung weederwaag diar auer düüsenen faan kilomeetern luup koon an wan t jin en küst räänt woort det kurter oober diarför uk huuger diar san hööchdin faan auer meeter meeden wurden miast komt at tu en tsunami efter en siabeewrin det as en eerdbeewrin oner weeder swäärs auern pasiifik brükt en tsunami man en hualwen dai lachter bil mä en gewaltag faard räänd en tsunami auer a indisk osean rochter bil an hää en tsunami en böös katastroof bi atoomstruum uunlaagen uun japan ütjliaset det faard faan en tsunami bereegent ham ütj at jipde faan t weeder h an at faardferanrang üüb a eerd g m s amso jiper det weeder as amso gauer woort hi det ment bi en jipde faan m jaaget di tsunami luas mä en faard faan km h det as so gau üs en düüsenfliiger ranunculaceae san en plaantenfamile mä slacher uun det kategorii ranunculales jo lewe fööraal uun miatag kliima jodiar plaanten hual aaltumaal protoanemonin diaram san jo giftag för diarten aconitum actaea adonis anemoclema anemone anemonidium anemonoides anemonopsis aquilegia arcteranthis asteropyrum barneoudia batrachium beckwithia beesia buschia calathodes callianthemoides callianthemum caltha ceratocephala ceratocephalus cimicifuga clematis consolida coptidium coptis cyrtorhyncha delphinium dichocarpum enemion eranthis ficaria glaucidium gymnaconitum halerpestes hamadryas helleborus hepatica hydrastis isopyrum knowltonia krapfia laccopetalum leptopyrum leucocoma megaleranthis metanemone miyakea myosurus naravelia nigella oreithales oxygraphis paraquilegia peltocalathos psychrophila pulsatilla ranunculus semiaquilegia shibateranthis thalictrum trautvetteria trollius urophysa viorna xanthorhiza at republiik faan süüdafrikoo as en lun trinjam a süüdspas faan afrikoo uun t süüden an süüduasten leit a indisk oosean an uun t waasten a atlantik uun t nuurden lei namiibia botswana an simbabwe uun t nuurduasten mosambik an uun t uasten eswatini an maden uun leit at könangrik lesotho di süüdermiast ponkt uun afrikoo kap agulhas leit uun a süüd faan süüdafrikoo det kliima skeelt fiks uun t nuurdwaasten as t böös drüg efter uasten tu komt muar rin an at rinjt steedenwiis auer a miaten sant at apartheid tu aanj ging jaft at elwen amtelk spriaken efter boliiwien indien an simbabwe as süüdafrikoo det lun mä a sjuurdmiast amtsspriaken süüdaafrikoo hiart tu t tolunioon faan det süüdelk afrikoo a ranselsberag of uk rantzauhuug däänsk randselbjerg naibi lääk as mä meetern di traadhuuchst berag uun nuurdfresklun a ranselsberag leit üüb a geest an as sodenang uun a istidj tuupsköwen wurden diar fertelt oober en ual tääl diar kaam ans en riis faan dithmarschen hi wiar üüb a wai tu ribe am diar bi a bau faan t sark tu halpen uun a gooshiirden füng er oober so föl sun uun sin tofler dat hi ham bi a soholmer ia henseed an di sun ütj sin skur sködet an huar di sun henfool san daalang a ranselsberag an a werkshuug di natjunaalpark waas as en natjunaalpark faan sjiisklun diar san trii dialen uun schleswig holstian hamborag an niidersaksen di natjunaalpark lingt faan a däänsk grens uun t nuurden bit tu a ialew uun t süüden a nuurdsia küst deel sodenang hiart di hialer waas trinjam a nuurdfresk eilunen diartu hi as iinracht wurden am plaanten an diarten muar skül tu dun man uk am a fräämenferkiar tu halpen mä en grate faan km as hi di gratst natjunaalpark uun sjiisklun tau traaden san oner weeder an ään traaden fäält bi liachweeder drüg a sjiisk natjunaalparken uun a waas hiar sant tuup mä a däänsk an a holuns waas tu t unesco weltnatüürarewdial üs di natjunaalpark iinracht wurd skul wiar a nuurdfresken diar goorei bliis auer jo wiar diar ei mä iinferstenen dat auer a waas nü en amt uun kiil besteme skul detdiar amt sat uuntesken uun tönang daalang werke a nuurdfresken oober mä detdiar amt tuup uun t juar as det natjunaalparkamt uun tönang mä t marschenbauamt alr uun hüsem tuupslööden wurden an het daalang landesbetrieb für küstenschutz nationalpark und meeresschutz ask as en betiaknang för en slach lun an komt noch uun enkelt fialnöömer föör en ask as en skraal stak lun miast üüb a geest uun nuurdwaastsjiisklun am di wäärs faan det lun tu ferbeedrin san hiassuaden miast üüb gemeenlun slaanj wurden jo kaam uunsteed faan strä iinuun a busem an haa jo diar mä njoks folsögen jodiar njoksag suaden kaam do tuup mä köögem uffaal ütj üüb t fial sodenang füng di skraal grünj ged an küd tu ääkrin brükt wurd fööraal för roog mä detdiar muude san asken leewen huuger wurden sowat mm uun t juar det maaget uun juar imerhen cm ütj am begand a büüren mä konstdünger tu gedin an do wiar t uk bal föörbi mä a asken a wedenskapslidj gung diarfaan ütj dat di grünj nü mä a juaren ringer an ringer woort an dat diar tuleetst weder rian geest grünj as uk üüb a orkney an shetland eilunen uun skotlun san sodenang ask grünjer entstenen uunsteed faan hiassuaden haa s diar oober miast türew nimen reimer kay hentschel holander ön berlin üs hans reimer hentschel ön bräist wiar en karming diar geografii architektuur konst en kultuur histoorii sa üs uk plaanmaaking fuar lön en liren studiaret her sin brauwening wiar di aarber fuar blēren sa üs di önsen der monat wan hi höm diarüp bitaacht hur sin aalern en grootaalern fan kemen wiar nuurđfriislön hi set höm töhop me weetenskepsliren sa üs tams jörgensen dr johannes jensen und dr hans christian nickelsen en ja braacht dit nordfriisk instituut ön di gang al önt t jaar kür di aarber fant t instituut bigen diarfuar wiar trii kaamern iin ön dit hüs uasterstraat ön bräist hüüret uuren reimer kay holander wiar lektor en gisjeftsföörer en bitö des aarber her hi aur di maaten fuul tö kēmpi dat dit nii instituut ek bal weđer techtmaaket waar bit hentö deling wichtig es di blēr nordfriesland wat ali kwart jaaren ütkumt dit heer holander bigent töhop me sin taust wüf margot pauls leweti holander ön bräist en her jit aliweegen me kultuur tö dön ön des jaaren waar skreften ütdönen sa üs der schimmelreiter dichtung und wirklichkeit diar en auraarberti faating fan en diipgungendi aarber aur storms noveli wiar en üđer wichtigi aarber es uk sin skreft aur di autodidakt hans momsen uuren ik wiar ek muar üs en flüch diar höör boowen üp en snebarig henset hurfan da en lawiini dialging lornsen aur sin aarber fuar sleeswig holstiin uwe jens lornsen nofember ön kairem üp söl febriwaari uun pressy ön di swaits wiar en rochtsliirti en en biamti fan di deensk kroon me sin litj bok ueber das verfassungswerk in schleswigholstein set hi höm fuar en iinig schleswig holstian iin uwe jens lornsen waar beeren üs dreeng fan en koptein hi wel salev uk hol koptein uur man ön euroopa wiar krich uk wiar sin faađer diartöögen dat uwe jens tö see faar wel da taacht höm dit beeter en studiari rochtsweetenskepen en dit diar hi ön kiel en jena fuar jaaren wiar hi achterön üs biamti ön kopenhuuwen fuar t miist her ho me di hertogdomen schleswig holstiin an lauenborig sa fuul üs bikeent es wiar dit niin olter harti haft en kām lornsen weđer frii hi her di böök iin ön haur dat hi en swaari kraankhair me sin hur her diar sa slem stjunk skul dat di üđer mensken ek üthual kür di dochters kür man nönt finj of rük lornsen blef bi sin meening en giar naa rio de janeiro hur hi help finj wel lornsen blef diarfan man swaarmurig hi skref dit bok die unions verfassung dänemarks und schleswig holsteins wat man ek jerer üs eeđer sin duar fan wilhelm beseler ütdönen uur kür süüdkorea of uk republiik korea as en lun uun uastaasien üüb di süüdelk dial faan t koreansk hualeweilun di naiber uun t nuurden as nuurdkorea jo tau loonsdialen san efter a ööder weltkriich apdiald wurden uun t waasten leit at güül sia uun t uasten at japoonsk sia a koreanern sai uastsia an uun t süüden at uastsjineesk sia trinjam lei auer eilunen diar san oober man bewenet dön tjiin gratst stääden uun t lun san uun süüdkorea jaft at ünlik slacher faan prowinsen en teukbyeolsi special city aparte stääd as sowat üs en prowins a stääddialen faan seoul het gu en teukbyeol jachi si special autonomous city aparte autonoom stääd as uk sowat üs en prowins en gwangyeoksi metropolitan city gratstääd hää uk det bedüüdang faan en prowins gwangju an daejeon haa bluas stääddialen gu jo öödern haa uk lunkreiser gun en do province prowins as jo ööder iindialangen bit liksteld arke do hää lunkreiser gun an stääden si en teukbyeol jachi do special autonomous province aparte autonoom prowins jaft at man iansis nis albrecht johannsen di jüngeri beeren di marts önj deetsbel stürewen di august uk ön deetsbel hi wiar skuulmaister en töleest skuulreer üs skriiwer es johannsen fuaral me sin saamlingen fan dechtingen bikeent uuren kāöm üt min schatull üt üs dit bok ütforkoopet wiar kām beerid bāricht achterön diar waar di dechtingen fan üt min schatull me iin nomen en johannsen diar jit üđer aarberen bitö albrecht johannsen heer sent masi dechtingen üp mooring skrewen sa üs uk di frasch hümne en video me skeltern fan dit jaaresraakin fan di nuurđfriisk foriining dit leedji uur fan di meföligers süngen min at demokraatisk fulksrepubliik korea of man ianfach nuurdkorea as en lun uun uastaasien üüb a nuurdelk dial faan t koreansk hualeweilun uun t süüden leit süüdkorea det lun näämt ham demokraatisk as oober en diktatuur de paektu berig üüb koreaans m as de huuchst berig uun t lun dön tjiin gratst stääden uun t lun san nuurdkorea hää ian stääd oner sentraal ferwaltang faan t regiarang pjöngjang trii apartig stääden kaesng rasn an namp o an njüügen prowinsen nuurdkorea hää en miatag kontinentaalkliima mä sjauer juarstidjen at rinjt fööraal uun a monsuun jangma tidj faan jüüne bit august a wontern san drüg an kuul uun a harefst kön uk ans taifuuner föörkem nuurdkorea wurd grünlaanjen at jeew en krich twesken at lun an süüdkorea twesken an a feerers faan t lun san en stäär an astronoomisk sümbool as uun a astronomii en swaar objekt diar salew locht so üs üüs san uun en stäär as hiat gas diar faan hör aanj swaarkrääft tuuphäälen woort bi a kaant as hi sowat k bit k hiat enkelt stäären witj swerger sogoor bit k banen uun as hi oober noch föl hiater miljuunen faan graad san det diar a miast stäären san dobelstäären an haa planeeten trinjam en stäär mä sin planeeten het sansüsteem en grat skööl faan stäärsüsteemen het galaksis stäären san böös onerskiaselk efter hör grate laacht an klöör an diarefter wurd jo uk sortiaret stäären kem an gung a miasten san oober so ual üs det uniwersum an det as wel auer miljaarden juar ual di pidder lüng es en seenuatretingsskep fan di retingsselskep fuar di seefaarers di nowember waar di üs sk naa list üp söl braacht en tö proof faart et waar ön di nowember aurnomen en statsjoniaret dit ual skep waar wechfaart di detsembermuun waar dit nii skep dööpet fuarof wiar ön list sent di minden statsjoniaret en skep fan di meeter klasi di pidder lüng jert tö di nii meeter klasi diar aartig wat lechter becht es da dat jü me litjeri maskiinen fuarof kw nü kw gauer önerwai es kneten fuarof bit kneten dit aarbersbuat michel es üs en lechti gumiboat becht sa dat et bluat jit cm diip giar en bit tö kneten ombi km h laap ken senerlig es uk dat dit diari buat blut ombi meetern brükt om stuun tö bliif jen en en hualev skeps leengden bi di skepsdööp waar uk me di gasten ütfaart jir es en litj video wat fan di sylt express wech āpnomen uuren es hinrich c hinrichsen april uun dunsem üüb fer wiar en skuulmääster an hää ham för t fering öömrang spriak an literatüür iinsaat hinrich hi wurd leeder uk hinne ruul näämd wiar det äälst kint faan roluf d hinrichsen an sin wüf elene bäären braren maaget hi sin iarst skuulmäästerpreew an werket iarst uun ööwenem leeder uun medelby wiar hi befreid mä karoline bäären hinrichsen hed ian doochter an füng en fääst steed bi t skuul uun olersem diar begand hi an skrääw an saameld jongensliitjin an riimen diar uun a föhrer lokalanzeiger ufdrükt wurd wakselt hinrich auer tu ödersem an kaam sin letj heft allerhand ual stacken an riemen ütj ging er tu foortuft huar hi oober ei loong werket hää auer hi uun a kriich skul diar kaam er iarst weder tüs faan an füng do en steed uun noorsaarep üüb oomram begand hinne ruul weder mä t skriiwen an jääw det heft oome fertel mi wat ütj ging er weder tu foortuft an skrääw det teooterstak at rocht hialmedel uk üs hi uun panjuun ging skrääw hi noch flook staken stoorew hi uun t tachentagst juar kreeft meditsiinsk neoplasma maligne es en kraanker diar em heer weđer iin ön di lif zellen wuksi diar töögen di organismus ön aarberi di organismus ken jaar wuksen ek kontroliari of töbeekhual fuar t miist kum fan kreeft tumoori des ken en ārig aart haa dit meent dat ja di organismus ön steken maaki tumoori ken en gur aart haa dit meent dat ja fuar t miist wech sen weđer em jam üt di lif skiart heer gifiarelk bi di ringeri aart fan tumoori sen uk di metastāsen dit sen förteri tumoori diar fan di jest jen kum en uk üđer orgāni ön steken maaki blöörkreeft leukemii es niin kraankhair me tumoori man em sair uk kreeft diartö aurdat di zellen iin ön t blöör jam sa foraneri dat dit blöör en alis hurfuar dit brükt uur laangsem ön steken giar of ek muar di rocht kraft heer birgit hussel marts es en wüfhaur fan weesterlön al fan di er jaaren ön maaket jü en diil fan di söl ring önerrocht bi di söl ring foriining jü aarbert uk ön di lönskepsreer fan di foriining me en bikömert höör ön niilön nuurđen fan kaamp sa us om di eidem fügelkui ön raantem senerlig sen uk di waneringen bi heef diar jü fuar di söl ring foriining önber des skel di liren weegi hur ling ja di heef me ali senen bigrip ken birgit hussel es ön hamborig iserbrook āpwukset ombi kām jü naa söl en help di seefüglern diar fan ööl forklüwet wiar töhop me höör leewentspartner waar masi fuar dit leewent bi di weeterkanten dönen en uk masi skeltern maaket des wiar aaftinoch fan swinjswāle diar jaa aaft fuar di söl ring strön önerwai sen höör bruarwening heer jü bi dit alfred wegener instituut ön list üs en laboor asistentin fuar di aarber diar jü es diar uk aaft bi heef önerwai en nem proowen bal bigenti birgit hussel en liir di söl ring spraak bi di önerrocht fan di söl ring foriining jü kām gur me di uurtern klaar en sa kür jüü bal uk di üđer skuulsters help üs bluat jit en skuulmaister fuar jen kursus önberen uur kür waar jü böören en bigen en ain kursus fuar di bigensters aur lung jaaren hen jaav et da tau klasen jen fuar bigensters en jen fuar dānen diar al en bet wat liirt her di taust klas waar tö des tir fan maike ossenbrüggen önerrocht jürgen borstelmann üp söl es en pianist komponist en organist fan söl me jaaren bigenti hi üp dit klawiir tö spölin al me jaaren spöleti hi uk di orgel bal uk bi hööf en ön konserti sent heer jürgen borstelmann en bruarwenig üs organist üp söl ark jaar spölet hi forskeligi konserti fuaral iin ön sērken üp söl borstelmann heer di musik hoogskuul ön lübeck bisaacht en di proowen diar absolviaret stuudien fan sērkenmusik en könstlerisk spölin üp di orgel bi profesor dr ernst erich stender borstelmann komponiaret uk sin aarbern uur hol fan di forlachen nomen en hok waar uk ütteeknet hi maaket uk kamermusik en sa heer hi me forskeligi renomiareti musikern āptreren her hi es uk üp forskelige toonāpnaamen sa üs üp di cd farewell to the island en filmbidrachen tö hiir en tö se borstelmann maaket uk keltisk en friisk musik sin faađer hans en sin ohm willy borstelmann haa al üs organisten üp söl aarbert sent sen maning stelken senerlig fuar di söl ring spraak maaket uuren eeđer en taacht fan hans hoeg skreev borstelmann wiisen aur dechtingen fan mensken sa üs mungard of wilhelm siemens forskeligi daans steken en leedjis waar fuar forskeligi biseetingen ütaarbert jürgen borstelmann es organist ön hörnem raantem fuar konserti heer hi sin ain ensemble wiar dit en organist jen me en oboe en jen floitenspölster diar uk soong des jeet ensemble amabile ker diar em lef haa ken me hans hoeg heer hi en hiili bok me söl ring leedjis ütaarbert borstelmann aarbert uk fuarlaagen üt fuar di c p hansen pris heer hi tau fantasiien aur tau musiksteken fan peter hansen skrewen diar di brüđer fan c p hansen wiar di jest fuarlaag her takti dit waaret ombi sekunden tö spölin di taust her takti en waaret ombi sekunden di ütaarberingen sen di jest sa üs en hualev minüten di taust lung uuren jen diarfan wiar aliining fuar klawiir jen wiar fuar klawiir en soprānsaxofoon skrewen di steken waar bi di tödiiling fan di pris tö albert panten spölet di spölsters wiar da jürgen borstelmann üp klawiir en thomas vester üp dit soprānsaxofoon sa üs em dit fan höm keent heer hi di wiisen ütkomponiaret sa dat diarfan en könstfol en broket musik uuren es fan dit daans stek eeđer peter hansen sen ön des cd aur minüten uuren üüs söl ring lön heer borstelmann ön tau steken forskelig biaarbert hoken sa gur klawiir spöli ken of dit liir mai di ken uk hol en nootenbok diarfan bi jürgen borstelmann bistel sölring koorbok leedjibok sjung din sölring wiis töhop me hans hoeg ütdönen trii leedjis eeđer dechtings fan wilhelm siemens fuar sjungster en klawiir fuar sjungster en klawiir stemigi koorseetings fuar koor sa üs uk fuar koor fan kārmingern fuar klawiir en taktigi originaaltheema peter hansen bitö skreev borstelmann variatsjoonen fuar soprān saxophoon en klawiir taktigi originaaltheema āpskrewen fan peter hansen fuar orgel solo nooten tö di cd me di salev noom sent maaket borstelman töhop me christina glede blokfloit bodhran en senerligi aart fan musik di cd diartö jit farewell to the island en es uk wert en hiir eeđer jü ken sa üs uk di üđer cds en boker bi jürgen borstelmann koopet uur albert andreas panten ön soholm es en nuurđfriisk skuulmaister en histooriker hi heer bi di friedrich paulsen skuul ön naibel matematik en füsiik onerrocht hi bikömert höm fuaral om di histoorii fan nuurđfriislön ön t merelaaler sa üs om di aarber fan c p hansen fan pantens aarber me di c p hansen popiiren kām hok senerligs ual popiiren waar fünen en töhopdrain en diarbi waar jit popiiren fan peter hansen fünen en brüđer tö c p hansen di sölring foriining heer en bok aur di saamling üp wai braacht hur masi aur di aarber fan panten benen staant fuul niis aur c p hansen en fuaral uk forskeligi āpteekningen fan peter hansen en nootenbleer fan p hansen takti waar bi di tödiiling fan di c p hansen pris spölet en jürgen borstelmann her diartö jit en fantasii skrewen peter hansen aprilmuun stürewen januwaari wiar di brüđer fan c p hansen peter hansen her al jer me kraankern tö dön en sa maast hi fuul iin ön t bēr bliif hi saamelti sin weeten da wan höm dit sa gur giar dat hi üt kür weđer hi weđer kraank wiar da waar āpskrewen en teeknet sa skrev hi āp hur ling hi sin ailön saach hi teekneti uk hol en weđer hi des taacht her da waar uk musiksteken skrewen of üt haur ütnotiaret sin talent mut fiir aur di maaten gingen wiis diar em fuar dit aaler keent diar hi des aarberen maaket heer fan sin leewentsjaar ön spöleti peter hansen di orgel iin ön di sērk fan kairem diarfuar her hi en hualev jaar önerrocht fan sin ialer brüđer christian peter üp klawiir en generālbas fingen en dit leengti noch al diarfuar bi di tödiiling fan di c p hansen pris waar en ütaarbering fan peter hansens daans musik treertā muasem a dur en alten gudderinger d dur spölet diar jürgen borstelmann diarfan maaket heer di musik fan hansen es uk en biaarbering et staant üp en bleer me di aurskreft alte stü c ke em ken höm bluat wuneri hur fain hi di nooten tö popiir braacht heer en dai as en miat för t tidj an hää flook bedüüdangen ään dai d hää stünj minüüten of sekunden en dai as det tidj huar a eerd ham iansis am ham salew dreit di san dai düüret stünj man uun disalew tidj dreit a eerd ham uk en letj stak widjer am a san sodenang as di stäär dai en betj kurter det san sowat stünj minüüten an sekunden at lengde faan en dai üüb dön öler planeeten faan t sansüsteem kön linger of kurter üüs üüb a eerd wees en dai begant wan a san apgongt an häält ap wan a san onergongt do komt a naacht sodenang as t üüb a nuurdelk eerdheleft uun a somer linger dai üs uun a wonter de lingst dai as bi t somersankiar an de kurtst bi t wontersankiar diar san sööwen wegdaar en kalender muun hää tesken an daar di natsjonaalpark bi heef es en natsjonaalpark ön dütsklön diar sen trii diilen ön sleeswig holstiin hamborig an neđersaksen di natsjonaalpark giar fan di deensk grensi ön nuurđen bit tö di elbe ön di süđern kant fan di nuurđsee di hiili heef trinjom di nuurđfriisk ailönen jert diartö me en areaal fan km es di heef di gurtest natsjonaalpark ön dütsklön tau fan trii diili sen öner weeter en di trērst diil falt bi liig weeter drüch di dütsk natsonaalparken bi di heef jert sent töhop me di deensk en di holönsk heef tö dit unesco wārels natuurārefdiil üs di natsjonaalpark iinrocht uur skul wiar di nuurđfriisen ek ali diarfuar ja wel ek haa dat en amt ön kiil diaraur bistemi skul ditdiar amt seet öntwesken ön töning deling aarberi di nuurđfriisen uk me dit amt töhop di nonenguus branta leucopsis es en füügel diar tö di önerfamiilie fan di gös en swaanen anserinae jert di nonenguus wiar jerer fuaral ön ruslön bi dit isweeter itüüs sa üs uk ön di arktis diar wiar dit fuaral ön di westpaläarktis sa üs spitzbergen ön norweegen en greenlön diarfan kumt wes uk di aamring noom greenlungus fan di er jaaren ön kām des fügel uk naa mereleuropa en sa es di nonenguus uk ön sleeswig holstiin en di neđerlönen tö finj jü lewet nü uk üp di nuurđfriisk ailönen ön mereleuroopa sen bit guuspaaren itüüs di nonenguus es en tochfügel fuar t miist flocht jü ön v formatsjoonen fan bit diirtern en diarbi bliif di füglern aliweegen ön snak di wai hur ja langs flö es ek geneetisk iinprogramiaret di uur fan ark fügelker fünen en da bibihölen diar it jü fuaral gērs en furskeligi planten fan saalten ingi di greenlöns of eideren somateria mollissima es en fügelaart en jert tö di enen anatidae di noom kumt fan dit islönsk uurt r en heer nönt me di stroom eider tö dön eiderenen sen ombi cm lüng en diarme en bet gurter üs wild enen ja wecht ombi kg dit mantji uur fuar t miis ialer gurter en swaarer üs dit wüfki di greenlöns en swumt en dükt mal gur di neeb es senerlig gurt en hoog en fuarn diarön es en litj huurn hurfan di ön forskeligi spraaken uk üs en huurnneeb bikeent es eiderges lewi ön sköölen ja frit snailen hopkraben en heesen of blöskelen bit tö m diip ken ja dük en diarbi jen minüt öner weeter bliif di heesen uur hiilendal dialsloongen en da iin ön di maag ön steken toren di litj skelen uur weđer ütspüt en bi di strön lii aural di blö gre wit steken diarfan ombi di greenlöns en smit ön di aprilmuun fjuur bit soks green gre aier en bröri bit daagen wan ja dit neest jens forlet da uur di aier me dünen tödöpet di enen bliif bit daagen bi jaar jungfügler tö jaar skül fuar di möen slüt ja jam langsen tö keren fan füf bit tiin enen töhop fuaral üp islön uur eiderdünen āpsaamlet en fuar al fuar bertjüch brükt am onerskääst sääks onerslacher tee woort faan t teeplaant maaget för ünlik slacher wurd ünlik dialen faan det plaant brükt bleed knob bloos of halem uun tee as coffein det woort uk leewen üüs tein betiakent det wurd tee woort uk brükt wan bleeden of ööder dialen faan ööder plaanten brükt wurd do snaaket am oober faan pöbermünt tee of hibiskus tee of wat uk imer diar san fööraal sääks slacher faan tee di ferskeel komt faan t bewerkin an do jaft at faan arke slach en hialer rä suurten suart teesuurten wurd miast efter det lun of regiuun betiakent huar s faan kem assam ceylon of darjeeling at frücht faan lat fructus as det bloos faan en plaant wan det siad rip as tu t frücht hiart ales wat ütj en bloos woort diaram jaft at früchten uk bluas bi bloosenplaanten magnoliophyta bi a näädelbuumer pinophyta wääkst at siad naagelt saner früchtflääsk trinjam det frücht as diarför diar am det siad tu bewaarin bit det freiden woort mä früchten men wi oober miast det wat am iidj koon an det koon det früchtflääsk wees faan en aprikoos of uk man det siad faan en eert früchten mä en hard skel san nöden früchten mä en wok skel san beien kofe woort faan kofesiad maaget det woort röst an grünjen an do mä hiat weeder apkööget kofe wiar iar böös jüür an küd bluas faan rik lidj dronken wurd ööder lidj haa kofe faan bere maaget oober det smääkt natüürelk ei so gud uun kofe as coffein kofesiad woort uk üs kofebuan betiakent hää oober mä buanen goorniks tu dun det wurd komt faan araabisk bunn an det ment kofefrücht uun t juar san mio t kofebuanen iinbürgen wurden a gratst produsenten wiar f slompet efter fao im slompet taalen faan det jil komt ei föl bi a produsenten uun at ruus het üüb latiinsk herpes zoster an komt faan en wiirus di a nerfen uungrapt en strimel faan letj bleesen leit miast üüb ään sidj faan a romp bi a bük of bi a hals jo bitj an kön föl piin maage det kraankes bräächt ütj wan det imuunsüsteem faan a minsk swaak as bi ääler lidj of minsken diar auerläästet san flook jong lidj fu en ruus do as det oober ei so gefeerelk det san do winjpooken di aparte nööm komt faan det ruad klöör di sjiisk nööm gürtelrose komt diarfaan dat det ruus miast trinjam a bük föörkomt huar a riam draanj woort di wiirus het varizella zoster virus vzv an hiart tu a herpes wiiren hi as oober föl fülker üs herpes simplex det as en wiirus diar miast trinjam a lapen föörkomt otfried panscho schwarz janewoore uun tilsit as en konstmooler di uun berlin an üüb oomram lewet panscho as uun tilsit bäären an skul uun april mä sin aalern flücht so lunagt hi uun schleswig holstian sant käänt hi oomram huar sin aalern leeder en hüs baud haa al üs dring hää otfried tiakent an skulptuuren maaget san neknööm füng hi auer hi so hal mä farwen kliam pansche maad begand hi tu studiarin iarst uun kiil bi profesor brockmann leeder uun berlin bi a profesooren jaenisch bergmann an bachmann tidjwiis hää er üüb sardinien werket miast oober uun berlin sant hää panscho flook ütjstelangen ütjracht an hää uk flook griisegrat bilen üüb hüswoger moolet füng hi di konstpris faan t stääd wolfsburg üüb oomram käänt arken panscho sin strunborag üüb a kniip tesken neebel an noorsaarep det woort arke wos mä strunholt an driiwlis nei apbaud an uun a wonter gongt det miast weder uunstaken faan bit wiar sin borag sogoor uun hamborag uun t altonaer museum tu sen di blaanern urtica sen en aart diar tö di famiilii fan di blaanernplanten jert ja kum bal aural üp wārel fuar ön dütsklön raaket em fuaral di gurt blaanern di litj blaanern en ek sa aaft uk di röhricht blaanern of di pilen blaanern blaanern aarten wuksi üs planten fuar jen jaar of üs krüürplanten wat leenger stuun hat kumt uk fuar dat diar en hualev bosk fan uur man ek aaftjens blaanern ken ön mereleuroopa fan cm bit meetern hoog wuksi wan ja inoch tö iit haa di aarten diar leenger üs en jaar stuun haa rhizomi diarfuar dat ja muaren uur en stuun blif ken di green diil fan di plaant heer blaanendi hiir wen em töögen di blaanern kemen es da heer em höm blaanert maren jessen bēren lorenzen tö wārel kemen di juuni es en wüfhaur fan tinem üp söl sent di aprilmuun fan es jü ön di fuarstand fan di söl ring foriining maren jessen es bifriit me rainer jessen ja haa jaar bruarwenig fan di forhüüring her haa jat di bidreft tö en agentuur dönen en nü wel jat dit ailön wat töbeek dö maren jessen es aural tö raakin hur dit om friisk en senerk söl ring spraaken en kultuur giar sa üs ön di friisk reer di nuurđfriisk foriining en muar jü heer dit talent en kum diar uk ön di staalern hur di liren wat tö sii haa sent es jü ön di fuarstand fan di söl ring foriining jü es mal fliitig en jü wel di wai fan maike ossenbrüggen förtergung üs jü sair jest teeken diarfan es al en nii formāt fan wat snak üp söl ring wat di foriining al leenger önberen her en dit jit söl ring staal me des wel maren en höör helpers uk jüngeri liren me iin ön dit söl ring spraakenbuat fo en diarfuar waar da me fridai injems uk en tir fünen hur bal ark jen kum ken uk bi en ütsteling aur di menerhairen diar friisk foriining en antenne sylt iin ön t dorfhotel ön raantem maaket haa wiar maren jessen me renate schneider üp stair jat ber uk wat ön fuar ditdiari rādioprogram hur di sender fan t lön sleeswig holstiin jil fuar haa wel di jürnruar wukset aural twesken t gērs di planti jert tö di famiilii fan die kuurnskrēnkel planten me di bleeren fan jürnruar ken em salaat maaki di iinfach sa fan di planti wech iit of di sa kööki üs em dit fan spināt keent jürnruar ken uk me iin ön dit fat wan em spināt kööki wel hat jeft jit en aart di litj jürnruar di planti heer fuul vitamin c fan olterfuul jürnruar bleeren ken em man niirenstiiner fo dit kumt fan kāliumhydrogeenoxalāt hurfan senerlig jungen en oxalāt forgifting fo ken hingster en üđer diirtern iit niin jürnruar wichtigi biskiir tö bidrachen aur di sünhair des bidrachen maaki fuar t miist lir wat niin dochters sen di skriif di saaken jir sa hen üs di dit weet of hur ling di dit ön en üđer wiki lesen haa wan di wat siir dö of üđers ek gans rocht es sket dü langsen en dochter of apoteeker fraagin ali lir wat jir skriif dö dit eeđer beest weeten en giweeten hat skel man dach klaar wiis dat fan des aarber uk failen pasiari ken en diarfuar ken nemen en garantii dö senerk wan jir wat aur medikamenti staant sket dü langsen me din dochter of tö t mendst me di apotheker snaki üs tisteln sen planten me tuurnen of üs mungard sair proter bikeent dit uurt kumt fan indogermānsk spraaken en jit sa fuul üs spüt of et steekt ön di botānik es tistel bluat di noom fan di famiilii me masi aarten diarbenen ön nuurđfriislön wukset fuaral di marientistel di famiilii jit carduoideae en des es en önerfamiilii fan di korbblütler asteraceae di tistel es ön di heraldik en figuur jü jert tö di bikeentest waapenbloomen sa üs dit uk bi ruusen en lilien es ön skotlön es di tistel en natsjonaalbloom hat jeft en waapen me en tistel diarbenen sa üs dit uk en orden fan di tistel jeft di skots orden fan di tistel ön skotlön jit uk masi sportforiiningen en sportsliren eeđer di tistel bikeent es diarfan senerlig partick thistle di tistel kumt uk ön dit emblem fan di encyclopdia britannica diar fan edinburgh kumt jens emil mungards dechting min bloom fortelt fan di strötistel des jert tö sin bikeentest aarberen ön dit leedji the thistle o scotland kumt di planti üs en metapher fuar stolt en bistuun fan di skoten fuar it s the flowret the proud eagle greets in his flight as he covers the sun with the wings of his might it s the flowret that laughs at the storm as it blows for the stronger the tempest the greener it grows di undine es en dütsk frachten gafelskuuner me en rump fan iirsen jü wiar fan bit fuar di sailskeepen reederii koptain hass e k fan flensborig sonwik üs liinienskep twesken hamborig en söl önerwai hoken dit bitaali kür di kür uk en trampfaart döör dit hiili euroopa memaaki des heer höm man ek luanet dit skep maast forkoopet uur di haimathaawen fan di undine wiar en es hamborig di undine waar ön di neđerlönsk werev gebr niestern co ön delfzijl becht di jest noom wiar franziska dit skep wiar ön weest en uastsee üs frachtskep iinseet ön di taust wārelkrich faarti jü fuar di krichsmariini dit takelwerk waar wechnomen en dit skep fing en maskiin me kw ps bit wiar dit skep diarme nai bi di weeterkanten önerwai twesken en waar dit skep restauriaret dit takelwerk waar weđer önbecht en di rump waar weđer üp dit ual maat töbeekbecht bit waar jü fuar di aarber me jungi liren iinseet di fracht wiar da bluat en pedagoogisk merel fan bit wiar dit skep öner di noom undine üs frachter fuar bruarwening önerwai fuar jil waar uk bit tö pasajiiri menomen des jert da man ek tö di manskep fan t skep üs dit bi üđer skeepen hölen uur sent di aprilmuun fan t jaar staant di undine öner sküül fuar teenkstairen dr christine onnen fan dit teenkstairenamt ön hamborig skreev diartö di sailen haa m wan niin winj es da ken em en maskiin önsmit diar bi di deutsche werke kiel becht uuren es des fjuurtsülinder fjuurtakt skepsdiesel heer kw of ps di undine ken ombi tenen wecht me langs fo di undine es dit iinsigi fracht siilskep iin ön dit register fan di germanischen lloyd öner dütsk flagi en skuuner dütsk schoner schooner of schuner es en siilskep me tau meestboomern hur di fuarderst boom kuurter of efen sa lüng es üs di achterst jen leeter eeđer di jest skuunern waar uk skeepen me muar üs tau meestboomern skuuner nēmt sa üs di trii boomern skuuner amphitrite fuaral ön di foriinigti staaten waar ön dit leeteri en dit jer jaarhönert skuunern me muar meestboomern becht di fuarderi meest fokmeest uur uk skuunerboom nēmt dit sail ön des meestboom jit uk skuunersail en aaft es dit en gafelsail ön di achterst meestboom jit et gurtsail fuar di skuunerboom sen fuar t miist tau klüüwersailen en en foksail āptain achterön skel di mensk diar dit skep becht her dit en scuuner nēmt haa dit uurt kumt fan dit skotsk dö uurt üt di clydesdale müraart to scoon jit sa fuul üs stiiner aur t weeter gleer let en sa förter di takeling fan di skuunern kumt fan di neđerlönen hur dit al ön t jaarhönert sa becht uuren wiar en weelendraier of weelenhualer es en giraat diar em ön sin wain becht dat em diar jen of muar weelen me langs fo ken hat jeft dānen forskelig becht bi hok wainern es uk en weelenhualgiraat achtern iinbecht dat em üttii ken üs en sküüvkast en da jeft et taakdraier kuplingsdraier tekseldraier en draier danen em iin ön di wain benüti ken ön dütsklön wiar fuar en lung tir bluat dat tranportiarin fan weelen ön di taak töleten fan di neđerlönen en frankrik sen langsen muar draier fuar achtern ön t auto kemen ön hok lönen uur die weelen büten ön di busen transportiaret diartö es en weelendraier ön di fuarsir öf achtern montiaret taakdraiern fuar t weel nüti fuart miist di fuarrochtingen üp die wain taakreelingen of integriareti taakdraiern fuar die weelenhualer of ja uur ön en ain grünjdraier fastmaaket bi di kuplingsdraier uur di önhingerkupling brükt diar ön die wain önbecht es hat jeft kuplingsdraier fuar tau trii of fjuur weelen em ken di draier fuar t miist me di weelen diar ön naa achtern kipi dat em di wain achtern iipen maaki ken ön dütsklön skel em en forloof fuar di bedriiv fan en kuplingsdraier haa fuar di draier sen leechter en en numernskelt fuarskrewen fuar t miist haa delings giraaten en steeker me pooli hurfan nütet uur dit es nöörig uuren aurdat em en leecht diar ön haa wel wat ljucht wan em töbeek köört di üđer leechtern en uk dit slütleecht fuar töök ljucht uk me en poolige steeker wan em en pooligi doos ön di wain heer da ken em uk en kamera fuar achtern of en warnsysteem önslut aurdat em jaa di kontakt fuar dit töbeekköör leecht heer diar uur dit da me önslööten fuar uunimobiili en kombiwainern jeft et draiern diar ön di achterdüür fastmaaket uur des sen da fuar t miist senerlig fuar en typ fan wain konstuiaret fuar sok weelenhualern uur niin ekstra leecht brükt en di ken hoogklapet uur dit numernskelt fan di wain mut uk me draier en weelen tö lees wiis di achterdüür giar fan dit wecht swaarer iipen tö maaki en di düür uur diarfan noch ek beeter das em diar bit tö fjuur weelen ark weel ombi kg en di hualer ön fastmaaket forskelige wainern uur me en systeem önböören diar em üttii ken om diar sin weelen üp tö stel des systeem jit flexfix des systeem jeft et bluat fan opel en di haa diar uk en patent üp wan em dit auto me flexfix bistelt da ken em niin önhingerkupling muar ön dit auto haa fuar iin ön di wain jeft et systeemi hur em di fuardergaafel fastmaaket di jit uk dar em di fuarderweelen ütbech skel en dat di plaats iin ön di wain aartig wat mener uur me sok systeemi ken em lik sa waker köör üs wan em niin weelen me langs heer en fuar en tērbörstel en hok paar höösen leengt di plaats jaa wes likert andere träger werden an der heckklappe montiert bei wohnmobilen werden sie auch häufig an der heckseitigen wand des aufbaus fest angebracht viele dieser träger sitzen so hoch dass sie die heckleuchten und das nummernschild nicht verdecken andernfalls gelten die gleichen vorschriften wie bei kupplungsträgern die halterungen der fahrräder sind oft hochklappbar um im unbeladenen zustand die länge des fahrzeugs zu reduzieren bei einem test des öamtc verursachten träger mit heckklappenbefestigung an einem pkw einen noch höheren kraftstoffmehrverbrauch als dach oder kupplungsträger heckträger können die sicht nach hinten einschränken bei einigen modellen lässt sich die heckklappe nicht mehr öffnen einige hersteller lassen auch ausdrücklich den transport von anderen gegenständen zu oder bieten entsprechende umrüstsätze wie zum beispiel gepäckbehälter an bei einigen wohnmobilen und pkws können heckseitige fahrradträger auch in einem schubladenartigem auszug der hinteren stostange untergebracht sein auf der kennzeichen und rückleuchten montiert sind beim opel corsa d opel antara opel zafira tourer opel adam und opel astra j wird die zusatzausstattung flex fix angeboten bei der ein heckseitiger fahrradträger in form einer schublade hinter dem nummernschild untergebracht ist in den letzten jahren hat der fahrradtransport bzw die ladungssicherung im innenraum von fahrzeugen an gewicht gewonnen gründe dafür sind neben immer gröer werdenden fahrzeugen mit entsprechendem stauraum kombis und suv die unverändert günstige aerodynamik des pkw und somit kein erhöhter treibstoffverbrauch und der bessere schutz vor nässe schmutz diebstahl und vandalismus die beeinflussung des fahrverhaltens durch die veränderte schwerpunktlage im vergleich zu auen angebrachten lasten ist ebenfalls geringer einige wohnmobile verfügen über eigene fahrradgaragen auf dem markt befinden sich verschiedene systeme mit den sich das rad im innenraum sicher verstauen lässt bei öffentlichen transportmitteln wie zügen und bussen ist häufig die fahrradmitnahme im inneren möglich die dafür vorhandenen einrichtungen haben je nach ausbau den charakter von einfachen laderäumen über fahrradabstellanlagen mit einfachen bügeln oder stangen zum anlehnen bis hin zu fahrradträgern die auch die funktion der ladungssicherung übernehmen bei den meisten ausführungen wird das rad über klemmbacken oder riemen am rahmen gehalten und durch riemen an den rädern in einer u schiene befestigt es gibt jedoch auch varianten bei denen das fahrrad mit bügeln die den rahmen oder die räder umfassen oder an den tretkurbeln twinny load fixiert wird im radrennsport sind systeme verbreitet bei denen das vorderrad in einer separaten halterung untergebracht wird und die gabel an der nabenaufnahme befestigt wird einige hochwertige fahrräder cfk und sehr leichte aluminiumrahmen sind nicht zur befestigung mit einfachen universellen klemmbacken geeignet da dort der rahmen beschädigt werden kann verlorene ladung gefährdet nicht nur das trägerfahrzeug sondern vor allem andere verkehrsteilnehmer grundsätzlich empfehlen die hersteller eine höchstgeschwindigkeit von unter km h wenn ein fahrradträger mitgeführt wird der luftwiderstand führt zu hohen belastungen der fahrradbefestigung und der befestigung des trägers daher ist besondere sorgfalt bei der montage angebracht verpackungen wie planen oder folien sollten zumindest bei pkw nicht verwendet werden um den luftwiderstand gering zu halten gleiches gilt für groflächige anbauteile wie packtaschen oder kindersitze weiterhin sind vor fahrtantritt alle gegenstände die sich lösen können zu entfernen geklipste leuchten luftpumpen etc mit der verbreitung von elektrofahrrädern und ihrem höheren gewicht von oft kg gewinnt der punkt der tragfähigkeit der trägersysteme und stützlast der anhängerkupplung an bedeutung häufig besteht ein limit in der gröenordnung von kg das bereits bei zwei elektrorädern schnell erreicht wird es besteht dann die gefahr der überladung besonders hohe belastungen treten beim plötzlichen ausweichen und starkem abbremsen auf angepasste geschwindigkeit und ein vorausschauender fahrstil helfen derartige situationen zu vermeiden auch werden ein stopp kurz nach fahrtbeginn und weitere regelmäige kontrollen der ladung während der reise empfohlen verschiedene organisationen zum beispiel der adac testen fahrradträger u a beim so genannten city crash einer kollision mit ca km h und bei abrupten ausweichmanövern nicht alle träger bestehen diese tests bei dachträgern zeigt sich häufig die befestigung des grundträgers am fahrzeug als schwachpunkt kupplungsträger können sich auf der kupplung verdrehen heckträger schäden am fahrzeugheck verursachen sicherheit umfasst auch das thema diebstahl und vandalismus bei den meisten trägern sind die befestigungen zum fahrzeug und zum fahrrad mit einfachen schlössern versehen oder nur mit werkzeug zu montieren sie bieten so nur einen sehr begrenzten schutz gegen diebstahl forheneringsmereler uur skeken en merelern nēmt diar forheneri dat wüfhaurn skrabeli fuar t miist sen deling di pil en dat präservatiiv di aisprüng kür deling man bluat me hormoonen en di spiraali forheneret uuren di miist mereln forheneri dat tohopraakin fan dit ai me di früchtbaari sperma eeđer forskeligi skeken fuar di seekerhair fan di forskeligi mereln en skeken jeft et di pearl index dit meent hurfuul fan wüfhaurn skrabeli likert ja dit forheneringsmerel jen jaar nomen haa wat liiger di pearl index es wat seekerer es dit forheneringsmerel söner forheneringsmerel es di pearl index bi wüfhauern ömbi jaaren bi bi wüfhauern ombi jaaren bi en bi wüfhauern ombi jaaren bi bi wüfhauern ombi jaaren sünket di pearl index hentö nul menopause di sekerhair fan di miist skeken es man bluat sa gur üüs em jam nütet bi di natüürelk skeken fan di forhenering uur di gröörigi daagen fan die menstruationszyklus bistemet dat jü söner mereln bisliip haa ken ön die gröörigi daagen dö jam man nönt dit meent niin bisliip di natüürelk skeken skel di menstruationszyklus fan di wüfhaurn biachti aurdat en sün karming langsen gröörig es di aliining natüürelk skek wat en karming dö kür es di coitus interruptus man dit es niin seekeri skek dit hormoonmetin di temperatuurskek di billings skek en di kombiniareti skek symptothermāli forhenerings skek ken uk fan reekenmaskiinen fuar di forhenering holpen uur hat jeft uk programi en online önbeeringen diar bi di forhenering help ken di mechanisk skeken skel dit iintreer fan di spermien iin ön di lech forheneri sa skel niin spermie di ai leengi kondoom en femidoom sen deling di iiningi forheneringsmerel wat uk fuar sexuel aurdraieni kraankers üüs hiv infektsjoonen aids gonorhoe oder syphilis sküül dö en diarom jit diartö forweendet uur skel wan diar en sjutswaant bistuunt fuar di hormooneli forhenering bi di wüfhaurn uur östrogeeni en gestageeni nütet dit sen di syntetisk analooga fan di natürelsk hormooni aurdat dānen ek alto fuul wirkinge bitö haa en em ken me en litjet dosis torocht kem töhopstelti pilen haa en östrogeen en en gestageen ön höm bi di deling fuar t miist iinseetet mikropil uur bi binai ali ön di market tö reer stuunte präparaati ethinylestradiol üüs östrogeen brükt dit kumt üp ön wat fuar en gestageen forweent uur di jerst generatsjoon me norethisteron of lynestrenol di taust generatsjoon wat deling aaft brükt uur me levonorgestrel di trerst generatsjoon me desogestrel gestoden of norgestimat en de fjuurst generatsjoon fuar t bispööl me dienogest drospirenon chlormadinonacetat of cyproteronacetat di jerst wirkiing fan ali mikropilen es di forhenerin fan di aispröng ovulationshemmung likert uur di konsistens fan di sliimpropen fan di mootermün zervixsliim aurdat di pasage fan dit spermaa ek sa iinfach es di hormoonmeeting temperatuurskek billings skek en di kombinierte symptotermaali skek ken fan forhenerings rekenmaskiinen stöten uuren ön töögensats to di kombinatjoonspili es iin ön di minipil üüs monopräparaat bluat en gestageen normaalerwiis es iin ön di minipilen üüs wirkstof levonorgestrel en wirki bluat üp di lechsliimhir en di zervixsliim hurdöör di pearl index hooger üüs bi di mikropil es di neemte niie minipil haa di stof desogestrel ön höm en forheneret bitö dit uk töforletelk di aispröng hurdöör en pearl index üüs bi di mikropil fingen uur di pil diareeđer es fuar di nuarfal kontrazeptjoon pasent fuar di fal dat di bisliip söner sjuts ütföört uuren es man niin jungen welkemen es di waarskiinelkhair fan dit üp wai wiisen uur safuul minerer wan di pil diareeđer jerer achter di bisliip söner sjuts nemen uur dit wirkingsprinsiip fan di pil diareeđer es di forhenering fan di aisprüng mesken es diar uk en iinneestiforhenring fuaral ön nuarfalen me di wirkingstof levonorgestrel es dit bi adipösi wüfhaur ek sa gur bet hentö fjuur maal es dit muar wan em di pil diaređer brük dat en wüfhaur skrabelet uk wan en tjuker wüfhaur me die wirkingstof ulipristalacetat forheneret es di wirking ek sa gur en gur skek fuar wüfhaurn me en bmi aur ken di implantatsjon fan en kupfer intrauterinpessar wiis aur di pharmakoepidemiologii bi di forwening fan forheneringsmerel jeft et fuar dütsklön stuudiien dānen dö seeker beskiir aur soziodemographie multimedikation morbidität en fuul fisioloogische daaten üs z b blutdruck lipidstatus blutzucker en sa förter fuar brüker fan hormoneli kontrazeptiiwa alhüwel hormoneli kontrazeptiiwa di miist häufigsten brükti hiilmereler ön di hiili warel sen sen diar man bluat pharmakoepidemiologische stuudijen wat sekundärdaten fan komertieli daatensaamlingen of daaten fan kohortenstudien fuar fraagen fan di sekeri fuarwening fan di forskeligi präparaati en hormoneli forheneringsmerel fuar di kārming dat wat em pil fuar di kārming neemt es ek diar en australisk ker aarberet diar ön di debelti doosis fuar jen dai fan tamsulosin mg tag alining ken to en dialseeting fan di masi fan dit ejakuulaat öm binai en ön to en drüch ejakuulaation fööri fuar di forhenering es dan ma ek inoch spermiziidi sen diar üüs sualwen geeli litj tapen sküüm of sprays di miist präparaati sen maaket fan di wirkstof nonoxynol selten uk fan molksäure boorsäure of salicylsäure spermiziide uur fuarof fan di bisliip iin ön di skaam dönen en wirki aurdat jü spermien duar maaki of jer biweegelkhair foringeri wan em bluat spermiziidi brükt es dit ek sa seker man tohop me mechanisk forheneringsmerel uur di sekerher beeter ek sa fain sen sliimhirsiirhairen wat em fo ken fan di spermiziidi spiiraalen sen giraaten wat iin ön di lech iinseet uur en fan mechanisk önreeging fan di lechsliimhir forheneret dat diar en ai bliift spiiraalen fan kööper skel diartö kööper öfseneri aurdat dit sperma duar uur spiraalen skel seker en fuar en lung tir forheneri spiraalen wat hormooni öfseneri uur iin ön di körev hormooneli forhenering behanelet ön di löskitir ken henerings metoodi üüs kondoomi diaphragma of portiokap önweenet uur man en diaphragma en en portiokap skel nii önpaset uur bi hormooneli forheneringsmerel es dit forskelig aurdat diar forskeligi hormooni sen forheneringsmerel me estrogeen sen fuar di löskitir ek gur aurdat jü üp di molkāpbechning iinwirki ken en estrogeen iin ön di mootermolk gung ken hormoonpräparaati wat bluat fan gestageen maaket sen üüs di minipil di trimuunspröt di forheneringsstok of di hormoonspiirali sen mögelk natürelk forheneringsmerel sen iin ön di löskitir ek gur aurdat di ütsaagkraft fan di temperatuur miarens ek sa gurt es wan di sliip ek normaal es bluat bi di sympto termāli metoodi eeđer rötzer es diar iin ön di löskitir en töforletelk rail dat löski salev forheneret mesken di aispröng man dit es ek seker luki diar löski en forhenering en lactational amenorrhea metoodi sterilisatsjon fan di kārming vasektomie dit jit bi di doktors uk vasoresektion meent dat iiđern of diilen fan en iiđer üt di lif skiart uur fuart miist es man dach di kirugisk iingrep fuar di sterilisatsjon fan di kārming meent di iingrep uur fuar di forhenering brükt da uur di siitlaiting iin ön di siitstreeng ductus deferens ön di klootsak boowen di bitö kloot fan di kārming döörskiaren di maist liren beskriiw dat di bisliip achter di sterelisatsjon beeter es niin taachten aur skrabeling wat ja ek wel en sawat fuar di kārming es dit ek fuul üđers aurdat di sperma üđers tohopsetet es di vasektomi es wat üđers üüs en kastraatsjon axel ferdinand konstantin prahl marts ön eutiin es en dütsk spölster en musikant axel prahl es töhop me sin brüđer ön neustadt holstiin āpwukset sin mooder wiar forkooper sin faađer wiar bi t aarbersamt me jaaren wiar prahl bi en wetstrir fuar muusikers diar hi won hi her da bi en löns wetstrir förtermaaki kür man hi wiar bang dat di musik sin leewent olter hart foraneri kür diarom heer hi dit da leten axel prahl bigenti en bruarwening me metal tö liir dit liirti hi man ek töjen hi ging naa spānien en fortiinerti hok jil me straatenmusik prahl maaketi leeterhen sin fachabituur en kür diarme semester musik en matematik bi di peedagoogisk hoogskuul ön kiel studiari hi spölet di gitari en tö sin idooli jert uk pat metheny üs jungi mensk heer hi masi irish folk spölet fan bit studiareti axel prahl di theaater spölerii ön kiel fan ön wiar hi üs spölster bi dit sleeswig holstiinsk lönstheaater sent uunet prahl ön berlin diar es hi al bi dit renaissance theaater bi t grips theaater en bi di kammerspiele des deutschen theaters wesen tö di tir fan di spölsterskuul maaketi axel prahl musik di bands wiar ougenweide en leeterhen impuls diar hi uk grünjliar heer sent es axel prahl uk üs filmspölster ön gang sent es hi üs kommissar frank thiel bi di tatort üt münster tö se knudt flor jüüle uun naibel as en diploom ingenieur an direkter bi bmw uun münchen knudt as uun a wik apwoksen üs dring faan ocke hinrich flor an sin wüf christa bäären baumgarten leeder skebet hi mä sin aalern tu schleswig auer san aatj diar hen fersaat wurd diar hää er sin abituur maaget uun a tachentager juaren hää knudt maskiinenbau uun braunschweig studiaret an foor uk tu sia kaam hi tu det grat auto an motoorenfabrik bmw uun münchen huar hi ham fööraal am det kwaliteet uun a produktschuun komert hää leeder wiar hi föl uun t ütjlun üs direkter uun spartanburg usa rosslyn süüdafrikoo an shenyang sjiina seed er weder uun münchen uun en huuch positschuun sant detsember as hi ceo uun spartanburg uun knudt sin famile wiar flooken diar jo för t fering spriak an wiis iinsaat haa sin oome lena flor wiar en saster faan di historiker an dachter l c peters an sin uur oome julia peters wiar en saster faan knud broder knudsen an en kusiine faan namine witt knudt hää tau sastern gundel an lena namine witt jüüne september wiar en fering dachter namine witt wurd a jüüni uun ööwenem bären üüs namine maria paulsen sin aalern wiar kaptein simon nahmen paulsen an rosina marianne paulsen bären knudsen hat wiar befreid mä de kruuger broder jansen witt faan njiblem namine hed trii jongen tau dringer stoorew äder simon nicolaus broder jansen robert marius namine witt stoorew a september uun njiblem faan namine witt san tun bispal dön dachtingen matje an tatje en faaligen brant jöögelstidj adjis min leew aalern albialn an en letj fering düntje uwe zacchi namine witt die nieblumer heimatdichterin l c peters nordfriesische dichter nfjb s en wulkaan entstäänt huar at bütjenst skel faan a eerd ünstabiil as an huar hiat magma faan banen uun a eerd efter boowen kem koon uun ööder spriaken het hi uk ialberag wan en wulkaan ütjbräächt komt hiat luupen stian at lava efter boowen man uk fääst materiol an gas sowat km oner a boowerkaant faan a eerd as t amanbi graad hiat an faan diar uf uun begant stian tu smolten det woort do tu magma en tuch materiol wat tu luupen begant an ham uun en magmaheerd saamelt didiar heerd koon bit tau km oner a boowerkaant huuchling an wan di druk faan son magmaheerd tu grat woort do raft hi det bütjenst eerdskel ütjenööder an schükt san wai efter boowen diarbi wurd a eerdplaaden ütjenööder trakt an so komt at miast uk tu en eerdbeewrin wan di ütjbruch föörbi as blaft diar miast en keegelfuremten berag bi auer det koon oober uk üs en graten traachter ütjsä of üs en graten pokel uun a loonskap oomram wiar di nööm faan en gemeen uun a kreis tondern efter a oktuuber kreis südtondern uun det prowins schleswig holstian det gemeen ging auer det hiale eilun oomram di detsember lewet üüb oomram minsken det eilun wiar km grat üüb oomram jääw det a saarpen noorsaarep neebel sössaarep stianood an sant witjdün det gemeen as di jüüne iinracht wurden di oktuuber as det nei gemeen witjdün iinracht wurden di jüüle as det gemeen noorsaarep iinracht wurden di febrewoore as det wat faan det gemeen oomram noch auer wiar amnäämd wurden tu t gemeen neebel uun a leetst juaren woort faan det gemeen witjdün en tuupslütjen faan a trii öömrang gemeenen bedrewen man jo ööder tau gemeenen neebel an noorsaarep hual diar ei föl faan di friisensērk san michele dei frisoni sa üs uk san michele in sassia of santi michele e magno es en sērk ön room di sērk staant ön di huk fan di straaten largo degli alicorni en via del s uffizio töögenaur fan di petersplaats nai bi vatikanstat hurfan jü en exterritorioale zone es em fent dit wan em döör di gurt straat borgo santo spirito di trap āpgiar döör di lēr en da lefts wech di friisensērk waar töögen jen fan di roomsk bechningen dän janiculus becht en des liit bi di petersplaats aur des laag blef di friisensērk uk stuun üs ön dit jaarhönert ali bechningen diar önern ön di hoog stön wechrewen uur skul aurdat di nii peterssērk becht uur skul di friisensērk staant sent ön di listi fan t ārefdiil fan di wārel fan di unesco di weestfriisi loadewyk damsma heer ön jaaren stiiner fan t merelaaler saamlet dānen kām fan sērken ön friisk lönen des stiiner waar ön t jaar iin ön di wuchen fan di friisensērk müüret üt sāterlön sen diar stiiner fan dit klooster ön roomelse me twesken adolf hitler april ön braunau bi di inn ön boowenuasterrik april ön berlin uk aadji hii aadji brün of aadji aarberstiinst wiar fan bit diktaator fan t dütsk rik fan juuli wiar hi fuarseter fan di nsdap en forsoocht hi di weimarer republik tö stört hitlerputsch hitler skref en bok mein kampf wat und ütkām en fortelti diar al wat hi me di juuden en mensken fan üđer menskenslachen fuarhair kuurt sin ideologii fan natjonālsotsjalismus di januwaari waar hitler rikskanzler hi organisiareti daalkens dat dit teenken ön dütsklön bluat jit jen rochting haa kür hoken ek diartö pasi kür of wil di waar iin ön kontsentratsjoonslaager braacht foltert en aaft uk ombraacht üs rikspresident paul von hindenburg ön di august storev da smet hitler di tau amten töhop sa dat hi biiring waar di juuden ön dütsklön waar muar en muar rochten luas en hitler en sin liren maaketi di gisetsi diarfuar tö pas t b nürnbāriger gisetse fan nowemberpogroomi hitler breek me forskeligi manööwern di kontrakti fan versailles eeđer di jest wārelkrich ofslööten ön di propaganda waar di politik fan di nsdap regiaring üs gur fuartrap weeget en dit haa di miist dütsken tömendst bit liift en hitler wiar populeer üs hi da ön di sptember uk jit üp poolen luasging kām diarfan di taust wārelkrich ön euroopa ön di juuli dēr hitler biskiir dat hi töögen di sowjetunion uk jit krich haa wil me des krich bigent ön di juuni üs unternehmen barbarossa fuar dit wening fan leewentsrüm uasterfuar wil hi di sowjetunion önsteken slaa fuaral wil hi diarme bi di roostofi fan diar kum kuurn erz en ööl aurdat dit dütsk rik dit bi di rusen bal ek muar bitaali kür en sa en krich töögen engelön en ameerika ek tö maaki wiar öner dit hitler regime sen ombi mensken omkemen di aprilmuun fan noom hitlers wüf eva braun zyankāli hi her höör jüst friit en hitler skuat hömsalev duar di aarberstiinst heer di nösidik üp söl becht en leeterhen uk dit raantem beken di kasernen ön list weesterlön en hörnem sa üs ön raantem seeflochthaawen waar uk ön di er jaaren bigent of becht ön di alemböög ön list waar nai bi di uastindienfaarershuk en deekwerk fan basaltstiiner önern fuar di dünemern liar di ns braacht diarme aarbersluas mensken fuar nögen jil ön aarber en dit wiar ek olterfuul mensken di propaganda kür man dach gur fortel hur fain jü fuar bruarwening sörichet heer dat dit uk eeđer di krich jit liift waar di sküülaarberen bi di weeterkanten en raantem beken haa söl mal foranert di turismus üs em di deling keent wiar söner des bechningen noch ek sa gurt ütfeelen naa list en hörnem waar betonstraaten becht fuarof wiar hörnem bal gaar ek diar en list wiar mal litj ön ladelund jaav et en kz üs dit ön schwesing aurlöp biiring laagern wiar fuaral bütenstairen fan neuengamme hurfan töleest jit masi fungeni ön di skeepen cap arcona en thielbek omkemen sen fuar des en masi muar liren jeft et uk ön nuurđfriislön snöfelstiiner en gunger of uk weđergunger es en duar mensk diar niin freer fent en leewendig weđergiar sa giar en stek diar üp aamrem an söl fortelt uur tau tialen jeft et om manne teten en ārichsemböör diar tö see fuarti biiring fortel fan sin skep wat fuar söl önergiar man manne teten ken jit üp strön kum en fair sin jilkas me langs biiring fortel uk dat hi üp strön fan strönroowers duarslain uur bi jen fan di tialen uur hi fan di roowers ön di dünemern iingreewen jen diar diar leeter langslapt sjocht sin jerem diar diar üt sön luket en keent sin fingerring bi di taust tial en dechting fan hermann schmidt uur hi fol fan blör üp strön fünen man diar heer hi höm ön t sterewin iin ön di sön wöölet achterön uur fan manne teten di dikjendeelman diar em toltrin sjocht wan storm me macht en lait höm bleent gary funk fan di friisk foriining heer en musical aur en weđergunger skrewen hur di wüf höör kārming töbeek fair dit es en stek om leengsküür en nii taachten om tialen uuren albert einstein marts ön ulm aprilmuun ön princeton new jersey wiar en füüsiker aur theorii of en bireeknendi füüsiker hi fuan masi aur mateerie füüsikālsk rüm en tir sa üs aur di aart en wiis fan di grawitatsjoon üt fan des heer höm ön di füüsik masi foranert einstein es diarom üs jen fan di nöörigst füüsikern üp wārel bikeent einsteins hauptaarber wiar di relatiwiteetstheorii en diarfan waar hi aur di hiili öört bikeent ön t jaar kām sin āpskreft zur elektrodynamik bewegter körper üt diar deling üs en speetsieli relatiwiteetstheorii bikeent es dēr einstein di relatiwiteetstheorii fuar hiilendal üt fan di kwantenfüüsik fuan einstein uk masi üt fuar sin fortiinsten om di bireekneti füüsik senerlig om di fotoelektrisk effekt fing hi di nobelpris fuar füüsiker sin bireekningen spölet ön forskel tö dit wat di liren meen niin direkti rul fuar dit bechnig fan atoombomben en atoomkraftwerki albert einstein es üs bigrep fuar en ütfinjer en genii bikeent sin bikeenthair seet hi uk fuar sin aarber fuar dat di fölker meenachtler snaki en freer meenachtler hual iin albert einstein forstön hömsalev üs patsifist sotsjalist en zionist einstein heer aur sin leewent hok staatstöhiiringen aur hi diar tö wārel kemen wiar wair hi würtembāriger staatstöhiirighair en wiar diarme uk dütsk twesken en wiar hi staatenluas achterön waar hi swaitser her hi uk di natsjonaliteet fan uasterrik ungarn fan bit uuneti einstein ön berlin diarme preui en diarfan uk weđer dütsk eeđer dat hitler tö macht kām dēr einstein sin dütsk pas töbeek hi blef da swaitser en waar jit amerikaaner wat hi da uk blefen es tau saaken üp wārel sen söner jen dit uniwersum en di dumhair fan di mensken bi dit jest weet ik dit jit ek rocht albert einstein di fijool es en strikinstrument wat fan forskeligi holtaarten maaket uur di fjuur streengern uur g d a e stemet en me en böög streken di fijool uur fuaral bi klasisk musik iinseet man jü kum uk bi folkloori fuar masi komponisten haa steken senerlig fuar di fijool skrewen dit uurt fijool dütsk violine meent sa fuul üs litj brātsji viola of viola da braccio dit italieensk uurt violino es üs jest dialskrewen uuren jerer jeet dit dütsk uurt geige forskeligi instrumenti sa üs di fijool di brātsji di gambi dit cello en di kontrabas dat em dit beeter ütenachtler hual ken skel em üp dütsk violine en ek geige sii üp söl ring haa wü des swaarhair ek di lüntkast of korpus seet höm üt deek böört en wuch töhop di deek heer tau f höölern es konkāv en uur fuar t miist fan fichtenholt maaket jü es bal langsen fan tau diili ön di meren töhopliimt senerlig hol uur holt nomen wat üp bārigen wukset es hur di boomer ek sa fuul tö iit haa en diarom lungsom wuksi bi des holt sen di jaaresringi ek sa tjuk en laap temelk lik aur t holt en dit holt heer fuul fāsermateriaal des holt uur ön di jest hualev fan di wunter slain wan di boomer temelk drüch sen en da uur dit holt aur muaren jaaren drüget eeđer hok jaaren uur dit holt da törochtskiart en jit jens hok jaaren drüget des mait es nöörig aurdat en gur deek bluat bit mm tjuk uur skel di böört es fuar t miist üt āhorn maaket ek sa aaft papel of weidi en uk des uur konkāv ütaarbert hat es forskelig mun di böört fan jen of tau diili maaket es dit ken em da leeter ön di teekning spailt bi tau diili keen di wuchen of zargen uur fuar t miist fan dit salev holt maaket üs di böört di kanten fan di korpus uur normaalerwiis holten stripen liimt dat di fijool ek langsen önsteken giar wan em hur ön haut di korpus es ombi bit cm lüng hi heer en gap hur di nak iinliimt uur des es ombi cm lüng en fo en fingerbuurt fan ombi cm leengdi diar aur di korpus hengiar fuar t miist es dit fingerbuurt fan fiinpoorigi eebenholt maaket aur dit senerlig hart en robust es bi günstigeri instrumenti uur uk holt üs fan di piarenbosk nomen en suurt önmaalet aaftinoch heer di önerst streengenhualer uk fiinstemers dit es fuaral nöörig wan di fijool me iirsern streengern spölet uur skel fuar di klang es jit wat iin ön di korpus di stemstok en di basbualkem di stemstok uur söner liim twesken böört en deek iinseet man di basbualkem uur spant en me kraft öner di deek liimt forskeligi üđer holtsteken maaki di deek da fuaral stabiil dit es fan fijoolenmaaker tö fijoolenmaaker en bet forskelig bi en gur en jüür fijool uur me liim fan knaakenbiin aarbert des liim es reversibel dit jit em fo di me wārem weeter weđer wuk hoken wat diarfan keent di fair en fijool ütenachtler söner das diarön wat önsteken giar masi mes gung ken da me di lakiaring wan dit ek rocht maaket es da lünt dit jüüri holt ek muar rocht senerlig bi instrumenti sa üs di fijool es di kinhualer diar dit wat iinfacher maaket en hual dit bi t spölin twesken kin en skoler en senerlig skolerhualer jeft et uk jit biiring uur bluat fastklemt dat di lünt diarfan ek ringer uur di fjuur streengern sen fan tjerem maaket hur sölwer of aluminiumwiir trinjom es günstiger giar uk jir sa jeft et uk streengern fan könststof of iirsenwiir di hoogst streeng chanterelle es di e streeng en aaftinoch fan iirsenwiir di streengen uur ön kwintensteming kwint of quint tööni ütenachtler üp di tööni g d a e gestimmt orkester stemi ön dütsklön fuar t miist eeđer a hz ön di swaits uur normaal eeđer hz stemet kaamertoon jit bitö gitarenspölsters en musiker söner orkester stemi fuar t miist eeđer hz di böög uur aaft fan dit ruarholt pernambuk maaket des wukset fuar t miis rocht lik en di fāsern laap parallel da ken em di böög rocht fiin ütaarberi dat di fain lecht ütfalt pernambuk jeft et ek olterfuul en diarom sen des böögen jüür iinfacheri instrumenti fo aaft böögen fan brasiilholt uk fijoolspölsters dānen diarme aarberi nem deling uk böögen fan kualfāserforstarkti könststof karbonfiber böögen haa en wecht fan bit g hat es ek saacht dit salev hur di swaarst diil fan di böög es fuar en böög skel en springhingst hok hiir fan sin stört dö jen böög heer bit hiir en des uur uk bluat fan senerlig hingst slachern nomen di hiir uur fuar t spölin spant en achteön uur ja weđer en bet luasdrait diarfuar es üp jen sir en haak en üp di üđer jen fan di böög en skrüüf di mechānik ön di skrüüwensir jit uk por springpor aliining en gur böög kostet fuul jil tö koopi fan di musiiktheorii kumt di bigrep kwintenkrais dütsk quintenzirkel latiinsk circulus krais me di kwintenkrais es dit iinfach en finj üt hurfuul fuarteeken en toonaart heer di kwintenkrais jert jaar ek twingend tö des systeem man em ken höm aur di maaten gur diarfuar iinseet des krais bigent me g füf tööni diiper liit d da kum a e h en fis en diareeđer c g heer jen krüts d heer tauen a heer trii en sa förter c heer gaar niin fuarteeken jüst sa giar dit uk me moll toonaarten me di paralleeli toonaart es di moll toonaart me dit salev fuarteeken meent jü liit langsen trii hualev tööni of en litj terz diiper üs di dur toonaart moll uur litj dur gurt skrewen se uk ön dit skelt diar stuun gurt en litj töhop eeđer fuarteeken e tö g h tö d f of fis tö a c of cis tö e g of gis tö h en a tö c wan en gitarispölster en nootenbleer sjocht en weet ek hok di rocht grünjakkord es da teelt hi iinfach di krütsi heer dit bleer tau krütsi da es dit ön d of h h moll notiaret da weet hi dat di grünjakkordi d g en a jit jest fjuurst en fifst trap analoog ön moll h e en f sokst taust en trērst trap fan di dur leđer en dit leengt fuar t miist en spöli fuar di sjungsters of hoken diar musik maaket des jert man tö dit theema kadens fuar dit beeter ön haur tö bihual ken em höm en bröch bech gung dü altert eeđer haur fuar dit giar bit fis c a moll kumt uk ön dütsk ek fuar aurdat dit niin fuarteeken heer jüst sa lapt dit wan diar niin krütsen staan man s jen b es f dur tauen sen b internatsjonaal b dur trii sen es e dur da kumt as a dur d des en g ges wat dit salev es üs f dur tö moll lapt da aliksa üs bi di krütsen litj terz diiper d tö f g tö b c tö es of e f tö as of a b tö des of d es tö ges of g en bröch fuar n bloom es t aural dailk ön guart dit giar bit ges wan en toon me es jit da es di formenert ges es g om en hualev toon diiper wan en toon me is jit da es di om en hualef toon hooger fis es f om en hualev toon hooger hoken rocht henluket heer di fair me dat dit saacht di salev toon es sawat jit da enharmoonisk fortuskin wan jen toon tau noomen heer en huarfuar es dit gur dit sjocht em wan em di kwintenkrais jit förter driift da kumt em ön t jen fan di krütsen tö h is wat dit salev es üs c niin krütsen gaar niin fuarteeken di miist sen maaki di toonaarten diar boowen weeget sen sa bit fjuur teeken hen wan t me di fuarteeken tö fuul uur da ken dit bal nemen muar spöli som komponisten skriif wat hur di toonaarten langsen üđers uur mal bikeent es sweet georgia brown wat ön kwinten dial giar akkordi d g c f en üs bröch a di kwint tö d taust diil fuaranert höm d a a f e es d en weđer kwinten g c f en bet wat fuar gitarispölsters hoken dit omseet wel di skul me c aur sin fingerbuurt sleri di akkordi dānen diar me āpskrewen sen dit es dit wakerst en lünt ön t beest diarfuar ik spöli dit a fuar di bröch iipen en seet en a bluat achterön d moll en a moll spöli ik barrée en sleri da fan f dial g c en f da weđer iipen dit let höm gur omseet bi des bispöl di jest trii takti döör ali toonaarten fan di kwintenkrais dit es fan chopin en kadens fan cadentia aur cadens tö lat cadere faal biskriift di aart hur ling di trii of fjuurlünten akkordi tö di wiis spolet uur en sa uk di wiis fööri hat jeft di forskeligst aarten fan kadensen dānen forskelig biskrewen uur ken jen wai es eeđer di trapen fan di toonleđer diar di toonaart dēr en üđer wai sen di funktjoonen fan di tööni iin ön di toonleđer fuaral sen des bikeent es üs ii v i bikeent di taust trap es di paralleelakkord fan di fjuurst trap ön di toonleđer bispöl c d e f g a h c des kumt sa aaft fuar tö n bispöl bi feuilles morts a d g c c est une chanson que nous resemble des stek es bal beeter üs autumn leaves bikeent man skrewen waar dit üp franzk jit uk laagerjöl kadens aurdat em des uk blinj bi di nacht üp strön törocht fair masi folks en slaagerleedjis ken diarme spölet uur di trii akkordi haa di plaatsen en ön di toonleđer di funkstjoonen jit tonika subdominati en dominanti bispöl ön g dur d g c d g bolle reiste jüngst zu pfingsten zu pankow war sein ziel plaatsen fuktsjoon do to subd do to wan em dit ek sjung ken da slaaget dit mesken ön d dur da skel em bluats transponiari a d g a d bolle reiste jüngst zu pfingsten zu pankow war sein ziel plaatsen hat kumt jen tö gaagen wan hi di plaatsen ön di kadensen keent dat bi des bispöl di fifst trap üs jest kumt hinget me di wiis töhop dit es en āptakt dit salev slaaget uk ön a moll e a d e a ich wünsch dir liebe ohne leiden und dass dir nie die hoffnung fehlt plaatsen aliksa let höm dit uk transponiari jir üp e moll h e a h e ich wünsch dir liebe ohne leiden und dass dir nie die hoffnung fehlt plaatsen tö i iv v hiir paralleelakkordi dānen fan di moll toonaarten me dit salev fuarteeken bi c dur sjocht dit sa üt bispöl c d e f g a h c dit meent diarme ken em al olerhun tö en wiis dö fan di kwintenkrais es jaa bikeent dat tö ark dur toomleđer en moll toonleđer jert diar ditsalev fuarteeken heer paralleeltoonaarten aliksa jeft et uk paralleelakkordi wan di wiis diartö paset da ken em haa dat em beeter a moll spölet üs c dur fuar di forskeligi lünt fan di akkordi skel weđer en iinfachi bispöl tiini c dur me āptakt g c a d g c if i had a hammer i d hammer in the morning of jit wat fan t laagerjöl a moll e a c d f a c e there is a house in new orleans they call the rising sun jir falt āp dat dit d gurt skrewen es dit kumt uk fuar d moll wiar di paralleelakkord tö f dur man diar uur dur spölet dat dit aliksa paset es di wiis en bet üt di reeg skrewen dat em san stek beeter ön haur bihalt bi bolle jest bispöl es dit aliksa diar es di bröch en bet üt di reeg skrewen en fan a moll paralleel tö c dur di fjuurst trap bi di toonaart g dur uur a dur toonaart bleft üs her g dur g d a a d ne volle halbe stunde hat er nach ihm gespürt sa weet em al olerhun hur em tö dit miist me spöli ken dit slaaget ek bluat üp gitari naan uk ukulele of klawiir fo diarfan en iinfachi struktuur en spöli tö forskeligi wiisen förter giar dit da me sērkenmusik senerligi toonleđern en jazz akkordi man dit skel jen forklaari diar dit beeter ken üp en hiilendal üđer bleer stuun di aarten dānen ön indien of ön forskeligst lönen spölet uur dit es mal forskelig man et jert jit langsen tö di gurt famiilie fan musiik en spölsters di kaamertoon es di toon hureeđer ali instrumenti fan en musiik ker stemet uur dat dānen töhopstemi kaamertoon kumt diarfan dat jerer fuul musiik iin ön di priwaatkaamern fan köninglig liren musitsiaret waar bitö jaav et diar jit di sērk en di choor toon di choortoon kür en hiili toon diiper of hooger wiis diaraur hen jaav et jit stemtööni fuar cornetts en fuar di ooper di forskelen sen eeđer dit jaar lungsom forswünen sent uur fuar t olermiist eeđer a hz stemet dütsk en uasterriksk sinfoniiorkester nem man aaft a hz di swaitser haa t me hz di toon uur üs a of a skrewen a jens streken bi di weetenskep uur man uk a sair bi midi programiaring a bit tö dit jaarhönert lair di tööni ön di forskelig lönen bit tö tau tööni ütenachtler eeđer kām em en bet naier töhop di tööni wiar om hz önerwai en diarfan en hualev toon diiper of hooger ön frankrik en engelön waar fuar t miist wat diiper stemet en süngen ön lönen sa üs dütsklön en uasterrik en bet hooger ön frankrik waar a me hz fastlair jer pariser steming öner napoleon waar en toon fan hz üs gisets dialskrewen en fan di miist naibern uk aurnomen waar fan en internatsjonaali stemikonferens bislööten dat uk ruslön sweeden italien en forskeligi dütsk staaten me hz stemi skul ön uasterrik waar man fuar di militeermusik fuul hooger me hz stemet des giar bit tö di er jaaren en bit deling haa di original hoch und deutschmeister des toon üs jaar stemitoon di forskelen blef man jit langsen en diarfan kām swaarhairen me di technisiaring kām di musikanten fan di forskelig lönen aafter töhop en em skul höm hol iinigi di leest konferens fuar di kaamertoon wiar en diar waar hz bi c fuar di toon a standard iso fasthölen diarfuar waar en norm skrewen en dit dütsk instituut fuar normiaring aurnom dit diarfan kām di din des norm es fuar di normtoon stemgaafel en di orgel maaket di norm es fuar liren dānen instrumenti bech man ja sen ek twüngen diareeđer tö aarberi di euroopareer aurnom des norm ön di juuni em ken höm dit bal ek fuarstel wat dit fuar n stohai wiar en kum üp jen a fuar ark jen deling ken em en video fan ameerika of frankrik ön t nat önluki sin gitari üt di huk haali en diartö spöli hoken aliweegen en uk söner bateriien en gur a haa wel di skel man en stemgaafel me langs haa des heer höm en engelsk trompeetenspölster ön t jaar üttaacht hat jeft uk stempiipen man dit es ek san klaari toon en diarom uk ek ark jens saak al sent di er jaaren jeft et elektroonisk giraaten danen di jest tir me mikrofooni löpen sen en leeter uk me signaal kābel fan elektrisk instrumenti sent di er jaaren jeft et mal litj giraaten me piezokristal diar dit swüngen fan dit instrument ofnem me sok giraaten ken em sagaar stemi wan trinjom liren snaki delings giraaten sen fuar t miist chromaatisk dit meent ja keen ali tööni fan salev em tört jam ek muar üp di toon diar em haa wel iinstel jir ken em di forskel twesken di frekwensen hiir en sin instrument mesken jens omstemi wan em dit ütprobiari wel en toonleđer es en reeg fan tööni diar üs ördning nütet uur dat em salev en liren me dānen em musiik spöli wel en aart fan rüm haa hurbenen em önerwai es bikeent es fuaral di iinfachi diatoonsk toonleđer diar et ön dur en moll jeft diatoonsk kumt fan greeksk en jit sa fuul üs em giar döör di hiilen toonstööpen en diar sen wü uk al bi di senerlighairen hat jeft hiili toonstööpen en sok diar hualev sen en oktāvi es en interval en diarfan des diar au aacht tööni giar okt ön latiinsk stuunt fuar aacht fuar di toonleđer es dit ek di rocht noom üp dit skelt sjocht em dat twesken di wit tasten somtirs suurt knopen seet en somtirs ek dit hinget diarme töhop dat bi dur sen twesken di trērst en di fjuurst sa üs twesken di soowenst en di aachtst toon di natüürelk hualevtoontstööpen dit es rocht iinfach tö forklaari gung dach jens fan di toon g me di reeg tö t naist g wan dü bi dit skelt bi h best teeli iinfach lefts fan c förter hur es di hualev stööp rocht twesken e en f dit meent twesken toon numer en dit es mes en dit lünt uk mes di hualev stööp skel jaa twesken toon en bi g dur twesken f en g da helpt bluat dat em dit f hooger maaket en dit giar me en krüts achterön jit di toon ek muar f di jit fis skrewen uk f dit ken em nü döör di hiili kwintenkrais förterspöli üs naist kumt d hur dit cis c waant dit taust krüts bi dit moll hur wü om snaki jert di moll toonleđer me dit salev fuarteeken tööni trii hualev stööpen of en litj terz öner di stamtoon fan di dur toonleđer stamtoon fan c dur es c klaar ön di tastatuur fan t klawiir ken em se twesken c en h es niin suurt tasti dit es en hualev stööp twesken h en a es en suurt tasti dit es da jen hiili of tau hualev stööpen dit sen trii wü sen bi a moll en dit giar uk bluat aur di wit tasten nü bigen wü weđer tö teeli di hualev toonstööpen sen nü twesken numer en en twesken numer en dit lünt üđers üs dur en jüst diarfuar es dit taacht bi moll sen twesken di taust en di trērst sa üs twesken di sokst en di soowenst toon di natüürelk hualevtoontstööpen di salev fraag en salev swaaret gung jens fan g trii hualev stööpen dial en dü lönigst bi e bigen nü tö teeli f ek auriit en dü sjochst hat kumt aliksa üt bluat dat dit tööni hooger es üs fan c dur a moll hat jeft jit fuul muar diatoonsk toonleđern man hat skel jir diaröm gung des tö forklaari hur fuar t miist me aarbert uur töhop me di kwintenkrais heer em diarme al hok weeten hur em höm me üđer musikanten aur iinigi ken fuul formaak en interval latiinsk fuar rüm twesken pualen weeget di rüm twesken tau tööni om tö biskriif hur fiir dānen ön di toonleđer ütenachtler lii ön euroopa her em forskeligi toonsysteemi en diarfan kür höm bit ombi dit jaar dit dur moll systeem wat wü deling keen döörseet di üđern sen deling fuaral üs sērken toonleđern bikeent aurdat ön t merelaaler fuaral ön sērken masi musiik üttaacht en maaket waar des systeeme wiar fuar t miist heptatoonsk dit meent aur soowen tööni uk des her tau hualev toonstööpen en diarom jit uk des diatoonsk di en dia es latiinsk fuar tau di intervalnoomen waar aurnomen di bikeentest sen dānen diar jir weeget sen des systeem giar āp bit tö hönert stööpen dit wiar da wat en bisnaki me di dochter wan em dit ütaarberi wil bi daagelks musiik kumt bal nönt üđers fuar üs bit tö di oktāvi di nooni kumt somtirs fuar bi sok leedjis üs we are the world kum ön di bröch noonenakordi fuar cadd dadd eadd when you re down and out and there seems no hope at all but if you just believe there s nowhere you can fall bi des akordi uur di nooni diartö spöet bi c dur en hoogi d bi d dur en hoogi e bi e dur en hoogi f bi di rock en bluesmusiik sa üs somtirs uk bi jazz uur me di krüts niigen akordi aarbert bi sok akordi es di senerligi toon en hualev toon aur di nooni wat dit weeget jimi hendriks heer me purple haze en senerligi stek skrewen di kadens diartö bigent me e en diar da aur g en a dur bispöl purple haze e g a di streeken weegi di takti des stek lefet diarfan dat em üp gitari di diip e streeng frii swingi ken di akord uur me c ön di soowenstst bund maaket fuar di toon kumt di litj finger ön di aachst bund fan di h streeng en gur bispöl fuar di akord jir ön d dur es taxman fan george harrison bi dit systeem es dit gur tö weet dat di intervali töhop üp en oktāvi ütkum bispöl en kwarti giar fan c tö f en en kwinti giar fan f āp tö c bi fjuur kwarti en füf kwinti kumt da ek niigen üt rocht es aacht en oktāvi aurdat di jest toon bi ark interval meteelet uur dit es gur tö weet wan em me di kwintenkrais of instrumenti sa üs di gitari aarberi wel amrumbank west as en winjpark uun a nuurdsia hi woort bedrewen faan t amrumbank west gmbh hat hiart tu e on di winjpark woort baud üüb en areal faan km amanbi km nuurdwaasten faan halaglun an km süüdwaasten faan oomrambeenk üüb en jipde faan bit meetern diar wurd sowat ian miljaard euro ferbaud an hi skal klaar wurd diar san winjmalner faan siemens siemens swt apsteld wurden mä en efekt faan mw an a ruaner haa en trochmeeder faan meetern ään rua as m lung di struum skal ling för hüshualangen di kv dreistruum woort üüb en traafostatjuun üüb kv amspäänd üüb en konwerterstatjuun woort diar kv likstruum faan maaget an di woort auer en siakaabel iarst tu büsum an do auer lun tu brunsbüttel schüürd huar di struum weder üüb dreistruum amspäänd woort oomrambeenk as en flaak uun a nuurdsia amanbi miilen waasten faan oomram bi oomrambeenk as det weeder knaap m jip sodenang luket det flaak uk bi liachweeder ei ütj ööders wiar t en sunbeenk hat as sowat miilen luung an lääpt faan nuurdnuurduast tu süüdsüüdwaast bi a flaakst steed stun sowat m weeder faan bit lai üüb di süüdwaasthuk üüb det positjuun en ialskap tuiarst di damper amrumbank i an sant amrumbank ii üs a ööder weltkrich begand as det skap iinhaalet wurden daalang lei diar kardinaaltanen sowat miilen widjer uun t süüwaasten woort di winjpark amrumbank west apbaud at siamiil m schiisk sm ingelsk nm as en miat uun a sia an loftfaard för t lengde hat skal di söstagst dial faan ian graad geograafisk breetje winkelminüüt lung wees leederhen as t mä akeroot m fäästlaanj wurden diarmä hinget uk det ianhaid faan t faard tuup knoot kn siamiil sm per stünj h uun a nawigatjuun mä geograafisk koordinaaten woort det deesimaal süsteem mä det söstagstel süsteem fermisket diar koon det t b het diarbi as an faan en siamiil amanbi m kaabel ian winkelminüüt faan a eerd as ei akeroot km lung leederhen as det siamiil oober faan t si süsteem üüb m fäästlaanj wurden amdat am diar beeder mä reegne koon uk det ingelsk yard hinget mä siamiilen tuup siamiil yards en weel as en küül huar bi en sturemflud ans en dik breegen as son weel as miast trinj üs en kreis an temelk jip huarööders sait am diar brack tu wan en dik bräächt speelt det siaweeder diarbääft en grat hool iinuun a grünj an a minsken hed ei so föl materiol am det hool weder aptufalen diaram haa s miast en neien dik trinjam det weel baud son stak diks het flooksis hualewmuun tuiarst as uun en weel saaltweeder man leeder woort det tuup mä grünjweeder sweter an do sait am diar brakweeder tu uk uun t ingelsk käänt am det wurd brackish water weelen jaft at ei bluas bi a nuurdsiaküst man uk bi struumer loongs a ialew jaft at flook bracks bit widj ap efter hamborag an noch widjer a ialew huuch a asag wiar en reederei an ferboonj oomram a huug an a nääs mä schlüttsiel al tu began faan t juarhunert hää det famile jakobs faan a nääs a halgen fersuragt di liinjinsiinst begand mä en siilskap kaam det iarst motoorbuat hat küd lidj mänem an wurd efter det werew üüb a nääs hilligenlei näämd di siinst lep faan bongsiel auer a huug an a nääs tu oomram kaam en neibau di uk weder hilligenlei het uun a juaren bit as di hauke haien kuuch iindiket wurden an bongsiel lai nü banluns di nei siahuuwen wiar nü schlüttsiel hää august jakobs det amrumer schiffahrts aktiengesellschaft asag uun stianood grünjlaanj uun t salew juar kaam en modernen damper uun siinst a amrum man al kaam diar en nei an föl grater skap hat het uk weder amrum at nei amrum wiar goorei tu fegliken mä det ual hat hed brt an wiar gud m lung m briad an ging m jip diar paaset pasajiiren an pkw üüb wurd a amrum ferkääft an keert daalang noch üs vitte üüb a uastsia tu hiddensee eegentelk numer v of v ütjspreegen fau as di tauantwuntagst buksteew faan t latiinsk alfabeet an en konsonant uun t öömrang jaft at nian v unsteed woort en f skarep of en w wok nimen det v as nai mä t u uk uun t latiinsk wiar det u an det v noch likedenang det latiinsk taaltiaken v för hää oober niks mä di buksteew v tu dun det as man a heleft faan x för ütj di tidj komt det spreegwurd dü skel di nian x för en u v föörmaage läät ütj en v küd am jo gau en x maage kromosoomen faan griichisk chrma klöör an sma lif san grat moleküülen huar a geenen uun sat diar as dna uun diar mä protein ferbünjen as detdiar ferbinjang faan dna an proteinen het chromatin uun arke selkial fan eukarioten kem kromosoomen föör eukarioten san diarten plaanten an swaampen ales labenen mä en selkial prokarioten det san bakteerien an archäen haa nään selkial an uk nian kromosoomen man jo haa likes dna moleküülen a miast geenen faan eukarioten lei uun a kromosoomen man enkelten lei uk uun a mitochondrien jo het mitochondriol dna bi plaanten lei jo uun a chloroplasten di minsk hää ünlik kromosoomen paaren det green klöör wiset en huuch taal faan geenen uun winrütjplaanten rutaceae san en plaantenfamile uun det kategorii faan a siapenbuumer sapindales diar hiar wel son bit slacher tu en grat skööl diar uun san a citrusfrüchten citrofortunella citroncirus det ialskap amrumbank as uun a juaren faan t meyerwerft uun papenburg för t preuisch ministerium für öffentliche arbeiten baud wurden hat as üs amrumbank ii efterfulger faan amrumbank i wurden a amrumbank ii wiar en ialskap mä maan uun buurd tuiarst lai t föör a eider auer noch kriich wiar faan lai t do oober üüb oomrambeenk huar t bit san siinst ded efter a ööder weltkriich as det skap üüb flook steeden iinsaat wurden tuleetst üüb det positjuun diaram stäänt uk daalang noch deutsche bucht üüb a romp uun oktuuber as di siinst iinsteld wurden an di ferian museums feuerschiff amrumbank deutsche bucht e v bedraft det skap nü üs museum uun emden di föörgunger amrumbank i as baud wurden an lai üs iarst üüb det positjuun oomrambeenk huar det skap do bit tu a iarst weltkriich blääw wakselstruum as en elektrisken struum diar san wai stüdag feranert hi as likeloong positiif an negatiif at jaft uk en likstruum uun a hüshual haa wi det mä en ian faasen wakselstruum tu dun so üs hi üüb det model rochts tu sen as son struum as lacht tu maagin aal wat apwendager as di dreistruum diar för starker maskiinen brükt woort det frekwens faan en wakselstruum as det taal hüföl periooden faan positiif an negatiif struum uun ian sekund föörkem detdiar taal woort mä det miat hertz hz beskrewen det perioodendüür as det tidj diar son perioode düüret perioodendüür an frekwens hinge direkt mäemööder tuup uun a miast lunen as det wakselstruum frekwens hz an det perioodendüür as do det frekwens faan lat frequentia as en miat uun a füsiik an technik an sait ütj hüfölsis en föörgang uun en was tidj föörkomt hat as di kiarwäärs faan t perioodendüür det ianhaid för t frekwens as en si ianhaid an het hertz hz diarbi as at jaft oober uk ööder ianhaiden t b det frekwens faan en stüdagen föörgang as fäästlaanj üs di kiarwäärs faan t perioodendüür bi waagen hinget det frekwens mä t faard an det waagenlengde tuup bi elektromagneetisk waagen as diarbi as at faard faan t laacht uun a leesag rüm det waagenlengde diar an det breegtaal faan t meedium wan det meedium wakselt feranre faard an waagenlengde jo man det frekwens blaft detsalew at bronsetidj as en tidjääler huar a minsken metal ütj bronse maaget haa det wiar a juaren f kr bit f kr an sodenang di auergung faan t stiantidj tu t iisentidj föör a bronsetidj haa a minsken uk al metal maaget man det wiar dääg metalen at begand mä kööber an do kaam gul an salwer am bronse tu maagin brükt am kööber an tan an detdiar legiarang wiar föl harder üs rian kööber erts jääw t oober ei aueraal an so begand mä det maagin faan metal uk di hanel auer grat waier mä di hanel kaam uk a iarst skraften ap en sanjonken of san eklips faan griichisk ékleipsis auerloogrin komt föör wan a san faan a muun dialwiis of hialandaal ferdekt woort üüb a eerd as det bluas steedenwiis tu sen san an muun sä faan a eerd bal likegrat ütj an wan det boon faan a muun trinjam a eerd muunboon det boon faan a eerd trinjam a san ekliptik skäärt do lei a san a muun an a eerd uun ian rä för en wasen plak üüb a eerd bedüüdet det dat diar amanbi tau stünj loong det sanlaacht ei trochkem koon di plak huar t rocht pakjonk woort kial skaad üüb di film rochts suart as man tau bit triihunert kilomeetern grat man det steed huar a san dialwiis ferdekt woort as aal wat grater hualew skaad üüb di film grä det as sowat en schuarden faan t eerdflaak sanjonken jaft at bluas bi neimuun auer a muun do tesken eerd an san stäänt oober ei bi arke neimuun as en sanjonken auer det muunboon an a ekliptik ei parallel tuenööder ferluup jo san am sowat fiiw graad jinenöder ferkiard inklinatjuun jodiar tau boonen skeer enööder amanbi tweisis uun t juar arke daar sodenang koon tweisis uun t juar en sanjonken föörkem en muunjonken of muun eklips faan griichisk ékleipsis auerloogrin komt föör wan di muun faan a eerd dialwiis of hialandaal ferdekt woort an di muun nian sanlaacht uffeit det tiaknang wiset hü eerd san an muun tuenööder stun bi muun an sanjonken det eerdboon am a san ekliptik as di grat kreis det muunboon san a letj kreiser bi muun positjuun of koon en muunjonken bi positjuun of koon en sanjonken föörkem muunjonken jaft at bluas bi folmuun auer a eerd do tesken muun an san stäänt oober ei bi arke folmuun as en muunjonken auer det muunboon an a ekliptik ei parallel tuenööder ferluup jo san am sowat fiiw graad jinenöder ferkiard inklinatjuun jodiar tau boonen skeer enööder amanbi tweisis uun t juar arke daar sodenang koon tweisis uun t juar en muunjonken föörkem wi haa neimuun wan a muun tesken eerd an san stäänt do feit bluas sin ragsidj laacht an wi kön ham ei sä a muun dreit ham iansis uun a muun am a eerd son siderisken muun as en betj kurter üs di kalender muun för ian amdreiang am a eerd brükt di muun daar stünj minüüten an sekunden wi sä ham oober iarst efter daar stünj minüüten an sekunden weder uun detsalew muun faas auer a eerd ham uun didiar tidj en stak widjer am a san dreid hää son muun faan ään neimuun tu di naist het synodisk muun bi neimuun koon t tu en sanjonken kem oober bluas do wan det muunboon jüst det boon faan a eerd trinjam a san ekliptik skäärt det komt amanbi tweisis uun t juar föör bi neimuun faas an folmuun faas haa wi springflud ääb an flud hinge fööraal faan t grawitatjuun faan a muun uf oober wan eerd muun an san uun ian rä stun do markt am dat uk det grawitatjuun faan a san noch en letjen dial diartu dää so dat det huuchweeder en betj huuger an det liachweeder en betj liager ütjfäält alexander di grat griichisk aléxandros ho mégas uk alexander iii faan makedoonien jüüle f kr uun pella jüüne f kr uun babylon wiar faan f kr bit tu san duas könang faan makedoonien an hegemon faan a korinthisk bund alexander auernaam faan san aatj philipp ii en letj könangrik huar daalang griichenlun as man do fergraterd hi det efter süüduasten bit hen tu indien uun egypten hää hi det stääd alexandria grünjlaanj an efter ham salew näämd mä alexander wurd det griichisk kultuur auer en graten dial faan a welt bekäänd uk üs sin könangrik al ei muar diar wiar hed det kultuur dach en graten iinflööd uk noch uun t röömsk rik efter san duas haa sin militeers a diadochen det könangrik apdiald det fulkenwaanrang wiar en grat feranrang faan leewentsrümen för föl germaans fulken efter a deelgung faan t röömsk rik det fulkenwaanrangstidj woort üs auergung faan a antike tu t madelääler uunsen üs at röömsk rik hör iinflööd auer euroopa ferlus kaam ütj at uasten det fulk faan a hunnen mä en grat stridjmäächt an ferdrääw flook germaanen faan hör wensteeden det begand so am t juar an ging bit uun di tidj waanert a gooten faan skandinaawien auer a uastsia am a süüd wandaalen toog troch hial euroopa man küd jo nochhuaren fäästsaat a angeln an saksen faan nuurdwaasteuroopa toog auer a nuurdsia tu britannien uk a langobarden wiar germaanen an toog auer a alpen tu nuurditaalien a alpen san en keed faan berger uun madeleuroopa jo san km widj faan waast tu uast an tesken km an km briad faan nuurd tu süüd a alpen dial euroopa swäärs troch uun t nuurden haa wi miatag atlantik kliima uun t süüden madlunsia kliima diar wene miljuun minsken uun aacht lunen frankrik monako itaalien schweiz liechtenstein sjiisklun uastenrik an sloweenien troch a alpen luup wichtag ferkiarswaier an jo haa en grat bedüüdang för a fräämenferkiar a huuchst berger uun t waasten san miast bit m huuch uun t uasten en betj liager di huuchst berag as di mont blanc mä m a alpen san diar apfualet wurden huar määchtag kontinentaalplaaden faan nuurd an süüd jinenööder trak diarbi skoft ham det süüdelk plaad oner det nuurdelk fräämenferkiar as en betj wat ualmuudis wurd för det büürin mä fräämen mä fräämen san lidj mend diar uun hör freitidj ferraise uun nuurdfresklun woort för sok fräämen uk flooksis di ütjdruk baa d s egast of baa d s elidj brükt man fölen kem goorei tu baasin tu a nuurdsia jo wel man ütj uun a loft jo ferhaale an hör rau haa muar an muar nem a lidj jo uk tidj an du wat för hör sünjhaid fräämenferkiar as mä di gratst wiartskapstwiig üüb a hialer welt uun t juar san diarmä miljaarden amsaat wurden an auer miljuun minsken lewe diarfaan det büürin mä fräämen hää föl skaker bedüüden steeden för a fräämenferkiar bi a nuurdsiaküst faan schleswig holstian san üb sal at hilag röömsk rik hrr wiar en ferbinjang faan europeesk loonsdialen oner otto i hi siig ham salew üs efterfulger faan a röömsk keiser an regiaret auer hial madeleuroopa efter di duas faan karl di grat uun t juar auernaam iarst ludwig di froom det ruder uun t juar as det frankenrik do mä di ferdrach faan verdun mad sin dringer apdiald wurden oner otto i san a sjiisk dialen uun t juarhunert ferbünjen wurden at hilag röömsk rik hrr wiar temelk apspleden tu letj föörstendoomen an könangriken an a keisern an könger küd det lun knaap tuuphual uun t juar as hat apliaset wurden fulagt a sjiisk bund di mä a sjiisk kriich tesken preuen an uastenrik tu aanj ging do hää t bit düüret iar det sjiisk keiserrik grünjlaanj wurd galien gallia näämd a röömern di nuurdwaastelk dial faan t rik huar fööraal a kelten lat galli lewet haa jo snaaket galisk cäsar skraft uk noch faan a fulken belgae an aquitani galien wiar diar huar daalang frankrik an belgien san man uk dialen faan waastschiisklun hiard diartu gallia transalpina uk nuurditaalien gallia cisalpina as iarst am f kr faan t röömsk rik iinnimen wurden a röömern haa galien transalpina uun trii prowinsen apdiald gallia aquitania gallia lugdunensis an gallia belgica det prowins bi t madlunsia wiar gallia narbonensis leeder kaam noch tau germaans prowinsen diartu germania superior an germania inferior uun t juarhunert kaam oober mä t fulkenwaanrang a franken burgunden an hunen ütj at uasten an a röömern ferlus hör määcht di frankenkönang chlodwig i küd ham trochsaat am baud det frankenrik ap at frankenrik wiar en könangrik uun madeleuroopa faan t bit juarhunert uun ferluup faan t fulkenwaanrang kaam a franken an ööder germaans fulken ütj at uasten tu galien diar tu t röömsk rik hiard di frankenkönag chlodwig i küd ham jin öödern trochsaat an baud det frankenrik ap det gratst määcht hed a franken oner karl di grat am üs hi röömsk keiser wurd hi strääd för at krastendoom uk jin a saksen an fresken efter karl san duas wurd det rik mä di ferdrach faan verdun apdiald di waastelk dial wurd tu frankrik an di uastelk dial tu t hilag röömsk rik di föörgunger faan sjiisklun frankrik an sjiisklun strääd noch bit uun t juarhunert am hör grens a fresken san en fulk diar bi at nuurdsiaküst faan sjiisklun an a neederlunen lewet uun bias lunen san s üs en manertaal gudkäänd en germaans fulk latiinsk frisii of griichisk as al sant ualang tidjen bekäänd auer a fresken skraft tu t iarst tooch pytheas faan massalia di am f kr det regiuun faan t sjiisk bocht beraiset hää hi skraft uk faan abalus halaglun tacitus skraft uun sin buk germania auer a frisii üs en germaansen stam diar hi tuup mä a saksen an chauken ingaevones näämt jo skel uun t nuurden faan t röömsk prowins germania inferior lewet haa faan t bit juarhunert wiar det tidj faan t fresk rik at wiar uk det tidj faan t grat fulkenwaanrang ferlicht san fresken tuup mä saksen tu britannien taanj det spriakwiis faan kent skal nai mä t waastfresk wees uun t juarhunert maaget a fresken jo bi t süüdelk nuurdsiaküst briad faan a chauken hiart am sant di tidj niks muar an uun t süüdwaasten haa s det hanelsstääd dorestad grünjlaanj uun a naist juarhunerten wiar s baas auer a nuurdsia hanel det ging iarst föörbi üs a hanse apkaam man a saksen an a franken naam a fresken böös uun a knip iarst üs di frankenkönang karl di grat uun t juar jin a saksen strääd an woon kaam diar en betj rau för a fresken karl ded jo en was autonomii an hör ual germaans rocht wurd üs lex frisionum aptiakent tu salew tidj toog oober uk föl fresken am a nuurd an siideld üüb a nuurdfresk eilunen an eidersteed leeder uun t juarhunert haa s do uk üüb a fäästääg faan nuurdfresklun siidelt jodiar regiuunen uun t nuurden faan a eider hiard ei muar tu t uast frankenrik fresk könger efter wiar det fresk rik üüb det regiuun uasten faan a lauwers tuupskrompt üs fresklun oner a franken kaam efter skul a fresken jo oober jin a wikingern trochsaat diar faan nuurden kaam diaram sost jo nään militeersiinst för a franken leewre an uk uun a kemen juarhunerten blääw jo hör aanj her wiar nian föörsten bluas di keiser onersteld det saien hed a redjeven det wiar weelet riadjiwern faan en lungemeen tu best tidjen so am t juar wiar diar lungemeenen diar jo tu a sööwen fresk sialunen tuupslood arke juar tu pingster wiar diar en grat fersaamlang faan a opersten bi a upstalsboom naibi auerk jo fersoocht det ual fresk rocht diar uun a an apskrewen wiar amtusaaten man det hää nimer loket am ging t tu aanj mä t fresk freihaid det hed uk föl mä a pest an mä swaar sturemfluden tu dun uun uastfresklun auernaam a groofen edzard i det ruder uun t madelääler bruch fresklun ütjenööder üs a hanse apkaam ferlus a fresken at hanelsmäächt auer a nuurdsia daalang as waastfresklun en prowins faan a neederlunen uastfresklun en regiuun uun t bundeslun niidersaksen an nuurdfresklun en lunkreis uun schleswig holstian a fresken hual oober widjer tuup an hual ferbinjang mä a fresk riad man jo haa komer an onerhual jo mäenööder uun hör aanj spriakwiis auer waastfresk saaterfresk an nuurdfresk daalang böös widj ütjenööder lei det eilun irlun as sowat km lung an km briad an leit uun a atlantik hat as mä km det traadgratst eilun faan euroopa an üüb a hialer eerd stäänt hat uun twuntagst steed üüb det eilun lei det republiik irlun an uun t nuurduasten nuurdirlun det hiart tu t ferianagt könangrik di ingelsk nööm as ireland üüb iirsk het det eilun éire ual iirsk ériu di waliisisk nööm as iwerddon di nööm éire komt woorskiinelk faan t uur keltisk wurd werjon uf an ment so föl üs wäärdag lun di latiinsk nööm wiar hibernia of uk ivernia an griichisk as ierne faan claudius ptolemäus auerleewert det gongt üüb en grünfurem wenj turag a röömern näämd det lun uk scotia didiar nööm as do oober leeder üüb di nuurdelk dial faan gratbritannien auergingen skotlun irlun woort uk det green eilun näämd en waag as en stüdag feranrang faan en füsikaalisk grate diar ham leewen wederhaalet at jaft mechaanisk waagen jo brük en meedium am hör energii widjertudun t b weederwaagen an do san diar waagen diar uk uun a leesag rüm hör energii widjerdu kön det san elektromagneetisk waagen of grawitatjuunswaagen en waag dää energii widjer oober nian materiol bi en weederwaag stupet ian weedermoleküül det naist uun blaft oober leewen üüb t salew steed jüst so ferhäält ham det bi tuunwaagen of bi t laacht uun a natüür kem miast nian rian waagenfurmen föör diar bluas faan ään ponkt ütjgung wan rindrööber inuun t weeder faal do gongt faan arke rindrööb en waag ütj an jodiar waagen auerloogre enööder an det waagenbil as do en temelk trochenööder faan weeder diar ap an deel sprangt di tjiiner logarithmus as di logarithmus mä det grünjtaal hi woort so apskrewen sin kiarfunktjuun as det ment as detsalew üs hi het tjiiner logarithmus auer dü uk logarithmen mä ööder grünjtaalen bereegne könst jo haa oober ei son grat bedüüdang iar skrääpreegnern apkaam skul am a logarithmen faan logarithmentoofeln uflees diar wiar oober bluas a logarithmen faan a taalen bit uun wan dü nü di logarithmus faan wed wulst skulst dü efterluke an do reegne dü wel wed hüfölsis dü det taal mä ham salew moolnem skel amdat ütjkomt do reegenst dü an do dialst dü det ment an auer di logarithmus en stüdag funktjuun as säär för ei ünbedingt en natüürelk taal ütjkem det ment det gesellschaft für bedrohte völker gfbv as en internatjunaal ngo an saat ham föör manertaalen üüb a hialer welt iin det kön religiös spriakelk of ethnisk manertaalen wees di ferian werket jin arke onernemen det seekerhaid leewent rocht üüb eegendoom religion spriak an kultuur faan manertaalen tu onertraken diarför wurd buken an en tidjskraft ütjden uun a politiik märeerd an flüchtlingen holpen di ferian as ans begand üs aktion biafra hilfe faan tilman zülch an klaus guerke sant het hi gfbv an werket daalang uk uun uastenrik a schweiz süüdtirol itaalien bosnien herzegowina an irak uk uun london an luksemborag san büroos det hoodbüroo as uun berlin pytheas faan massalia griichisk pythéas am f kr am f kr wiar en griichisken kuupmaan an hää üs siamaan di nuurdwaasten faan euroopa beraiset sin buk auer a oosean as ei auerleewert diar woort oober faan öödern auer skrewen föl loonslidj küd tu sin tidjen ei liaw wat hi ales belewet hed hi as di iarst di auer det fulk faan a fresken skraft auer pytheas sin leewent as ei föl muar bekäänd üs dat hi faan massalia lat massilia daalang marseille stamt näämen witj hüföl raisen hi onernimen hää wat hi apskrewen hää mut so am t juar f kr skest haa noorweegen amtelk at köningrik noorweegen üüb bokmål noorsk norge an kongeriket norge üüb nynorsk noorsk noreg an kongeriket noreg as en lun uun a nuurd faan euroopa det leit üüb a waastdial faan det skandinaawisk hualeweilun uun a nuurd an waast leit at nuurdsia uun a uast lei rüslun finlun an sweeden an uun a süüd leit skagerrak at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as oslo dön tjiin gratst steeden uun t lun san faan janewoore mä ütjnoom faan det trøndelag regiuun wat sant janewoore üüs en amt bestäänt wal t lun elwen regiuunen haa noorweegen as sant lasmaat faan nato kööl faan ualgermaans kula as en suart of brün sedimentstian hör grünjlaag san ufstürwen plaanten muar üs faan kööl as köölstoof gans rian kööl diar tu köölstoof häält as graphit kööl komt üüb arke kontinent föör hat komt miast faan a eerdtidjäälern tertiär brünkööl an karboon stiankööl kööl woort brükt üs energii tu ferbraanen det waremk woort uun a hüshual nadagt of uk uun grat uunlaagen am elektrisk struum tu maagin wan plaanten ufsterew do ferrööde jo normoolerwiis wan diar oober ei nooch sürstoof bikomt auer jo plaanten iinuun moder faal do ferrööde jo ei jo wurd tu türew nü sticht a siapeegel an auer detdiar laag türew komt en laag faan sun an ööder sedimenten jo trak üüb di türew an sodenang trak jo uk di focht diar ütjmad so woort türew tu brünkööl wan diar nü muar an muar sedimenten jo ufloogre woort di druk leewen grater an brünkööl woort tu stiankööl diaram as stiankööl uk föl widjer oner tu finjen üs brünkööl brünkööl leit ei jip oner a eerd diaram woort iarst det eerd ufrümet an do det brünkööl mä gewaltag bagern ufbürgen steedenwiis skel diarför saarpen an sogoor stääden ferswinj stiankööl leit aalwat jiper oner a eerd am diar bitukemen skal iarst en jip hool iinuun a eerd grobet wurd an faan detdiar hool wurd gunger iinuun det stiankööl bööret det as en gefeerelk onernemen an at komt leewen weder föör dat jo hööl tuupbreeg an a lidj diar diar oner werke amkem at tertiär as en eerdtidjääler uun t eerdneitidj kenozoikum föör det quartär hat begand föör miljuun juaren efter det kritjtidj an lingd bit föör miljuun juaren uun t tertiär wiar t föl warmer üs daalang diar begand diarten an plaanten aptukemen so üs wi jo daalang kään di nööm tertiär woort daalang ei muar föl brükt diarför brükt am daalang för det ääler tertiär tidj di ütjdruk paläogen an för det jonger tertiär tidj di ütjdruk neogen at tertiär begand üs uun meksiko en graten asteroiid iinslaanj as an det miast leewent üüb a eerd tunant maaget hää diar haa ei föl diarten an plaanten auerlewet man mä jo begand do det eerdneitidj limericks san spoosag dachtangen mä en fääst fääsfurem jo kaam so am uun ingelun ap an di bekäändst dachter faan limericks as wel daalang noch edward lear en jongen gast faan söleraanj hed was ei tuföl beeft a braanj nian jil üüb a beenk maad am werk ei ens teenk man keerd en rocht graten waanj faan ingken lüdtke diar wiar ens en schephörd ütj wik de hed a snütj fol faan a dik hi hed at feks puan an füng tu man luan nü schongt er chansons an as rik latiinsch wus en böre üt tuner di toocht foon ham seelew wat wuner duch üt aw e eeker wus r ai mör sü sääker dan hi ploud åål sin bäiste ma uner at missale slesvicense eegentelk missale secundum ordinarium ecclesie slesvicense as en buk faan di bukdruker steffen arndes uun lübeck hat kaam uun schleswig ütj an as det ööder buk diar auerhood uun denemark drükt wurden as an det iarst buk diar uun schleswig holstian drükt wurd faan t missale slesvicense san stak drükt wurden an diar jaft at daalang noch sjauer faan hat as en buk för t katuulsk hööw an diar san beeden salmen an teksten uun det buk as x cm grat an hää bleeden tau buken lei uun t bibleteek faan a däänsk könang in uun kopenhuuwen ian as uun t bibleteek faan t sloot gottorf an det sjuurd hää prääster erich pörksen uun en ual skaab üüb oomram fünjen uun a juaren bit as det buk apwerket wurden an leit nü uun t archiif faan a hööw uun kiel hat woort dan an wan uk ans üüb oomram ütjsteld muuriisenstian het klomper of laagen faan sun of tuun leewen uk türew huar bit iisen uun as jo lei miast ei jip oner a eerd an kem diar föör huar weeder ei gau ufluup koon so üs uun en muur sok laagen faan iisenstian kön en hualwen meeter stark wees det mineraal diar uun het limonit uun nuurdsjiisklun jaft at nian berger huar am efter iisenerts schük küd man uk uun muuriisenstian as rikelk iisen an det lingt am diar rian iisen faan tu maagin det wiar det grünjlaag faan t iisentidj diar uun nuurdeuroopa aal wat leeder begand üs uun süüdeuroopa det carlshütte uun rendsborag hää tuiarst bluas mä muuriisenstian faan schleswig holstian werket audulf of audwulf latiinsk audulfus wiar en fresken könang tu tidjen faan t grat fulkenwaanrang hi hää wel faan bit regiaret san efterfulger as ei bekäänd di naist bekäänd wiar könang aldgillis skraftelk tjüchnisen auer audulf jaft at ei man diar san gulstaken mä san nööm üüb fünjen wurden avdvlfvs frisia an üüb a ragsidj as en latiinsk krüs mä det skraft victvria avdvlfo jodiar gulstaken san fünjen wurden uun escharen naibi arnhem an uk uun ingelun uun det waastfresk saarep wijnaldum san muar sok gulstaken fünjen wurden üüb en steed huar wedenskapslidj efter en ualen fresken könangsool soocht haa an do as noch ian gulstak fünjen wurden naibi wiuwert könang finn dring faan folcwald as en mytholoogisk figuur hi woort uun jo ual skraften widsith an beowulf üs fresk könang uun t juarhunert näämd an do komt hi föör uun t ualingelsk finnsburg fragment diar komt uk en finn föör uun t historia brittonum jodiar teksten san oober iarst uun t juarhunert apskrewen wurden uun t widsith stäänt dat finn di dring faan folcwald ing as uun t beowulf stäänt dat finn mä hildeburh befreid as det saster faan di däänsk prens hnf a swoogern kem uun stridj an hnf stareft finn komt oober auerian mä hengest di nei däänsk prens man det gongt uk ei loong gud nü stareft finn an a däänsken bring hildeburh weder tüs tu denemark uun det buk finn and hengest faan j r r tolkien gongt at fööraal am finn di iarst histoorisk efterwiset könang faan fresklun as audulf läästaal wiar en grünjmiat üüb t eilun sal det miat as bluas för oonlun brükt wurden an det al uun t juar faan läästaal oonlun küd lääs fooder bürgen wurd an as det miat feranert wurden auer so föl oonlun onergingen as föör ääkerlun üüb a nuurdfresk eilunen as det miat amerlun brükt wurden det wiar di grünj di för amer huuchsjiisk scheffel siad lingd deemels of deemat wiar en grünjmiat faan gud en hualwen hektaar di nööm komt uf faan dai an miat of miad deemels gäärslun küd faan en guden maan uun dai mä a sen hauen wurd en ris wiar en miat för a lengde faan gud meetern en kwadrootris wiar det miat för en areaal faan gud kwadrootmeetern ei aueraal uun euroopa wiar en ris likelung det ging faan m bit m uun ingelun wiar rod yard foot m an det stemet mä t ris uun nuurdfresklun gans gud auerian kaschmir devanagari urdu kashmir as en regiuun uun t himalaya uun t nuurden faan pakistan an indien kaschmir wiar ans en suwereen föörstendoom as daalang oober apdiald üüb tau stooten ään dial hiart tu indien an leit uun t indisk bundeslun jammu an kashmir mä en grate faan km an miljuun iinwenern di ööder dial hiart tu pakistan an leit uun a ferwaltangsregiuunen gilgit baltistan an azad kashmir üüb en areal faan km mä sowat miljuun iinwenern en letjen dial leit uk uun sjiina kaschmir leit tesken at indisk an euraasisk kontinentaalplaad det hialer regiuun as amanbi km grat det gratst stääd uun kaschmir as srinagar indien mabberem dütsk mabberum wiar en ailön bi söl en di deling nuurđsee diar wiar tērper en sērker üp mabberem mabberem me sērk wytem me sērk silingsem westerklyffsboll en klyffsboll uk en gurt holting wiar diar hat wiar mabberwoldt mabberwald neemt en tempel fan tör wiar diar uk mabberem es en di iarst marcellusflud önergair nü es bluat jit en sön fan mabberem diar di deling salz sand bi alemböög diar wiar waarskiinlig uk en klef üp mabberem bi klyffsboll en westerklyffsboll en uk en see bi sillingsem lüt ual kaarten di sillingsee bi westerklyffsboll wiar likert en wik neemt wester wyk myrtenplaanten myrtaceae san en plaantenfamile uun det kategorii faan a myrtales diar hiar wel son slacher tu wikingern san en skööl faan nuurdgermaans an baltisk fulken diar bi nuurd an uastsia lewet haa di ütjdruk wikingern ment oober miast ei jo lidj diar üs büüren of faskern lewet haa man iarer jodiar miast jong maaner diar uun a juaren bit at wikingertidj tu sia foor an küstenstääden auerfool wan jo do en wasen rikdum tuupruuwet hed kaam jo miast weder tüs an lewet uun frees faan sok minsken fertel jo ual nuurdisk sagas an a ruunenstianer öödern küd jo oober ei weder tu det leewent uun ääg wene an mä jo wul do aran uk näämen muar wat tu dun haa üüb di tirsted stian woort faan det leewent faan en stolten wikinger ferteld di üs rik maan weder tüs kaam det ualnuurdisk wurd viking ment so föl üs en loong skapsrais man en wikinger wiar en stolten stridjer diar föl belewet hed an rik weder tüs kaam a germaanen wiar fulken uun madel an nuurdeuroopa hör kääntiaken wiar det germaans spriak huar a germaanen lewet haa wiar germaanien bi tacitus het jo ingaevonen det wiar angeln chauken jo san leederhen tu saksen wurden fresken warnen det wiar angrivarier bataver brukterer chamaven chatten chattuarier cherusker sigambrer sugambrer tenkterer ubier an usipeter jo diald jo leederhen ap a miasten san tu t fulk faan a franken wurden öödern slood jo a saksen uun a sueben het uk ialew germaanen an det wiar hermunduren langobarden markomannen quaden semnonen an ferlicht uk a bastarnen jo san leederhen tu alamannen bajuwaren an thüringern wurden a langobarden toog tu nuurditaalien jo het uk uastsiagermaanen an haa üüb t jütsk hualeweilun an uun t süüdelk skandinaawien lewet jo san leederhen tu däänsken sweedsken an norweegern wurden enkelten tääl uk a islunern diar noch mä tu a angeln an a jüten lei sowat tesken a nuurdgermaanen an a nuurdsiagermaanen det san burgunden lugier an vandalen det san bastarnen gepiden gotonen rugier an skiren a germaanen hed hör aanj skraft det ruunenskraft tu t tidj faan a fulkenwaanrang haa a germaanen jo efter waasten an süüden briad maaget grekenlun amtelk det greks republiik üüb greks ellda of ellinik dimokrata as en lun uun a süüd uast faan euroopa uun a nuurdwaast leit albaanien uun a nuurd nuurd matsedoonien an uun a nuurduast lei bulgaarien an t türkei a hoodsteed as atheen grekenlun leit för t miast twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi triisis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä bulgaarien an det kurtst km mä t türkei diald at lun dialt uk en km lung grens mä nuurd masedoonien an en km lung mä albaanien a eeg faan grekenlun as km lung de huuchst ponkt uun grekenlun as de mitikas toop faan dön olymp berger dön tjiin gratst steeden uun t lun san grekenlun hee regiuunen de letst akt faan t rewolutschuun bestemet de rüs osmaans krich efter de rüs iinmarsk iin uun det osmaans rik an a sultaan sin kapitulatschuun wurd at apsaating faan en letj suwereen greks köningrik beslööden en tjiisk prins otto i faan bayern wurd a köning faan t lun grekenlun as sant lasmaat faan nato uasterrik as en lun uun a maden euroopa uun a nuurd lei tjiisklun an tschechien uun a süüd sloweenien an itaalien uun a uast at slowakei an ungarn an uun a waast a sweits an liechtenstein at hoodsteed as wien diar wene mensken dön tjiin gratst steeden uun t lun san uasterrik hee njüügen bundeslunen tjiisk as det amtelk spriik faan t lun burgenlandkroatisk romani slowaakisk sloweensk tschechisk an ungaars san uk snaaket ap tu wiar uasterrik dial faan at halig röömsk rik wurd at keiserrik faan uasterrik faan keiser frants i grünjlaanjen wurd at keiserrik en dopelmonarchii üüs uasterrik ungarn mä a uftookin faan a karl i uun wurd uasterrik en republiik at tjiisk armee marschiaret uun in uasterrik iin an at lun wurd dial faan tjiisklun ap tu efter a naist wäältkrich wiar at lun faan a ferianigt stooten a ferianigt köningrik frankrik an a sowjetunioon besaatet uasterik wurd weler suweeren armeenien amskrewen hajastan of hajasdan as en banenlun uun a kaukasus uun fööraasien hat leit uun a berger tesken georgien aserbaidschan di iraan an türkei det lun as auerblewen faan en armeensk regiuun diar iar föl grater wiar uun t süüduasten leit bergkarabach diar ham faan aserbaidschan ufliaset hää an ham mä armeenien ferbünjen feelt a gratst stääden an hör iinwenertaalen faan tu wiar at lun en suwereen republiik do wurd det faan det ruad armee besaat wurd det en suwereen sowjetisk republiik wurd det dial faan t sowjetunioon üüs det transkaukaasisk ssr wurd det det armeens ssr wurd at lun weler en suwereen republiik at lun holep det amstreeden regiuun bergkarabach uun sin krich jin aserbaidschaan en primtaal as en natüürelk taal mä tau dialern ian an det primtaal salew det letjst primtaal as tau an do gongt det widjer mä diar as nian gratst primtaal man jo grater primtaalen lei miast widjer ütjenööder likes jaft at uk bi griisegrat primtaalen primtaal twanlangen diar bluas am tau ütjenööderlei t b an wan en natüürelk taal nian primtaal as do as hat tuupsaat det ment dü könst mä moolnemen faan primtaalen üüb detdiar natüürelk taal kem bispal as nian primtaal auer hat mä jo primtaalen mool bereegent tuupsaat wurd koon an det jaft uk nian ööder primtaalen diar mäenööder moolnimen üüb kem det wurd primtaal komt ütj at latiinsk numerus primus an det ment iarst taal en vektor as en matemaatisken ütjdruk di det paraleel fersküüwen beskraft wan en geomeetrisk objekt paraleel fersköwen woort do bedüüdet det dat arke ponkt faan detdiar objekt likewidj an üüb disalew wai fersköwen woort oober hü widj an hün wai det gongt det beskraft di vektor uun det bispal mä det triihuk rochts wurd jo trii hukponkter a b an c mä disalew vektor fersköwen dü könst di vektor beskriiw mä hoken rochts auer an amhuuch det skriiwwiis as do wan dü a koordinaaten faan en ponkt käänst könst dü jo nei koordinaten mä detdiar skriiwwiis gau ütjreegne nem wi ans di ponkt a faan det triihuk do fu wi gau a koordinaaten faan di nei ponkt ütj di nei ponkt a leit do üüb di nolvektor as det neutraal element bi t tuuptäälen faan vektoren mä di nolvektor blaft di ponkt a huar hi as a a washington d c as det hoodstääd faan a ferianagt stooten det ufkörtang d c stäänt för district of columbia det as en bundesdistrikt oober nään bundesstoot faan ameerikoo hi hiart uk tu nään bundesstoot an as bluas di amerikoonsk kongres onersteld det stääd as näämd efter george washington di iarst president faan ameerikoo an di distrikt as näämd efter christoph kolumbus uun washington stäänt det witj hüs diar wenet an regiaret di amerikoonsk president ei widj diar faan wech as det kapitol diar sat a kongres det as at amerikoonsk regiarang tu a kongres hiart a senoot an at representantenhüs at hüs uk det traad wichtag regiarangsiinrachtang sat uun washington det as at huuchst gericht uun washington sat uk noch ööder wichtag iinrachtangen so üs di internatjunaal müntfond at weltbeenk an at oas di ekwaator as en soochten kreis trinjam a eerd diar luadrocht tu t eerdaaks stäänt hi dialt a eerd uun a maden ap tu en nuurdelk an süüdelk eerdheleft sodenang komt hi uk tu san nööm ütj at latiinsk auersaat het ekwaator soföl üs likedenang maager mä di ekwaator began a geograafisk breetjin tu täälen hi hää det breetje an efter nuurden an süüden täält am do bit nuurd nuurdpuul an süüd süüdpuul trinjam a ekwaator lei a troopen di ekwaator as km lung an hää en madelten trochmeeder faan km uk det lengde faan en siamiil sm hää mä det lengde faan di ekwaator tu dun hat as ans fäästlaanj wurden üs di söstagst dial ian minüüt faan ian breetjingraad faan a eerd doomools ging am faan en eerdraadius faan km ütj an sodenang wiar det siamiil m daalang as det siamiil m lung iso ist ein internationaler standard der ausgelaufene länderkürzel nach dem iso standard definiert und ist der dritte teil des iso wenn nach staaten werden ihre kürzel aus iso gelöscht und mit zwei zusätzlichen buchstaben in iso eingefügt dabei stellen die ersten zwei buchstaben das ursprüngliche länderkürzel aus iso dar und die zwei letzten buchstaben das neue länderkürzel aus iso gibt es keinen eindeutigen nachfolger des ursprünglichen landes sind die beiden letzten buchstaben hh im falle von serbien und montenegro welches als bundesstaat das kürzel cs hatte wurde csxx statt cshh festgelegt da cshh bereits für die ehemalige tschechoslowakei verwendet wurde in datenbanken mit historischen meist statistischen informationen können durch entsprechende änderungen aus den ungültigen schlüsseln wieder gültige einträge gemacht werden die ursprüngliche kodierung bleibt nachvollziehbar und die aktuelle zuordnung cs als cshh oder csxx wird wieder eindeutig die folgende liste enthält alle ausgelaufenen zweibuchstabigen iso länderkürzel viele der kürzel wurden vor der einführung des domain name systems ersetzt so dass sie niemals als top level domains verwendet wurden für jedes kürzel ist das jahr der ersetzung angegeben ausgelaufene codes konnten gemä bisheriger praxis nach fünf jahren wieder vergeben werden wie geschehen mit ai cs ge und sk da sie mittlerweile aber durch internet domains beispielsweise als teil von weiter gültigen e mail adressen erheblich langlebiger geworden sind soll eine neuvergabe derzeit nicht mehr erfolgen futbaal as en baalsport mä tau maanskapen diar jinenööder spele an eder muar tooren üs det ööder sjit wel uk di baal för det spal het futbaal det spal düüret normoolerwiis tweisis minüüten bi enkelt turniiren woort oober noch tweisis minüüten efterspelet bit ian maanskap wonen hää wan do uk noch nään waner fääststäänt jaft at uk noch det elwen meeter sjiten tu ian maanskap hiar elwen spelern tjiin üüb t fial an ään uun t toor bit tu trii spelern mut uun a luup faan t spal ütjwakselt wurd di baal woort mä a fut auer t fial skööden man di toormaan mut di baal uk uun a hun nem a fialspelern mut di baal bluas uun a hun nem wan hi ütj at spalfial skööden wurden as do mut jo ham mä tau hunen weder iin uun t spalfial smitj det spal as uun t ääder juarhunert uun t ferianagt könangrik apkimen uun t leeder juarhunert kaam det muude do uk auer üüb a europeesk kontinent uuntesken woort üüb a hialer welt futbaal spelet kualplaanten brassica san en plaantenskööl uun det famile faan a krüsbloosen brassicaceae diar hiar flook wichtag kultuurplaanten tu b aucheri b baldensis b balearica b barrelieri b beytepeensis b bivoniana b bourgeaui b cadmea b carinata b cretica b deflexa b deserti b desnottesii b dimorpha b drepanensis b elongata b fruticulosa b glabrescens b gravinae b hilarionis b incana b insularis b jordanoffii b juncea b macrocarpa b maurorum b montana b napus b nigra b nivalis b oleracea b oxyrrhina b procumbens b rapa b repanda b rupestris b somalensis b souliei b spinescens b tournefortii b trichocarpa b tyrrhena b villosa büürerei as di wichtagst primeer wiartskapstwiig diar hiar uk jacht an faskerei tu di primeer wiartskapstwiig fersuragt a minsken mä plaanten an diarten büürerei as di äälst wiartskapstwiig faan a minsken hi woort üüb km bedrewen det san sowat faan t eerdflaak an sodenang amanbi en traaden faan t lun üüb a eerd faan a büürerei hinge weder flook ööder wiartskapstwiigen uf büürerei woort daalang ei bluas bi en büür liard man diar san uk flook huuchskuulen mä befaadet jo werke üüb det fial faan t agrarwedenskap det produktjuun faan büüren hää fööraal mä tau twiigen tu dun huar di grünj det tuläät woort miast ääkert huarööders leewer tiiren häälen uun sjiisklun jaft at daalang knaap noch büürsteeden huar ales mäenööder maaget woort amaryllisplaanten amaryllidaceae san en plaantenfamile uun det kategorii faan a spargeloortagen asparagales diar san trii onerfamilin mä sköölen an amanbi plaantenslacher buumkaater sciurus san en skööl faan gnaudiarten rodentia diar jaft at ünlik slacher faan a miasten lewe uun ameerikoo uun euroopa lewet man ään slach sciurus vulgaris buumkaater lewe uun a tanen jo freed siad an früchten hünjmotsen an insekten man uk fögelaier an jöönkin hör gratst fiinden san gripfögler an huarmer jo kön bit juar ual wurd di wedenskapelk nööm sciurus komt faan ualgriichisk skia skaad an oura stört s aberti s aestuans s alleni s anomalus s arizonensis s aureogaster s carolinensis s colliaei s deppei s flammifer s gilvigularis s granatensis s griseus s ignitus s igniventris s lis s nayaritensis s niger s oculatus s olsoni s pucheranii s pyrrhinus s richmondi s sanborni s spadiceus s stramineus s variegatoides s vulgaris s yucatanensis chloroplasten faan green an plasts furemt san sel dialen faan green algen an huuger plaanten diar photosynthese bedriiw bi huuger plaanten jaft at noch en fiiner iindialang tu chromoplasten leukoplasten amyloplasten an elaioplasten etioplasten an gerontoplasten det san ales plastiden liküs mitochondrien haa chloroplasten en aanj dns an uk aanj ribosoomen det cytoplasma banen uun het stroma troch det stroma ferluup thylakoid membraanen jodiar membraanen lei auerenööder an son bonk het granum uun a membraanen as det green chlorophyll jo kön det energii faan t laacht apnem an saat det am tu atp adp an phosphat atp woort brükt am faan co an weeder glucose tu maagin cola of kola as en spruudel mä kofein soker an köölsüren cola woort fööraal faan t kolanöd maaget diar as föl kofein uun an do kem diar bleeden faan t ruadholt erythroxylum tu sant woort ei muar di cocastrük erythroxylum coca brükt auer diar kokain uun as oober uk ööder erythroxylum slacher hual föl kofein di smaag woort oober uk noch faan ööder gewürtsen bestemet det san wanile kaneel neegelken an flook öödern det bekäändst marke as was coca cola man mä a tidj kaam diar muar onernemen tu uun ameerikoo as det fööraal pepsi cola uun sjiisklun käänt am noch afri cola an fritz kola cola woort hal mä rum of whisky misket do smääkt di alkohol ei so bater berthold broder bahnsen januwaari ön risem lonham oktoober ön flensborig wiar en friisk politiker fuar di menerhairen ön sleeswig holstiin wan bahnsen fan di hooger reālskuul kām liirti hi ön flensborig en sleeswig spaarikasen koopman bahnsen wiar meföliger fan di ssw hi seet bi di gimiindireer fan leck ön di jaaren fan bit en fan bis wiar hi tö di löndai di lönsting of dit lönsparlament ön kiil stjüürt diar waar hi tö en meföliger fan di jest bundsforsaamling maaket diar ön di september theodor heuss üs di di jest bundspresident ütsaachti senerligi gaawen her bahnsen fuar di politik aur wertskep en jil sent wiar hi di jen kārming fraktsjoon fan di ssw ön kiil ön di hārefst fan t jaar wiar di kraisreform fan kraisi ön sleeswig holstiin skul uur diarfuar wiar bahnsen sin stem senerlig nöörig aurdat di regiarendi cdu fdp koalitsjoon niin stemen muarhair her di forskelig politikern iin ön didiarem parteien her ek al di salev meening bahnsen wil hol di trii kraisi eiderstedt hüsem en süđertöner töhopfaatet se en diarfuar dēr hi sin stem me des stem töhop leengti dit da uk fuar di meening fan di regiarendi koalitsjoon üs langsen kām dit ek arkjen töpas en sa waar uk sair dat hi beeter ek mestemi haa skul en dat nü des reform fan deenemark stöt waar bahnsen saag dit üđers hi taacht ek hol ön grensen hi saag di deenen üs naibern en brüđern deling wöör em dit mesken europeeisk nēm di aprilmuun fan fing bahnsen dit bundsfortiinstkrüts jest klas nemen heer diarme reeknet dat berthold bahnsen me bluat jaaren eeđer en harts infarkt stürev hi wiar ön t lönsparlament di politiker me di leengst tiinsttir en masi liren höl fuul fan höm berthold bahnsen stön langsen fast fuar sin meening man hi kür uk masi fortröt me humoor üt wārel fo sa dat achterön nemen muar sa rocht wust hurom en strir nöörig wesen wiar me sin politik heer hi fuul diarfuar dönen dat dütsklön en deenemark jaar riwaliteet auriit jam fordrai en töhopaarberi kür esperanto as en ploonspriak an uk en laben spriak hör grünjlaagen san faan ludwik lejzer zamenhof ütjfünjen an apskrewen wurden an jo tääl daalang noch hi wul en spriak maage diar lacht tu liaren as an aueraal brükt wurd koon a wurden san tuupsaat faan enkelt elementen diar bääftenööder saat wurd a verbfurmen san gans ianfach a miast esperanto wurden kam faan t latiinsk of ööder romaansk spriaken uf man uk faan germaans spriaken fööraal schiisk an ingelsk uk faan t poolsk rüsk of griichisk spriak san diar wurden bi so komt det dat flook minsken uun euroopa of ameerikoo det spriak gau liar kön det skriiwwiis as foneetisk det ment arke buksteew hää en fääst ütjspriak sanskrit devanagari sam tuup maaget as en nööm för ünlik spriakwiisen faan t ual indisk det äälst spriakwiis as vedisk en saamlang faan religiös weden faan a hinduismus hat as auer juar ual sanskrit as am f kr uun en gramatik fäästlaanj an apskrewen wurden flooksis woort sanskrit uk mä vedisk tuupsmeden det as oober ei rocht sanskrit as det spriak faan a brahmanen flook wurden faan t sanskrit wurd uk daalang noch uun europeesk spriaken brükt arier ashram avatar bhagwan chakra guru dschungel lack ingwer orangj kajal karma mandala mantra moschus nirwana swastika tantra yoga sanskrit hee aacht gramatisk faaler huuchsjineesk of uk mandarin as det amtsspriak faan sjiina taiwan an singapuur miljuun minsken snaake det üs mamenspriak hat as det spriak mä a miast mamenspreegern an efter ingelsk as huuchsjineesk det öödermiast snaaket spriak üüb a welt det spriakwiis faan peking täält üs standardütjspriak bütj huuchsjineesk jaft at noch muar sjineesk spriaken jo wurd miast üs sjineesk spriakwiisen betiakent auer jo nian aanj skraftspriak haa bluas kantoneesk yue hää en aanj skraftspriak sant det fulksrepubliik sjiina grünlaanj wurden as uun t juar woort huuchsjineesk uun aal a skuulen onerracht wi san det wen dat bi en fraag di tuun uunsticht an bi en ütjsaag di tuun uffäält a wurden uun t huuchsjineesk kön schauer tuuner haa man jodiar tuuner haa ünlik bedüüdangen an do as diar noch en fiften tuun ünbetuunet hi woort miast ei mätääld at sjineesk skraft of han skraft as en skraftspriak för a sjineesk spriaken fööraal för t huuchsjineesk faan det sjineesk skraft san uk a japoonsk skraften kanji hiragana katakana ian vietnameesk skraft ch nm an ian koreaansk skraft hanja ufkimen uun t sjineesk skraft jaft at amanbi skrafttiakens a miasten wurd oober knaap brükt uun doogelk brük san fööraal bit tiakens at han skraft as det amtelk skraft uun sjiina taiwan an singapuur at sjineesk skraft as auer juar ual an hää ham uun a luup faan a juaren feranert tuiarst as hat faan boowen tu onern an do lachts widjer skrewen wurden daalang skraft am faan lachts tu rochts an do det naist rä diaroner so üs wi det uk wen san aserbaidschaan aserbaidschaansk azrbaycan as en banenlun uun fööraasien tesken at kaspisk sia an a kaukasus trinjam lei ruslun georgien iraan an armeenien at hoodstääd as baku tu aserbaidschaan hiart uk det autonoom republiik nachitschewan diar waastelk faan armeenien leit aserbaidschaan wiar bit en dial faan a sowjetunion süüdelk faan a grens tu a iraan leit en regiuun diar uk aserbaidschaan het uun aserbaidschaan lewe uk flook armeeniern diar uun t süüdwaasten üüb det koord boowen ruad hör aanj republiik bergkarabach ütjrepen haa at lun wiar faan tu en suwereen republiik do wurd at lun faan det ruad armee besaat faan tu wurd det en suwereen sowjetrepubliik det wiar faan tu üüs det aserbaidschaans ssr dial faan t sowjetunioon det wurd august suwereen at fransöösk rewolutschuun wiar faan bit an wiar wel det wichtagst onernemen uun t europeesk histoore hat hää di absolutismus ufskaafet an a minskenrochten för aaltumaal iinfeerd jo san det grünjlaag faan a demokratii so üs wi det daalang kään faan frankrik ging a föörstelangen faan persöönelk freihaiden trinjam a eerd man jo san noch loong ei aueraal uunkimen faan t rewolutschuun kaam uk a trii grünjreegeln huar di stoot efter ütjracht wurd skul an jodiar ideaalen haa daalang en grat bedüüdang för aal a minsken üüb a hialer eerd sant at rewolutschuun as det määcht faan a stoot apdiald rum as en sprit an woort faan sokerraid maaget rum woort fööraal uun a kariibik uun madel an süüdameerikoo man uk üüb a philippiinen uun austraalien madagaskar mauritius indien réunion a kanaaren an kapwerden maaget uun nuurdschiisklun as rum al loong bekäänd auer a däänsk waastindien floot al uun t juarhunert diar hanel mä drääw an hör wichtagst huuwen wiar flensborag normoolerwiis woort rum faan sokerraid sirep maaget hi gäärt an hää do iarst ans amanbi alkohol didiar sokerwin woort do braand an feit sowat alkohol mä rian weeder woort hi do üüb deelmisket det as witj rum wan di rum uun holtfeed loogert woort lefst uun whisky feed do feit hi en brün klöör an namt di smaag faan det fäät uun flooksis woort uk noch muar diar iinmisket amdat di brün rum en feinen smaag feit uk faan sokerraid saft kon sprit maaget wurd hi as laachtgreen an het cachaa of aguardente ialweeder at republiik bergkarabach lernayin gharabaghi hanrapetut yun of uk arzach as en de facto regime uun aserbaidschan hat woort oober neder faan a euroopariad noch faan a un gudkäänd di september hää bergkarabach ham faan aserbaidschan ufliaset hat hää haam mä abchaasien süüdoseetien an transnistrien tuupslööden tu t gemianskap faan ei gudkäänd stooten det regiuun bergkarabach leit uun t süüdwaasten faan aserbaidschan trinjam lei aserbaidschaansk regiuunen diar oober uk faan t armeensk regiarang kontroliaret wurd sant mai woort diar ei muar skööden an det republiik leit nü uun t süüden jin iraan an uun t waasten jin armeenien uun t juar as di stridj weder apkööget a öömrang düner lei üüb oomram tesken a kniip uun t waasten an a geest uun t uasten faan t eilun jo stun oner natuurskül an di öömrang ferian skal diar sant üübpaase ood uun t nuurden stäänt al linger oner natuurskül an woort faan a ferian jordsand paaset a öömrang düner san hektaar grat an luup üs en briaden strimel faan nuurd tu süüd hi as sowat km lung an km briad at huuchst dün as a a siatler süüdwaasten faan noorsaarep mä en hööchde faan meetern a düner san efter t leetst istidj tuupstöwen dan an wan woort di grünj oner a dünen ans freiweid an do koon am diaroner di geestgrünj sä so üs bi det gratstiangrääf faan neebel flavivirus as en skööl faan wiiren diar faan tegen an magen üüb fögler an tetjdiarten auerdraanj wurd di nööm komt faan t latiinsk flavus güül uf auer tu detdiar skööl uk det güülfiiberwiirus hiart bütj güülfiiber wurd uk ööder kraankhaiden so üs fsme denguefiiber an zikafiiber faan sok wiiren ütjliaset a sahel of at sahel regiuun as en km briaden strimel lun diar swäärs troch nuurdafrikoo lääpt di nööm ment uun t araabisk soföl üs küst of grens an betiakent di auergung faan a drüg troopen tu t wüüst sahara uun a sahel komt at flooksis tu auer a miaten drüg juaren huar a minsken hongre skel man at koon diar uk ans so furchboor riin dat a fialen ferniilet wurd an do haa a minsken uk weder niks tu iidjen a lunen uun a sahel hiar tu a aaremsten üüb a hialer eerd jo het faan waast tu uast an lei miast bluas dialwiis uun a sahel at ruad sia al bahr al ahmar araabisk golf yam suf tigrinya qeyh bahri erythraeisk sia as en smääl bocht an hiart tu a indisk oosean hat as km lung an bit m jip an leit tesken nuurduastafrikoo an t araabisk hualeweilun diar san km weeder uun an det areal as km grat trinjam at ruad sia lei dschibuti eritrea egypten israel jordaanien saudi araabien an jemen at ruad sia as en jipen gruug tesken at afrikoonsk an araabisk kontinentaalplaad sant miljuun juaren wurd jodiar tau plaaden ütjenööder trakt faan magma diar faan onern jin at stianskel lithosphäre faan a eerd trakt diaram woort at ruad sia arke juar am ian bit tau cm briader detdiar tektoonik suragt uk för eerdbeewrin austroneesk spriaken san en spriakfamile mä amanbi spriaken jo wurd faan miljuun minsken snaaket di nööm gongt üüb di uastenriks ethnoloog wilhelm schmidt turag an komt faan lat auster süüdwinj an gr nsos eilun det spriak woort uun tjiin twiiger iindiald ferlicht hiar diar uk mä tu det spriak kaam woorskiinelk faan süüduast sjiina auer taiwan üüb a eilunen uun a süüdpasiifik an indik auer a austroneesiern faan a sjineesen muar an muar ferdrewen wurden san uun detdiar tabel stun trataanj wurden an hü jo üüb austroneesk spriaken üüb taiwan a philippinen a marianen uun indonesien malaysia uast timor papua nei sialun hawaii madagaskar borneo an tuvalu het gerhard august johannes martens oktuuber uun elsfleth jüüne üüb oomram wiar en matruus an konstmooler gerhard martens wiar ään faan elwen jongen faan di sössaarper siaman an komandöör martin martens an sin wüf eike bäären gerrets sin aalern lewet iarst uun neebel skebet oober am efter elsfleth huar gerhard do uk bäären wurd san aatj wiar ään faan a leetst öömrang greenlun komandöören gerhard foor al üs jong maan tu sia uun a er juaren wiar er uun ameerikoo kaam oober turag tu oomram hi wiar befreid mä ida diana bäären john an jo hed mäenööder schauer jongen martin ermin juliane pauline befreid jessen maria elisabeth befreid hollstein an peter hinrich charles idas aatj peter christian hinrich john kaam mä flook ööder öömrangen am t leewent üs er mä t redangsbuat det strunagt skap horus tu halep kem wul gerhard an ida lewet tuleetst uun sössaarep iarst üs ual maan mä juar begand gerhard tu moolin hi küd furchboor smok skapsbilen mä öölefarew moole miast soken diar öömrang kopteins hed an jo hinge daalang noch uun flook öömrang hüsang di ään dring charles bäären di detsember uun sössaarep üüb oomram stoorew jong üüb grünj faan kriichsfulgen hi as uun t seminaar faan tønder skuulmääster wurden wiar skuulmääster uun sønderborg an bit tu a jüüle uun løgumkloster an diarefter uun bramstedt bi låålönj de iarst wäältkrich wiar en krich twesken an de krich begant uun jüüle mä a krichsferklaarung faan uasterrik ungarn uun serbien hi naam en aanj uun nofember mä en woopenrau uun compigne uun a iarst wäältkrich san amanbi miljuun mensken störwen bi t atentaat jüüne faan sarajewo wurd a uasterriks troonfuliger ertshertoog franz ferdinand faan lasmaaten faan a rewolutschooneer onergrünjorganisatschoon jong bosnien ambroocht at hoodmotiif faan at organisatschoon wiar at befreien faan bosnien hertsegowinien faan at uasterrik ungarisk reegiment mä t mual faan en ianigen faan a süüdslaawen oner feering faan serbien tu a jüüle ferklaaret uasterrik ungarn serbien a krich ruslun stään üüb a sidj faan serbien an mobilisiiret sin armee för serbien tu snaakin auer dat tjiisklun mä uasterrik ungarn ferbünjen wiar ferklaaret det tu a august ruslun a krich mä t fulig dat rusisk trupen iin uun tjiisklun iinmarschiaret trii ofensiiwen faan uasterriks ungarisk saldooten oner oskar potiorek twesken august an deetsember jin serbien kaam ei tu brud det iarst ofensiiw begand august üüs det uasterriks ungarisk füft armee auer de drina struum ging det füft an uk det naist armeen sted en deellaag uun en slacht bi cer august ütj an toog ütj serbien turag auer dat tau rüs armees uunjin dön uunoomen faan det schlieffen plaan ünferwaans ääder nemelk tau wegen efter a began faan a krich iin uun uastpreussen iindroong wiar at laag uun at uastfront för det tjiisk rik iarstens böös swaar dön tjiisken wiar auer de schlieffen plaan uun hör uastfront iar defensiiw iinstääld bluat hög rüs pools grenssteeden wiar besaatet wurden efter a slacht bi gumbinnen august mooste dön tjiisk saldooten uun uastpreussen turag tu tjin jo wurd starker maaget an generoolmajoor erich ludendorff an generoolooberst paul von hindenburg wurd hör komandöörn jo iinfeer at seekrin faan uastpreussen mä en siig uun a slacht bi tannenberg faan ap tu august det tjiisk kolonii wurd efter at ütjbreeg faan a krich gau faan hör naibüüren nimen august marschiaret britisk saldooten ütj ghaana faan daaling iar gulküst an fraansöösk saldooten ütj beniin faan daaling iar dahomey iin saner ap üüb jinweer tu draapin august wurd toogolun tu dön briten auerden a stridj uun kameruun wurd august mä a beskoot faan a eeg troch det britisk kanoonenbuat surprise eebenmaaget tjiisk saldooten küd jo at kolonii tau juar hual jeew det letst garnisoon uun mora tu britisk saldooten auer tjiisk uastaafrika wiar uun det hial düür faan de iarst wäältkrich amstreden august fing de guwernöör heinrich schnee a bööd faan det tjiisk mobiilmaching uun euroopa det kolonii weeret ham oner paul von lettow vorbeck ferbeden august besaat tjiisk saldooten jin letjet welerstant det steed taveta wat uun britisk uastaafrika leit at besaating faan taveta broocht dön briten tu enskiasing indisk saldooten efter mombasa tu bringen wat uf september uunkaam at lunigen faan dön briten bi tanga nofember wurd en ünlok för at britisk sidj von lettow vorbeck twoong dön britisk saldooten uun a slacht bi tanga nofember iarstens tu a turagtooch för det tjiisk strategii faan turagtööger an gerilja taktiken küd jo dön tjiisk saldooten föör tjiisk uastaafrika ap tu a aanj faan a krich hual efter uun euroopa a krich ütjbreegen wiar teft jo uun tjiisk süüdwaast aafrika en uungrip faan süüdaafrika ütj uf wat mä det ferianigt köningrik frinjelk wiar diarfaan rep jo august det mobiilmaaging ütj an ewakuiart en kilomeeter briad strimel loongs at grens tu süüdaafrika det süüdaafrikoons parlament beslood september uun a krich dial tu nemen iarst skööd fool al september bi at putsenstatschuun faan nakop an ramansdrift an al september besaatet süüdaafrikoons saldooten uun starkhaid faan karmen at lüderitzbocht een dai leeder auerskreed en ufdialing faan süüdaafrikoons saldooten a oranjestruum diar dach faan dön tjiisk saldooten uun a slacht bi sandfontein september turagslaanjen wurden küd diarefter ferlaagret dön süüdaafrikooners hör uungriper weler uun at lüderitzbocht an küd diar loongs at boonliinje ap tu nofember kilomeeter iin uun t inlun föörstup uun marts marschiaret süüdaafrikoons saldooten faan walfischbai ütj iin uun t rachting keetmanshoop wat jo april iin uun a hunen fool uun a süüd moost dön tjiisk saldooten at auermeecht faan a fiind woke an toog jo efter nuurden turag began mei ferlai guvernöör theodor seitz sin amtssat faan windhoek efter grootfontein efter dön süüdaafrikoons saldooten dön tjiisk weerer uk uun a nuurd imer widjer turagkröget hed beed guvernöör seitz tu de süüdaafrikoons generool botha mei ferjiiws en woopenrau uun mä det kapitulatschuun faan dön tjiisk saldooten jüüli wiar a stridj tu aanj det tjiisk kolonii kiatschow wurd uun det belaagring faan tsingtau jin jaapaans saldooten weeret ap tu materiaal an munitschuun apbrükt wiar jaapaans saldooten lunigt september bi longkou an september bi laushanbocht det belaagring faan t steed tsingtao begand september at kapitulatschuun wiar nofember uun a somer faan beslood hindenburg an ludendorff noch ian feer a krich tu wanen a tjiisken fool uun trii steeden uun bi de marne de somme an bi ypern jo bal loket man auer a ameerikoonern kaam uun wiar at nian trochbreeg an wurd a tjiisken uun a harewst faan turagkröget uun a harewst slood at türkei an bulgaarien woopenraun uasterrik ungarn fuligt de nofember uun tjiisklun bruch en staheu ütj an t lun wurd en republiik det nei regiaring fordert en woopenrau uun a krich kaam nofember tu aanj di riiwels ribes of riibels sen di iinsig ker ön di plantenfamiilie grossulariaceae diar bit slachern heer di dütsk noom johannisbeere kumt fan di johannisdai diar ön di juuni es fan des dai ön uur di jest riiwels rip dat em jam bārichi en iinkööki ken fan kg riiwels me litern weeter en ml höning ken em en en gur en kraftigi saftdrink kööki dit uur sa aacht bit niigen litern aurdat jaa di saft fan di baien bitö kumt wan em dit grof drooget da heer em jit en bet früchtmiit en skelen me diarbenen dit bringt uk jit smak fan kg riiwels g geliarisoker en dit mark fan jen vaniljistek uur en gur en kraftigi marmelaad diar ek tö swet ütfalt anthony trollope april deetsember uun london wiar ään faan dön miast uunsen ingels dachtern faan det juarhunert trollope wurd uun london bäären a aatj thomas anthony trollope wiar afkoot man kaam hi ei tu brud an leeder uk büür a mam frances trollope en foomen faan en prääster kaam efter en apenthual uun nuurdameerika üüs bekäänd skriiwer tu brud hat kaam man weler tu ingelun tu hör maan turag wat diar ferblewen wiar trollope beschückt üüs kint skuulen üüs harrow an winchester college serien chronicles of barsetshire serien palliser novels kurt staken saagliteratüür edmund barton janewoore uun sydney new south wales austraalien janewoore uun medlow bath new south wales austraalien wiar en austraalisken politiker an de iarst premierminister faan at lun edmund barton wiar de jongst faan njüügen jongen faan william an mary louise barton uun t ääler faan sööwen juar begand hi sin liar uun skuul bi a fort street high school mä tjiin juar wakselt hi tu sydney grammar school efter a skuulufslus begand hi bi a university of sydney studiare uun t juar maaget hi san bachelor ufsluss an tau juar leeder uun t ääler faan juar san master ufsluss hi freit jane mason ross edmund barton wiar ian faan dön feeren lidj wat för at skaafin faan ään austraalisk bund san sin amtstidj üüs premierminister wooret faan a janewoore tu a september hi treed a september turag am rachter faan at high court of australia tu wurden new south wales ütjspriik nju sa welz fering nei süüd wales ufkurting nsw as en bundeslun uun a süüduast faan austraalien sydney as at hoodsteed uun a süüd leit victoria uun a waast south australia an uun a nuurd queensland uun at süüduastdial faan at bundeslun leit at australian capital territory at bundeslun heet lidj knaap en traad paart faan at befölkring faan austraalien de murray struum bildet det miast grens tu victoria at bundeslun hee lokaal ferwaltingsgebiiten üüb ingels local government areas an tau unincorporated areas lord howe eilun an unincorporated far west dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san new south wales wurd janewoore en britisk kolonii victoria ütjspriik vk ti ufkurting vic as en bundeslun uun a süüduast faan austraalien melbourne as at hoodsteed victoria as at letjst bundeslun üüb at feestlun at bundeslun hee lidj uun a nuurd leit new south wales an uun waast south australia uun a süüd leit a bass wai diar at austraalisk feestlun faan at bundeslun tasmaanien skääst at bundeslun hee local government areas an ian uncorporated area unincorporated victoria dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san faan tu wiar de victoria faan daaling dial faan det britisk kolonii faan new south wales jüüle wurd det en aanjstendig kolonii south australia ütjspriik fering süüdaustraalien ufkurting sa as en bundeslun faan austraalien uun a uast leit queensland new south wales an victoria uun a nuurd leit at northern territory an uun a waast leit western australia at bundeslun hee lidj at hoodsteed faan t bundeslun as adelaide at bundeslun hee local government areas dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san a miast uurlidj faan south australia san faan dönheer stamer adnyamathanha dieri kaurna maralinga tjarutja ngarrindjeri an narungga a eeg wurd tu iarst faan a holuners ütjfünjen siild a fransuus d entrecasteaux üüb a wai efter tasmania bi a eeg föörbi uun a juaren ap tu erforsket de britisk koptein matthew flinders a eeg grüntelk tu t grünjleien faan en kolonii feerd oober iarst en ekspeditschoon faan koptein charles sturt uun t juar wat a murray struum faan at kwel ap tu a mös deelfoor uun t juar wurd south australia do britisk kolonii an uun kingscote üüb kangaroo island en iarst europeeisk siidlung grünjlaanjen at besiidlung begand mä t proklamatschoon faan t prowins deetsember queensland ütjspriik kwinzlnd ufkurting qld as en bundeslun uun a nuurduast faan austraalien uun a süüd leit new south wales an south australia an uun a waast leit at northern territory uun a uast leit at koralensia uun a nuurd a torres wai an uun a nuurdwaast a golf faan carpentaria at bundeslun heet lidj at hoodsteed faan t bundeslun as brisbane at bundeslun hee local government areas dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san faan tu wiar det queensland faan daaling dial faan det britisk kolonii faan new south wales jüüne wurd det en aanjstendig kolonii tasmaanien englisch tasmania fölsis uk tassie ap tu van diemens land as en eilun bi a uaster kant faan a indisk ootseaan wat amanbi km am a süüd faan det austraalisk feestlun as a begrip stäänt diartu för alike neemd austraalisk bundeslun at bundeslun hee lidj a hoodsteed as hobart det bass struat dialt tasmaanien faan det austraalisk feestlun uun t struat san hög eilunen diarfaan dön gratst king eilun flinders eilun an cape barren eilun san de huuchst berig faan t bundeslun as mount ossa wat uun det madel huuchlun leit at bundeslun hee lokaal ferwaltingsgebiiten üüb ingels local government areas dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san tasmaanien wurd tu t manst föör juar faan a nuurd ütj auer det feestlunferbinjing tu det tidj tu austraalien besiidelt at auerfluting faan det bass struat föör amanbi juar isoliaret a iinwenern faan tasmaanien faan a iinwenern faan t feestlun siild abel tasman en holuns siafoorer mä a skeb heemskerck an zeehaen loongs a süüdeeg faan austraalien an foon at eilun för a europeern hi neemd at eilun van diemensland efter anthonie van diemen diar a guwernöör faan dön holuns uastinjin wiar saatet a briiten bi risdon cove bi de derwent river det iarst europeeisk siidlung üüb tasmaanien ap wurd at eilun tasmaanien amneemd alfred deakin august uun melbourne austraalien oktuuber wiar en politiker an triisis premierminister faan austraalien faan a september tu a april faan a jüüle tu a nofember an faan a jüüne tu a april deakin wurd uun fitzroy en steeddial faan melbourne bäären hi beschükt at university of melbourne föör sin ütjbiljing üüs afkoot hi wurd uun t ääler faan tau an twuntig iin uun det legislative assembly faan victoria woolet an wurd minister faan a regiaring üüs ferfechter faan t föderatschuun faan dön austraalisk koloniin wurd hi faan edmund barton de iarst premier minister faan det nei lun üüs lasmoot uun sin iarst kabinet berepen an fing at baantje generoolstootsafkoot hi wiar de naist premier minister an wurd triisis iin uun t baantje berepen namiibia amtelk republiik namiibia üüb tjiisk republik namibia üüb ingels republic of namibia üüb afrikaans republiek van namibi as en stoot uun a süüd faan aafrika a nööm faan a stoot leitet ham faan t wüst namib uf diar det hial küstenrüm faan t lun iinnamt uun a waast leit de atlantisk ootseaan uun a nuurd lei sambia an angoola uun a uast leit botsuana an uun a süüd an uast leit süüdaafrika at lun hee lidj at hoodsteed as windhoek namiibia leit för t miast twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi tausis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä angoola an det kurtst km mä sambia diald at lun dialt uk en km lung grens mä botsuana an en km lung mä süüdaafrika a eeg faan namiibia as km lung an lingt faan a mös faan de kunene struum uun a nuurd tu a mös faan de oranje struum uun a süüd at nuurddial faan a eeg faan de kunene struum tu a swakop struum as üüs de skrook eeg bekäänd de huuchst berig m faan t lun as a königstein wat en toop üüb a brandberg as öler berger san de moltkeblick m stormberg m oorlogstein m auasende m grossherzog friedrich berig m regenstein m kamelberg m schroffenstein m an det schildkröte m namiibia hee bluat tau sian wat altidj mä weeder fald san de guinas sia an otjikoto sia wat iar höölen wiar jo lei nai bi tsumeb uun a süüduast faan det oshikoto regiuun uun a nuurd faan t lun at jaft hög eilunen twesken walvis bocht an a mös faan de oranje struum jo san faan a nuurd tu a süüd hollams bird eilun wat tu a süüd faan walvis bocht leit mercury eilun ichaboe eilun wat tu a nuurd faan lüderitz lei halifax eilun seal eilun penguin eilun wat nai bi lüderitz lei north long eilun south long eilun wat tu a süüd faan lüderitz lei possession eilun albatross eilun pomona eilun wat nai bi det elizabeth bocht lei plumpudding eilun an sinclair eilun wat nai bi kap dernburg lei tau wichti natschunaalparken uun namiibia san de etosha natschunaalpark an de waterberg natschunaalpark fjauer grat struumer bilde grensen mä öler lunen sköölen faan aafrikoons elefanten wene uun det kunene regiuun an uun de etosha natschunaalpark uun a nuurd faan t lun suart nööshurner wene uun a nuurdwaast faan t lun an witj nööshurner uun a uast faan a nuurd tu a süüd slacher faan seebras wene uun a nuurdwaast huar equus quagga burchellii wene an nuurduast huar equus quagga chapmani wene an uun dialen faan t huuchland wat beeft a eeg leit faan de kunene struum hen tu de oranje struum huar equus zebra hartmannae wene sköölen faan aaben wene uun letj dialen faan a nuurd chlorocebus cynosuros an uk loongs de oranje struum chlorocebus pygerythrus en slach faan paawiaaner papio ursinus wene uun t hiale lun dön tjin gratst steeden efter t taal faan iinwenern san sant hee namiibia regiuunen wat iin uun woolkreiser diald wurd üüb grünj artikel faan t ferfaading faan namiibia kön feranringen uun t taal grate an apdialing faan a regiuunen üüb grünjlaag faan riader faan t ufgrensingskomischuun faan namiibia föörnimen wurd sant at jaft fjauer ufgrensingkomischuunen de iarst komischuun uun reet at grünjleien faan regiuunen an woolkreiser at riad wurd faan iin uun kreeft faan det regional councils act of saatet wurd de naist komischuun hed tu t fulig dat a nööm faan det okavango regiuun wurd tu kavango regiuun feranret dat at taal faan woolkreiser huuger tu maaget an dat enkelt grensen feranret wurd de traad komischuun maaget at taal faan woolkreiser huuger tu det letst komischuun hed tu t fulig dat efter det letst folksteeling faan hed namiibia iinwenern faan a lidj wiar karmen an wiar wüfhööd det spriik wat det gratst taal faan spreegern hee as det ovambo spriik aanjnööm oshivambo en bantu spriik det wurt för t miast uun a nuurd faan t lun spreegen an hee tau dialekten kwanyama an ndonga efter det folksteeling prosent faan a hüshualer du uun dat jo det ovambo spriik spreege en öler wichti bantu spriik as det herero spriik aanjnööm otjiherero wat faan lidj uun dön omaheke otjozondjupa an kunene regiuunen spreegen wurt oner dön khoisan spriiken as khoekhoe aanjnööm khoekhoegowab wichti prosent faan hüshualer du uun dat jo detheer spriik spreege oner dön germaans spriiken du prosent faan hüshualer uun dat jo afrikaans üüs mamenspriik brük prosent du uun dat jo tjiisk spreege at gratdial faan t befölkring uk spreegt afrikaans üüs naist spriik öler spriiken uun t lun san namiibia hee trii uniwersiteeten det universiteet faan namiibia det namiibik universiteet för wedenskap an technologii an det international university of management de iarst romoon wat faan a skriiwer skrewen wurd diar uun namiibia bäären wurd as born of the sun a namibian novel a skriiwer faan a romoon wiar joseph diescho hat as en stak faan t leewent faan en maan muronga diar berigwerker wurd hi belewet üngerochtighaiden an wurd en rebel en öler bekäänd skriiwer as helmut kangulohi angula diar a romoon tau düüsen daar faan haimbodi ya haufiku skreew hi as en stak auer t tidj faan a stridj föör suwereniteet faan det swapo dön drüg lunstreger faan süüdwaastaafrika san sant fölen düüsen juar aran föör dön san an damara bi föl aafrikoons fölkerwaanringen droong faan det juarhundert dön herero nama orlam an ovambo iin uun t lun iin guwernöören faan tjiisk süüdwaastaafrika theodor leutwein lothar von trotha august nofember friedrich von lindequist bruno von schuckmann theodor seitz at lun wurd troch beslütj faan t fölkerbinj tu det süüdaafrikoons unioon üüs mandaatsteritoorium tudiald efter de naist wäältkrich ferschückt dön feriand natschuunen ferjiiws tu ütjliasin süüdaafrika faan t lun tu wechnemin en suwereniteetskrich begand jin det süüdaafrikoons ferwalting iarst efter det internatschunaal gerichtshoof uun den haag ferklaaret dat det süüdaafrikoons ferwalting jin t gesets wiar wul süüdaafrika efter en uunmeeden auergungstidj iin uun t suwereniteet tu entleeten det süüdaafrikoons ferwalting lai tjiin bantustanen grünj de suwereniteetskrich kaam mä n woopenrau tu aanj at lun wurd marts suwereen uun wurd walvis bay wat tuföören tu süüdaafrika hiart hed dial faan t lun namiibia as en republiik det stootsauerhood as a president diar arke fiiw juar nai weelet wurt det namiibisk regiaring bestäänt ütj en premier minister diar tup mä t kabinet faan a president neemd wurt a president faan t sun sant as hage geingob an det premier minister saara kuugongelwa amadhila at partei faan t regiaring as swapo namiibia as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant april namiibia hiart tu t tolunioon faan det süüdelk aafrika at weering faan t lun as de namiibia dollar wat faan det beenk faan namiibia ütjbroocht wurt botsuana b tsuana amtelk republiik botsuana üüb tswana lefatshe la botswana üüb ingels republic of botswana as en banenstoot uun a süüd faan aafrika uun a süüduast an süüd leit süüdaafrika uun a waast an nuurd namiibia an uun a nuurduast sambia an simbabwe at lun hee amanbi lidj at hoodsteed as gaborone botsuana leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an twesken an faan a waast tu a uast at lun as amanbi tausis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä süüdaafrika diald hat lingt faan en bocht faan a nosso struum uun a kgalagadi transfrontier park uun a süüdwaast faan t lun hen tu coetsers eilun uun a süüduast det kurtst grens wat bluat km lung as an auerföor t steed kazungula bi a zambezi struum leit wurt mä sambia diald at lun dialt uk en km lung grens mä namiibia an en km lung mä simbabwe botsuana as för t miast en plaat lun an hee nian rocht berger man det hee hög knober wat muar üüs m huuch san de huuchst knob m uun botswana as de monalanong knob wat uun a süüd faan t lun leit öler knober uun t lun san de otse knob m dön tsodilo knober m dön tswapong knober m an dön marakalalo knober m dön tjiin gratst steeden uun botsuana san botswana hee tjiin distrikten at kliima uun botswana as hualewdrüüg auer at rintidj uu so kurt as uun a süüd faan t lun as at drüchtidj faan april tu oktuuber an uun a nuurd faan april tu nofember botswana hee trii suurter faan regioonen faan plaanten at hardveld at sandveld an det okavango deltaveld at hardveld regioon lei uun a süüduast an uun t uastdial faan a maden faan t lun unn t hardveld waaks för t miast holtig plaanten an suurter faan gäärs a holtig plaanten san acacia karroo albizzia anthelmintica balanites aegyptiaca mopane combretum apiculatum grewia bicolor grewia flavecens grewia monticola lonchocarpus capassa an terminalia at sandveld regioon lei uun det kalahari wat bit üüb de fiar nuurdwaast at auerbliiwsel faan t lun bedobet uun t sandveld waaks för t miast suurter faan gäärs kragrostis pallens striagostis uniplumis anthephora pubescens schmidtia pappophoreides an megaloprotachne albescens holtig plaanten waaks uk diar tu n bispal grewia avellane grewia retinervis lonchocarpus nelsii an terminalia sericia det okavango deltaveld regioon bedobet de fiar nuurdwaast faan t lun uun det okavango deltaveld waaks so wel suurter faan gäärs üüs uk holtig plaanten a holtig plaanten san fecus verruculosa an det hyphaene crinata suurter faan gäärs liküüs phragmites communis dichanthium papillusum panicum repens andropogon encomus echinochloa pyramidelis an imperata cylindrica kön diar fünjen wurd efter det letst folkteeling faan hed botsuana amanbi iinwenern faan a lidj wiar karmen an wiar wüfhööd det amtelk spriik faan botsuana as ingels at spriik wat faan t muarhaid faan t lun spreegen wurd as tswana wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren skriiwern uun an faan botsuana san föör at koloniaaltidj jeew at muar letj köningriken faan batsuana faan marts ap tu september wiar botsuana oner a nööm betschuanalun det gratst britisk protektoraat uun a süüd faan aafrika seretse khama wiar de iarst president efter t ferfaading faan as botsuana en republiik de stootsboowenhood as a president diar faan t natschunaalfersaamling weelet wurt a president faan daaling as seretse khama ian khama diar a dring faan de iarst president as dön letst woolen wiar uun an dön naist skal uun wees at partei faan t regiaring as at botswana democratic party botsuana as sant oktuuber lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant oktuuber faan det aafrikoons unioon botsuana hiart tu t tolunioon faan det süüdelk aafrika at weering faan t lun as de botswaans pula wat faan det beenk faan botsuana ütjbroocht wurt üüb a hdi indeks stäänt det lun üüb plaats faan uun t juar hed at lun en bip faan amanbi biljuunen us dooler eswatini amtelk köningrik faan eswatini üüb swaasi umbuso weswatini üüb ingels kingdom of eswatini sw tini as en banenstoot uun a süüd faan aafrika uun a nuurd waast an süüd leit süüdaafrika an uun a uast mosambik at lun hee lidj at hoodsteeden san lobamba an mbabane föör wurd det lun swaasilun amtelk köningrik faan swaasilun üüb ingels kingdom of swaziland swzlnd näämd swaasilun leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an twesken an faan a waast tu a uast at lun as tutool faan lun amslööden swaasilun dialt grensen mä tau lunen det lingst grens km wurt mä süüdaafrika an det kurtst grens km mä mosambik diald de huuchst berig as emlembe wat üüb swaasi steed faan a koonkel het wat m huuch as an mä süüdaafrika diald wurt öler berger san ngwenya m nyonyane m an sibebe m dön gratst steeden uun swaasilun san manzini lidj mbabane lidj an big bend lidj struumer uun swaasilun san komati wat iin uun det indisk ootseaan tu a nuurd faan maputo uun mosambik leept umbuluzi wat iin uun det indisk ootseaan nai bi maputo uun mosambik leept lusutfu wat dial faan t grens mä süüdaafrika bildet an iin uun de maputo struum uun mosambik leept assegai wat iin uun de lusutfu struum leept an ingwempisi wat uk iin uun de lusutfu struum leept swaasilun hee fjauer regiuunen wat iin uun kreiser of tinkhundla iindiald san at wiar en folksteeling uun april mei wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren sarah mkhonza en swaasi jurnalist an skriiwer hee föl staken kurtstaken an romoonen skrewen sin staken an romoonen konsentriare jo üüb t leewent faan det aarem werklidj uun swaasilun de austraalisk skriiwer malla nunn diar föl krimis skrewen hee wurd uun swaasilun bäären det swaasi folk siidlet uun de swaasilun faan daaling uun det juarhunert swaasilun wurd en protektoraat faan det süüdaafrikoons republiik of transvaal efter de naist buurenkrich wurd at lun en britisk protektoraat föör a krich wurd föl lunkonseschuunen faan a köning tu ütjluners den ian faan dön iarst apgoowen faan dön nei britisk ferwaltern wiar at fertjungling auer dönheer konseschuunen tu aanj tu bringen uk wan uun a stamgesetsen nian lun tu ütjluners hiar moost kaam det britisk regiaring auerian at lun twesken a konseschuunhualern an a swaasis ütj tu paartin tau traaden faan t lun wurd tu a konseschuunhualern den at fraag faan t eegdoomsrocht faan lun wurd en wichtig probleem oner det britisk reegiment at lun wurd suwereen köninger faan swaasilun sant ngwane iii ndvungunye sobhuza i mswati ii tsandzile ndwandwe dlamini iv tibati nkambule ngwane v labotsibeni gwamile mdluli sobhuza ii mswati iii swaasilun as en apsaluut monarchii a köning diar ngwenyana of at löw neemd faan daaling as mswati iii a köning sin mam diar ndlovukati of at elefantin neemd spelet uk en wichti rol a köning sin mam faan daaling as ntombi a köning berept a premier minister diar en kabinet föörstäänt swaasilun as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september swaasilun hiart tu t tolunioon faan det süüdelk aafrika simbabwe zm bapv amtelk republiik faan simbabwe üüb shona nyika yezimbabwe üüb nuurd ndebele ilizwe lezimbabwe üüb ingels republic of zimbabwe zm bbw iar süüdrhoodeesien as en banenstood uun a süüd faan aafrika uun a süüd leit süüdaafrika uun a uast mosambik uun a nuurdwaast leit sambia an uun a süüdwaast leit botsuana at wurd zimbabwe bedüüdet stianhüsing üüb shona at lun hee lidj at hoodsteed as harare at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan simbabwe wurt mä mosambik and det kurtst km mä süüdaafrika diald at lun dialt uk en km lung grens mä botsuana an en km lung mä sambia de huuchst berig m uun simbabwe as nyangani berig de naisthuuchst m as binga berig wat mä mosambik diald wurt dön tau berger lei uun manicaland prowins öler berger uun manicaland prowins san rukotso m nyangui m manyoli m nyamakanga m nusa m dombo m ruuinji m gomoringanyani m nyusero m en öler berig darwin berig m leit uun mashonaland central prowins det sambesi struum bildet at grens twesken simbabwe an sambia de limpopo struum bildet at grens tu süüdaafrika simbabwe hee acht prowinsen an tau steedprowinsen efter det letst folksteeling faan hed simbabwe iinwenern faan a lidj wiar karmen an wiar wüfhööd a trii spriiken wat dön gratst taal faan spreegern haa san shona nuurd ndebele an nyanja maschonalun un matabelelun wurd protektoraaten faan faan det britisk süüdaafrikoons sellskap a nööm süüdrhoodeesien wurd för at lun faan brükt at lun wurd en britisk kolonii det wurd nofember oner en witj manerhaidsregiaring suwereen en suart muarhaidsregiaring wurd april grünjlaanjen a nööm faan t lun wurd tu liker tidj tu simbabwe feranert de iarst president faan simbabwe faan ap tu wiar canaan banana simbabwe as en republiik a president faan t lun sant wiar robert mugabe iar hi faan emmerson mnangagwa ufliaset wurd simbabwe as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant august mosambik mozam bi k amtelk republiik faan mosambik üüb portugiisk moambique mus bik an repblica de moambique r publik d mus bik as en stoot uun a süüduast faan aafrika uun a nuurd leit tansaniia uun a waast lei malaawi sambia an simbabwe uun a süüdwaast lei süüdaafrika an swaasilun a wai faan mosambik uun a uast trent a eilunstoot madagaskar faan det aafrikoons feestlun at lun hee lidj at hoodsteed as maputo mosambik as tausis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km faan mosambik wurt mä malaawi an det kurtst km mä swaasilun diald at lun dialt uk en km lung grens mä simbabwe en km lung mä tansaniia en km lung mä süüdaafrika an en km lung mä sambia a eeg faan t lun as km lung loongs a eeg as en briad jiplun det bedobet det gratst dial faan a süüd man wurt at faan a mös faan de sambesi struum efter a nuurd hen smeeler beeft a eeg sticht at lun uun tremen hen tu a amanbi m huuch taafellun faan t huuchfial uun de huuchst berig m as binga berig wat bi t grens mä simbabwe leit öler berger san namuli berig m mabu berig m an muambe berig m wat tu a nuurd faan de sambesi struum lei eilunen wat tu mosambik tuhiar san angoche eilun bazaruto eilun benguerra eilun ibo eilun inhaca eilun inhacamba eilun so loureno eilunken magaruque eilun matemo eilun mosambik eilun santa carolina an vamizi eilun dial faan de malaawi sia as banen mosambik dön tjiin gratst steeden uun mosambik san maputo lidj beira lidj nampula lidj an matola lidj chimoio nacala quelimane tete lichinga an pemba tau grat struumer leep troch mosambik de iarst de sambesi struum leept troch t maden faan t lun an üüs en delta wat twesken beira an quelimane leit iin uun det indisk ootseaan de öler grat struum as de limpopo struum wat troch det gaza prowins uun a süüd an iin uun det indisk ootseaan nai bi xai xai leept en öler grat struum as de rovuma struum wat dial faan t grens tu tansaniia uun a nuurd bildet mosambik hee elwen prowinsen üüb portugiisk provncias at wiar en folksteeling wat det fjuard sant suwereniteet wiar uun august de föörge folksteeling wiar uun at wiar uk folksteelingen uun an det äälst uniwersiteet uun mosambik as det eduardo mondlane uniwersiteet wat grünjlaanjen wurd mosambik wurd jüüne faan portugal suwereen samora machel wiar de iarst president faan ap tu hat wiar twesken an en bürgerkrich mosambik as en republiik det stootsboowenhood a president as för en amtstidj faan fiiw juar weelet a president faan t lun sant as filipe nyusi mosambik as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at lun as uk lasmoot faan at gemianskap faan a lunen faan det portugiisk spriik at weering faan t lun as de metical wat faan det beenk faan mosambik ütjbroocht wurt lesotho amtelk köningrik faan lesotho iar basutolun üüb sotho muso oa lesotho l st üüb ingels kingdom of lesotho as en banenlun uun a süüd faan aafrika folstendig trinjenam t lun as süüdaafrika at lun hee lidj at hoodsteed as maseru a nööm faan t lun het üüb sotho at lun faan a lidj diar det sotho spriik spreegt lesotho as en enklaawe banen süüdaafrika at lun hee en grate faan km de huuchst berig m faan t lun as thabana ntlenyana wat uun a uast faan t lun leit öler berger uun lesotho san ntelle m thaba bosiu m qoaling m makhoarane m phamong m an qibing m de caledon struum wat üüb sotho mohokare het bildet det nuurdwaastelk grens faan t lun at hood faan de oranje struum wat üüb sotho senqu het an troch süüdaafrika do longs at grens twesken süüdaafrikaa an namiibia iin uun t atlantik leept leit uun a nuurduast faan lesotho öler struumer san makhaleng hög hood uun a waast faan t lun leit malibamat so hög hood uun a maden faan t lun leit an senqunyane hög hood uk uun a maden faan t lun leit lesotho hee tjiin distrikten üüb sotho ditereke iantal setereke det amtelk spriik faan t lun as ingels det natschunaal spriik as sotho de iarst romoon üüb det sotho spriik wiar moeti oa bochabela a waanrer faan a uast wat faan thomas mofolo skrewen wurd hat as en stak faan en jongen sotho höödling diar ham tu det krastelk liar bekiart san bekäändst romoon wiar chaka diar en stak auer shaka as diar a köning faan a zulus uun det ääder njüügentanjst juarhunert wiar a romoon as iin uun föl spriiken auersaatet wurden moshoeshoe i wurd de iarst köning faan basutolun efter kriiger jin dön boeren an dön briiten wurd at lun en britisk protekoraat lesotho wurd oktuuber faan a ferianigt köningrik suwereen köninger faan at lun moshoeshoe i letsie i lerotholi letsie letsie ii nathaniel griffith lerotholi simon seeiso griffith gabasheane masupha üüs regent mantsebo amelia matsaba üüs regent moshoeshoe ii letsie iii lesotho as en parlamentaarisk monarchii letsie iii as a köning wat at lun nü hee lesotho as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant oktuuber lesotho hiart tu t tolunioon faan det süüdelk aafrika at weering faan t lun as de loti wat faan det sentraalbeenk faan lesotho ütjbroocht wurt madagaskar mada gaskar amtelk republiik madagaskar üüb malagasy repoblikan i madagasikara üüb fraansöösk madagascar ma da as ka an république de madagascar as en eilunstoot wat uun a indisk ootseaan leit uun a uast faan mosambik at lun hee lidj at hoodsteed as antananarivo madagaskar as det fjuardgratste eilun faan a wäält at lun leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast berger uun madagaskar san de maromokotro berig m de andranofito berig m an de vohimanga berig m sant hee madagaskar tau an twuntig regiuunen üüb malagasy faritra madagaskar wurd efter kriiger jin at köningrik faan merina en fraansöösk kolonii et jeew en staheu jin fraansöösk ferwalting wat ei tu brud kaam at lun wurd jüüne suwereen philibert tsiranana wiar de iarst president madagaskar as en republiik a president faan t lun sant as hery rajaonarimampianina madagaskar as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de ariary wat faan det sentraalbeenk faan madagaskar ütjbroocht wurt angoola a go la amtelk republiik faan angoola üüb portugiisisk angola l an repblica de angola pu li k d l üüb nuurd mbundu süüd mbundu an kongo ngola an repubilika ya ngola as en stoot uun a süüdwaast faan aafrika uun a süüd leit namiibia uun a nuurd an uast det demokraatisk republiik kongo uun a uast sambia an uun a waast de atlantisk ootseaan angoola hee uk en eksklaawe cabinda wat twesken at republiik kongo an demokraatisk republiik kongo leit at lun hee lidj at hoodsteed as luanda at republiik angoola leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as det sööwenstgratst lun uun aafrika an triisis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km tup mä cabinda faan angoola wurt mä det demokraatisk republiik kongo an det kurtst km mä det republiik kongo diald at lun dialt uk en km lung grens mä namiibia an en km lung mä sambia a eeg faan angoola as km lung hi lingt faan det massabi laguun hen tu a steed tu a süüd faan at steed cabinda uun det cabinda prowins an faan a mös faan de kongo struum hen tu a mös faan de cunene struum det hee en drüg liigens loongs a eeg uun a uast faan at liigens stun berger uun detheer dial faan at lun stäänt de moco berig wat de huuchst berig m faan angoola as uun a uast faan a berger leit en huuchlun wat hööchten twesken an m hee öler berger san de lupangue berig m de ungungi berig m de senha berig m de mbuindo berig m de vavele berig m de chalima berig m de catchimanha berig m de tchila berig m an de sacotiquite berig m de naistlingst struum uun aafrika de kongo struum bildet dial faan t grens faan angoola mä det dr kongo faan nqui uun zaire prowins tu a mös faan a struum at lun hee uk de cuango struum wat sin hood uun det lunda sul prowins hee dial faan t grens mä det dr kongo bildet an tu a nuurd iin uun de kasai struum uun detdiar lun leept de fjuardlingst struum uun t kontinent de sambesi struum leept faan a nuurd tu a süüd troch at uastdial faan det moxico prowins uun a uast faan t lun angoola hee uk de okavango struum diar üüs rio cubango bekäänd wat efter a süüd dial faan t grens mä namiibia bildet an troch namiibia iin uun det okavango delta uun botsuana leept öler struumer san chiluango wat troch det cabinda prowins leept mbridge struum km lung hi leept troch dön uge an zaire prowinsen uun a nuurd dande km lung hi leept troch dön uge an bengo prowinsen uun a nuurd bengo km lung cuanza km lung longa cuvo quicombo catumbela coporolo bentiaba bero curoca an cunene struum km lung wat üüs de kongo struum iin uun t atlantik luup de gratst sia uun angoola as dilolo sia wat uun moxico prowins as angoola hee trii kliimatsoonen bi a eeg an uun a nuurd faan at lun as det troopisk uun a maden an a süüd as det gemeesikt troopisk uun a süüduast as det för t miast hiat dön tjiin gratst steeden uun angoola san angoola hee aagetanj prowinsen üüb portugiisk provncias wat iin uun kreiser üüb portugiisk municpios diald wurd faan ap tu marts jaft et en folksteeling uun angoola efter a resultooten hee at lun lidj faan a lidj san karmen an san wüfhööd bal al a aafrikoons spriiken wat uun angoola spreegen wurd san bantu spriiken portugiisisk as amtsspriik faan angoola an wurt uk faan faan angolaaner üüs mamenspriik spreegen oner a aafrikoons spriiken uun angoola san süüd mbundu of umbundu wat uun a maden faan t lun spreegen wurt nuurd mbundu of kimbundu wat uun a nuurdwaast faan t lun spreegen wurt amanbi spreegers kongo of kikongo wat uun a nuurd faan t lun spreegen wurt amanbi spreegers kituba en kreolspriik wat faan lidj faan det dr kongo spreegen wurt an ovambo of oshiwambo wat amanbi spreegers hee det äälst uniwersiteet uun angoola as det agostinho neto uniwersiteet wat grünjlaanjen wurd wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren de iarst bewenern faan angoola faan daaling wiar khoisan jo wurd leeder faan sköölen faan bantu fölker ferdrüngen faan wurd portugiisisk hanelsposter bi a eeg apsaatet föör wiar det ndongo köningrik uun a nuurduast faan angoola det süstemaatisk besaaten faan at lun faan portugal begand uun at njüügentanjst juarhunert an wiar amanbi ufslööden en natschunalistisk welerstant begand en krich för suwereniteet at rewolutschoon faan a nelkin broocht at diktatüür faan a estado novo uun portugal april tu aanj det broocht uk tu aanj a kriiger för suwereniteet uun portugiisk koloniien det do liaset ütjenölersaatingen twesken dön trii befreiingsbewegingen det fnla frente nacional de libertao de angola det mpla movimento popular de libertao de angola an det unita unio nacional para a independncia total de angola iin uun a ütjenölersaatingen greeb dön ferianigt stooten zaire an süüdaafrika üüb at sidj faan det fnla an det unita iin det sowjetunioon an kuba üüb at sidj faan det mpla det mpla hääl at boowenhun an rep nofember uun luanda at suwereniteet ütj tu liker tidj det fnla an unita uun huambo antnio agostinho neto faan det mpla wiar de iarst president faan t lun efter t ferklaaring faan suwereniteet saatet en bürgerkrich iin josé eduardo dos santos wurd de naist president efter neto san duas a bürgerkrich kaam tu aanj angoola as en republiik a stootsboowenhood as a president efter det ferfaading wurt at president arke fiiw juar weelet joo loureno as de traad president sant september det mpla as at partei faan t regiaring at wiar august woolen tu t natschunaalfersaamling at partei wat a woolen wan kön at president weele det mpla wan mä prosent faan a stemen det öler hoodpartei unita fing prosent faan a stemen angoola as sant deetsember lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant febrewoore faan det aafrikoons unioon at lun as uk lasmoot faan at gemianskap faan a lunen faan det portugiisk spriik üüb a hdi indeks stäänt det lun üüb plaats faan uun t juar hed angoola en bip faan amanbi biljuunen us dooler at weering faan t lun as a kwanza ufkoortet kz wat faan det angolaans natschunaalbeenk ütjbroocht wurt beniin be nin amtelk republiik faan beniin üüb fraansöösk bénin be n an république du bénin as en stoot uun a waast faan aafrika uun a waast leit toogo uun a nuurd lei burkiina faaso an niiger uun a uast leit nigeeria an uun a süüd de golf faan guinea at lun hee lidj a hoodsteeden san porto novo an cotonou beniin leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an und faan a waast tu a uast at lun as triisis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan beniin wurt mä nigeeria an det kurtst km mä niiger diald at lun dialt uk en km lung grens mä toogo an en km lung mä burkiina faaso a eeg faan t lun as km lung de huuchst berig uun beniin as de sokbaro berig wat m huuch as an uun dön atakora berger leit öler berger uun beniin wat uk uun dön atakora berger lei san tanekas m gbessa m boto m touloua toundi m guéné zéno m an de tondi m de pendjari natschunaalpark leit uun a nuurd faan t lun de gratst sia uun t lun as de nokoue sia ian faan dön wichtiste struumer uun a nuurdwaast faan aafrika de niiger struum bildet dial faan t grens mä niiger uun a nuurduast faan t lun at jaft öler struumer wat at grens mä öler lunen bilde jo san de mono struum wat en dial faan t grens mä toogo bildet an de pendjari struum wat at grens mä burkiina faaso bildet an de okpara struum wat en dial faan t grens mä nigeeria bildet de lingst struum wat banen beniin leept as de ouémé struum deheer struum hee sin hood uun dön atakora berger uun a nuurd faan t lun an leept tu a süüd iin uun t atlantik beniin hee twaalew departmenten üüb fraansöösk départements wat iin uun komuunen diald wurd at kliima uun beniin as hiat an fochtig at lun hee tau rin an tau drügtidjen at hoodrintidj as faan april tu a aanj jüüle mä n kurter maner intensiiw rintidj faan a aanj september tu nofember at drügtidj as faan deetsember tu april mä n kurt kuul drügtidj faan a aanj jüüle tu a began september det letst folksteeling wiar uun efter a resultooten faan a lidj san karmen an faan a lidj san wüfhöod at feeighaid faan leesen an skriiwen wiar oner woksen lidj uun grünjskuulen wiar skuuljongen an liarpersonaal uun boowerskuulen wiar studenten an liarpersonaal uun huuchskuulen wiar studenten at hoodhuuchskuul as det université nationale du bénin wat uun cotonou as wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren iar det lun en kolonii wiar wiar tau köningriken uun a süüd faan t lun det dahomey köningrik an det ajashe köningrik faan porto novo onertiiknet frankrik mä a köning sodji faan ajashe regiaret gefuligsmaan faan köning glélé faan dahomey regiaret en komersiel an frinjelk ferdrach febrewoore slood a köning en proktektoraatsferdrach diardöör hi a fraansöösk misioonen at meecht ded jo uun sin köningrik deeltuleeten at katolisismus auer t lun tu lidj bringen an tu frankrik kontrol faan sin bütjerbetji ingen tu dun efter ferdracher faan an wurd at regiuun faan cotonou twesken ouidah an porto novo tu frankrik uftreeden onertiiknet köning tofa regiaret faan ajashe wat sin gebiit föör a köningrik faan dahomey schütse wul en öler proktektoraatsferdrach mä frankrik a köning béhanzin faan dahomey greeb man a fraansuusen uun cotonou uun hääl daar fraansöösk geiseln an belaagert do öler taarpen nai bi dahomey wat faan a fransuusen schütset wurd janewoore wurd hi gefangennimen an tu martinique deportiaret at köningrik wurd do en fraansöösk protekoraat wurd at lun en fraansöösk kolonii wurd dahomey dial faan det fraansöösk waastaafrika efter de iarst wäältkrich wurd at skuulonerracht fööraal faan religiöös misioonen besanerlik uun a süüd faan t lun uu so wichtig a süüd wurd en politisk an intellektuel sentrum faan fraansöok waastaafrika tu das tidj wurd politisk parteien an en presse jin t koloniaalsüsteem grünjlaanjen wurd dahomey tu en autonoomen stoot uun det fraansöösk gemianskap beniin wurd august faan frankrik suwereen hubert maga wiar de iarst president faan ap tu an faan ap tu hubert maga wiar premier minister föör t suwereniteet unn janewoore wurd daniel dessou en beamte faan sakété ambroocht san muurdiger christophe bokhiri en deputiarten wurd ferhaftet man kurt diarefter freileet det feruursaaget faan somer swaar ünrau christophe soglo a föörmaan faan a generoolstaap störtet oktuuber at regiaring uun en putsch am soglo wurd a föörmaan ap tu janewoore faan en auergungsregiaring öler stootsboowenhööd wiar christophe soglo sourou migan apithy justin ahomadégbé tomtin tahirou congacou jean baptiste hachme maurice kouandété alphonse alley émile derlin zinsou paul émile de souza mathieu kérékou nicéphore soglo thomas boni yayi beniin as en republiik a stootsboowenhood as a president a president sant as patrice talon benin as sant september lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant mei faan det aafrikoons unioon beniin as en böös arem lun mä en hdi indeks faan stäänt det lun üüb plaats faan aal a lunen üüb a eerd at lunwiartskap an letjet industrii san dön wichtigst dialen faan t wiartskap faan beniin at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt uun t juar hed beniin en bip faan amanbi biljuunen us dooler angoola a go la amtlik ju republiik foon angoola uwe portugiisisk repblica de angola uwe nöörd mbundu söö mbundu än kongo ngola is en staot öön e sööwäst foon aafrika öön e söö lait namiibia öön e nöörd än öön e uust ju demokraatisk republiik kongo öön e uust sambia än öön e wäst di atlantisk ootseaon angoola heet ok en eksklaawe cabinda wat twaske e republiik kongo än ju demokraatisk republiik kongo lait et löön heet jude e häädstää is luanda ju republiik angoola lait twaske än foon e nöörd to e söö än än foon e wäst to e uust et löön is dat säämtgrotst löön öön aafrika än tree eauer groter as tutsklöön et löön dialt gränse mä fjauer lööne dat longst gräns km tohuup mä cabinda foon angoola wurt mä dat demokraotisk republiik kongo än dat köörtst km mä dat republiik kongo diald et löön dialt ok en km long gräns mä namiibia än en km long mä sambia e aawer foon angoola is km long hi liangt foon dat massabi laguun to a stää to e söö foon et stää cabinda öön dat cabinda prowins än foon e mu foon de kongo struum to e mu foon de cunene struum sambia amtelk republiik faan sambia üüb ingels republic of zambia zmb iar nuurdroodeesien as en banenstoot uun a süüd faan aafrika uun a waast leit angoola uun a nuurdwaast at demokraatisk republiik kongo uun a nuurduast tansaniia uun a uast malaawi an uun a süüd lei namiibia botsuana simbabwe an mosambik at lun hee lidj at hoodsteed as lusaka at lun dialt grensen mä aacht lunen det lingst grens km wurt mä det demokraatisk republiik kongo an det kurtst km mä botsuana diald at lun dialt uk en km lung grens mä angoola en km lung mä malaawi en km lung mä simbabwe en km lung mä mosambik en km lung mä tansaniia an en km lung mä namiibia sambia hee tjiin prowinsen det amtelk spriik faan t lun as ingels det bemba spriik ian faan dön bantuspriiken wurd faan föl lidj uun t lun snaaket sambia wurd oktuuber suwereen kenneth kaunda wiar de iarst president sambia as en republiik a president sant as edgar lungu sambia as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant deetsember at weering faan t lun as de sambisk kwacha wat faan det beenk faan sambia ütjbroocht wurt malaawi ma lavi amtelk republiik faan malaawi üüb tschitschewa dziko la malai üüb ingels republic of malawi m lw as en banenstoot uun a süüduast faan aafrika uun a nuurduast lei tansaniia uun a süüduast an süüdwaast mosambik an uun a nuurdwaast sambia at lun hee lidj at hoodsteed as lilongwe at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km wurt mä mosambik an det kurtst km mä tansaniia diald det dialt uk en km lung grens mä sambia malaawi hee trii regiuunen malaawi wurd jüüle suwereen hastings banda wiar de iarst president malaawi as en republiik at president faan t lun sant as lazarus chakwera malaawi as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant deetsember at weering faan t lun as de malaawi kwacha wat faan det sentraalbeenk faan malaawi ütjbroocht wurt burundi b rndi amtelk det republiik faan burundi üüb rundi republika y uburundi as en banenstoot uun a uast faan aafrika uun a nuurd leit ruanda uun a uast tansaniia an uun a waast det demokraatisk republiik kongo at lun hee lidj at hoodsteed as bujumbura burundi leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as tretanjsis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä tansaniia an det kurtst grens km mä det demokraatisk republiik kongo diald at lun dialt uk en km lung grens mä ruanda de huuchst berig uun t lun as de heha berig wat m huuch as öler berger san de twinyoni berig m de nyaruyaga berig m de mikiko berig m de manga berig m de monge berig m de musebeyi berig m de cendajuru berig m de rumonyi berig m an de rwengero berig m de ruzizi struum bildet dial faan t grens mä det dr kongo de malagarasi struum bildet dial faan t grens mä tansaniia burundi hee prowinsen burundi hee tau amtelk spriiken fraansöösk an rundi wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren faan ap tu wiar at lun dial faan t kolonii faan tjiisk uastaafrika faan ap tu wiar t faan belgisk saldooten besaatet faan ap tu wiar at lun en belgisk mandaat teritoorium burundi wurd jüüle faan belgien suwereen wurd at lun en republiik burundi as en republiik a stootsboowenhood as a president a president sant jüüne as évariste ndayishimiye det cndd fdd as at partei faan t regiaring det ual president faan wiar pierre nkurunziza burundi as sant september lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant mei faan det aafrikoons unioon at weering faan t lun as de burundi franc wat faan det beenk faan det republiik faan burundi ütjbroocht wurt üüb a hdi indeks stäänt det lun üüb plaats faan uun t juar hed at lun en bip faan amanbi biljuunen us dooler det demokraatisk republiik kongo kgo üüb fraansöösk république démocratique du congo faan ap tu zaire üüb fraansöösk zare ufkurtet dr kongo kongo kinshasa kongo kinshasa of de kongo as en republiik uun a maden faan aafrika uun a nuurd leit det madelaafrikoons republiik uun a nuurduast de süüdsudaan uun a uast lei uganda ruanda burundi tansaniia uun a süüduast leit sambia uun a süüdwaast angoola uun a waast de atlantisk ootseaan an at republiik kongo at lun hee lidj at hoodsteed as kinshasa det drk as det naistgratst lun uun aafrika at lun dialt grensen mä njüügen lunen de lingst grens km faan t lun wurt mä angoola an det kurtst km mä ruanda diald det dialt uk en km lung grens mä sambia en km lung mä det madelaafrikoons republiik en km lung mä t republiik kongo en km lung mä uganda en km lung mä süüdsudaan en km lung mä tansaniia an en km lung mä burundi a eeg as km lung de huuchst berig uun det dr kongo as de stanley berig wat m huuch as öler huuch berger san de emin berg m an de mohi berig m det dr kongo hee sööwen ialberger wat bi of nai bi a grensen mä uganda an ruanda lei jo san faan a nuurd tu a süüd de kongo struum leept troch at lun iin uun at atlantik sant hee det dr kongo ian steedprowins kinshasa an prowinsen üüb fraansöösk provinces üüb kongo bizunga det amtelk spriik faan t lun as fraansöösk faan ap tu wiar at lun üüs priwaat eegendoom faan a belgisk köning leopold ii a kongo freistoot uun wurd det en belgisk koloni juni wurd at lun suwereen joseph kasavubu wiar de iarst president det dr kongo as en republiik a president faan t lun sant as joseph kabila det dr kongo as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de kongo franc wat faan det sentraaalbeenk faan de kongo ütjbroocht wurt at republiik kongo kgo üüb fraansöösk république du congo k go uk kongo brazzaville ap tu madelkongo faan ap tu folksrepubliik kongo as en republiik uun a maden faan aafrika uun a nuurd lei kameruun an det madelaafrikoons republiik uun a waast gabuun an de atlantisk ootseaan uun a uast an süüd leit det demokraatisk republiik kongo an uk uun a süüd de angolaanisk eksklaawe cabinda at lun hee lidj at hoodsteed as brazzaville at lun dialt grensen mä fiiw lunen det lingst grens km faan det republiik congo wurt mä gabuun an det kurtst km mä angoola diald at lun dialt uk en km lung grens mä det demokraatisk republiik kongo en km lung mä kameruun an en km lung mä det madelaafrikoons republiik a eeg as km lung de huuchst berig uun det republiik kongo as de nabemba berig wat uun sangha department lei an m huuch as öler berger san bouloukombo berig uun niari department m huuch obima uun lékoumou department m huuch de kinoumbou berger uun bouenza department m huuch de berger faan pangala uk uun bouenza department m huuch de kanga berger uun bouenza department m huuch nioundou berig uun niari department m huuch bombo berig uk uun niari department m huuch kiama toop uun niari department m huuch tembo berig uun niari department m huuch an dön tobo berger uun pool department m de kongo struum bildet dial faan at süüdgrens faan t lun öler struumer uun t lun san de kouilou struum an de alima struum det republiik kongo hee departmenten üüb fraansöösk départments det amtelk spriik faan t lun as fraansöösk uun det juarhunert wiar do köningriken wat man miast troch a slaawenhanel uun det an juarhunert uun a mös faan de kongo struum tunantmaaget wurd dön iarst kontakten mä europeern wiar uun det juarhunert begand en fraansöösk misioon an faan uf uun begand at erforsking faan t lun troch pierre savorgnan de brazza wurd at teke rik troch en skülferdrach en fraansöösk protektoraat bal wurd en militeerposten bi de kongo struum grünjlaanjen diarütj at steed brazzaville kaam wurd pointe noire grünjlaanjen wurd at lun det fraansöösk kolonii kongo faan madelkongo üüb fraansöösk moyen congo neemd wurd det tup mä gabuun tu t generoolguwernment faan fraansöösk ekwatoriaalaafrika ferklaaret brazzaville täälte do amanbi iinwener wuks man gau droch a tutooch faan waanrewerker diar ütj tschad an dahomey kaam ging at nuurddial faan t kolonii tu tjiisk kameruun efter de iarst wäältkrich wurd at gebiit weler dial faan t kolonii at lun wurd august suwereen fulbert youlou wiar de iarst president det republiik kongo as en republiik a president faan t lun sant as denis sassou nguesso det republiik kongo lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt gabuun a bun amtelk det gabuuns republiik üüb fraansöösk le gabon l a b an république gabonaise as en stoot uun a maden faan aafrika uun a nuurd leit kameruun uun a nuurdwaast ekwatoriaal guinea uun a uast an süüd at republiik kongo an uun a waast de atlantisk ootseaan at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as libreville gabuun leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast det lingt faan a atlantisk ootseaan ap tu t bak faan a kongo struum at lun as amanbi so grat üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan gabuun wurt mä det republiik kongo an det kurst km mä ekwatoriaal guinea diald at lun dialt uk en km lung grens mä kameruun at lengde faan a eeg bedreeg km de huuchst berig faan t as de iboundji berig m of de bengoué berig m de gratst struum faan t lun as de ogooué struum wat troch a süüduast an maden faan t lun leept det natschunaal madelmiatig temperatüür as arkes juar c de hiatst muun faan t juar as janewoore det huuchst temperatüür uun libreville as madelmiatig c an det liichst temperatüür as c dön madelmiatig temperatüüren uun jüüle uun t hoodsteed san twesken an c faan jüüne tu september jaft at bal neen rin man föl focht at jaft uun deetsember an janewoore uf an tu rin uun dön öler muuner as a rin stark de stark rin maaget en hiat an fochtig kliima gabuun hee njüügen prowinsen det amtelk spriik faan gabuun as fraansöösk an faan t befölkring spreecht fang det iarst huuchskuul uun t lun wiar det uniwersiteet omar bongo wat grünjlaanjen wurd det wurd loong liawet dat det grat ekwatoriaalwalt wiar ei faan lidj trochdrüngen wurd sant wurt man bewisen faan föl föörhistoorisk industrien uun a sawanen an uun a walter fünjen iar bewenern wiar woorskiinelk pügmee en diar heer üüs jeegers an saamlern lewet föör amanbi juar begand sköölen faan bantu fölker iintuwaanrin an a pügmee en tu ferdringen pügmee en san daaling bluat en uu so letj dial faan det gabuuns befölkring gabuun wurd dial faan a fraansöösk ekwatoriaalaafrika uun de naist wäältkrich wiar en stridj twesken a uunhinger faan t regiaring faan t vichy an a uunhinger faan charles de gaulle at lun wurd nofember faan a uunhinger faan de gaulle nimen at lun wurd august faan frankrik suwereen de iarst president wiar léon m ba efter san duas wurd omar bongo ondimba de naist president efter san duas wurd rose francine rogombé de treed president at lun ging august tu wool an ali bongo ondimba dring faan omar bongo ondimba wurd diarefter de fjuard president det neist wool wiar august dön wichtigst kandidooten wiar ali bongo ondimba an jean ping a resultooten san nü uun t stridjen efter t ferfaading faan marts as gabuun en presidiaal republiik mä n muardhaidparteiensüsteem a föörmaan faan a stoot as a president diar uk a föörmaan faan a stridjkreeften as a president wurt för sööwen juar faan a lidj direkt woolet a president faan t lun sant as ali ben bongo ondimba gabuun as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt kameruun kam run amtelk republiik faan kameruun üüb fraansöösk cameroun kam un üüb ingels cameroon km un km un as en lun uun a maden faan aafrika uun a waast leit nigeeria uun a nuurduast tschad uun a süüduast det madelaafrikoons republiik uun a waast de atlantisk ootseaan an uun a süüd lei det republiik kongo gabuun an ekwatoriaal guinea at lun hee lidj at hoodsteed as yaoundé at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km faan kameruun wurt mä nigeeria an det kurtst km mä ekwatoriaal guinea diald at lun dialt uk en km lung grens mä tschad en km lung mä det madelaafrikoons republiik en km lung mä det republiik kongo an en km lung mä gabuun de huuchst berig uun t lun as a kameruunberig wat m huuch as öler berger san de oku berig m de mekoua berig m de neshele berig m de lekwé berig m de chappal waddi berig m de manengouba berig m de lekwé khi berig m de koupé berig m an de tugyi berig m kameruun hee tjiin regiuunen dön amtelk spriiken faan t lun san fraansöösk an ingels faan ap tu wiar kameruun en tjiisk kolonii efter a iarst wäältkrich wurd at lun en britisk fraansöösk mandaat fraansöösk kameruun wurd janewoore an britisk kameruun oktuuber suwereen ahmadou ahidjo wiar de iarst president sant suwereniteet jaft at uun dön nord ouest an sud ouest regiuunen huar ingels faan a miast lidj spreegen wurt leewen bestreewingen am autonomii faan tu jeew at protesten wat faan t armee deelslaanjen wurd sant detheer tidj stridj separatisten jin t regiaring kameruun as en republiik a stootsboowenhood as a president diar iansis a sööwen juar weelet wurt paul biya as sant president an philémon yang as sant premier minister faan t lun det cameroon people s democratic movement as det partei faan t regiaring kameruun as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt üüb fraansöösk üüb ingels üüb spaans üüb tjiisk nigeeria ni geria amtelk bundesrepubliik faan nigeeria üüb ingels federal republic of nigeria na d as en bundesstoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd lei niiger an tschad uun a süüduast leit kameruun uun a waast beniin an uun a süüd de atlantisk ootseaan at lun hee lidj at hoodsteed as abuja nigeeria as det fjauertanjstgratst lun uun aafrika at lun as triisis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä kameruun an det kurtst km mä tschad diald det dialt uk en km lung grens mä niiger an en km lung mä beniin dön tjiin gratst steeden uun t lun san nigeeria hee bundesstooten an ian federal capital territory nigeeria wurd oktuuber suwereen at lun wurd en republiik nnamdi azikiwe wiar de iarst president nigeeria as en republiik a president faan t lun sant as muhammadu buhari nigeeria as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant oktuuber at weering faan t lun as de naira wat faan det sentraalbeenk faan nigeeria ütjbroocht wurt niiger nig amtelk republiik faan niiger üüb fraansöösk niger ni an république du niger as en banenstoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd lei algeerien an liibien uun a waast maali an burkiina faaso uun a uast tschad an uun a süüd nigeeria an beniin at lun hee lidj at hoodsteed as niamey niiger as det seekstgratst lun uun aafrika at lun dialt grensen mä sööwen lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä nigeeria an det kurtst km mä beniin diald det diald uk en km lung grens mä tschad en km lung mä algeerien en km lung mä maali en km lung mä burkiina faaso an en km lung mä liibien de huuchst berig m faan niiger as mont idoukal n taghs niiger hee sööwen regiuunen an ian hoodsteeddistrikt niiger wurd august suwereen hamani diori wiar de iarst president ap tu öler presidenten wiar seyni kountché ali saibou mahamane ousmane ibrahim baré manassara daouda malam wanké april deetsember mamadou tandja salou djibo niiger as en republiik a president faan t lun sant as mahamadou issoufou de letst presidentskapswool wiar issofou fing faan a woolen niiger as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt toogo togo amtelk det toogoisk republiik üüb fraansöösk togo t go an république togolaise e py blik t go lez as en stoot uun a waast faan aafrika uun a waast leit ghaana uun a uast beniin an uun a nuurd burkiina faaso at lun hee lidj at hoodsteed as lomé at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan toogo wurt mä ghaana an det kurtst mä burkiina faaso diald at lun hee uk en km lung grens mä beniin at küst as km lung de huuchst berig uun t lun as de agou berig wat m huuch as dial faan de sokbaro berig leit uun t lun struumer uun t lun san de oti struum de koumongo struum de kara struum de mono struum de anie struum de amou struum an de sio struum toogo hee fiiw regiuunen dön sööwen gratst steeden uun t lun san faan ap tu wiar toogo en tjiisk kolonii de letst guwernöör wiar adolf friedrich albrecht heinrich hertooch tu mecklenburg britisk an fraansöösk saldooten naam august at kolonii efter a iarst wäältkrich wurd at uastdial faan t kolonii en fraansöösk mandaat fraansöösk toogolun an det waastdial wurd en britisk mandaat britisk toogolun britisk toogolun wurd dial faan ghaana fraansöösk toogolun wurd april oner a nööm toogo suwereen sylvanus olympio wiar de iarst president hi wurd uun en putsch ambroocht öler stootsboowenhööd wiar emmanuel bodjollé diar feerer faan a putsch an tau daar uun feerer faan t lun wiar nicolas grunitzky kléber dadjo diar feerer faan en öler putsch an daar uun feerer faan t lun wiar gnassingbé eyadéma bonfoh abass diar feerer faan t lun daar uun twesken a turagtreed an wool faan faure gnassingbé toogo as en republiik a president sant as faure gnassingbé at partei faan t regiaring as det union pour la république gnassingbé wurd president efter a duas faan gnassingbé eyadéma wat san aatj wiar auer fraagen auer san iinsteling üüs president treed hi efter daar turag at wiar do en wool huaruun hi tu a president weelet wurd det letst presidentskapswool wiar de april gnassingbé fing faan a stemen toogo as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc ufkert f wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt tschad tat amtelk republiik faan tschad üüb araabsk tshād an jumhryat tshād üüb fraansöösk tchad an république du tchad as en banenstoot uun a maden faan aafrika uun a nuurd leit liibien uun a uast sudaan uun a süüd det madelaafrikoons republiik an uun a waast kameruun niiger an nigeeria at lun hee lidj at hoodsteed as n djamena tschad as det füftgratst lun uun aafrika at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä det madelaafrikoons republiik an det kurtst km mä nigeeria diald det dialt uk en km lung grens mä sudaan en km lung mä niiger en km lung mä kameruun an en km lung mä liibien de huuchst berig uun t lun as de emi koussi berig wat m huuch as öler berger san de tarso emissi berig m de tarso ahon berig m de tarso toussidé berig m de tarso voon berig m de tarso toh berig m de binim berig m de silagni berig m de nikou berig m an de diouga berig m de tschad sia wat at lun mä kameruun nigeeria an niiger dialt as de gratst sia uun t lun de mayo kébbi struum hee sin hood uun t süüdwaast faan t lun deheer struum leept iin uun de benue struum uun kameruun de chari struum wat sin hood uun det madelaafrikoons republiik hee leept troch a süüdwaast faan t lun do at grens mä kameruun bildet an do iin uun de tshad sia leept de batha struum wat sin hood uun a maden faan t lun hee an bluat tidjwis mä weeder fald as leept iin uun de fitri sia tschad hee regiuunen üüb fraansöösk régions üüb araabsk manāiq wat iin uun departmenten diald wurd dön tjiin gratst steeden uun t lun san det letst folksteeling wiar uun efter a resultooten lidj wene uun t lun tschad uun a grensen faan daaling as en skeebing faan dön europeeisk kolonialisiaring a grensen faan t lun san at resultoot faan ferhanlingen twesken frankrik an tjiisklun tuföören wiar t lun at sat faan dön trii köningriken faan kanem bornou baguirmi an ouadda at lun wurd faan fraansöösk protektoraat an wurd üüs dial faan fraansöösk ekwatoriaalaafrika aef en kolonii oner t feering faan guwernöör félix éboué wiar t koloniii det iarst fraansöösk kolonii wat ham tu det frei frankrik uunslood tschad wurd august faan frankrik suwereen franois tombalbaye wiar de iarst president tau juar leeder ferbeed a president oppositschoonsparteien uun begand en bürgerkrich uun a nuurd det wiar en putsch wat de iarst president störtet félix malloum wurd de naist president a krich ging man widjer an ferschüker faan de naist president ham tu beaanjige kaam ei tu brud diarauer treed hi turag marts hissne habré wurd de treed president en stridj begand twesken uunhinger faan malloum an habré at reegiment faan at lun faan en madelregiarung hääl ap frankrik dön ferianigt stooten an liibien bedialigte jo uun a stridj habré ging deetsember tu sudaan uun t eksiil man ging hi jüüne tu tschad turag an wurd weler president hi wurd faan idriss déby störtet idriss déby blaft tu daaling president faan t lun tschad as en republiik a president faan t lun sant as idriss déby tschad as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september üüb a hdi indeks stäänt det lun üüb plaats faan at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc ufkoortet f wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht sudaan amtelk republiik faan sudaan üüb ingels sudan an republic of the sudan üüb araabsk as sdān an jumhriyyat as sdān as en stood uun a nuurduast faan aafrika uun a uast leit det ruad sia uun a nuurd ägipten uun a süüduast lei ethioopien an eritrea uun a süüd leit süüdsudaan uun a süüdwaast det madelaafrikoons republiik uun a waast tschad an uun a nuurdwaast liibien at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as chartuum at lun dialt grensen mä sööwen lunen det lingst grens km wurt mä süüdsudaan an det kurtst km wurd mä det madelaafrikoons republiik diald det dialt uk en km lung grens mä tschad en km lung mä egypten en km lung mä eritrea en km lung mä ethioopien an en km lung mä liibien sudaan hee bundesstooten det soneemd kalifat faan omdurman wooret faan tu det wurd faan en anglo egiptisk stridjmeecht uun a slacht faan omdurman tunant maaget sudaan wurd en britisk egiptisk kondominium man wiar at lun de facto en britisk kolonii detsember ferklaaret at lun suwereniteet an det wurd janewoore faan egypten an det ferianigt köningrik gudkäänd efter suwereniteet wiar tau bürgerkriiger de iarst sudanees bürgerkriich an de naist sudanees bürgerkriich at süüddial faan t lun wurd üüs süüdsudaan suwereen sudaan as en republiik a president faan t lun faan tu wiar omar al baschir nü wurt at lun faan en suwereen riad regiaret a föörmaan faan a riad an de de facto president faan t lun as generool abdel fattah burhan sudaan as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant nofember somaalia zo ma lia amtelk bundesrepubliik faan somaalia üüb somaali soomaaliya an jamhuuriyadda federaalka soomaaliya üüb araabsk a māl an jumhriyyat a māl al fidirāliyya as en stoot uun a nuurduast faan aafrika uun a waast leit äthioopien uun a nuurdwaast dschibuuti uun a nuurd de golf faan aaden uun a uast de indisk ootseaan an uun a süüdwaast keenia at lun hee lidj at hoodsteed as mogadischu at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan somaalia wurt mä ethioopien an det kurtst km mä dschibuuti diald at lun dialt uk en km lung grens mä keenia de uastermiast ponkt uun aafrika kap guardafui leit uun a nuurduast faan somaalia de huuchst berig m faan t lun as shimbiris somaalia hee regiuunen a nuurddial faan t lun wiar en britisk kolonii an a süüddial wiar en itajeensk kolonii somaalia wurd de jüüle suwereen aden abdullah osman daar wiar de iarst president somaalia as en republiik a president faan t lun sant febrewoore as mohamed abdullahi mohamed somaalia as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september maali mali amtelk republiik faan maali üüb fraansöösk mali ma li an république du mali as en banenstoot uun a waast faan aafrika uun a nuurdwaast leit mauretaanien uun a nuurduast algeerien uun a süüduast lei niiger an burkiina faaso an uun a süüdwaast at elfenbianküst guinea an seenegal at lun hee lidj at hoodsteed as bamako maali as en banenstoot uun waastaafrika at wüüst sahara bedobet tau traaden faan t lun at lun dialt grensen mä sööwen lunen det lingst grens km wurt mä mauretaanien an det kurtst km mä seenegal diald det dialt uk en km lung grens mä algeerien en km lung mä burkiina faaso en km lung mä guinea en km lung mä niiger an en km lung mä t elfenbianküst de niiger struum leept troch a süüd faan t lun det as de bedüüdendst struum faan waastaafrika hi leept maali üüb at lengde faan amanbi km troch a struum leept ütj guineea an komt uun de süüdwaasten snipel faan t lun iin uun t teritoorium faan maali hi bildet efter ségou en grat banendelta bi mopti namt de struum san gratst bistruum bani ap am ham kurt diarüüb iin uun tau iarmer a bara issa an a issa ber tu tudialen heer as en amanbi km uunspääld flaak lun wat faan föl flaak juarstidjelk seen bedobet as kurt föör diré ferianigen jo dön tau iarmer bi timbuktu want a struum ham am efter uasten an bi bourem am efter süüduasten dön tjiin gratst steeden uun t lun san maali hee tjiin regiuunen an a hoodsteeddistrikt bamako det amtelk spriik as fraansöösk det bambara spriik wat tu t skööl faan mande spriiken hiart wurd faan amanbi fiiw miljuunen lidj üüs iarst spriik uun dön kayes koulikoro ségou an sikasso regiuunen an faan en widjer tjiin miljuunen uun det hiale lun üüs naist spriik spreegen det maninka spriik wat nai mä det bambara as wurd uun a süüd faan dön kayes an koulikoro regiuunen spreegen det soninke spriik uk ian faan dön mande spriiken man ei so nai mä det bambara an soninke wurd uun a nuurd faan döndiar regiuunen spreegen det fulfulde spriik wat en seenegambisk spriik as wurd uun dön kayes koulikoro ségou an mopti regiuunen spreegen öler spriiken san sundiata keita lei det maali rik uun det juarhunert uun t teritoorium faan maali faan daaling grünj an det düüret trii hunert juar efter a raggank faan detdiar rik wurd det songhai rik meechtig an düüret ap tu en infaal faan marrokko uun det juarhunert a marokkaanern regiaret uun a nuurd ap tu a aanj faan det juarhunert öler riken uun t histoore faan maali wiar det bambara rik det kaarta rik det kénédougou köningrik det toucouleur rik an det wassoulou rik uun dön juar begand frankrik maali oner hör kontrole tu bringen wurd det at kolonii faan fraansöösk sudaan soudan franais diar tau juar leeder dial faan det fraansöösk waast aafrika föderatschuun wurd louis albert grodet wiar de iarst guwernöör fraansöösk sudaan wurd en republiik uun det fraansöösk komuniteet an wiar twesken an tup mä seenegal dial faan det maali föderatschuun at lun wurd september üüs det republiik faan maali suwereen modibo keta wiar de iarst stootsföörmaan an president faan ap tu öler stootsboowenhööd wiar moussa traoré amadou toumani touré alpha oumar konaré amadou sanogo dioncounda traoré at jaft sant suwereniteet fjauer putschen an at jaft uk sant för t miast uun a nuurd faan t lun en bürgerkrich maali as en republiik a president faan t lun faan tu wiar ibrahim boubacar keta diar efter en putsch august turagtreed maali as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt mauretaanien maure ta nin amtelk islaamisk republiik faan mauretaanien üüb araabsk al mrtāniyyah an al jumhriyyah al islāmiyyah al mrtāniyyah as en stoot uun a nuurdwaast faan aafrika uun a nurduast leit algeerien uun a uast an süüduast maali uun a süüdwaast seenegal an uun a nuurdwaast at teritoorium faan waastsahara at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as nouakchott mauretaanien leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as det elwenstgratst lun uun aafrika an as triisis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km wurt mä maali an det kurtst km mä algeerien diald at lun dialt uk en km lung grens mä waastsahaara en km lung mä seenegal berger uun mauretaanien san kediet ej jill m teniaggori m et tomiyt m gor amogjr m tizzai m guelb ben amra m tarf netiri m tijjem m gleb dbak m an tarf ntouiouiz m mauretaanien hee regiuunen üüb araabsk wilāyāt at lun wurd dial faan fraansöösk waast aafrika mauretaanien wiar wichtig üüs en ferbinjing twesken fraansöösk koloniien uun nuurd an waast aafrika fraansöösk ferwalting bestäänt bluat rochtwoor uun at lun loongs a eeg an a hanelswaier uun t sahaara mauretaanien wurd nofember suwereen moktar ould daddah wiar de iarst president at wiar trii putscher uun an wat tu brud kaam efter de öler putsch wurd maaouya ould sid ahmed taya föörmaan faan t lun ap tu efter en öler putsch uun wurd de militeerriad för gerochtighaid an demokratii at regiaring at wiar woolen an sidi mohamed ould cheikh abdallahi wurd president faan t lun at wiar de naist juar en öler putsch wiar t woolen an mohamed ould abdel aziz wiar president faan t lun a föörmaan faan t regiaring sant suwereniteet san mauretaanien as en republiik a president faan t lun sant as mohamed ould abdel aziz at partei faan t regiaring as det union pour la république mauretaanien as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant oktuuber at weering faan t lun as de ouguiya wat faan det sentraalbeenk faan mauretaanien ütjbroocht wurt libeeria li beria amtelk republiik faan libeeria üüb ingels liberia la b an republic of liberia as en stoot uun a waast faan aafrika üüb a eeg faan de atlantisk ootseaan uun a nuurdwaast lei sierra leone an guinea uun a uast leit at elfenbianküst an uun a süüd de atlantisk ootseaan at lun hee lidj at hoodsteed as monrovia libeeria leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an twesken an faan a waast tu a uast at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km wurt mä t elfenbianküst an det kurtst km mä sierra leone diald det hee uk en km lung grens mä guinea a eeg as km lung libeeria hee füftanj amten det amtelk spriik as ingels libeeria wurd jüüle suwereen joseph jenkins roberts wiar de iarst president libeeria as en republiik a president faan t lun as george weah diar tu t amt deetsember woolet wurd a president faan t lun faan tu wiar ellen johnson sirleaf libeeria as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant nofember at weering faan t lun as de liberiaans dollar wat faan det sentraalbeenk faan libeeria ütjbroocht wurt at elfenbianküst amtelk republiik faan t elfenbianküst üüb fraansöösk cte d ivoire kot di vwa an république de cte d ivoire e py blik d kot di vwa as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd lei maali un burkiina faaso uun a uast leit ghaana an uun a waast lei libeeria an guinea at lun hee lidj at hoodsteeden san abidjan an yamoussoukro at elfenbianküst leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as wat letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fiiw lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä guinea an det kurtst km mä burkiina faaso diald det dialt uk en km lung grens mä libeeria en km lung mä ghaana an en km lung mä maali a eeg faan t lun as km lung berger uun t elfenbianküst san de zo berig m de no berig m de zan berig m de sangrou berig m de tyouri berig m de bo berig m de bougouri berig m de la dent de man berig m de gan berig m an de saratigikourou berig m at elfenbianküst hee sant twaalew distrikten an tau aanjstendig steeden dön aanjstendig steeden san abidjan an yamoussoukro dön distrikten san det amtelk spriik faan t lun as fraansöösk wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren elfenbianküst wurd august faan frankrik suwereen félix houphout boigny wiar de iarst president wat at lun ap tu regiaret efter a duas faan houphout boigny wurd henri konan bédié at stoosboowenhood at wiar en putsch huaruun robert gué at meecht greeb efter en staheu uun wurd laurent gbagbo a president en kurt bürgerkrich wiar huarauer robert gué ambroocht wurd at wiar en presidentskapswool uun huaruun laurent gbagbo skiinboor a waner wiar man a resultooten diarfaan iin uun twiiwel taanjen wurd at fulige wiar en öler bürgerkrich an alassane ouattara wurd a president elfenbianküst as en republiik at stootsboowenhood as a president a president sant as alassane ouattara det rassemblement des républicains as at partei faan t regiaring elfenbianküst as sant september lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant mei faan det aafrikoons unioon at lunwiartskap as de wichtigst twiich faan t wiartskap uun t lun at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt de naist wäältkrich wiar en krich faan ap tu hi begand september mä en tjiisken uungrip üüb poolen uun september naam de krich en aanj mä a kapitulatschoon faan jaapaan uun de naist wäältkrich san üngefeer miljuun mensken störwen miljuun juuden san bi de holocaust ambroocht a krich uun euroopa begand uun september an naam uun mei en aanj de uungrip begand september de maaren klook an naam oktuuber en aanj efter tjiisklun an at sowjetunioon hial poolen besaatet haa de wonterkrich üüb finsk talvisota üüb sweedsk vinterkriget üüb rüs simnjaja wojna wiar en krich twesken at sowjetunioon an finlun hi begand nofember üüs sowjetisk saldooten marschiaret iin uun finlun iin de krich naam marts en aanj ääder de maaren faan april marschiaret tjiisk saldooten iin uun denemark iin det deens regiaring kapituliaret ungefeer am a klook seeks efter letjet welerstant de salew dai greeb det tjiisk krichsmariine lochtwoopen an armee noorweegen uun jo naam banen en dai steeden üüb a eeg am a süüd faan t lun welerstant faan noorsk saldooten fereewenet det föörwertsgungen faan tjiisk saldooten britisk saldooten lunigt april bi åndalsnes am bergen tu nemen man jo küd ei at steed nemen jo wurd ewakuiaret mei en öler skööl faan britisk saldooten lunigt april bi namsos am trondheim tu nemen uk lunigt april fraansöösk saldooten bi at steed jo küd trondheim ei nem an wurd ewakuiaret mei britisk an fraansöösk saldooten lunigt april bi narwik jo hed deellaagen an tjiisk saldooten besaatet mei at steed dön letst britisk an fraansöösk saldooten wurd jüüne ewakuiaret det noorsk armee uun noorweegen kapituliaret jüüne de waastfialtooch begand mei mä uungriper üüb luksemborig holun belgien an t nuurden faan frankrik luksemborig wurd at aanj faan a dai tutool besaatet tjisk saldooten auerskreed mei det fraansöösk grens holun kapituliaret mei brussel wurd mei faan tsjiisk saldooten besaatet mei sted tjiisk panser bi abbeville bi a ingelskanaal mei begand at ewakuiaring faan ingels an fraansöösk saldooten faan det fraansöösk steed faan dunkerque wat naam jüüne en aanj leopold iii de köning faan dön belgier kapituliaret mei mä sin saldooten jinauer det tjiisk rik itaaljen ferklaaret jüüni krich an marschiaret iin uun t süüden faan frankrik iin det fraansöösk regiaring ferleet de like dai pariis an fjauer daar leeder besaatet tjiisk saldooten at steed de waastfialtooch naam jüüne mä en woopenrau twesken frankrik an tjiisklun en aanj at lochslacht am ingelun wiar en ferschük faan det tjiisk lochtwoopen at kapitulatschoon faan faan dön ferianigt köningrik üüb t twingen tu saten at slacht düüret faan jüüle ap tu mei det wiar en deellaag för det tjiisk lochtwoopen de greks italjeens krich begand oktuuber uun nofember naam italjeens saldooten konitsa an igoumenitsa det greks armee begand nofember en jinofensiiwe an naam nofember at steed faan kor april treed tjiisklun de krich iin hi düüret apt u april efter de deellaag faan grekenlun wiar en besaating wat ap tu düüret onernemen barbarossa wiar en inwasioon faan at sowjetunioon faan tjiisklun an öler lunen det begand jüüne tjiisk saldooten naam jüüne at steed faan minsk an september kiew uun deetsember wiar tjiisk saldooten nai bi moskau man jo küd at steed ei nem uun samer jeew at en fialtooch uun t süüden faan ruslun an uun august begand en ferschük at steed faan stalingrad tu nem at ferschük kaam ei tu brud an tjiisk saldooten uun t steed kapituliaret febrewoore tjiisk saldooten begand en turagtooch de itaaljenfialtooch begand mä det jüüle inwasioon faan sisiilien diktatoor benito mussolini wurd jüüle ufsaatet en woopenrau wurd faan dön italjeener september bekäändmaaget tjiisk saldooten besaatet at nuurden an at maden faan itaaljen ameerikoons saldooten naam jüüne room de fialtooch düüret ap tu d day wiar de iarst dai jüüne faan t operaatschuun neptune wat en dial faan t landing faan ameerikoons britisk an kanaadisk saldooten uun t normandii wiar det wiar en sturemuungrip ap üüb dön tjiisk waaluunlaagen an det skeebin faan n braghood a krich uun aafrika begand jüüne üüs itaaljen jin dön ferianigt köningrik de krich ferklaaret italjeens saldooten marschiaret september iin uun egypten iin man toog efter a slacht faan sidi barrani uun deetsember turag do britisk an austraalisk saldooten marschiaret iin uun liibyen iin an naam tobruk janewoore austraalisk saldooten naam febrewoore benghazi jo kaam february bi el agheila tu stalstunen tjiisk saldooten wurd tu liibyen säänt jo naam marts el agheila do begand britisk an austraalisk saldooten turag tu tjien wichtig slachten wiar de krich uun aafrika naam mei en aanj a krich uun aasien begand föör de naist wäältkrich det begand jüüle üüs de naist jaapaans schiinees krich an wurd deetsember dial faan de naist wäältkrich det naam september en aanj de sowjetisk jaapaans krich üüb rüs üüb jaapaans begand august sowjetisk saldooten marschiaret iin uun manchukuo a krich naam september en aanj albaanien al ba nin amtelk republiik faan albaanien üüb albaansk shqipria cip ia an republika e shqipris as en stoot uun a süüduast faan euroopa üüb at balkanhualeweilun uun a nuurd lei monteneegro an kosowo uun a uast nuurd matsedoonien uun a süüd grekenlun an uun a waast lei det adriaatisk sia an ioonisk sia at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as tirana albaanien leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lungst grens km as mä grekenlun an det kurtst km mä kosowo diald at lun dialt uk en km lung grens mä monteneegro an en km lung mä nuurd masedoonien a eeg faan albaanien as km lung de huuchst berig uun albaanien as de korab berig wat m huuch as a berig leit uun a nuurduast faan t lun bi t grens tu nuurd masedoonien de lingst struum as de drin struum a struum hee sin kwel uun kosowo an diarfaan leept troch a nuurd faan albaanien dön tjiin gratst steeden uun t lun san albaanien hee twaalew regiuunen üüb albaansk qarqe iantaal qark efter a letst folksteelung uun albaanien hee at lun lidj faan a lidj san karmen an san wüfhööd det amtelk spriik faan t lun as albaans wat tau spriikwisen hee det geegisk wat uun a nuurd faan t lun faan lidj spreegen wurt an toskisk wat uun a süüd faan t lun faan lidj spreegen wurt öler spriik uun t lun san det arumeensk spreegern det greks spreegern det matsedoonsk spreegern an det wlach romani spreegern uun a maden faan det juarhunert wurd at gebiit faan albaanien faan daaling dial faan det osmaansk rik uun de iarst balkaankrich nofember wurd en fersoomling uun vlor tupkimen de salew dai rep a president faan t fersoomling ismail qemali at grünjleiing faan det republiik faan albaanien ütj deetsember wurd en regiaring grünjlaanjen efter det osmaansk rik al uunsprööker üüb albaanien ferleesen hed wurd a stoot mai üüb det konferens faan bööder uun london faan a gratmeechten uunkäänd an dön üngefeer grensen faan de nei stoot feestlaanjen diarbi hed rüslun an frankrik üüs aliarten faan serbien ling küden dat en grat dial faan det albaansk siidlungsgebiit det het kosowo an a nuurdwaast faan t nuurd masedoonien faan daaling tu de serbisk stoot tuspreegen wurd dial faan a süüd faan t albaanien faan daaling wiar iintwesken faan grekenlun besaat uun deetsember wurd a grensen uun t protokol faan florens feestskreewen uk wan en meechtspröök faan a gratmeechten a montenegriinern diar april shkodr nimen hed tu a ütjtooch diarfaan reert bleew a greks trupen man uun a süüd faan t lun at konferens uun london hed uk beslööden dat albaanien en fürstendoom weese skul tu a fürst wurd wilhelm prinz zu wied heewen diar t baantje bluat för letjet muuner ütjööwet bi t ütjbreeg faan de iarst wäältkrich ferleet hi t lun an kiart nimer turag uun a iarst wäältkrich wurd at nuurden faan albaanien faan serbien an monteneegro an at süüden faan itaalien an grekenlun besaatet uasterrik ungarn besaatet at nuurden an at maden faan at lun leeder besaatet frankrik dialen faan at süüden efter a krich fersoocht man ei loket fan noli en demokraatisk republiik ap tu saaten faan ap tu jaft et en autoriteer reegiment oner ahmet zogu itaalien fool albaanien iin at lun wurd faan faan tjiisklun besaatet man det wurd faan partisaanen befreit diarefter wurd en komunistisk diktatuur oner enver hoxha apsaatet wat ap tu düüret albaanien as nü en parlamentaarisk republiik uun t juar hed albaanien en bip faan amanbi biljuunen us dooler fidschi fdi amtelk republiik faan fidschi üüb fidschi viti iti an matanitu tugalala o viti üüb ingels fiji fi i an republic of fiji as en eilunstoot uun a süüd pasiifik tu a nuurduast leit wallis an futuna tu a uast tonga tu a süüd neisialun tu a süüdwaast neikaledoonien an tu a nuurdwaast wanuaatuu det hee lidj at hoodsteed faan t lun as suva at lun as dial faan melaneesien det bestäänt ütj eilunen diarfaan bewenet san bütj dön fidschi eilunen hiart noch det rotuma eilun uun de bütjerst nuurd an uk det ceva i ra atol uun de bütjerst süüdwaast tu t lun dön gratst faan dön fidschi eilunen san viti levu an vanua levu fidschi hee fjauer diwisioonen an ian besaner distrikt rotuma fidschi wurd suwereen at jonger histoore faan t lun wurd faan a konflikt twesken det indigeen fidschiaans muarhaid an t indisk fidschiaans manerhaid det san fjauer putschen tau uun t juar an sant suwereniteet at lun as en parlamentaarisk republiik at stootsboowerhood as a president a president faan t lun sant nofember as jioji konrote fiji as sant oktuuber lasmoot faan dön feriand natschuunen gambia gambia amtelk republiik faan gambia üüb ingels the gambia an republic of the gambia as en stoot uun a waast faan aafrika wat bi a kanter faan a gambia struum leit mä ütjnoom faan en letj stak faan eeg bi a atlantisk ootseaan wurd gambia komplet faan a stoot seenegal amslööden at lun hee lidj at hoodsteed as banjul gambia leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as tau an dörtigsis letjer üüs tjiisklun gambia hee fiiw regiuunen det amtelk spriik faan gambia as ingels an faan t befölkring spreecht mandinka gambia as en republiik a president faan t lun sant janewoore as adama barrow gambia hee lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september weesen at weering faan t lun as de dalasi wat faan det sentraalbeenk faan gambia ütjbroocht wurt at mongolei amtelk mongools stoot üüb mongools mongol uls as en stoot uun a nuurduast faan aasien uun a nuurd leit ruslun an uun a süüd a folksrepubliik schiina at lun hee lidj at hoodsteed as ulaanbaatar at mongolei as en stoot uun madelaasien det lei twesken an faan a nuurd tu a süüd an faan a waast tu a uast at lun hee tau naibüüren mä ruslun uun a nuurd dialt det en km lung grens an mä schiina uun a süüd en km lung grens at ütjdeening faan a uast tu a waast bedrait km an faan a nuurd tu a süüd km at laag uun det madelasiaatisk huuchlun jaft tu t mongolei ian faan dön ekstreemst an drügst kliimas faan a wäält at mongolei hee prowinsen üüb mongools aimag wat distrikten hee at hoodsteed ulaanbaatar wurd för ham salew ferwaltet dön prowinsen san franklin delano roosevelt fk ln dlno oz vlt janewoore uun hyde park new york april uun warm springs georgia wiar en us ameerikoons poliitiker faan det demokraatisk partei an wiar faan ap tu san duas de president faan dön ferianigt stooten roosevelt wurd janewoore uun at steed faan hyde park bäären san aatj wiar james roosevelt i wat wiar en kuupmaan sin mam wiar sara ann delano hi wiar füft feter faan president theodore roosevelt faan ap tu studiaret roosevelt bi det harvard university hi freid marts uun new york city eleanor roosevelt uun det presidentskapswool wiar hi kandidaat faan det demokraatisk partei för president hi fing woolmaaner an wurd di president faan dön ferianigt stooten hi wurd an welerweeled hi as di iansig president wat linger üüs tau wooltidjrümen regiaret hi wiar feerer faan dön ferianigt stooten uun de naist wäältkrich man hi stoorew föör a aanj faan a krich presidenten faan dön ferianigt stooten theodore roosevelt william howard taft woodrow wilson warren g harding calvin coolidge herbert hoover franklin delano roosevelt thomas woodrow wilson tms wdo wlsn deetsember uun staunton virginia febrewoore uun washington d c wiar en us ameerikoons poliitiker faan det demokraatisk partei an faan ap tu de president faan dön ferianigt stooten hi wiar president faan t princeton university faan tu do guwernöör faan new jersey faan tu iar hi tu president weelet wurd efter hi welerweelet wurd treed april dön ferianigt stooten uun de iarst wäältkrich iin presidenten faan dön ferianigt stooten theodore roosevelt william howard taft woodrow wilson warren g harding calvin coolidge herbert hoover franklin delano roosevelt william morris hughes beeder bekäänd üüs billy hughes september uun pimlico london ingelun oktuuber uun double bay sydney new south wales wiar faan oktuuber ap tu febrewoore premierminister faan austraalien hughes wurd uun london üüs dring faan wales aalern bäären mä juar waanert hi tu austraalien ütj an engagiaret ham uun det jong werkerbeweeging hi wurd üüs lasmoot faan det new south wales labor party uun det legislative assembly faan new south wales woolet an iin uun det nei bundesparlament fersaat hughes ferboon sin ääder poliitisk karieer mä n tialtidjstuudium faan t rochtswedenskap an wurd en afkoot treed hi tu det iarst feer iin uun t kabinet faan regiaring faan chris watson iin hi wiar lääder generoolstootsafkoot uun t regiaring faan andrew fisher hi wurd tu a onerföörmaan faan det australian labor party woolet hi wurd oktuuber premier minister faan austraalien üüs fisher faan sünjhaideelk grünjer iin uun a raustant ging napoleon bonaparte üüs keiser napoleon i üüb fraansöösk napoléon bonaparte of napoléon ier august uun ajaccio üüb korsika üüs napoleone buonaparte mei uun longwood house üüb st helena uun süüdatlantik wiar en fraansöösken generaal rewolutschoneer diktaatoor an keiser napoleon wurd üüs napoleone buonaparte uun ajaccio üüb t eilun korsika bäären at eilun wiar kurt föör t gebuurt tu frankrik ferkeeft wurden hi wiar de naist dring faan carlo buonaparte an letizia ramolino diar letjen hed bluat aacht faan s auerlewet a jongensjuaren at familje hiart tu korsisk letjaadel an wiar sant det ääder juarhunert üüb t eilun a ruter lei uun det italjeens toskana napoleon san ualaatj wiar de korsisk poliitiker giuseppe maria buonaparte san aatj wiar a sekreteer faan pascal paoli diar en korsisk rewolutschoneer an welerstantsstridjer an hed mä n för t ufhengighaid faan korsika streden uun a began kaam a stridj tu brud man wurd a rebelen uun a slacht faan pontenuovo mei tutool slaanjen an paoli ging iin uun t eksiil tu ingelun a klaagen auer det ferleesen freihaid an t oofer hed en bedüüden influs üüb napoleon sin jongensjuaren an paoli bleew ap tu dön juar sin idool an föörbilj napoleon san aatj hed üüs studiaret jurist wel nooch uun en korsisk ferfaading mäwerket boog ham man gau föör det fraansöösk boowerreegiment hi werket faan detdiar tidj üüs adwokaat an rachter an uk üüs winbüür an büür üüb sin güüder sin uunjinkemin broocht tu n at gonst fan dön nei fraansöösk heren iin uun t juar wurd carlo asesoor uun ajaccio uk wiar er weelet aadelsfertreeter uun det korsisk standesparlament an uun pariis a buonapartes hör jongen ging tu t iarst iin uun det steedskuul faan ajaccio lääder wurd napoleon an högen faan sin breler an sastern faan en abbé uun skriiwin an reegnen onerrachtet auer a aatj föl buken hed interesiaret jo dön ääler dringen för histoore literatüür an juura auer carlo buonaparte mä a fransuusen tupwerket hed loket hat ham faan a guwernöör faan korsika louis charles graaf de marbeuf köningelk stipendien för sin dringer napoleon an joseph tu fun joseph skul üüb a präästerberuuf beredet wurd napoleon wiar för det militeerluupboon föörsen deetsember ferleet dön bialen at eilun an kaam för t iarst üüb det collge faan autun am fööraal det fraansöösk tu liarin det naist juar ging napoleon tu det kadetenskuul faan brienne hi wiar do bütjersidjer auer hi ei rik wiar an de iansig student diar ütj korsika kaam hi wurd artileri leutnant uun t belaagering faan toulon ütjteekned hi ham an wurd brigaadgenerool uun oktuuber fing hi a üübdrach faan t konwentschuun am en royalistisk staheu uun pariis deel tu slauen diaruun loket hi an uun marts wurd hi komandöör faan t armee faan itaaljen uun itaaljen loket hi uk hi ging do tu egypten august wurd det fraansöösk flot uun abukir bocht faan britisk admiraal horatio nelson tunant maaget uun t ütjbreeg faan de naist koalitschuunkrich kaam napoleon tu frankrik turag uun t putsch faan nofember broocht hi at regiaring faan t directoire tu aanj uun det nei regiaring wurd napoleon de iarst konsul för tjiin juar man wurd hi de de facto autokraat faan t lun uun a luup faan amanbi muar üüs tjiin juar naam hi kontrol auer de gratst dial faan a waast an a maden faan euroopa efter sin inwaschuun an besaating faan spanje begand hi deellaagen tu belewin sin swaarst deellaag wiar üüs sin inwaschuun faan rüslun uun t juar ei loket armeen faan det ferianigt köningrik uasterrik preussen an rüslun besaatet frankrik an toonket napoleon april uf hög muuner leeder wurd hi üüb t eilun elba feestnimen tjiin muun leeder kaam hi tu t meecht turag dön hunert daar tuletst ferlus hi a slacht bi waterloo jüüne jin det ferianigt köningrik an preussen kurt diarefter wurd hi weler faan a ingeluners gefangennimen an wurd tu t eilun saint helena ferbanet huar hi stoorew bangladesch üüb bengaals bālāde bala de as en stoot uun a süüd faan aasien uun a süüd leit a golf faan bengaal uun a süüduast mjanmaar uun a waast nuurd an uast inje at lun hee lidj at hoodsteed as dhaka de padma struum as en wichtig struum uun t lun bangladesch hee aacht diwisioonen faan ap tu wiar bangladesch tup mä det indisk bundesstoot waastbengaalen dial faan det bengaalen presidentskap uun britisk inje do wurd at presidentskap twesken inje an paakistaan diald at waastdial huar dön miast lidj hindus wiar wurd en bundesstoot faan inje an t uastdial huar dön miast lidj muslimer wiar wurd en prowins faan paakistaan at prowins wurd suwereen efter en staheu an krich huaruun inje dialnaam di nofember as auer di president faan a ferianagt stooten faan ameerikoo usa ufstemet wurden uun ameerikoo stun normoolerwiis tau kandidoooten faan a demokraaten an a republikaanern tu wool a kandidooten faan ööder partein haa knaap en mögelkhaid diar iinmad tu reeren arke stoot stemet enkelt uf an di kandidoot di a miast stemen füngen hää want a woolmaaner faan didiar stoot uun letj stooten san det maner an uun grat stooten san det muar woolmaaner jodiar woolmaaner kem do leederhen tuup an weele di president uun a stääden want miast di demokraat blä an üüb t lun want miast di republikaaner ruad üüb detdiar koord könst dü sä hü a enkelt countys ufstemet haa a mapuche iar uk araukaanern näämd san en fulk faan indioonern uun chiile an argentinien jo snaake araukaansk spriaken a miasten lewe uun t ix regiuun araukaanien fööraal a pewenche an a huilliche küd jo loong jin a spoonsk iinwaanrern trochsaat an jo haa uk hör spriaken bewaaret mapudungun an huilliche faan bit hed a mapuche hör aanj stoot di uk faan a spoonsken gudkäänd wurden as man ging chiile hard jin a indioonern föör an naam jo hör lun wech uun det mapuche regiuun san föl minsken faan schiisklun iinwaanert fööraal am det stääd valdivia wenufoye det flag faan a mapuche enkelt regiuunen haa diartu hör aanj flag michael joseph savage marts uun tatong victoria austraalien marts uun wellington nei sialun wiar en nei sialuns poliitiker faan t labour party faan neisialun an faan ap tu premier minister faan t lun savage feerd det labour party tu san iarst woolwanst uun a woolen uun hi woon populeer onerstütsing för a programen faan t regiaring för a wiarskapsapschung an a sosiaalwelfaartsstoot sin populariteet ferseekret för det labour party en noch bedüüden woolwanst uun a woolen uun savage sin sünjhaid wurd efter de naist woolwanst faan labour ringer an hi stoorew uun t baantje savage algemian üüs architekt faan de neisialuns welfaartsstoot bekäänd wurt faan wedenskapslidj an at lidj algemian üüs een faan dön gratst an feriaretst premier minister faan neisialun beluket tu daaling as hi de iansigst neisialuns premier minister diar oner trii monarchen georg v eduard viii an georg vi tiinet det zulu spriik üüb zulu isizulu as en spriik wat tu det nguni skööl faan bantuspriiken hiart det as at spriik faan det zulu an wurt uun süüdaafrika simbabwe lesotho malaawi mosambik an eswatini snaaket a miasten spreegern faan t spriik wene uun t uasten faan süüdaafrika fööraal uun det kwazulu natal prowins det hee spreegern uun süüdaafrika det zulu spriik üüs öler bantuspriiken hee klasen faan prefiksen en mensk wat tu det zulu folk hiart as umzulu en wurd wat tu de iarst klas hiart at muartaal diarfaan as amazulu en wurd wat tu de seekst klas hiart at lun huar a zulu wene as kwazulu an at spriik as isizulu hark martinen marts uursmuun nowember töökmuun wiar en skuulmaister fan aamrem töleest heer hi ön rosendahl bi hüsem uunet hark martinen heer ön forskeligi skuulen ön sleeswig holstiin aarbert sa wiar hi fan bit wiar hi skuulfuarseter ön scharbeutz en waar leeterhen skuulreer ön nuurđfriislön hi wiar bifriit en her fjuur jungen sa üs jungensjungen en dānen haa uk al jungen hark martinen heer fuul fuar di friisk spraaken dönen sa üs hi uk bi di foriining fan t nordfriisk instituut fuarseter fan bit achterön iarenfuarseter en bireersman en bi di nuurđfriisk foriining fuarseter fan bit meaarbert heer fan bit wiar hi fuarseter fan di friisk reer ön nuurđfriislön uk fuar di sjungsters dēr hark martinen wat hi wiar fuarseter fan di kööri üp heliglön ön neustadt holstiin en scharbeutz sa üs töleest fan bit bi di bredstedter liedertafel von ön bräist wan hi ek muar fuarseter wiis wil saacht hi salev en nii jen fuar di koor üt bal bit töleest soong hi üs di taust bas stem fuar di koor ön bräist sa üs uk hans hoeg heer martinen uk bi di sölring dechtings di uurter litj skrewen uk bi ströntistel en dünemruusen saamling fan dechtings dānen jens emil mungard skrewen heer luanet dit aaft en lees dit diari gurtem di saamling dachtangs es aur dit nordfriisk instituut tö fo di kostet nönt man em mut hol wat dö senerlig ön des bok sen uk di saaken fan hermann schmidt hur maning lüstigi staatjis sa üs dit uasterheerkböör boovki twesken sen dü min tüs min öömrang lun huar sa huuch a dünen stun huar bi kniip a braanang bromet huar a waastwinj ei ferstomet iiwag spelet me det sun leef haa k di min öömrang lun di gregoriaansk kalener of kalen er uur deling aural üp wārel brükt dit teelen fan di tir bigent me dit jaar hur jeeses krist tö wārel kām sin noom heer di kalener eeđer di poop gregor xiii waar di ön stiar fan di juliaansk kalen er brükt üs leest lön heer uk sjiina di gregoriaansk kalener aurnomen di nöörigst forbeetering töögenaur di juliaansk kalener wiar dat di skrekeljaaren beeter fastliar waar ark fjuurst jaar wiar sa üs uk jerer skrekeljaaren man di jaaren en da en sa fiiđer waar en uur ütleten forklaaring di öört drait höm ek akuraat ön daagen trinjom di sen hat paset uk ek jüst me daagen em kumt üp ombi daagen bi di gregoriaansk kalender waaret dit jaar ön t merel daar dit jit ön jaaren giar di kalener om jen dai mes hermann schmidt nowember töökmuun juuli fođermuun wiar en skuulmaister en pleeger fan di sölring sprak diar fan brēderep kām di jest freemer spraak diar schmidt liir skul wiar dütsk sin skuulmaister karl petersen her früger diarön en snaki söl ring me di jungen di naist stööp fuar hermann schmidt wiar di merelskkul hi wil hol tö see faar man dit ging me sin sünhair ek schmidt bislööt da en uur skuulmaister hentö dit jen fan di jest wārelkrich kām hi iin ön en präparandenskuul ön töner maast hi sin jest proof üs skuulmaister maaki di jest jaaren heer schmidt da üp föör aarbert bi di merelskuul ön wyk diar wiar dr carl gäde fuarseter en schmidt meenti leeterhen dat höm en sin jungi koleegen fan des fuarseter fuul tö gaagen kām üp föör kām hermann schmidt en sin koleegi hans runge üp di taacht en maaki wat fuar dit söl ring bleer en diarfan waar di bilaag fuar söl ring lir hans runge stürew man jer ön t leewent en hermann schmidt waar naa söl tö di folksskuul ön weesterlön forseet bit bleev schmidt skuulmaister üp söl sa kām hi naa tinem en waar leeterhen uk fuarseter bi di nuurđtērper skuul ön woningstair hi heer me boy peter möller en jens emil mungard töhopaarbert en al braacht hi en sölring aurseeting fan tialen üt dānen c p hansen fuaral üp dütsk āpskrewen her des waar da fan di söl ring foriining tö popiir braacht schmidt braacht uk masi dechtings fan jens mungard iin ön t söl ring bleer dit uasterheerkböör boovki hermann schmidt diar uunet jens moi nelken dailk wiar s jüst ek en tjuk ruar nöös höör sjaken her diip külken en dial üp nöös lair en gurt kröl üs her r diar röt slaien höör mür wiar gurt di uaren lüng moi wiar aaft üt tö skraien diar lewet uk haik uuwen her al gre hiir en brel üp nöös sin snaater wiar ek luuwen en fesker wiar hi silt ön heef fangt skolen tung en stiiner sin buat üs baaktroch tiinet her dach her hi t jüst ek fiiner haik uuwen wil t ek mener en jen gur dai da kām tö moi ual haik di ārem sener min pop min hartlef daatjen min wüf uurst dü ön des week jit nü dö mi jest hok taatjen höör bleev di uurter stekin dach ārig waar s dit kür em se wust höör ek muar tö skekin dü prüntjikiarel dü driiwer üp stair lapst dü üt of min hüs sa rööp nelk moi fol iiwer me höör wiar ek tö spaasin en haik hi skrualet ek forwaar bigent uk ek tö raasin hi smiilet jens üs fiir inoch hi wiar fan moi höör hüski tö feskin om sa n müski man di rocht friier kām ek höör nöös waar blö di kröl waar wir en bal noom höör di duar wech haik uuwen silt jit dai fuar dai tö tung en skolen feskin sin hart wiar frii her jenmol noch fan leefdi en höör weskin video diartö hermann schmidt skreev ek bluat söl ring saaken hi let uk forklaaringen aur geoografii histoorii en folksweeten üp dütsk prenti hans hoeg heer aur lung jaaren me hermann schmidt aarbert en sa kür hi di saamling me fuar sin bok ströntistel en dünemruusen me iinset masi bokern en aarbern aur söl en di söl ring spraak wiar söner sin gurt saamling ek tö maaki wesen schmidt heer uk uurterbokern en bokern aur di gramatik fan söl ring maaket tö dit gurt werk fan skriiwerii hiir uk aurseetingen fan dechtings diar aaft üp üđer friisk müraarten skrewen wiar en uk di skimelrüter di schimmelreiter fan theodor storm sin leest gurt aarber wiar en bok aur c p hansen c p hansen chronist der insel sylt sin formaak uk ön grapen üp söl ring es al bi di tialen eeđer c p hansen sa üs uk bi dechtings tö morkin dānen hi salev al skreev sin humoor ken lest maaki en lees sin dechtings leedjis en proosa rocht döör en uk jens tau lop hermann schmidt wiar aur di maaten fliitig en sa heer hi fuul skrewen diarbenen sen tiiteln tö finj en diarom skel jir bluat di theemen fuarstelt uur en pseudonym pseudnymos bi en mes noom nemt uur brükt wan nemen weet skel hoken em es dit ken forskeligi grünjen haa man aaft kumt dit ön diktatuuren fuar hur liren fuar jaar meening achter tralen kum en slaien of sagaar ombraacht uur ken bispöl fuar en pseudonym es jens emil mungard di nazis wiar ek sin frinjer en saacht wat hur ja höm dit leewent swaarer of kuurter me maaki kür üs hermann schmidt uk eeđer mungards duar ön en kz sin dechtings prenti let wil da skul hi ön di nazitir ön di taust wārelkrich en üđer noom fuar di dechter nem en pseudonym sa kür hi di dechtings weegi söner dat hi salev āriger fing musikanten spöli uk aaft öner pseudonym wan ja bi āpnaamen fan frinjer mespöli wel dit kumt aur di kontrakti me di platenfirmen dānen masi jil haa wil wan di frinj di üđer fuar sin werk hüüri wil ströntistel en dünemruusen es en bok hurbenen hans hoeg ombi dechtings fan jens emil mungard töhopstelt heer fuulen fan di dechtings kām fan di gurt saamling wat hermann schmidt her eeđer hans hoegs fuaruurt heer schmidt di dechtings en üđer aarberen fan bi en fan bit iin ön t bleer braacht en üđer stairen jit et uk dat hi dit uk ön di taust wārelkrich öner pseudonym dēr di noom fan dit bok es töhopstelt üt dit bikeent dechting min bloom en dünemruusen dit bok heer ek bluat en forteeknis wat diarbenen staant diar es uk en uurterlist me uurtern dānen al ek muar aaft brükt waar benen sa ken em aur stünen en daagen iin ön des bok lees en jit uurter diarfan liir of dānen diar em keent beeter nüti gur es dit fuar t miist uk en haa dit uurterbok fan boy peter möller of tömendst söl ring dütsk me üp staal bi t lees liirt em uk masi aur jens emil mungard sin aart sa üs sin swaarhairen en frügern jir sen di dechtings hurfan hans hoeg noch di noom fan dit bok töhopstelt heer min bloom ströntistel es min bloom ströntistel neem s uk mi jü gröört üp dünemsön ik üp des leewents strön en proter haa wat biiđ dünemruusen üs ik leest ging döör dünem haa ik hur ik ek om taacht haa ik wat ik oler saacht ön di dünem ruusen fünen hur di storem frii hen jaaget stön di ruusen litj en peen wil t me klöör en hārem bleen wat jit nemen es jir slaaget üs ik eet di krölen luket her k en wensk sa litj en gurt her hol kraansen diarüt bünen en dach haa k jam ek ploket kām mi fuar üs wiar dit muurt hiir töhop dach ruus en dünem dit bok es sa gur üs ütforkoopet wan dü forsjuk wet en fo dit heest dü jir die daaten diarfuar max andreas bossen marts uursmuun ön weesterlön nowember töökmuun ön muasem wiar en söl ring snetker en dechter hi skreev masi leedjis fērsi en komeediisteken üp söl ring me di skuulmaister karl kruse waar fan bossen sin leedjis uk nooten fuar di muasemböör kööri set tö dit skelt sair herbert christoph jööl leechter jööl leechter skiin sa leecht en klaar di helig nacht es diar di jemelkst fest ön t hiili jaar döör engler kām üüs böör di jungens oogen ljucht sa klaar ön jöölbooms leechterskiin sa es dit wesen maning jaar dach langsen weđer nii fünen bi hark martinen dachtangs max bossen sin wüf jeet emma emilie en jat uunet iin ön dit hüs hur deling di fränkische weinstuben sen jat her tau jungen di dreeng herbert peter max bossen blef me jaaren ön di krich en diar kām di mooder ek aurhen dit faamen inge maren emma waar ön di er jaaren me theo christoph en soldāt fan franken bifriit bit waar ön di hofstair fuaral buererii bidrewen man da maaket jat dit restaurant iipen ja fing en dreeng herbert diar dit lokaal bit deling ön gang heer lungsom uur dit fan di naist generatsjoon aurnomen herbert en edeltraut christoph haa en faamen diar me en kok bifriit es herberts sester rosana aarbert uk bit deling me aur ner m ken em höm diar gur henseet fuar kofi en kuk tö dit jen fan waar dit hüs forkoopet en dit lokaal techtmaaket aurdat olterfuul modernisieraingen nöörig uuren wiar en dechter es en mensk diar sin taachten ön foremen tö popiir bringt tö dechting hiir di lyrik en di prosa prosa sen frii skrewen texti lyrik riimet hön aaft en heer en rhythmus iin ön di reegen en fērsi hat jeft uk lyrik söner riimen man dit kumt ek olter aaft fuar wan en komponist en wiis diartö maaket da uur dit en leedji of soong sa haa hans hoeg en jürgen borstelmann fuar masi dechtings fan jens emil mungard en üđer dechtern wiisen skrewen en dānen waar da iin ön en leedjibok prentet tö dechtern diar prosa skriiv sair em uk skriiwer di aarber of dit werk jit da uk ek dechting dit es da en prosa of skriivstek sent sen söl ring dechtingen bikeent fuaral ön di jest hualev fan t twuntigst jaahönert waar üp söl masi taacht en dialskrewen jir sen som fan maning sölring dechtern di etiopisk kalender as di kalender di uun etiopien brükt woort a juaren luup di gregoriaans kalender sööwen juar an amanbi aacht muuner bääftuun det kalenderjuar begant di of uun t juar föör en skregeljuar di september det etiopisk juar begand sodenang di september uk di etiopisk kalender gongt üüb det juar turag huar jiises krast bäären wurd man det wiar uun t juar efter t skeeben faan a welt üs am doomools mend a juaren efter jiises san gebursdai wurd amätä mhrat a juaren faan t barmhartaghaid ufkört näämd a juaren föör krast wurd ei turag tääld jo began uun t juar f kr tu täälen an ling do bit tu t juar jodiar juaren wurd amätä aläm juaren faan a welt näämd an mä ufkört di etiopisk kalender hää muuner huarbi a iarst leewen daar di oober man of daar hää det as di skregelmuun agumen faan griichisk epagomenen wilhelm siemens wiar en söl ring dechter hans hoeg en jürgen borstelmann haa masi fan sin dechtings me nii wiisen iin ön dit bok sjung din sölring wiis ütbraacht di dechtings fan wilhelm siemens kum ön masi anthologien en saamlingen fuar man hi heer salev uk hiili boker ütdönen dānen en uk di saamling dachtangs fan hark martinen sen bi dit nordfriisk instituut tö fo of tömendst tö lees wilhelm siemens dechtings sen tiring en böör gur of ring fan wir en sir aaft üs glees sa bros en sköör ek bünen ön stair en tir dechtings sen broket rüten üt früger wark en senen ja skiin ek fiir tö büten jaar glemen leecht es benen hans i febrewoore uun aalborghus sloot ålborg febrewoore uk diar wiar köning faan denemark faan mai faan noorweegen faan jüüle ap tu san febrewoore duas hi wiar uk köning faan sweeden üüs hans ii faan oktuuber ap tu nofember hi wiar hertoog faan sleeswich an holstian faan deetsember ap tu san duas hi wiar de öler köning faan t hüs faan oldenborig hi wiar dring faan köning christian i an dorothea faan brandenburg hi freit september christina faan saksen hi wurd iarst uun graabrødre kloostersark uun odense begreewen hi wurd lääder uun sankt knuds sark wat uk uun odense leit weler begreewen sin letjen wiar hans ernst christian ii elisabeth an frans christian i mei uun kopenhuuwen sloot kopenhuuwen wiar graaf faan oldenborig an delmenhorst faan febrewoore köning faan denemark faan september an noorweegen faan mei ap tu san duas hi wiar uk köning faan sweeden faan jüüne ap tu jüüne hi wiar uk hertooch faan sleeswich an graaf faan holstian rendsburg faan hertoch faan holstian faan marts ap tu san duas hi wiar de iarst köning faan t hüs faan oldenborig sin letjen wiar oluf knud hans i margaret an frederik i frederik i oktuuber uun haderslevhus haderslev april uun gottorp sloot gottorp wiar faan hertoog faan sleeswich an holstian an köning faan denemark faan april ap tu san duas hi wurd köning efter t ufsaating faan san bruler köning christian ii hi wiar de fjuard köning faan t hüs faan oldenborig hi wiar dring faan köning christian i an dorothea faan brandenborig hi wurd uun sleeswich doomsark begreewen frederik wiar oktuuber uun a sloot haderslevhus uun t steed haderslev bäären wat dial faan t hertoochdoom sleeswich wiar hi wiar de fjuard dring faan köning christian i faan denemark noorweegen an sweeden an sin wüf dorothea faan brandenborig diar det jongst foomen faan markgraaf johann faan brandenborig wiar frederik freid april anna faan brandenborig diar foomen faan johann cicero kuurfüürst faan brandenborig an margarete faan saksen wiar jo hed tau letjen christian iii diar lääder köning wiar an dorothea faan denemark diar lääder albrecht hertooch faan preussen freid anna faan brandenborig stoorew mei uun t ääler faan seeks an twuntig fjauer juar lääder freid hi oktuuber sophie faan pommern diar foomen faan bogislaw hertooch faan pommern wiar jo hed seeks letjen henryk opieski janewoore uun krakau janewoore uun morges kanton waadt sweits wiar en poolsken kompoonist opieski studiaret bi a musikakademii krakau bi wadysaw eleski an uun pariis bi vincent d indy ap tu wiar hi leerer an dirigent bi a musikakademii warschau hi leitet ap tu at konserwatoorium an musikakademii poosen an leet ham do üüs leiter faan a koorferian motet et madrigal uun morges bi a genfersee deel hi komponiaret tau oopern maria an jakub lutnista muar teaaterstakmusiken an koorwerken trii sinfoonisk dachtingen koomermusikaalisk werken an liitjin bitu skreew hi uk muar musikhistoorisk werken michael naura august uun memel litauen febrewoore uun swaabsteed wiar en schiisken jazzmusiker redaktöör an skriiwer naura wooks uun berlin ap an studiaret bi t fu berlin publisistik filosofii an sotsiologii tu di tidj hää hi uun swing bands bi t klawiir seeden faan bit hää hi det bekäänd jazz kapel michael naura quintett uunfeerd hör musiik hed iinflööd faan george shearing dave brubeck an horace silver en wichtagen maan un naura sin kwintet wiar di wibrafoon speler wolfgang schlüter ööder musikern üüb naura san wai wiar klaus marmulla peter reinke hajo lange wolfgang luschert heinz von moisy an joe nay hi wiar en guden frinj faan di skriiwer peter rühmkorf füng naura en iarenpris för jazz redaktöören faan a wdr stoorew hi uun hollbüllhuus bi swåbstää at atacama wüüst of man ianfach atacama lingt a pasiifik küst faan süüdameerikoo deel faan bit graad süüdelk breetje hat leit sowat tesken a stääden tacna peru an copiapo chile auer en distans faan amanbi kilomeetern at atacama as en küstenwüüst an det drügst regiuun faan a eerd det wüüst leit uun a rinjskaad faan a anden di uastwinj rinjt ham üüb a uastsidjen uf so dat uun t waasten nään drööb rin muar uunkomt an föör t küst lääpt a humboldtstruum hi as kuul an ferhanert dat diar rin apstiig koon sodanang as t uun t atacama iarer keelag an flooksis mistag wan di humboldtstruum ans ei so stark as det komt sowat aler sääks bit tjiin juar ans föör do rinjt det oober sowat faan gewaltag dat at wüüst apbleut detdiar aparte föörkemen het el nio auer det miast kurt för jul apträät an el nio as at kenken uun t juar wiar t ans weder sowidj an do hää di rin a struaten wechspeeld an det betj ääkerlun uk noch glik mä di blokfloit es en floit hur iinblöögen uur bikeent sen blokfloiten fuaral ön c dur ja uur fan hart holtaarten sa üs uk fan abs maaket hat jeft forskeligi aarten en toonhoogden sa üs di stemlaagen tenoor alt soprān wan em bluat of en tö üp en floit spölet da skel em dit me di grünjtööni gur wiis let wan em aliining di floit spölet da luanet dit en ööwi da ken em di blokfloit üp tööni tau oktāven me ali twesken of hualevtööni bringi wan em dit ken da ken em fuul muar spöli üs bluat c dur āp en dial en bispöl fuar jen diar di forskeligst blokfloiten rocht spöli ken es christina glede diar töhop me jürgen borstelmann dit duo dreaming pipes es eeđer di forem fan t mürstek jert di blokfloit uk tö di neeb floiten di toonhöölern sen forskelig bööret en da uur dit f forskelig greepen aurdat dit fifst hol bi barock gurter bööret es gaafelgreep fuar f bi di dütsk steming ken em iinfach di toonleđer önern bit boowen döörspöli dit hoogi c es da bi biiring lik en en senerligi greep dit iinfachst es di dütsk steming man diar heer em swaarhairen me hualevtööni diar skel em en hol hualev iipen maaki en bet üđers falt di barock steming üt en wan diar bluat jen hol fuar ark toon es da heer em di salev swaarhair me hualev toonstööpen bi f skel di toon iinfacher tö raakin wiis fuar t miist üt trii diili maaket sen floiten me en taust hol bi c en f fuar c en f diar heer em al di toonaarten c dur a moll g dur e moll en d dur h moll me langs fuar ali trii aarten gelt da jit wan em di greep fuar b of internatsjonaal b keent da heer em metjens f dur d moll me langs didiari greep giar mal iinfach di tin whistle sölring aurseeting blekpip es en floit hur iinblöögen uur jü uur fuaral ön irlön en di britisk ailönen spölet ön dütsklön uur jü fuaral fuar musiik nomen diar keltisk of fan irlön es di jest tin whistles skel fan skramel maaket uuren wiis deling uur di fuar t miist fan iirsen of meesingblek me en mürstek fan plastik maaket hat jeft forskeligi aarten en toonhoogden toonaarten traditsjonel sen di man ön d em ken aur tau oktāven spöli di taust uur diarbi aurblöögen en me di fingern greepen üs di liiger toonreeg eeđer di forem fan t mürstek jert di blekpip uk tö di neeb floiten wan di tööni hooger uur skel da uur di blekpip aurblöögen em blocht diar harter iin dit es man ek muar sa iinfach en raaki da di tööni aurdat em sin luchtstroom gur kontroliari skel wan em di luchtstroom gur döörhual ken en bluat di fingern foranert da uur döörblöögen di blekpip maaket da wuk tööni jen toon giar wuk aur tö di naist dit giar me en holten floit ek of ek sa gur abs acrylnitril butadien styrol copolymer es en könststof hat jert tö di thermoplasti thermoplasti foraneri jam wan ja olter wārem uur duroplasti sen könststofi dānen jam fan di temperatuur sa gur üs ek foraneri di skramelnumer nii dütsk recyling code es en numer hureeđer stofi sortiaret uur ken wan em diar weđer wat niis fan maaki wel ni numern bi sen fuar könststofi fuar abs jeft et niin skramelnumer et falt öner üđer könststofi da waar iinfach di könststof diar üp skrewen sa üs absasa fuarn ön dit teeken es da fiinblek of sawat āpseet uuren en des waar forkroomet fan achtern sjocht em di klamern hur dit me fast es abs jit anti blokiari systeem fan di er jaaren ön waar dit muar en muar iin ön di autos becht en leeterhen kām dit uk iin ön busi en lastwainer dit abs es deling fuarskrewen wan en nii auto fuar di forkiir töleten uur skel ark weel heer en sensor diar funtsjoniaret üs di magneet fan di tacho ön t weel of rad bi ark omdraiin fan en weel dēr dit en impuls tö en stjüürigiraat wan dio diferens fan di tau weelen diar ön en aksi sen tö gurt uur da uur dit bremsventiil fan dit weel dat ek muar of ek inoch drait techt en weđer iipen maaket bit dat dit weđer üp biiring siren lik es stoterbrems di sjüüring ken uk fuar niis sa üs esp elektroonisk stabiliteets program of eds elektroonisk diferentjaalsperi nütet uur diarfuar kumt bluat en ekstra reekenchip iin ön dit stjüürigiraat töhop me en lenkwinkelsensor en navigatsjoonssysteem ken di wai fan en auto autonoom kontroliaret uur polyethyleen pe es en könststof hat jert tö di thermoplasti fuaral inkoopipöösen en foolien uur aaft fan pe maaket man uk borelern en doosen uur diarfan maaket pe ld jit low density pe hd jit high density hat hinget me di kompresjoon fan dit materiaal töhop hur stabiil dit da uur pe ld es fuar foolien en pöösen pe hd giar uk fuar borelern en leren wan dit tö wuk fuar en ler es da nemt em aapft en üđer köststof sa üs polystyrool diafuar di falt en bet stüfer üt di skramelnumer nii dütsk recyling code es en numer hureeđer stofi sortiaret uur ken wan em diar weđer wat niis fan maaki wel ni numern bi sen fuar könststofi fuar pe sen di skramelnumern di di en di polyester es en könststof hat jert tö di duroplasti hat mut bi di aarber törochtmaaket uur tö dit polesterharz bi spaachtelmasi sen diar folmaakern of gleesfāsern benen kumt en harter diar en reaktsjoon ön gang bringt di tir dat em aarberi ken bit dat dit hart uur jit uk pot tir blek reparatuuren gleesfāsermaten me harz of gleesfāser spaachtelmasi süürkrüürspaachtel spaachtelmasi fuar delen āptöfel en gleer üttöspaachtlin di auto industrii becht uk karoseriidiili fan gfk sa heer di renault kangoo sent fuarn weelensküülen fan gfk reparatuuren sa üs bi blek en uk hiili buati di sken uur fan gfk becht benen es man en raamen fan iirsen of aluminium acrylnitril styrol acrylat copolymeer asa es en könststof diar tö di thermoplasti jert asa es bal sa hart üs abs man dit ken fuul beeter töögen t weđer ön fan asa uur mööbeln en autodiili becht hat ken blank of uk mat transparent of me klöör maaket uur di skramelnumer nii dütsk recyling code es en numer hureeđer stofi sortiaret uur ken wan em diar weđer wat niis fan maaki wel ni numern bi sen fuar könststofi fuar asa jeft et niin skramelnumer et falt öner üđer könststofi fuarn es da fiinblek of sawat āpseet uuren en des waar forkroomet fan achtern sjocht em di klamern hur dit me fast es western australia westn streli fering waastaustraalien ufkurting wa as en bundeslun faan austraalien uun a nuurduast leit at northern territory an uun a süüduast south australia at hoodsteed as perth at bundeslun hee lidj at bundeslun hee local government areas dön tjiin gratst steeden uun t bundeslun san uun det iar juarhunert wurd western australia en britisk kolonii april luniget koptein charles fremantle mä sin skap challenger mei do uk koptein james stirling mä sin skap parmelia bi a mös faan det swan river wat efter dön suart swaan diar heer föl san neemd jo lai do det swan river kolonii grünj öörtööl es en natüürelk mineraal en diar es kööl weeterstof ön om diar bitukum skel höölern diip iin ön di öört bööret uur al ön di er jaaren heer em diarme ön nuurđerdütsklön bigent iin ön öörtööl es masi energii diar uur stroom me maaket en bal ark auto of lastwain kköört diarme man uk om könststof tö maaki es öörtööl nöörig aurdat em diar sa fuul me maaki ken jit dit uk dit suurt gul di energii iin ön en brenstof uur üs kwh m meten wan em dit döör düüsent diilet da weet em wat iin ön jen liter es dit jit fuar l bensiin ombi kwh fuar diesel ombi kwh dit jit uk wan en dieselmotoor en en bensiinmotoor di salev aarber dö da ken em ütreekni hok muar energii diarfuar nemt bispöl passat i di bensiinmotoor nemt diareeđer ombi muar diartö kumt jit dat ombi muar kraftstof forbronen uur dit meent muar co iin ön di rook fuar bensiin uur kg co liter reeknet fuar diesel sen dit kg öndönen uur biiring me muar co en di diesel heer aur di fiinstof en ruar plaketi di mut gaar ek muar aural köör wan em en elektropassat her da wöör di noch ombi bit kwh fuar km nem diarön sjocht em hurfuul fan dit ööl bi en forbreningsmotoor tö wāremker en üđers hur dit ek fan köört uur me di haitswert fan dit ööl ken em di energii ütnüting ütreekni skramel es dit wat aur es wan di mensk wat maaket heer aurdat di mensk uk masi maaket wat skaaren tö di öört maaket luket em aliweegen diareeđer dat dit mener uur skel diartö jert uk recycling diar uur di skramel sortiaret dat em diar weđer wat fan maaki ken fuar di sortiaring jeft et skramelnumern dānen diarbi help skel beeter üs di stofi jit jens tö nüti es noch jam gaar ek to maaki koopi of nüti em snaket diar uk fan di futprent diar en mensk aur sin leewent üp wārel maaket fuar mener skramel jeft et masi waien jen diarfan es iin ön des video biskrewen jir sen skeltern fan en iinfachi tour naa tinem en töbeek di konsuum fan üüs menskhair es muar en muar uuren en hat leengt al lung ek muar wan em höm jens of tau lop ön di week tauet wan t giar da skel aliweegen wārem weeter üt di wuchen kum en dit skel hol sa fuul wiis dat em tömendst ark dai dusji ken wan ek baari dit weeter diarfan skel somhur hen en di seep hur em höm me tauet heer mut metjens me langs uk fan werk kumt fül weeter en dit skel em hol luasuur aurdat aliweegen geft sa üs uk skramel en plastik iin ön di seepen en dit weeter sen ken em dit diari ek iinfach iin ön di graav laap let dit mut rensket uur diarfuar jeft et uk üp söl en weeter rensk önlaag swaisi jit dit wan em tau diili fan jen materiaal töhopmeltet forskeligi materiaalien ken töhopswaiset uur dit bikeentest es iirsen man uk aluminium edelstaahl of könststofi ken swaiset uur diarfuar skel em dit rocht giraat haa dit rocht swaismerel jert diartö en em skel weet bi hok temperatuur dit materiaal meltet wan dit iirsen stark inoch es da ken em dit me en e swais trāfo swaisi dit es en grof giraat fuar buerenstairen en di hofplaats hur em moniari iirsen en flakiirsen me töhopfo ken fuar t miist giar di stroom dial bit ampere da brent em lecht höölern iin wan em restigi fiinbleken swaisi skel fuar ual autos en maskiinen giar sküülgas beeter fuar autogeen skel em masi ööwi diar guar waker wat önsteken of fortair höm da es dit krüm en nönt paset muar diartö di noom leechtböög swaisin kumt diarfan dat iin ön san giraat di wekselstroom likrochtet en dialspanet uur dat di stroom starkhair sticht di minusklamer fan t giraat uur ön dit iirsen fastmaaket den da kumt ön di plustang en elektroodi wan em nü di elektroodi nai bi dit iirsen halt da springt diarfan materiaal elektroonen hentö dit iirsen en des jit di leechtböög di swais stair uur mal wārem en diar kumt materiaal fan di elektroodi iin achterön heer em en swaispunkt of en swaisreeg maaket dit kumt üp ön dit prinsiip es mal iinfach aarber spaning x stroomstarkhair watt volt x ampere dit jit di stroomstarkhair ampere maaket di wāremker en di leechtböög diar hooger di starkhair es diar tjuker ken dit iirsen wiis di leechtböög es mal ring fuar di oogen diar ken em blinj fan uur dit skel em oler söner oogensküül maaki in ön di leechtböög sen uk gifiarelk uv en infraruar straalen dānen fuaral ön di sken skaaren en kraankern maaki ken bi t swaisin flö funken ombi dānen aur düüsend graad wārem wiis ken hunskern sküülkluađern en en gur aurlech wat em maaket sen aliweegen plicht bi dit iinfache e swaisin es en elektroodi iin ön den elektroodentang diar di plus pool es iinfacher töögenaur sküülgas swaisin es dat diar niin düüsi es hur gas en wiir ütkum des düüsi forklüvt aafjens bi t e swaisin brent di elektroodi wech en da kumt di nii en swaarhair bi t e swaisin es dat dit ek aliweegen metjens önspreekt dit jit somtirs mut di trafo jest waakenmaaket uur da klopet em me di elektroodi töögen t iirsen bit dat jü tjent di elektrooden sen forskelig stark en tjuk elektroodi brent ek sa waker wech en let muar materiaal üp stair man di tjent ek wan em di stroom ek hoog inoch iinstelt heer dat di leechtböög bluat fuarn ütkumt haa di elektrooden en mantel dat di stroom ek tö sir wechken wan em blek heer sa üs bi en auto of üđer giraaten da es di e swaistrāfo aaft olter stark em brent höölern iin ön t materiaal en dit halt ek rocht jerer waar dit man dach aaft maaket men diar skel em mal üppasi en masi aarber giar ek rocht of sagaar mes em heer diarom en nii leechtböög swaisgiraat maaket en dit giar me sküülgas dit sküülgas köölet dit materiaal trinjom di swaisstair di elektroodi es en wiir ön di meren diar aliweegen eeđerkumt forskeligi gāsi reagiari uk me dit iirsen dat dit beeter slaaget fuar üđer metali sen uk reaktsjoonsgāsi nöörig dat dit aurhaur giar en uk halt dit gas foremt uk en mantel trinjom di swaiswiir dat di leechtböög bluat fuarn ütkumt iin ön auto werkstairen uur fuar t miist me co swaiset ön stair fan tjuk elektrooden ken em bü sküülgas iinstel hur waker di wiir üt di düüsi kumt di stroom uur iinstelt üs bi en e swaisgiraat me süüerstof en acetyleen uur en flami maaket diar wārem inoch uur dat dit iirsen wuk uur da halt em en swais wiir iin ön di flami en di lapt me dit molten iirsen töhop di swaarhair bi blek es dat höm dit lecht fortair bi t autogeenswaisin uur di swaisstair aaft olter hart en dit blek riivt jüst bitö weđer āp masi tir es nöörig en liir dit autogeenswaisin sa rocht diarom uur sawat fuar t miist me sküülgas maaket me di salev brener ken em uk hart luari en da leengt uk propaan ön stair fan acetyleen autogeen swaisin uur ek sa leecht üs me leechtböög diarfuar leengt en iinfacheri sküülbrel des mut em man ek fuar leechtböög swaisin nüti moniari iirsen sen iirsenstangen dānen iin ön beton kum dat di ek riivt aurdat di ek sa tai üs hart es fan iirsen ken betondraiern en aurskoten uk muar last hual dat di iirsen ek restig uur kumt fan di alkaliteet diar di beton heer dat didiari sküül töögen rest en bet fuarhalt hinget diarfan of hur tjuk di beton aur di iirsen kumt di beton neutralisiaret höm me di tir fan saaken sa üs süüer riin en ofgas fan maskiinen en da nemt hi co üt di lucht āp di karbonatisiaret em snaket diar uk fan en karbonatisiaringsfront diar hentö dit iirsen giar wan dit sa fiir es da nemt dit iirsen weeter en üđers āp di uur muar diarfan uur da di betondeek ofsprengt di iirsen gung da fan lucht en weeter önsteken en dit bechning ken höm ek muar hual di karbonatisiaring uur uk bremset wan em di beton me gastecht fārev betonsküül fārev önmaalet moniari iirsen kum öntwesken uk aaft üs hualevtjüch da sen ja al törochtskiaren en böögen em ken di iirsen gur me en diamant of trenskiiv ön di winkelsliper skiar ma me di iirsenseegi giar dit uk gur moniariiirsen sen fan en gur gurhair em ken jam uk fuar betonforemen en uk üđer saaken gur swaisi e swais trāfo diarfuar dit giraat skel inoch stroom dö dat dit rocht döörswaiset uur beton uur fan zement en sön sa üs uk töslachstofi maaket wan em diar en saalt tödēr ken em weetertecht beton maaki wit wani jen kubikmeeter beton wecht ombi kg dit jit tenen dit wecht eeđer di aart es g cm of kg l of t m em nemt mener beton en muar sön di zement halt dit töhop man di töslachstof sön drait eeđer di krich wiar em knap me zement en da jeet dit uk eins zu acht wird auch noch hacht des beton kür em da man sa wechfaagi di höl ek olterfuul üt em ken beton iinfach iin ön en fat of en sküüvkaar töhoprööri wan dit ek sa fuul es da ken em diarfuar en röörwerk nüti en üđer methoodi es di betonröörer diar me en önerseeting fan en of w motoor bit tö litern ombi kg döörrööri ken ön betonwerki uur di beton iin ön en röörauto me en gurteri fat smeten en dit fat drait höm aur di hiili faart wan des auto bi di bechstair es da uur di beton aur en rini iin ön dit hol leten hur dit henskel som maskiinem haa uk betonpompen diar hur di beton iinlapt en da ken dit fuar en beton aurskot of estrich uk boowen henpompet uur dit jit ortbeton som betonwerki maaki uk betondiili dānen drüch iinbecht uur diar kumt bluat en bet wiit beton öner dat dit klüvt en techt uur fuar skelbeton ur en skel fan holt becht aaft kum diar iirsen iin en da kumt diar di beton iinpompet wan di beton da hart es kumt di skel wech fuar t miist üp skramel en nii methoodi es en skel fan wuks dit ken achterön weđer wuk maaket uur en em ken diar nii skelen fan maaki di energii ütnüting biskriift hurfuul fan energii diar iin ön en maskiin kumt tö aarber of werk uur di bireekningen kömeri jam ek diarom hur fuul energii fau dit böörin en rafiniarin sa üs di transport fan t ööl nöörig wiar bi jölings motooren giar di ütnüting eeđer di bren of haitswert fan dit jöling wan di diarme köört da sen dit ombi litern üp km di brenwert dan diesel es kwh fuar en kubikmeeter litern wan di lokomotiiwi litern nemt da skul diar megawatt of kw fan uur jü maaket man bluat kw di reekning aur di ütnüting es da döör maal dit sen ütnüting dit es ek sa ring di konstrukstjoon es fan di er jaaren di es ön di normaalbidreft me ombi litern di kilomeeter önerwai dit sen da litern üp km wan di diarme köört da sen dit ombi litern üp km di brenwert dan diesel es kwh fuar en kubikmeeter litern wan di lokomotiiwi litern nemt da skul diar megawatt of kw fan uur jü maaket man bluat kw di reekning aur di ütnüting es da döör maal dit sen ütnüting al beeter di konstrukstjoon es fan ombi di er lapt jir ön sleeswig holstiin me di software ecotrain book diar di lokföörer helpt en nüti di energii beeter üt diarme giar jü dial bit tö litern di kilomeeter dit sen üp kilomeetern da litern man ek aliweegen follast söner di software nemt jü ombi muar dit sen ombi litern wan di diarme köört da sen dit ombi litern üp km di brenwert dan diesel es kwh fuar en kubikmeeter litern wan di lokomotiiwi litern nemt da skul diar megawatt of kw fan uur jü maaket man bluat kw di reekning aur di ütnüting es da döör maal dit sen ütnüting dit es ek sa ring di konstrukstjoon es fan di er jaaren en me litern kolbenrüm fuar kraamtochen ön nuurweegen taacht wesen di de of me lapt jir me ombi litern di kilomeeter dit sen litern üp kilomeetern fuar persoonentochen giar dit jüst jit man dit maaket uk nönt üt wan diar fjuur waggons muar önhinget uur di konstrukstjoon es fan ombi mak de en waar bit forbeetert en tö en nii lokomotiiwi maaket di nii meeter klas fan di seenuar retingsselskep sa üs di berlin ön laboe haa tau maskiinen mtu v me kolben en kw ark di retingsselskep en mtu sii dat di bi follast litern di stün nemt dit jit x sen kwh brenwert di ütnüting es da döör x diarbi skel em se dat di maskiin en litjeri föliger fan di mtu v r es diar iin ön di siemens er iinbecht es des kumt üp di nii versioon fan des lok maskiin es di v r diar haa ja weđer wat forbeetert jü es nü ek muar me g kw öndönen dit sen bluat jit bit g kw di lok diartö es en föliger fan di er en jit vectron de fan bit kw tö haa di lokomotiiwen kür da uk gönstiger laap en ual passat i waar jens naa marborig jaaget di tank me litern bensiin wiar eeđer knap kilomeetern sa gur üs lerigsööpen dit jit bi follast me aur km litern üp hönert kilomeetern diarfuar wiar dit auto stünen önerwai ön di stün heer dit auto da ombi litern nomen en di aarber wiar mesken kw di stün aurdat em jaa ek aural tököör ken dit kumt sa temelk hen dit es binai en bet tö fuul ütnüting luar luad blii es en cheemisk element me dit teeken pb en di atoomnumer hat es en swaarmetal meltet jer en let höm gur böög en ön foremen bringi fan luar ken em mal kraank uur bit ombi wiar jit luar iin ön t bensiin dat dit ek önbrent jer dat di tjenskrüüv höör funki maaket achterön kür dit forböören uur aurdat di tjeningstechnik me di elektroonik iin ön di autos beeter waar luar kööleti di ventiili iin ön takt motooren wan di seetringi fan di ventiili hartet wiar da wiar dit ek muar nöörig uk di katalysatooren wiar en grünj aurdat dānen fan luar iin ön di rook önsteken gung di autos fuar ameerikaa heer al leenger katalysatooren hat jaav ön t nat jens sagaar en biskiir fan vw hur lin em en export auto ombech maast wan em diar ön dütsklön me köör wil ombi jaaren waar di autos al me kat en iinsprütönlaagen en leeter uk rail eeđer di rook becht man ön dütsklön waar jit me luar iin ön t jöling sa üs söner kat köört riinrinen fan sinkblek uur luaret diarfuar heer em luaristangen me ombi luar en ten me sok stangen ken em uk forteni iin ön süüribateriien es masi luar fuar di elektrolyysi en weel engelsk wheel es altert rund en dit ken fan holt könststof aluminium staal of uk fan holt en iirsen töhop maaket wiis hat es diarfuar dat em saaken en faartjüchen sküüv of ruli ken aurdat dit lechter giar üs wan em dit aur di grünj sküüv skul dit prinsiip es das di riivkraft dialseet uur bi weelen me gumimenteln es di riivkraft hooger üs bi di iirsenbaan hur iirsen üp dit iirsen fan di sjiinen lapt dit es nöörig aurdat em me gumi weelen muar om di huk köört en da skel ja di twertkraft hual bi sjiinen uur di weelen ön jaar benenkant fööret diar ken ek sa lecht wat pasiari en winkelsliper es en maskiin hur em me slip en skiar ken hat jeft giraaten fuar jen en tau hunen dānen fuar jen hun jeft et fuar en mm skiiwen dānen fuar mm haa fuar t miist en gurteri motoor tö di winkelsliper uur aaft flex sair dit kumt diarfan dat di firma flex ön baden württembārig di jest winkelsliper ütbraacht heer winkelslipern jeft et fan bilig aur gönstig bit ek önsteken tö fo ja uur aural eeđerbecht en fuaral fan fordreften sa üs westfalia einhell kumt masi kraam fan chiina aur en beeteri giraat heer en marki sa üs metabo flex of bosch di green maskiinen fan bosch kum man uk aaft fan bütlön en sen muar üs gönstig tö se hur em me hantiari ken wan en dit ek üs bruarwening of aafter maaket diy sent ombi jeft et bal bluat jit giraaten me spinelaretiaring fuarof skul em töögenhual fuar di er maskiinen jeft et fuaral skiar en skrupskiiwen fan bünen stiin des maskiinen haa watt motooren en sen ek gur diarfuar tö nem en maaki diar diamantskiiwen ön fuar sawat nem em beeter en gurteri maskiin diar da uk di rocht kraft fuar en bösel heer hur em fuaral uk rest en fārev me wechmaaki ken skiar en skrupskiiwen fan bünen stiin jeft et fuar staal en uk fuar stiin of beton en weel es en faartjüch hurme di mensk ombi trii lop sa gau önerwai wiis ken üs hi salev gung ken wan hi üp weel önerwai es hi köört uur sair man dit paset ek sa rocht jerer sair em hi lapt üp weel en som liren sii dit jit langsen da ken hi uk hok muar me langs fo üs wan hi tö fut wiar me en önhinger es dit al rocht gur wat em me langs fair dit kumt fan di konstrukstjoon fan diar dit hart di aurseeting es em trapet lungsem man di kraft giar aur di keet tö en litjeri ritzel en des drait höm wakerer fan des giar di öndreft tö dit achterweel en wan diar niin skrekelkast twesken es da drait des jüst sa waker üs dit ritzel en pedelec es en weel me en elektrisk helpmaskiin diarme ken em wakerer en uk muar önerwai wiis üs me en iinfachi weel biiring hiir tö di faartjüchen wat fuar di forkiirs foranering en gurt wert haa aluminium es en keemisk element me dit teeken al en di atoomnumer di klöör fan des metal es sölwerwit materiaalien dānen me aluminium forbünen sen sen al sent düüsenden fan jaaren bikeent aluminium waar ön t jaar fan humphry davy fünen hi forsaacht en maaki dit fan aluminiumoxid ön t jaar kür hans christian ørsted al en ünriin aart fan aluminium fan aluminiumkloorid en kāliumamalgaam maaki di jest jaaren wiar aluminium sa jüür dat em diar bluat ornamenti sa üs dit washington monument nomen waar di noom kumt fan dit latiinsk uurt alumen alaun aluminium es ek rocht tai hat breekt olter lecht en halt ek fuul toch üt dir riini aluminium ken em dit bit n mm straak jer dat et leenger bleft dit giar bit n mm weđer üp sin ual maat töbeek dit wat sa forkoopet uur ken al n mm hual en let höm bit n mm straak em snaket diar uk fan di straak grensi diar en materiaal heer diarom es uk dit wat wü üs aluminium keen en legiaring diar uk duraluminium duraabli aluminium alu wat wat üthalt jit legiaringen sa üs uk fuar auto weel en motoorweel weelen en fliigern kum üp aur n mm fan natuur es aluminium al me silicium töhop efen aur hönert jaaren ken aluminium nü maaket uur en deling uur aur di hiili wārel wat diarfan maaket dit metal es lecht ombi di trēr diil fan iirsen of bronzi en di legiaring se boowen es bal lik sa stark en tai töögen korosioon man ek töögen spaningskorosioon aluminium ken di stroom gur fööri en dit let höm gur böög senerlig di fliiger en rümskepsindustrii maaki fuul me dit diari lecht metal vw her jerer en legiaring fan aluminium en silizium fuar motorhüüsingen as en leeter as üs di maskiinen jit me lucht köölet waar en aur muar maskiinenkraft olter wārem waar aluminium ken infraruar leecht en forskeligi uv straalen spaili dit materiaal let höm uk gur āpdampi spailteleskoopi en sa ken dit uk fuar di astronomii nütet uur aaftinoch uur aluminium me lasersjern biaarbert pop of blinj neeten uur nomen wan em wat töhop haa wel di noom blinjneeten kumt diarfan dat em jam gur nüti ken wan em di achtersir ek se ken blinjneeten jeft et fuaral fan aluminium en kööper di pop of blinjneeten tang tair en wiir me haur diar iin ön di neet es töbeek diarfan uur di achtersir töbeektain en ütenachtlerdrüket di werksteken uur diarfan töhoptain en hölen fuaral fliigers fan aluminium uur fuar t miist neetet fuar t auto uur ja of en tö nomen man em mut diar ek olterfuul me maaki dit olermiist mut swaiset uur diartö kum swaarhairen me di spaningsreeg diar ken rest en korosioon fan kum wan em swaisi wel da ken em jens en blek me popneeten fastmaaki bitö fastswaise en di neet achterön weđer wechbööri sa heer em di hunen frii en diar es niin gifaar iin ön di leechtböög tö lukin wan em me aluminium of aluminiumprofiili wat bech wel diar sen blinjneeten fan aluminium fuar t miist dit beest wat em nem ken me skiiwen diaröner ken em uk jens wat ön könststof fast fo en wial es en küül hur bi en storemflöör jens en dik breeken es san wial es fuar t miist trinj üs en kreis en temelk diip üđershur uur uk brack diartö sair wan en dik önsteken giar spöölet dit seeweeter diarachter en gurt hol iin ön di grünj di mensken her jerer ek sa fuul materiaal dit hol weđer techttömaakin en da waar di dik aaft trinjom di wial becht sa en stek uur da aaft uk hualevmuun nēmt tö bigening es iin ön en wial saaltweeter man dit uur fan t grünjweeter leeterhen muar en muar swetweeter diar sair em da brakweeter tö uk üp engelsk keent em dit uurt brackish water wialen jeft et ek bluat bi di nuurđseekant ja kum uk bi stroomern fuar langs di elef jeft et olerhun bracks bit fiir āp achter hamborig en fiiđer āp ön di stroom jens jessen uun naibel wiar en skuulmääster üüb oomram jens as iarst üüb oomram tu skuul gingen an hää bi t friedrich paulsen skuul uun naibel sin abituur maaget bi t pedagoogisk huuchskuul uun kiil hää er studiaret am skuulmääster för matematiik an geografii tu wurden tu salew tidj hää er bi t nuurdfresk wurdenbuksteed bi prof bo sjölin dr ommo wilts an dr alastair walker fresk filologii studiaret efter t studiarin ging hi tu a ferian jordsand am san siwiilsiinst tu maagin faan bit wiar hi skuulmääster bi t öömrang skuul üüb oomram uun a er juaren wiar hi aktiif bi t european bureau for lesser used languages an bi t nordfriisk instituut sant halept hi mä det aptubaun jens hää en hunfol buken auersaat ütjden of diarbi mäholpen martin flor mei uun bräist detsember üüb oomram wiar prääster üüb a nääs an oomram det beskriiwang faan martin flor sin leewent stamt faan johannes jannen det as hoonskraftelk auerleewert an faan reinhard jannen auerdraanj wurden diarbi as det skriiwwiis ei feranert wurden sodenang as det ei so lacht tu leesen martinus florus bären uun bredstedt an fan to präster üüb aamram as a stamfeeder fan di tlrik floren an uk fan a quedens familie to sin tidj as uun a ömrang sark föl den worden at schalllad auer a kanzel krünloghtern jo ual mäsang lghtstonners üüb altar san uun sin amtstidj a sark skeenkt worden hi sallew skeenkt me sin iast wüf poppke a sark an altarlghtstonner efter a duas fan sin iast wüf poppke bifreid hi ham wedder to a öder taagh me anna fan hüsem diar uk storew an toglik me ham beerdaght wurd david monrad san adjunct an nahfolger skraft diarauer anno sept ist der wegl martin florus im jahre gestorben zugleich mit seiner frau anna von mir zur erde bestattet bestätigt nachdem er allhie in jahren prediger gewesen u auf nordmarsch jahre jahre war er stets bettlägrig nun aber hat endlich der liebe gott alles wohlgemacht skraftalk as fan ham nant muar efter üüs an letj notiz faan sin unstellang diar fan di ual mechlenburg unt sarkenbuk iinklewwet as martin flor hed dringer an faamnen bütjen san dring paul diar präster wurd an urban diar äder storew san sin dringer wahrskiinalk sialidj dialwis kopteins weesen an uuntonemmen as t dat martin flor liküs di präster richardus petri fan fer ei alianang sin dringer man uk öder ömrangan a sjüürmanskonst liard hä fan sin dringer wennet üüb fer paul üüs präster diakonus uun södderanj an jacob an johann uun ollersem üüs comadeurs fan jo stamme a floren üüb fer an sal uf sin öder dringer mathias peter an volkert wennet üüb aamram an hed an tlrik familie man hat skinjt üüs wan hör efterkemmen a floren stamm ei altomal bihellen ha sin faamen lucia wiar me riklef rörden ütj nebel bifreid an wiar mam fan muar jongen uun an ual fertiaknis fan alla ömrangen uun san ricklef rördens sohn jacob ricklefs an nogh muar riklefs fertiakend bi jacob san nöm stänt do nogh jung krasten jacobs diar waarskiinalk sin wüf weesen as an juar ual wurd wi s a nöömer wurd uun ianen weg wakselt sin öder faamen geeske wiar me komandeur buh karstens ütj northarep bifreid an wurd man juar ual of det hör wiar huar t fan ht buh karstens hed an smok wüf an diar wurd sad a präster hl ar tup m diaram jaget a ömrangen ham anno wg witj ik ei man martin flor hl ham an adjunkt jacob boethius diar juar ham holep an efter ham david monradius diar uk san nahfolger wurd fan buh karstens ht at nogh widjer comandeur buh karstens kam fan a rais tüs an üüs sin stolt wüf ham ei harki wull spänd hi a hingster för a wanj keerd hör wedder tüs to hör atj an sad tji din faamen man iast ans roght ap do km ik wedder an hali s det holep jü wüf wurd beeder an buh karstens kam an hlets wedder man hat as mögelk dat buh karstens ham för a öder taagh bifreid hä skrewwen kaan ik ar nant auer finj jacob flor wiar toiast bifreid me an faamen fan girre nikkelsen bi nurd eftert me an jong ehlen ütj ollersem an wennet sant di tidj üüb fer man hi as üüb aamram bigreewen auer ham stänt üüb an krünloghter uun höw skrewwen disse krone heft de ehrsame jacob flor tho gades ehre und disser kerken thom zyradt verehret sines olders jahre by der see gefahren jahr schipper und komandeur gewest jahr gott allein die ehre ao hi storew kurt hirüüb sin denkmal leit uun a sark an as uuntonemmen dat hi diar uk raut üüb die stian stänt di smok sprügh diar nogh gud to leesen as ütj psalm stah mi bi herr min gott help mi na dinne gnade datt se inne werden datt ditt dine hand datt du herr sockes deist paul flor wiar fan diakonus uun st laurentii sin wüf ht marina an wiar ütj bredtstedt sic fan sin jongen ha a theologie studiaret storew üüs student juar ual urban wurd präster uun muarsem üüb sal fan ham skraft di chronist c p hansen dat hi ar an trauen sialsorger wiar an am at muarsumer sic sarken an skuulweesen föll den hä an dat am ham üüs di egentlik gründer fan at salrang skuulweesen uuns mut uk h hi uun a sjüürmanskonst onerraght an ödern diarto apmuntert martin as präster uun st laurentii üüb fer weesen johann flor wiar liküs san brudder jacob comandeur hi storew uk uun a best juaren an raut uun a st laurentii sark üüb fer faan sin dringer mut äder stürwen wees hörrens nöm waart ei uundrapt uun a copulationsregisters sin tau jongen martin an marret wiar bialen üüb fer bifreid martin as waarskinelk disallew diar uun an ual fertiaknis binämd comandeur maarte flore de wit as diar fan to üüs comandeur fären an uunt gehial walfasker fangd hä fan ham stamme uk a slomans uun hamboreg uf egentlik rightager fan sin faamens faamen martin flor bifreid ham me ing oluf rördens faamen ütj dunsem an hed jongen diarfan wiar gundel flor bifreid me fröd jung frödden ütj ollersem hör faamen thur frödden bären bifreid hör wedder me comandeur hinrich braren eftert navigations examinator an luatsencomandeur uun tönnang hi as bikänd dör sin so nämd schazkammer sic of hunbuk för a sjürmanskonst an fan hör jongen jung göntje wiar skapsreeder rob m slomans uun hamboreg sin wüf an göntje wiar wüf fan john slomann sic johann flor sin daghter sic bifreid hör för a iast taagh me nickels jensen ütj ödersam jongen diar uun greenlun storew bifreid jü hör wedder me hark bohn ütj ollersam jongen hör faamen elin harken bifreid hör me georg hinrich quedensen ütj broaker det as waarskinalk an brudder fan philipp quedensen präster to st laurentii üüb fer weesen an wennet toiast uun ollersam taagh jo ütj to aamram hi as stammfeder fan a ömrang quedensens an wiar skapper jo hed tup jongen hark of hinrich quedensen bären wurd atj fan georg hinrich quedensen an volkert quedensen bütjen ham san nogh bikänd johann casper quedensen phillip ernst quedensen bären an boy quedensen bären windhoek vnthk as at hoodsteed an gratst steed faan namiibia at steed as uk det hoodsteed faan det khomas regiuun de leit uun a maden faan t lun diar wene lidj uun a nuurd an waast faan t steed leit det khomas huuchlun uun a uast dön erosberger an uun a süüd dön auasberger windhoek hee föl steeddialen at steed wurd oktuuber faan curt von franois grünjlaanjen windhoek hee tau boonhoofer windhoek boonhoof an transnamib boonhoof det naist internatschunaal fliighuuwen det hosea kutako international airport leit km tu a uast faan t steed at jaft uk en letj fliighuuwen det eros airport wat uun a süüd faan t steed leit det natschunaalbibleteek faan namiibia stäänt uun t steed di struum po latiinsk padus komt faan a waastalpen deel an hää san hood uun t valle po naibi adria venetien hää hi san müs iinuun a aadria hi as km lung an sodenang a lingst struum faan itaalien a miast wai faan a po ferlääpt troch t poflaak itajeensk pianura padana det as det wichtagst regiuun för a büürerei man uk för t industrii uun itaalien di müs faan a po as en grat delta faan amanbi km an det woort leewen grater a fiiw grater iarmer faan t podelta het po di maestra po della pila po delle tolle po della donzella an po di goro uun t delta leit di parco regionale del delta del po en natuurpark at piemont faan bi a fut faan a berger as en regiuun uun t nuurdwaasten faan itaalien mä iinwenern stant an det gratst regiuun faan t itajeensk fäästlun uun t nuurden leit a schweiz uun t waasten frankrik uun t süüden at regiuun liguurien uun t süüduasten at emilia romagna uun t uasten at lombardei an uun t nuurdwaasten at aostadääl amtsspriak as itajeensk man fölen snaake uk det regiunaalspriak piemonteesk widjer bi a kaant snaake a lidj uk oksitaans an frankoprowensaals uun t boower sesia snaake enkelten uk walserschiisk uun t nuurdwaasten leit at regiuun aostadääl huar itajeensk an fransöösk amtsspriaken san uk diar woort uun trii saarpen walserschiisk snaaket veneetien of uk veneezien amtelk of as en regiuun uun nuurduastitaalien km grat an hää iinwenern stant hör hoodstääd as venedig bütj itajeensk snaake a miast minsken uk veneetisk diar woort uk noch furlaans an ladiins snaaket uun jodiar gemeenen as ladiins en gudkäänd manertaalspriak agordo alleghe auronzo di cadore borca di cadore calalzo di cadore canale d agordo cencenighe agordino cibiana di cadore colle santa lucia comelico superiore cortina d ampezzo danta di cadore domegge di cadore falcade forno di zoldo gosaldo la valle agordina livinallongo del col di lana lozzo di cadore ospitale di cadore perarolo di cadore pieve di cadore rivamonte agordino rocca pietore san nicol di comelico san pietro di cadore san tomaso agordino san vito di cadore santo stefano di cadore selva di cadore taibon agordino vallada agordina valle di cadore vigo di cadore vodo di cadore voltago agordino zoldo alto zopp di cadore jodiar trii gemeenen cortina d ampezzo anpezo livinallongo del col di lana fodom an colle santa lucia col haa diarauer ufstemet dat jo leewer tu t regiuun trentino süüdtirool hiar wel auer diar muar för t spriak den woort man diar as niks faan wurden zimbrisk as bal ütjstürwen tsimbrisk aanj nööm zimbrisch gaprcht zimbrische zunga zimbrisch itajeensk cimbro as det boowersjiisk spriak faan a tsimbern uun booweritaalien uun det weesen republiik faan a sööwen gemeenen wiar t uk sarken an amtspriak hat täält tu a bairisk spriakwiisen daalang as zimbrisk bluas noch uun t saarep lusern uun t trentino ualdaispriak di nööm hää temelk seeker niks mä a kimbern faan jütlun tu dun iarer hinget hi wel tuup mä temrin of temerlidj sjiisk zimmermann ingelsk timber bit tu t juar haa minsken tsimbrisk snaaket uun a trataanj gemeenen uun t nuurden faan verona uun a sööwen gemeenen trinjam schlege sleeghe it asiago an uun dialen faan t trentino daalang san diar noch trii spriakeilunen mä en aanj spriakwiis a sööwen gemeenen a trataanj gemeenen an det tsimbrisk faan lusern lafraun an vielgereut uun t trentino veneetisk of uk veneezisk of veneedisk ven of as en romaans spriak uun det regiuun veneetien an uk uun det regiuun friaul juulisk veneetien uun t trentino an üüb istrien veneetisk hiart tu t nuurditajeensk di ferskeel tu t itajeensk as oober böös grat so dat veneetisk uk üs aanj spriak uunsen woort efter t matthäusefangeelium mt auersaat faan gianjacopo fontana veneetisk in sto tempo xe venguno zuane el batista a predicar in tel deserto de la giudea disendo f penitenza perché el xe qua arente el regno dei cieli perché questo xe l omo che aveva parl el profeta isaia col ga dito ose de chi ciga in tel deserto prepar la strada del signor f dreti i so trozi lu istesso po zuane aveva indosso un abito de pelo de cameli e una cintura de pele ligada ai so fianchi e nol magnava altro che cavalete e miel selvadego alora andava da lu gerusalemme e tuta la giudea e tuto el paese atorno del giordano e i gera batizai da lu in tel giordano confessai i so pecai ma col ga visto a vegnir a batizarse da lu tanti farisei e caducei el ga dito a lori razza de vipere che ve ga insegn a scampar da la colera futura f donca fruto degno de penitenza itajeensk in quei giorni comparve giovanni il battista a predicare nel deserto della giudea dicendo convertitevi perché il regno dei cieli vicino egli colui che fu annunziato dal profeta isaia quando disse voce di uno che grida nel deserto preparate la via del signore raddrizzate i suoi sentieri giovanni portava un vestito di peli di cammello e una cintura di pelle attorno ai fianchi il suo cibo erano locuste e miele selvatico allora accorrevano a lui da gerusalemme da tutta la giudea e dalla zona adiacente il giordano e confessando i loro peccati si facevano battezzare da lui nel fiume giordano vedendo per molti farisei e sadducei venire al suo battesimo disse loro razza di vipere chi vi ha suggerito di sottrarvi all ira imminente fate dunque frutti degni di conversione schiisk in jenen tagen trat johannes der täufer auf und verkündete in der wüste von judäa kehrt um denn das himmelreich ist nahe er war es von dem der prophet jesaja gesagt hat eine stimme ruft in der wüste bereitet dem herrn den weg ebnet ihm die straen johannes trug ein gewand aus kamelhaaren und einen ledernen gürtel um seine hüften heuschrecken und wilder honig waren seine nahrung die leute von jerusalem und ganz judäa und aus der ganzen jordangegend zogen zu ihm hinaus sie bekannten ihre sünden und lieen sich im jordan von ihm taufen als johannes sah dass viele pharisäer und sadduzäer zur taufe kamen sagte er zu ihnen ihr schlangenbrut wer hat euch denn gelehrt dass ihr dem kommenden gericht entrinnen könnt bringt frucht hervor die eure umkehr zeigt fersendäälsk of mochenisk fersendäälsk bersntolerisch bersntoler sproch of taitsch itajeensk mcheno as en boowersjiisk spriakwiis an hiart tu t bairisk hat woort fööraal uun trii gemeenen faan t fersendääl snaaket det leit uun t trentino uun t nuurdwaasten faan itaalien uun a naite woort uk tsimbrisk snaaket det as oober ei detsalew uun t juar as uffraaget wurden hü föl minsken fersendäälsk snaake det wiar uun florutz vlarotz fierozzo minsken palai palae pal minsken gereut garait frassilongo minsken tuup mä det saarep eichleit oachlait roveda uun ööder gemeenen tuup wiar t minsken sodenang san t uun t hial trentino minsken of ludwig xiv üüb fraansöösk louis xiv louis le grand september uun saint germain en laye september uun versailles neemd de sanköning fraansöösk le roi soleil wiar faan ap tu san duas köning faan frankrik an navarra an uk kofürst faan andorra at gebuurt faan ludwig xiv uun sloot saint germain en laye kaam tu fölen föör n dai üüs lokelk bejewenhaid auer trii an twuntig juar lung wiar t befreien faan sin aalern ludwig xiii an anna faan uasterrik saner efterkemen blewen al iar hi fjauer juar ual wiar wurd hi köning hi lewet man ap tu sin tretanjst leewentsjuar oner det regentskap faan sin mam anna faan uasterrik at europeesk charta för a regiunaal an manertaalspriaken spriaken charta as en ferdrach diar di september faan a euroopariad uunnimen wurden as det charta skal diarför surge dat a regiunaal an manertaalspriaken uun euroopa halep fu auer jo tu t kulturel arewdial hiar at charta as bit nü faan lunen onerskrewen wurden stant di naist straal as do det ratifiziarin lunen diar woort do mä fäästlaanj dat an wan di stoot det amsaat wal uun schiisklun as det charta onerskrewen ratifiziaret an di janewoore iinsaat wurden bit nü san diar oober a bundeslunen för tustendag frankrik amtelk det fraansöösk republiik üüb fraansöösk france fs an république franaise epyblik fsz as en lun uun a waast faan euroopa uun a nuurduast lei belgien an luksemborig uun a uast tjiisklun a sweits an itaaljen uun a süüd det madlunsia spanje an andora an uun a waast leit at atlantik an uun a nuurdwaast de ingels kanool bit üüb frankrik uun euroopa hee t lun auersiagebiiten uun süüdameerika fraansöösk guyaana uun det atlantisk pasifisk an det indisk otseaanen an uk uun antarktikaa adélielun det lun hee lidj det hoodsteed faan t lun as pariis frankrik as lasmoot uun a nato at eu an dön feriand naschuunen frankrik uun euroopa at feestlun korsika an letj eilunen wat diaram lei leit för t miast twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi tausis grater üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä aacht lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä spanje an det kurtst km mä monako diald at lun dialt uk en km lung grens mä belgien en km lung mä a sweits en lung mä itaalien en km lung mä tjiisklun en km lung mä luksemborig an en km lung mä andora a eeg faan frankrik as km lung de huuchst berig uun frankrik as mont blanc m wat uun a süüduast faan t lun leit de lingst struum ban t lun as det loire wat iin uun t atlantik leept dön tjiin gratst steeden uun t lun san det letst folksteeling uun frankrik wiar uun t juar at amtspriik faan t lun as fraansöösk öler spriiken wat uun t lun spreegen wurd san frankoprowensaals uun a süüduast oksitaans uun a süüd katalaans uun a süüd nai bi t grens tu spanje elsesisk an lootringisk uun a nuurduast baskisk uun a süüdwaast bretoonisk uun a nuurdwaast korsisk üüb korsika an fleemisk uun a nuurd nai bi t grens tu belgien frankrik wurd dial faan det röömsk rik uun det juarhunert faan det juarhunert ap tu det juarhunert wurd frankrik faan dön franken nimen de gratst köning faan dön franken wiar karl de grat diar keiser wurd frankrik as en republiik a president faan t republiik sant as emmanuel macron frankrik as sant lasmaat faan nato di hebreewsk kalender hebr ha lu ach ha iwri racht ham efter a muuner efter twaalew muuner daar as oober noch nian juar am diaram jaft at skregeljuaren mä muuner daar so woort di kalender weder uunpaaset tu t sanjuar daar at hebreewsk juar begant uun a harewst mä di muun tischri auer efter a gluuw faan a juuden a minsken uun a harewst skeeben wurden san det as oober likes a sööwenst muun an ei a iarst nisan di iarst muun as di muun huar a juuden faan egypten ütjtoog am en nei aran tu schüken an auer a welt uun t juar f kr skeeben wurden as begant uk di kalender uun det juar a nöömer föör a muuner kam faan t aramäisk spriak galicisk of uk galegisk gal an port galego spoonsk gallego woort uun t nuurdwaasten faan t ibeerisk hualeweilun faan amanbi miljuun minsken snaaket hat hiart tu t iberoromaans spriakenfamile sant as galicisk bütj spoonsk det ööder amtsspriak uun galicien galicisk as nai mä t spoonsk oober noch naier mä t portugiisk galicisk woort fööraal üüb t lun snaaket bit jonkgreen uun a grat stääden fööraal bi a küst san det leewen ei ans laachtgreen tau traaden faan a minsken uun galicien snaake muar galicisk üs spoonsk ütj der kleine prinz huuchschiisk ach kleiner prinz so nach und nach habe ich dein kleines schwermütiges leben verstanden lange zeit hast du um dich zu zerstreuen nichts anderes gehabt als die lieblichkeit der sonnenuntergänge das erfuhr ich am morgen des vierten tages als du mir sagtest ich liebe die sonnenuntergänge sehr üüb galicisk ütj o principio üüb kastilisk spoonsk ütj el principito üüb portugiisk ütj o principezinho ah principezinho assim fui conhecendo aos poucos a tua melanclica vidinha durante muito tempo a tua nica distrao foi a beleza dos crepsculos fiquei a sab lo na manh do quarto dia quando me disseste gosto muito dos pores do sol di klööwenhuug as en grääfhuug faan t bronsetidj tesken neebel an noorsaarep üüb oomram hi hää en trochmeeder faan m an en hööchde faan m klööwenhuug skal uun t madelääler en fersaamlangsteed weesen haa üs a reformatjuun kaam skel efangeelsk präästern diar för t nei religiuun würwen haa uun a wos faan t juar hää di skuulmääster an köster böle bonken det grääf ütjbodet diar foonj hi en stiankast uun mä en grate faan m x m x m uun det kast wiar knooken an det spas faan en bronseswörd üs bonken sin hüs ufbraand as mä sin saamlang uk det spas wechkimen di nööm komt wel faan klüüwe di huug as boowen ei trinj man dialwiis ufdraanj an sodenang siig hi wel klüüwet ütj en huug as iar ütjspreegen an miast huugh skrewen wurden a miasten sai daalang an sodenang as huug det aktuel skriiwwiis enkelten sai oober uk an skriiw det huuch diaram het det nei bushaltesteed tesken neebel an noorsaarep nü klööwenhuuch a eilun as en motorskap faan oomram diar mä föl baaselidj an enkelt ööder lidj üüb a nuurdsia fäärt det skap hää tau maskiinen mä x pse an lääpt kn a eilun as üs delphin bi a schiffswerft lübbe voss üs nr för a nordstern schiffahrtsgesellschaft üüb borkum baud wurden april kääft a wyker dampfschiffs reederei w d r at skap a huuwen wiar a wik üüb feer kääft koptein bernhard tadsen jr faan neebel a delphin faan a w d r an näämd at eilun a nei huuwen wurd witjdün hää koptein bandix tadsen at skap kääft a eilun fäärt normoolerwiis man ei uun a wonter troch t waas tu a halgen a huug a nääs ualun an a grööd tu a selger üüb sunem trinj am oomram of tu a wik bandix tadsen wiiset a lidj ales wat interessant as en hüsmarke wiset uun hoker det hüs hiart det marke as oober uk brükt wurden för werktjüch of ööder dingen diar tu det famile hiar hüsmarkin haa miast ianfach streger so üs ruunen diaram san s nian woopens man uun enkelt woopens san hüsmarkin mä uun jo skul det hüs an det famile kääntiakne jo ging miast üüb di äälst dring faan en famile auer jonger dringer faan detsalew famile diar en aanj hüs hed auernaam det hüsmarke an feranert det en betj diar kaam do ferlicht en letjen streg tu flooksis san hüsmarken üs müüranker bi t hüs tu sen weesen of uk man üs en letj holttoofel üüb rügen an diar trinajm san hüsmarkin sant bekäänd jo skul fööraal det werktjüch faan a faskern uunwise hüsmarkin san uk üs onerskraften brükt wurden t b bi en kuupferdrach robert schumann jüüne uun zwickau köningrik saksen jüüle uun endenich rheinprowins wiar en tjiisken komponist musiikkriitiker an dirigent hi wurt daaling tu dön bedüüdenst komponisten faan t romantik tääld hi wiar uk clara schumann bäären wieck sin maan schumann wurd uun zwickau üüs friedrich august gottlob schumann an johanna christiane schnabel hör kint bäären hi naam sin iarst klawiaronerracht uun t ääler faan sööwen en klawiar wurd keeft an sin aatj ferschükt man ei loket carl maria von weber üüs klawiarliarer för san dring tu wanen tu t ääler faan aagetanj ging robert tu t liseeum uun zwickau uun t ääler faan twaalew juar skreew hi sin iarst kompositschuunen salem an t uwertüür mä koor hi skreew uk staken reedin an artikeln iso as en ferianboorang auer tiakens uun a informatjuunstechnik hat as tuleetst so fäästlaanj wurden diarför tustendag as det onernemen iso mä iso woort fersoocht mögels föl skrafttiakens faan waasteuropeesk spriaken onertubringen at jaft oober uk noch iso det as fööraal för t fransöösk soocht jo ööder standards iso an so widjer bit iso san för ööder alfabeet skraften so üs kyrilisk araabisk greks of hebreews sp för ingelsk as det leesag tiaken a det fääst leesag tiaken an ad det wok tren tiaken bi t aanj faan en rä bütj iso san diar uk noch ööder standards för waasteuropeesk skraften so üs us ascii an utf man miast woort iso latin brükt det madelaafrikoons republiik üüb sango ködörösse t bafrka as en banenstoot uun a maden faan aafrika uun a nuurd leit tschad uun a nuurduast sudaan uun a uast süüdsudaan uun a süüd det demokraatisk republiik kongo uun a süüdwaast at republiik kongo an uun a waast kameruun at lun hee lidj at hoodsteed as bangui det madelaafrikoons republiik hee en gratens faan km an as do det fiiw an fiartigst gratst lun uun a wäält at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä det demokraatisk republiik kongo an det lingst grens km faan t lun wurt mä sudaan diald at lun dialt uk en km lung grens mä tschad en km lung mä süüdsudaan en km lung mä kameruun an en km lung mä t republiik kongo det huuchst berig m as de mont ngaoui en öler berig as de toussoro berig wat m huuch as det madelaafrikoons republiik hee en tropisk kliima at lun hee prefektüüren préfectures tau wiartskapsprefektüüren préfectures économiques nana grébizi an sangha mbaéré an en aanjstendig steed commune autonome bangui efter a feriand natschuunen hee det madelaafrikoons republiik uun iinwenern faan t befölkring san oner juar ual an bluat faan t befölkring as ääler üüs dön amtelk spriiken san fraansöösk sant at suwereniteet an sango sant det fraansöösk armee saat en post ap wat leeder bangui wurd faan heerütj saat det militeersk okupatschuun faan t lun iin diar oner t beteekning oubangi chari fraansöösk militeerteritoorium wurd det wurd mä tschad ferianigt an leeder en kolonii banen faan fraansöösk äkwatoriaalaafrika at lun wurd suwereen efter en putsch uun wurd generool jean bédel bokassa hood faan t regiaring bokassa wurd president tu a leewentstidj an keiser faan det madelaafrikoons rik hi wurd faan en putsch deelsaatet det madelaafrikoons republiik as en republiik a president faan t lun sant as faustin archange touadéra det madelaafrikoons republiik as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant september at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt eritrea eri trea amtelk stoot faan eritrea tigrinya ertra an hagere ertra araabsk iritriyyā an dawlat iritriyyā as en stoot uun a nuurduast faan aafrika uun a nuurdwaast leit sudaan uun a süüd ethioopien uun a süüduast dschibuuti an uun a nuurduast de ruad sia a nööm faan t lun leitet ham faan de ualgreks uf dat üüb at beteekning erythr thlassa ruad sia turaggungt en fjuarden faan dön naar miljuunen iinwenern faan eritrea wene uun t hoodsteed asmara eritrea leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as triisis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan eritrea wurt mä ethioopien an det kurtst km mä dschibuuti diald at lun dialt uk en km lung grens mä sudaan berger uun eritrea san de dega berig m de amba mossino berig m de soyra berig m de amba debra berig m de ād hans berig m de dahan dahan berig m de sihat berig m de amba marrod berig m de addishum berig m an de alil berig m eritrea hee sant seeks regiuunen dön amtelk spriiken faan eritrea san tigrinja araabsk an ingels wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren en italjeens seelskap rubatino keeft marts en km lung strimel faan a eeg wat bi det assab bucht leit juar lääder wurd at geegent faan italijeenern siidlet uun marts auernaam det köningrik italien at geegent wat at huuwensteed assab wurd an uun jüüle gründet det assab kolonii efter massaua asmara an öler steeden nimen wurd wurd det eritrea kolonii faan a italjeenern ütjrepen eritrea as en republiik at stootsboowenhood as a president a president sant as isaias afewerki sant san nian woolen eritrea as sant mei lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant mei faan det aafrikoons unioon at weering faan t lun as de eritreeisk nakfa wat faan det beenk faan eritrea ütjbroocht wurt dschibuuti di buti amtelk det republiik faan dschibuuti üüb araabsk jbt an jumhriya jbt üüb fraansöösk djibouti an république de djibouti üüb somaali jabuuti an jamahuuriyada jabuuti üüb afar gabuuti an gabuutih ummuuno as en lun uun a uast faan aafrika uun a nuurd leit eritrea uun a waast an süüd ethioopien uun a süüduast somaalia an uun a uast lei det ruad sia an a golf faan aaden at lun hee lidj at hoodsteed as dschibuuti dschibuuti leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi füftanjsis letjer as tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faant lun wurt mä ethioopien an det kurtst mä somaalia diald det dialt uk en km lung grens mä eritrea a eeg faan t lun as km lung hi lingt faan de doumeira kap uun a nuurd hen tu det letj steed loyala uun a süüd berger uun dschibuuti san de ggou berig m de musa āl terara berig m de mgo aroug berig m de aggittou berig m de data san berig m de sfe berig m de sa berig m de dakkari berig m de hémed berig m an de koulmalé berig m eilunen uun dschibuuti san faan a nuurd tu a süüd det doumeira eilun de kallda eilun dön sööwen breler eilunen det moucha eilun dön maskali eilunen det abou maya eilun wat bi a iingung tu de goubet sii leit det boutres eilun an det biley blax eilun of warramous eilun dschibuuti hee seeks regiuunen üüb araabsk aqālm üüb fraansöösk régions wat iin uun distrikten diald wurd dön amtelk spriiken faan dschibuuti san fraansöösk an araabsk det iansig huuchskuul uun t lun as det uniwersiteet faan dschibuuti wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren dschibuuti as en republiik a president sant as ismal omar guelleh dschibuuti as sant september lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant jüüne faan det aafrikoons unioon at weering faan t lun as de dschibuuti franc wat faan det sentraalbeenk faan dschibuuti ütjbroocht wurt üüb a hdi indeks stäänt det lun üüb plaats faan uun t juar hed at lun en bip faan amanbi biljuunen us dooler abuja a buda as sant at hoodsteed faan nigeeria at steed leit uun a maden faan t lun det hee lidj abuja hee tau juarstidjen at rintidj an at drügtidj at rintidj wooret faan april tu oktoober uun detheer juarstidj as t temperatüür bi dai twesken c an c an bi naacht twesken c an c at drügtidj wooret faan nofember tu marts uun detheer juarstidj kön t temperatüür bi dai so huuch üüs c an bi naacht so liich üüs c weese uun t drügtidj weit fölsis a harmattan en kul drüch an stoofig winj troch t steed at steed as iin uun fjauer faasen üüb ingels phases diald a komooren ko mo rn amtelk sant unioon faan a komooren üüb araabsk juzur al qamar an al ittiād al qumur üüb komoorsk komori an udzima wa komori üüb fraansöösk comores k m an union des comores san en föderaal eilunstoot uun a indisk ootseaan uun a nuurd ütjgung faan a wai faan mosambik twesken mosambik an madagaskar at lun hee lidj at hoodsteed as moroni uk mayotte hiart tu t skööl faan eilunen faan a komooren man ei tu di stoot union faan a komooren a komooren hee trii autonoom eilunen dön amtelk spriiken faan t lun san araabsk komoorsk an fraansöösk a komooren san en republiik a president faan t lun sant as azali assoumani at weering faan t lun as de komooren franc wat faan det sentraalbeenk faan dön komooren ütjbroocht wurt guinea gi nea amtelk det republiik guinea üüb fraansöösk la guinée gi ne an république de guinée as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurdwaast leit guinea bissau uun a nuurd seenegal uun a nuurd an nuurduast maali uun a süüduast elfenbianküst uun a süüd libeeria an uun a süüdwaast sierra leone at lun hee lidj at hoodsteed as conakry guinea leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi so grat üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km faan guinea wurt mä maali an det kurtst km mä seenegal diald at lun dialt uk en km lung grens mä elfenbianküst en km lung mä sierra leone en km lung mä libeeria an en km lung mä guinea bissau berger uun guinea san de nimba berig of de richard molard berig m de kakoulima berig m de kambo berig m de belakaniaré berig m de bonkoui berig m de kankharé berig m de monahi berig m de sinbann berig m de dandomakhouré berig m an de taban berig m ian faan dön grat struumer faan aafrika de niger struum hee sin hood uun guinea nai bi a grens mä sierra leone bistruumer faan deheer struum san de mafou struum de niantan struum de milo struum de dion struum an de sankarani struum dönheer al bistruumer haa hörens hööd uk uun guinea de sankarani struum leept iin uun de niger struum uun maali öler struumer uun guinea san de kogon struum de konkouré struum en bistruum as de kakrima struum de tominé struum de koulountou struum de gambié struum de bafing struum de bakoy struum an de loffa struum guinea hee aacht regiuunen wat iin uun prefektüüren diald wurd det amtelk spriik faan guinea as fraansöösk an faan t befölkring spreecht fula at lun iar en fraansöösk kolonii wurd suwereen de iarst president faan tu wiar ahmed sékou touré diar sin demokraatisk partei faan guinea parti démocratique de guinée of pdg tu iansig legaal partei uun t lun ferklaaret an faan do uun üüs diktaator regiaret touré bleew president bit dat hi marts uun dön ferianigt stooten uun en hartslach stoorew premier minister louis lansana beavogui wurd do stelfertreeden president man wurd april uun en putsch störtet a putsch wiar letjet stünjen föör a wool faan en nei feerer faan det poliitisk büroo faan det pdg beavogui diar en naar frinj faan touré wiar wurd faan dön miast lidj ufteft dat hi san efterfulger wurd ded lansana conté föörmaan faan t armee wurd do president conté bleew uk president ap tu sin duas deetsember kurt diarefter wiar en öler putsch an wurd moussa dadis camara president camara sin presidentskap kaam tu aanj iar hi deetsember uun en atentaat ferwundet wurd do wurd sékouba konaté president hi wurd mä t bereding för dön presidentskapswoolen beüübdraanjen dön iarst frei presidentskapswoolen wiar jüüne det iarst runde an nofember det naist runde an alpha condé wurd tu a president weelet guinea as en republiik at president sant as alpha condé guinea as lasmoot faan dön feriand natschuunen sant deetsember at weering faan t lun as de guineeisk nakfa wat faan det sentraalbeenk faan det republiik faan guinea ütjbroocht wurt guinea bissau i nea b sa amtelk republiik faan guinea bissau üüb portugiisk guiné bissau i n bi sau an repblica da guiné bissau e publik d i n bi saw as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd leit seenegal uun a uast an süüd guinea at lun hee lidj at hoodsteed as bissau guinea bissau leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as tjiinsis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä tau lunen det lingst grens km faan guinea bissau wurt mä guinea an det kurtst km mä seenegal diald struumer uun guinea bissau san de cacheu struum de geba struum an de corubal struum dön tjiin gratst steeden uun t lun san guinea bissau hee regiuunen det amtelk spriik faan guinea bissau as portugiisk wat faan faan t befölkring spreegen wurt an faan t befölkring spreecht guinea bissauisk kreol uun t madeläälerns wiar at lun dial faan dön maali an kaabu riken portugiisk hanelsliidj baget uun cacheu en steed wat uun nuurd faan t lun leit en faktorei wat tu a hanel faan slaawen tiinet lääder wurd det hial lun en portugiisk kolonii at lun wurd september suwereen guinea bissau as en republik a president faan t lun sant as josé mrio vaz guinea bissau as lasmoot faan at gemianskap faan a lunen faan det portugiisk spriik at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt seenegal senegal amtelk republiik seenegal üüb fraansöösk sénégal sene gal an république du sénégal as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd leit mauretaanien uun a uast maali uun a süüduast guinea an uun a süüdwaast guinea bissau seenegal slot uk gambia am at lun hee lidj at hoodsteed as dakar at lun dialt grensen mä fiiw lunen det lingst grens km faan seenegal wat loongs de seenegal struum leit wurt mä mauretaanien diald det kurtst grens km wurt mä guinea diald at lun dialt uk en km lung grens mä maali an en km lung mä guinea bissau det grens mä gambia en lun wat amanbi en enklaawe banen seenegal as as km lung de waastermiast ponkt uun aafrika cap vert leit uun a waast faan uun seenegal nai bi dakar struumer uun seenegal san de seenegal struum wat at grens mä mauretaanien bildet de saloum struum hög hood uun det tambacounda regiuun leit an troch a maden faan t lun leept de gambia struum wat at grens twesken dön tambacounda an kolda regiuunen bildet an iin uun gambia leept de geba struum an de casamance struum wat troch a süüd faan t lun leept seenegal hee fjauertanj regiuunen seenegal as en lun faan föl spriiken fraansöösk as det amtelk spriik faan t lun at spriik wurd uun det koloniaaltidj iinfeerd wolof as at mamenspriik faan amanbi faan a befölkring an at ferkiarspriik faan at miast faan a lidj uun t lun det as ian faan a natschunaalspriiken faan seenegal öler natschunaalspriiken san dön fraansuusen lai at siidlung faan saint louis üüb en eilun nai bi de nuurdwaasteeg grünj a feestlun kaam man bluat uun det naist heleft faan det juarhunert oner hör kontrol wurd at kolonii dial faan det fraansöösk waast aafrika föderatschuun seenegal wiar faan tu tup mä maali dial faan det maali föderatschuun uun det fraansöösk komuniteet seenegal as en republiik a president faan t lun sant as macky sall at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt sierra leone si a le on amtelk republiik sierra leone üüb ingels sierra leone s l oni s l on an republic of sierra leone as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurduast lei guinea uun a süüduast libeeria an uun a süüdwaast a atlantik at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as freetown at lun dialt grensen mä tau lunen det lingst grens km faan sierra leone wurt mä guinea an det kurtst km mä libeeria diald a eeg as km lung de huuchst berig m faan t lun as bintumani berig wat uun a loma berger uun a nuurduast leit sierra leone hee fjauer prowinsen an ian gebiit uun a naacht faan an deetsember jaft at det letst folksteeling uun sierra leone efter a resultooten hee t lun lidj faan a lidj san wüfhööd an san karmen prusent faan a lidj wene üüb t lun an prusent wene uun a steeden sierra leone wiar en britisk kolonii det wurd april suwereen sierra leone as en republiik a president faan t lun sant as ernest bai koroma ghaana gana amtelk republiik faan ghaana üüb ingels ghana n an republic of ghana as en stoot uun a waast faan aafrika uun a waast lei elfenbianküst uun a nuurd burkiina faaso uun a uast toogo an uun a süüd det golf faan guinea an atlantisk ootseaan at lun hee lidj at hoodsteed as accra ghaana leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as wat letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä toogo an det kurtst mä burkiina faaso diald at lun dialt uk en km lung grens mä t elfenbianküst a eeg as km lung de huuchst berig m uun t lun as afadja berig öler berger san de edouka berig m de atiwiredu berig m an de kwamisa berig m dön suart volta witj volta an ruad volta struumer luup troch a nuurduast faan t lun am de volta struum tu bildin de volta struum leept tu a süüd iin uun de atlantik de gratst sia uun ghaana as de volta stausia wat uun a süüduast faan t lun leit ghaana hee regiuunen det amtelk spriik faan ghaana as ingels an faan t befölkring spreecht akan a nööm faan t lun ghaana kaam faan det ghaana rik wat uun a waast faan aafrika uun t madeläälerns wiar daaling at lun faan t rik as dial faan maali an mauretaanien at rik wurd uun euroopa an araabien üüs det ghaana rik efter a tiitel faan sin keiser bekäänt at rik skintj ham efter a eroobering faan de almoraawidisk generool abu bakr ibn umar uun t juar apliaset tu haa n archeoloogisk auerrester uun a soon bi a eeg faan ghaana wise diarüüb hen dat at lun sant at bronsetidj amanbi f kr besiidelt as a lidj faan detheer tidj diar uun a laguunen an struumer fasket haa man bluat letjet spöören turagleet archeoloogisk onerschükingen lei uk nai dat at maden faan t lun uun a nuurd faan at waltsoon al tu juar bewenet wiar faan ap tu wiar ghaana en britisk kolonii at lun wurd en republiik kwame nkrumah wurd de iarst president öler stootsboowenhööd wiar joseph arthur ankrah akwasi afrifa nii amaa ollennu edward akufo addo ignatius kutu acheampong fred akuffo jerry rawlings hilla limann john kufuor john atta mills john mahama ghaana as en republiik a president sant janewoore as nana akufo addo ghaana as sant marts lasmoot faan dön feriand natschuunen at weering faan t lun as de cedi wat faan det beenk faan ghaana ütjbroocht wurt ekwatoriaal guinea kvato ria l gi ne a amtelk republiik ekwatoriaal guinea üüb spoonsk guinea ecuatorial an repblica de guinea ecuatorial üüb fraansöösk guinée équatoriale an république de guinée équatoriale üüb portugiisk guiné equatorial an repblica da guiné equatorial as en stoot uun a maden faan aafrika uun a nuurd faan t festlun faan t stoot lei kameruun uun a süüd an uast gabuun an uun a waast det golf faan guinea ian faan a eilunen faan t lun annobn leit km tu a suud faan a ekwaator man dön öler eilunen leien tu a nuurd diarfaan at lun hee lidj at hoodsteed as malabo ekwatoriaal guinea leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as tretanjsis letjer üüs tjiisklun at lun hee en festlun ro muni tau grat eilunen bioko an annobn an föl letjer eilunen at lun dialt üüb at festlun grensen mä tau lunen det lingst grens km faan ekwatoriaal guinea wurd mä gabuun an det kurtst km mä kameruun diald berger uun ekwatoriaal guinea san de pico basilé berig m hi leit üüb det bioko eilun de pico bia berig m de pico quioveo berig m de pico lago berig m de pico do fogo berig m an de quepuchin berig m ekwatoriaal guinea hee sööwen prowinsen dön amtelk spriiken faan ekwatoriaal guinea san spoonsk fraansöösk an portugiisk at lun hee bluat ian huuchskuul det natschunaal uniwersiteet faan ekwatoriaal guinea wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren at lun wiar en spoons kolonii wat suwereen wurd a föörmaaner faan t regiaring sant suwereniteet san ekwatoriaal guinea as en republiik a president faan t lun sant as teodoro obiang nguema mbasogo ekwatoriaal guinea as sant nofember lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant oktuuber faan det aafrikoons unioon at lun as uk lasmoot faan at gemianskap faan a lunen faan det portugiisk spriik at weering faan t lun as de madelaafrikoons cfa franc wat faan det madelaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt mauritsius ma ritsis amtelk det republiik mauritsius üüb ingels mauritius m s an republic of mauritius üüb fraansöösk maurice mo is an république de maurice as en eilunstoot uun a süüdwaast faan de indisk ootseaan amanbi km tu a uast faan madagaskar an amanbi km tu a uast faan aafrika at lun hee lidj at hoodsteed as port louis faan ap tu wiar mauritsius en britisk kolonii at lun wurd marts suwereen mauritsius as en republiik at president faan t lun sant as ameenah gurib fakim at weering faan t lun as de mauritsius rupii wat faan det beenk faan mauritsius ütjbroocht wurt det bengo prowins üüb portugiisk a provncia do bengo as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a nuurdwaast faan t lun det as efter de bengo struum neemd wat troch t prowins an uun a nuurd faan luanda uun iin det bengo bocht leept uun a nuurd leit det zaire prowins uun a nuurduast det uge prowins uun a uast det cuanza norte prowins an uun a süüd det cuanza sul prowins at prowins hee amanbi lidj at hoodsteed as caxito de loge struum bildet at nuurdgrens mä det zaire prowins dön dande an cuanza struumer leept troch a maden faan t prowins bengo prowins hee seeks kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd tau öler kreiser colo e bengo an quissama wat tuföören dialen faan det bengo prowins wiar wurd tu det luanda prowins transportiaret det bengo prowins wurd april grünjlaanjen det benguela prowins üüb portugiisk a provncia de benguela as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a waast faan t lun det as efter det benguela köningrik neemd uun a nuurduast leit det cuanza sul prowins uun a uast det huambo prowins uun a süüduast det hula prowins an uun a süüdwaast det namibe prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as benguela de coporolo struum leept troch a süüd faan t prowins det benguela prowins hee kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd de catumbela kreis iar en komuun wurd oktuuber en kreis det bié prowins üüb portugiisk a provncia do bié as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a maden faan t lun uun t huuchlun faan bié huaruun föl faan a struumer uun angoola a uursprünger haa uun a nuurdwaast leit det cuanza sul prowins uun a nuurduast lei dön malanje an lunda sul prowinsen uun a uast leit moxico prowins uun a süüduast cuando cubango prowins uun a süüdwaast hula prowins an uun a waast huambo prowins det hee lidj at hoodsteed as kuito tau struumer haa hörens hööd uun det bié prowins ian de cuanza struum hee sin hood uun a süüd faan t prowins hi leept tu a nuurd an bildet dial faan t grens mä det malanje prowins de öler de cubango struum hee sin hood uun a waast faan t prowins hi leept tu a süüd an bildet a grensen mä dön huambo an hula prowinsen en öler struum de cutato struum bildet dial faan t grens mä det huambo prowins an leept troch a nuurd faan t prowins bié hee njüügen kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd burkiina faaso br ki na fa zo iar boowervolta üüb fraansöösk burkina faso bukina faso an haute volta as en stoot uun a waast faan aafrika uun a nuurd leit maali uun a uast niiger uun süüdwaast beniin uun a süüd lei toogo an ghaana an uun a süüdwaast leit at elfenbianküst at lun hee lidj at hoodsteed as ouagadougou burkiina faaso leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi so grat üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä seeks lunen det lingst grens km wurt mä maali an det kurtst km mä toogo diald at lun dialt uk en km lung grens mä niiger en km lung mä ghaana en km mä elfenbianküst an en km lung mä beniin uun a süüd as at lunskap green uun a nuurd jaft at wüüst de huuchst berig m uun t lun as de tenakourou berig öler berger san de tanlallé berig m de kantolo berig m de tonvo berig m de kanso berig m de koll berig m de pic de nahouri m de zaran kipsi berig m de nanga berig m de gabou kani berig m an de lakba berig m dön trii gratst struumer uun burkiina faaso san de ruad volta suart volta an witj volta burkiina faaso hee regiuunen üüb fraansöösk régions wat iin uun prowinsen diald wurd det amtelk spriik faan burkiina faaso as fraansöösk lidj uun t lun snaake detdiar spriik natschunaal spriiken san fula jula an more huuchskuulen uun burkiina faaso san det huuger instituut för informaatik an ferwalting uun ouagadougou feekhuuchskuul faan bobo dioulasso det uniwersiteet faan ouagadougou an det uniwersiteet faan koudougou wüfen raage uun t madel en ääler faan juaren an maaner ian faan juaren burkiina faaso wiar en fraansöösk kolonii at lun wurd august suwereen sant suwereniteet san föl putschen maurice yaméogo wiar de iarst president at wiar en putsch at hood faan t armee sangoulé lamizana wurd a efterfuliger at wiar en öler putsch do wurd saye zerbo at stootsboowenhood at wiar en öler putsch do wurd jean baptiste ouédraogo at stootsboowenhood at wiar en öler putsch faan koptein blaise compaoré do wurd thomas sankara at stootsboowenhood a nööm faan t lun wurd tu burkiina faaso feranret koptein blaise compaoré startet en öler putsch huaruun thomas sankara ambroocht wurd do wurd hi för juar stootsboowenhood efter unrauen treed hi turag an isaac zida wurd at stootsboowenhood hög wegen lääder treed hi turag an michel kafando wurd president de letst putsch wiar uun at meecht wurd man bal tu michel kafando turagden an kurt diarefter t wiar en presidentskapswool burkiina faaso as en republiik roch marc christian kaboré as sant a president burkiina faaso as sant de september lasmoot faan dön feriand natschuunen an sant mei faan det aafrikoons unioon burkiina faaso as een faan a aremst lunen üüb a eerd üüb a hdi indeks steent det lun üüb plaats faan haa a weltbeenk an a internatjunaal müntfond det henfingen dat det lun en graten dial faan sin skiljen luaswurd uun a leetst juar as det wiartskap stüdig am sowat woksen man det waaksen komt fööraal det skööl faan a mossi tu guud diar uun a steeden wene a miasten skel mä amreegent maner üs een us dooler a dai ütjkem hör aanj münt het cfa franc auer faan a minsken büüre för jo salew an haa ööders neen iinkemen jo lewe faan hirse meis sorghum fonio an ris an wan diar ans en ring fung as do skel fölen hongre uun t süüden huar t ei gans so drüg as waaks uk yams maniok an sokerraid för a eksport wurd uk eerdnöden an buumol uunbaud wäärdag materioolen uun a grünj san gul an mangaan man för en industrii hää burkiina faaso noch neen gud ferkiarsneet at weering faan t lun as de waastaafrikoons cfa franc wat faan det waastaafrikoons sentraalbeenk ütjbroocht wurt uun t juar hed burkiina faaso en bip faan amanbi biljuunen us dooler det cuando cubango prowins üüb portugiisk a provncia de cuando cubango as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter dön cuando an cubango struumer neemd an leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurduast leit det moxico prowins uun a uast sambia uun a süüd namiibia uun a waast lei dön cunene an hula prowinsen an uun a nuurdwaast det bié prowins at prowins hee lidj at hoodsteed as menongue de cubango struum bildet at grens mä det hula prowins an dial faan t grens mä det cunene prowins do leept hi tu a süüd am t dial faan t grens mä namiibia tu bildin de cuito struum leept troch a maden faan t prowins de utembo struum hee sin hood uun a maden faan t prowins de quembo struum bildet dial faan t grens mä det moxico prowins an do leept iin uun de cuando struum de cuando struum bildet uk at dial faan t grens mä det moxico prowins an mä sambia det cuando cubango prowins hee njüügen kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd benguela amtelk so felipe de benguela as en steed uun a waast faan angoola at stood leit amanbi km tu a süüd faan luanda bi a mös faan de cavaco struum det as at hoodsteed faan benguela prowins det hee lidj at steed wurd üüs at forte de so filipe de benguela grünjlaanjen benguela hee en boonhoof wat en haltesteed üüb det benguelaboon faan lobito hen tu luau as a boonhoof leit uun a nuurd faan t steed üüb det öler sidj faan de cavanco struum as en öler boonhoof de cavaco boonhoof at steed hee uk en fluughuuwen de benguela fluughuuwen üüb portugiisk aeroporto de benguela de setembro wat uun a süüd faan t steed leit tu a nuurd faan t steed leit uk de catumbela fluughuuwen en struat de estrada nacional leitet efter lobito tu a nuurd faan benguela at jaft uk en struat wat efter namibe tu a süüduast faan t steed leitet det cuanza norte prowins üüb portugiisk a provncia do cuanza norte of kwanza norte as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter de cuanza struum neemd an leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurd leit det uge prowins uun a uast det malanje prowins uun a süüduast det cuanza sul prowins an uun a süüdwaast an waast det bengo prowins det hee lidj at hoodsteed as n dalatando de cuanza struum bildet at grens mä det cuanza sul prowins an dial faan t grens mä det bengo prowins de dande struum bildet dial faan t grens mä dön uge an bengo prowinsen en öler dial faan t grens mä det uge prowins wurt faan de lucala struum bildet dediar struum leept troch det malanje prowins do troch a süüd faan cuanza norte prowins huar hi iin uun de cuanza struum leept det cuanza norte prowins hee kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd ap tu wiar cuanza norte det nuurddial faan det cuanza prowins det cuanza sul prowins üüb portugiisk a provncia do cuanza sul of kwanza sul as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter de cuanza struum neemd an leit uun a waast faan t lun uun a nuurdwaast lei dön bengo an cuanza norte prowinsen uun a nuurd an nuurduast leit det malanje prowins uun a süüduast lei dön bié an huambo prowinsen an uun a süüdwaast leit det benguela prowins det hee lidj at hoodsteed as sumbe de cuanza struum bildet a grensen mä dön cuanza norte an malanje prowinsen de longa struum hee sin hood uun a uast faan t prowins an leept tu a waast an bildet dial faan t grens mä det bengo prowins de cuvo struum bildet dial faan t grens mä det huambo prowins an leept tu a nuurdwaast an iin uun det atlantik uun a süüd faan porto amboim det cuanza sul prowins hee twaalew kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd det cunene prowins üüb portugiisk a provncia do cunene as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter de cunene struum neemd det dialt a nööm mä det kunene regiuun wat üüb det öler sidj faan t grens uun namiibia leit det leit uun a süüd faan t lun uun a nuurdwaast leit det hula prowins uun a nuurd an nuurduast det cuando cubango prowins uun a süüd namiibia an uun a waast det namibe prowins det hee lidj at hoodsteed as ondjiva de curoca struum bildet dial faan t grens mä det namibe prowins de cubango struum bildet dial faan t grens mä det cuando cubango prowins de cunene struum leept troch a maden faan t prowins tu a süüd an do tu a waast loongs a grens mä namiibia det cunene prowins hee seeks kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd rolf harlinghausen juuni ön hamborig es en dütsk cdu politiker en forleeren meföligster fan di büürerskep ön hamborig eeđer sin abituur heer rolf harlinghausen bi di forwalting liirt hi studiareti pedagoogik ön dir uniwersiteet fan hamborig en ön di usa waar harlinghausen skuulmaister hi wiar bit tö di juuli bi di heinrich hertz schule ön hamborig ön aarber hur hi uk sin ain abituur maaket her hi halt fuul fan skandināvien en hat jit dat hi uk sweedsk snaki ken harlinghausen heer en uuning ön muasem üp söl hi snaket weđer platdütsk jit sölring rolf harlinghausen es bifriit en heer jen daachter sent es harlinghausen bi di cdu fan bit wiar hi meföligster fan di büürerskep ön hamborig diar set hi fuar sin frakstjoon iin ön di ütskot fuar euroopa sa üs uk ön ütskoten fuar rocht en sport harlinghausen wiar spreeker fuar politiik om euroopa partnerskepen me üđer staten en internatsjonaali saaken sent set hi fuar hamborig iin ön di ütskot fuar regioonen bi di europeeisk unioon platdütsk es en weestgermaansk spraak diar ön nuurđdütsklön sa üs ön uasten fan di neđerlönen spreeken uur di platdütsk spreekwiisen sen rocht nai bi holönsk friisk en engelsk des tabeli weeget forskeligi uurtern hur di forskelig skrewen en ütspreeken uur di platdütsk skriiwing es fuar liren dānen fan dütsk kum en bet naier bi di ütspraak üs di friisk skriiwingen aurdat em fuar t miist de debelt konsonanten bihölen heer en di vokaaldebelingen üs di friisk skriiwingen di haa ek fuarkum eegentelk aatj öömr faader ment hdt pate engl godfather nd platdütsk ön dütsklön nied platdütsk ön holön hdt dütsk engl engelsk k ch d t oober d d wan ingelsk th t s t z t tz p f p pf v w f b s sch sm schm sl schl sw schw st scht sp schp det huambo prowins üüb portugiisk a provncia de huambo as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a waast faan t lun uun a nuurdwaast leit det cuanza sul prowins uun a nuurduast an uast det bié prowins uun a süüd det hula prowins an uun a süüdwaast det benguela prowins at prowins hee lidj at hoodsteed as huambo de huuchst berig uun angoola de moco berig leit uun detheer prowins tau struumer haa sin hööd uun detheer prowins nai bi a steed huambo de iarst as de cuvo struum wat tu a nuurdwaast leept an dial faan t grens mä det cuanza sul prowins bildet de naist as de cutato struum wat tu a nuurd leept an dial faan t grens mä det bié prowins bildet huambo prowins hee elwen kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd det hula prowins üüb portugiisk a provncia da hula as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurdwaast leit det benguela prowins uun a nuurd det huambo prowins uun a nuurduast det bié prowins uun a uast det cuando cubango prowins uun a süüd det cunene prowins an uun a waast det namibe det hee lidj at hoodsteed as lubango tau struumer haa hörens hööd uun detheer prowins ian de cunene struum hee sin hood uun a nuurduast faan t prowins do leept hi tu a süüd iin uun det cunene prowins de öler de curoca struum hee sin hood uun a süüdwaast faan t prowins nai bi a steed chiange do leept hi tu a süüdwaast am t grens twesken dön namibe an cunene prowinsen tu bildin de cubango struum bildet a grensen mä det bié an cuando cubango prowinsen det hula prowins hee fjauertanj kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd lunda norte üüb portugiisk a provncia da lunda norte as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter det lunda rik neemd an leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd an uast leit det dr kongo uun a süüd det lunda sul prowins an uun a waast det malanje prowins det hee lidj at hoodsteed as dundo de uanda struum an de cuengue struum haa hörens hööd uun a maden faan t prowins dön tau struumer luup iin uun det dr kongo de cuango struum leept troch a waast faan t prowins öler struumer wat troch at prowins luup san de cuilo struum de luangue struum an de chicapa struum de cassai struum bildet dial faan t grens mä det dr kongo steeden uun t prowins san cambulo capenda camulemba caungula chitato cuango culo lubalo lucapa an x muteba det lunda norte prowins hee njüügen kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd faan det sööwentanjst ap tu det njüügentanjst juarhunert wiar at prowins dial faan det lunda rik wurd det dial faan det portugiisk kolonii faan angoola diarefter ap tu wurd at prowins dial faan det lunda distrikt do wiar det en distrikt faan ap tu uun detdiar juar wurd at distrikt en prowins lunda sul üüb portugiisk a provncia da lunda sul as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins as efter det lunda rik neemd an leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd leit det lunda norte prowins uun a uast det dr kongo uun a süüd det moxico prowins uun a waast lei dön malanje an bié prowinsen det hee lidj at hoodsteed as saurimo de cuango struum bildet at grens mä malanje prowins de cassai struum bildet at grens mä det moxico prowins trii struumer haa hörens hööd uun a süüd faan t prowins de cuilo struum de luangue struum an de chicapa struum al dön trii struumer luup tu a nuurd iin uun det lunda norte prowins det lunda sul prowins hee fjauer kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd faan det sööwentanjst ap tu det njüügentanjst juarhunert wiar at prowins dial faan det lunda rik wurd det dial faan det portugiisk kolonii faan angoola diarefter ap tu wurd at prowins dial faan det lunda distrikt do wiar det en distrikt faan ap tu uun detdiar juar wurd at distrikt en prowins a guwernöör faan t prowins sant oktuuber as marcial miji itengo malanje üüb portugiisk a provncia de malanje as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola a nööm faan t prowins komt faan det nuurd mbundu wurd malanji wat a stianer het at prowins leit uun a nuurd faan t lun uun a nuurd lei det uge prowins an det dr kongo uun a uast dön lunda norte an lunda sul prowinsen uun a süüd leit det bié prowins an uun a waast lei dön cuanza norte an cuanza sul prowinsen det hee lidj at hoodsteed as malanje ian struum hee sin hood uun t prowins dediar struum as de cambo struum hög hood uun a maden faan t prowins nai bi a steed quela leit öler struumer bilde grensen mä öler prowinsen an uun ian faal mä n öler lun de struumer wat dialwis grensen mä öler prowinsen bilde san de struum wat mä n öler lun en grens bildet as de cuango struum hi leept twesken a nuurdwaast faan t prowins an det dr kongo de cangandala natschunaalpark de letjst natschunaalpark uun angoola leit uun a maden faan t prowins det malanje prowins hee fjauertanj kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd det moxico prowins üüb portugiisk a provncia de moxico as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins leit uun a uast faan t lun uun a nuurd lei det lunda sul prowins an det dr kongo uun a uast leit sambia uun a süüd det cuando cubango prowins an uun a waast det bié prowins det hee lidj at hoodsteed as luena det moxico prowins as det gratst prowins uun angoola fjauer struumer haa hörens hööd uun t prowins trii faan jo san de cuando struum de quembo struum an de cuito struum hörens hööd lei uun a süüdwaast faan t prowins an jo luup tu a süüd am at grens mä det cuando cubango prowins tu bildin de fjuard struum de lungué bungo struum hög hood uk uun a süüdwaast leit leept tu a süüduast iin uun sambia ian faan dön grat struumer uun aafrika de sambesi struum leept troch a uast faan t prowins en öler struum de cassai struum bildet at grens mä det lunda sul prowins det moxico prowins hee njüügen kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd det uge prowins üüb portugiisk a provncia de uge as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins hee lidj at hoodsteed as uge uun a waast leit det zaire prowins uun a nuurd an uast det dr kongo uun a süüduast det malanje prowins uun a süüd det cuanza norte prowins an uun a süüdwaast det bengo prowins at hood faan de mbridge struum leit uun a nuurdwaast faan t prowins a struum bildet dial faan t grens mä det zaire prowins at hood faan de dande struum leit uun a süüd faan t prowins a struum bildet dial faan t grens mä det cuanza norte prowins det uge prowins hee seekstanj kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd det zaire prowins üüb portugiisk provncia do zaire as en prowins uun de aafrikoons stoot angoola at prowins hee lidj at hoodsteed as m banza kongo uun a nuurd leit det kongo central prowins uun det demokraatisk republiik kongo uun a uast leit det uge prowins uun a süüd leit det bengo prowins an uun a waast at atlantik de naistlingst struum uun aafrika de kongo struum bildet dial faan t nuurdgrens faan t prowins mä det dr kongo faan t steed nqui tu a mös faan a struum iin uun t atlantik de mbridge struum bildet dial faan t süüdgrens mä det uge prowins det zaire prowins hee seeks kreiser municpios wat iin uun komuunen comunas diald wurd manicaland prowins of manikalun prowins üüb shona dunhu remanicaland üüb ingels manicaland province as en prowins uun de aafrikoons stoot simbabwe at prowins leit uun a uast faan t lun det dialt a nööm mä at manica prowins wat üüb det öler sidj faan t grens uun mosambik leit dön tau prowinsen san efter det manyika folk neemd det hee lidj at hoodsteed as mutare uun detheer prowins lei de huuchst berig nyangani berig an de naisthuuchst berig binga berig uun simbabwe de nyanga natschunaalpark leit uun a nuurduast an de chimanimani natschunaalpark leit uun a süüduast at jaft trii weederfaalen uun t prowins odzani mtazari an bungwe wat uun a nuurd faan mutare lei manicaland hee distrikten det cabo delgado prowins üüb portugiisk provncia de cabo delgado ka bu d a u as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins as efter kap delgado neemd det leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd leit det mtwara regiuun faan tansaniia uun a uast det indisk ootseaan uun a süüd det nampula prowins an uun a waast det niassa prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as pemba de rovuma struum bildet det nuurdgrens faan t prowins de lrio struum det süüdgrens an de lugenda struum dial faan t waastgrens de messalo struum leept troch t prowins faan a süüdwaast tu a nuurduast iin uun at atlantik a eeg faan t prowins as km lung de quirimbas natschunaalpark leit uun a uast faan t prowins cabo delgado prowins hee ian steed pemba an distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd det gaza prowins üüb portugiisk provncia de gaza ga z as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a süüdwaast faan t lun det as efter en swaasi höödling gaza neemd diar uun a juarhunert lewet uun a nuurdwaast leit det masvingo prowins faan simbabwe uun a nuurd leit det manica prowins uun a uast det inhambane prowins uun a süüd det maputo prowins an uun a waast lei dön limpopo an mpumalanga prowinsen faan süüdaafrika at prowins hee lidj at hoodsteed faan t prowins as xai xai de süüdelk kiarkreis gungt troch a maden faan gaza prowins gaza prowins hee laguunen wat mä öler prowinsen diald wurd tau san det chuali laguun an det uembje laguun wat mä maputo prowins diald wurd en öler as det marrangua laguun en letj dial faan a uastaanj faan t laguun wurt mä inhambane prowins diald at prowins hee tau natschunaalparken de banhine natschunaalpark wat uun a maden faan t prowins lei and de limpopo natschunaalpark wat uun a waast lei an en grens mä de kruger natschunaalpark faan süüdaafrika dialt en letj dial faan a nuurd as dial faan t de zinave natschunaalpark wat för t miast uun det inhambane prowins leit de limpopo struum leept troch t prowins iin uun det atlantik nai bi xai xai de chagane struum bildet dial faan t uastgrens an leept iin uun de limpopo struum de save struum bildet at grens mä manica prowins uun a nuurd steeden uun t prowins san xai xai chokwé massingir an chicualacuala gaza prowins hee ian steed xai xai an tretanj distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd det gaza prowins wurd üüs det gaza distrikt grünjlaanjen det wiar iar dial faan det loureno marques distrikt det inhambane prowins üüb portugiisk provncia de inhambane as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurdwaast leit det manica prowins uun a nuurduast det sofala prowins an uun a waast det gaza prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as inhambane det inhambane prowins leit amanbi twesken an faan a nuurd tu a süüd de süüdelk kiarkreis gungt troch a süüd faan t prowins at prowins hee föl laguunen zevane laguun nhalehengue laguun nhangela laguun dongane laguun an poelela laguun wat bi a eeg lei tau öler laguunen lei uun t banlun banamana laguun uun a nuurd an nhavarre laguun uun a süüd de save struum bildet at nuurdgrens an de changane struum bildet dial faan at waastgrens at prowins hee tau natschunaalparken ian as de zinave natschunaalpark wat uun a nuurdwaast leit de öler as de bazaruto natschunaalpark üüb dön paraiso eilunen üüb portugiisk ilhas do paraiso wat uun det indisk ootseaan lei inhambane hee tau steeden inhambane an maxixe an twaalew distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd kunene as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun lei uun a nuurdwaast faan t lun det as efter de cunene struum neemd det dialt a nööm mä det cunene prowins wat üüb det öler sidj faan t grens uun angoola leit uun a nuurd leit angoola uun a nuurduast lei dön omusati oshana an oshikoto regiuunen uun a süüduast leit det otjozondjupa regiuun an uun a süüd det erongo regiuun det hee lidj at hoodsteed as opuwo det namiib wüüst lei uun a süüdwaast loongs a eeg faan t atlantik tu a nuurd faan detheer wüüst lei det kaokoveld wat uk en wüüst as det kunene regiuun hee woolkreiser efter det folksteeling hee at regiuun iinwenern san karmen an san wüfhööd efter det folksteeling prosent faan hüshualer spreege det herero spriik wat ian faan dön bantu spriiken as det manica prowins üüb portugiisk provncia de manica as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a waast faan t lun det dialt a nööm mä at manicaland wat üüb det öler sidj faan t grens uun a waast uun simbabwe leit dön tau prowinsen san efter det manyika folk neemd uun a nuurd leit det tete prowins uun a uast det sofala prowins uun a süüduast det inhambane prowins uun a süüdwaast det gaza prowins an uun a waast simbabwe det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as chimoio de huuchst berig uun mosambik binga berig leit uun a waast faan t prowins de save struum bildet at süüdgrens faan t prowins de buzi struum leept troch a süüd faan t prowins manica prowins hee ian steed chimoio an distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd at prowins wiar dial faan t konseschuun faan det mosambik seelskap wat grünjlaanjen wurd karas iar karas as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a süüd faan t lun uun a nuurd leit det hardap regiuun uun a uast an süüd süüdaafrika an uun a waast det atlantik det hee lidj at hoodsteed as keetmanshoop de huuchst berig m uun t regiuun as a schroffenstein wat uun a karasberger tu a süüduast faan keetmanshoop leit en öler berig as de brukkaros berig wat m huuch as de oranje struum bildet at süüdgrens faan t regiuun at regiuun hee woolkreiser efter det folksteeling spreege prosent faan hüshualer afrikaans prosent ovambo an prosent khoekhoe det guwernöör faan t regiuuun sant as lucia basson erongo as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a waast faan t lun uun a nuurd leit det kunene regiuun uun a nuurduast det otjozondjupa regiuun uun a süüduast det khomas regiuun an uun a süüd det hardap regiuun det as efter de erongo berig neemd det hee lidj at hoodsteed as swakopmund det erongo regiuun as de seekstgratst regiuun uun namiibia at regiuun leit amanbi twesken an faan a nuurd tu a süüd an twesken an faan a waast tu a uast de süüdelk kiarkreis gungt troch a süüd faan at regiuun a eeg faan t regiuun as amanbi km lung de huuchst berig uun namiibia de königstein wat üüb a brandberg as leit uun a nuurdwaast faan t regiuun öler berger üüb a brandberg san det horn m de naisthuuchst berig an det numasfels m de traadhuuchst berig öler berger uun t regiuun san de hohenstein m erongo berig m omburg m otjipateraberg m witwatersberge m grootberg m an spitzkoppe m letjer berger san de messum kraater m an a vogelfederberg m nai bi de erongo berig lei tau höölin det paula hööle an det phillip hööle a süüd faan t regiuun as dial faan de namiib naukluft natschunaalpark de dorob natschunaalpark lingt loongs a eeg faan de ugab struum hen tu a süüd faan de kuiseb struum de ugab struum bildet dial faan t grens mä det kunene regiuun de omaruru struum leept troch a nuurd iin uun t atlantik tu a nuurd faan a kap farilhao de swakop struum an de kuiseb struum luup troch a süüd iin uun de walvis bocht at regiuun hee woolkreiser efter det folksteeling wurt det ovambo spriik uun prosent faan hüshualer uun t regiuun spreegen zambesi iar caprivi regiuun as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a nuurduast faan t lun det as efter de sambesi struum üüb ingels the zambezi river neemd uun a nuurdwaast leit angoola uun a nuurduast sambia uun a süüd botsuana an uun a waast det kavango east regiuun det hee lidj at hoodsteed as katima mulilo de linyati struum bildet det süüdwaast grens faan t regiuun mä botsuana de kuando struum bildet uk dial faan t grens mä botsuana man det leept troch t regiuun am at grens twesken angoola an sambia tu bildin de sambesi struum bildet dial faan t grens mä sambia at regiuun hee uk trii grat deuen ian faan jo det linyati deu leit uun a süüd uun a bocht faan de linyati struum en öler deu leit deel a struum trinjenam de liambezi sia at jaft noch en öler wat twesken de sambesi an linyati struumer leit det zambezi regiuun hee aacht woolkreiser ap tu wiar t regiuun üüs caprivi regiuun neemd det wiar efter tjiisk kansler leo von caprivi neemd de guwernöör faan t regiuun sant as lawrence sampofu otjozondjupa as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd lei dön oshikoto kavango west an kavango east regiuunen uun a uast lei botsuana uun a süüduast det omaheke regiuun uun a süüd det khomas regiuun uun a süüdwaast det erongo regiuun an uun a nuurdwaast det kunene regiuun det hee lidj at hoodsteed as otjiwarongo berger uun t regiuun san omatako berig m gross otavi berig m omobotozu berig m klein waterberg m omboroko berig m groot waterberg m orosberg m an eisenberg m de omaheke struum wat bluat tidjwiis mä weeder fald hee sin hood nai bi de omboroko berig uun a nuurdwaast an leept efter a nurduast troch t regiuun am at grens twesken dön kavango west an kavango east regiuunen tu bildin de swakop struum uk hee sin hood uun otjozondjupa man det uun a süüdwaast faan t regiuun leit dediar struum leept efter a süüdwaast iin uun det erongo regiuun at regiuun hee woolkreiser efter det folksteeling wurt det herero spriik uun prosent faan hüshualer uun t regiuun spreegen uun prosent faan hüshualer wurt det ovambo spriik spreegen uun en widjer prosent faan hüshualer wurt det khoekhoe spriik spreegen oshikoto as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a nuurd faan t lun uun a nuurd leit det ohangwena regiuun uun a nuurduast det kavango west regiuun uun a süüduast det otjozondjupa regiuun uun a süüdwaast det kunene regiuun an uun a waast det oshana regiuun det hee lidj at hoodsteed as omuthiya det etosha saaltpoon leit uun a süüdwaast faan t regiuun det as dial faan de etosha natschunaalpark de bluat sian uun namiibia wat altidj mä weeder fald san de guinas sia an otjikoto sia lei uun a süüduast faan detheer regiuun en sia wat tidjwiis mä weeder falld as de oponono sia leit uun a nuurd faan t regiuun at regiuun hee elwen woolkreiser efter det folksteeling wurt det ovambo spriik uun prosent faan hüshualer uun t regiuun spreegen khomas as en regiuun uun de aafrikoons stoot namiibia at regiuun leit uun a maden faan t lun uun a waast leit det erongo regiuun uun a nuurdwast det otjozondjupa regiuun uun a uast det omaheke regiuun an uun a süüd det hardap regiuun det hee lidj at hoodsteed as windhoek det khomas huuchlun wat en madelmiadig hööchte faan m hee leit uun a waast faan t regiuun a hakosberger an rantberger lei uun detdiar huuchlun a gamsberig leit uun a hakosberger bedüüden öler berger san dön auasberger an erosberger wat nai bi windhoek lei öler berger san dön karubeamsberger wat uun a süüduast lei det lingst hööle uun namiibia det arnhem hööle leit uun a uast faan t regiuun de süüdelk kiarkreis gungt troch a süüd faan det khomas regiuun föl struumer haa hör hööd uun det khomas regiuun jo san de wit nossob struum de swart nossob struum de olifants struum de kuiseb struum de kaan struum de gaub struum de ubib struum de kam struum de oanob struum de skaap struum an de seeis struum at regiuun hee tjiin woolkreiser efter t folksteeling faan hee at regiuun lidj faan a lidj san karmen an san wüfhööd efter det folksteeling spreege prosent faan hüshualer ovambo prosent afrikaans prosent khoekhoe an prosent herero det nampula prowins üüb portugiisk provncia de nampula as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurduast leit det cabo delgado prowins uun a nuurdwaast det niassa prowins an uun a waast det zambézia prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as nampula berger uun t prowins san ribaue berig wat uun a nuurd faan t prowins leit panda berig nairucu berig an muto berig uun a süüdwaast faan t steed angoche uun det indisk ootseaan leit det angoche eilun de lrio struum bildet faan t grens mä det cabo delgado an dial faan t grens mä det niassa prowins de ligonha struum bildet dial faan t grens mä det zambézia prowins steeden uun t prowinsen san nampula nacala lumbo an angoche at prowins hee trii steeden ilha de mocambique nacala an nampula an distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd di sansibar es en bikeent restaurant üp söl benen ken liren set en büten jit terasi ön di dünemern di sansibar heer en wiinkeler en diar sen aliweegen ombi borelern fan aur düüsent aarten diar waar da iit mārigern en pommes frites forkoopet des imbis her di noom sansibar ön di wuntertir her seckler bruarwening üp böterskeepen buan di jest sansibar wech en herbert seckler kām üp di taacht en nii jen āptöbech di noom kumt fan di strön diil hur dit lokaal stuunt fan di er jaaren fing trii fan di fkk strönen üp söl exootisk noomern di strön bi woningstair jeet abessinien süđern raantem wiar tau strönen me ni noomern sansibar en samoa di jest en bit nü iining filiaali fan di sansibar es ön düsseldorf ön di kö böög dit diari restaurant me lounge es kwadraatmetern gurt en es iin ön dit moori koophüs breuninger in shop model di sansibar stores üp söl en ön t internet ken em moorisaaken fan sansibar sa üs uk skuur pöösen tasken püntjikraam koopi ja haa diar uk wiin en iit tö forkoopi ön dit krütsfaarskep europa es en filiaali fan di sansibar sent dēr di sansibar di noom fuar menüüs dānen em ön di fliigern fan air berlin koopi ken wan di flocht leenger üs minüten waaret ön hamborig jeft et uk san shop dit es iin ön dit alstertal zentrum ö di saison heer di sansibar fuar jen spöltir di fc würzburger kickers iin ön di regionaal liiga bayern sponsert di trainer fan würzburg bernd hollerbach her fuar di kontakt twesken di futballforiining en di sansibar sörigt en diar her em lest en help jam jens üt sent di saison sponsert di sansibar di hunenball bundesliigisten thw kiil det niassa prowins üüb portugiisk provncia do niassa as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a nuurd faan t lun uun a nuurd leit tansaniia uun a uast det cabo delgado prowins uun a waast lei malaawi an de malaawi sia uun a süüduast leit det nampula prowins an uun a süüdwaast det zambézia prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as lichinga det niassa prowins hee ian steed lichinga an füftanj distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd det sofala prowins üüb portugiisk provncia de sofala as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a maden faan t lun uun a nuurduast leit det zambézia prowins uun a uast det indisk ootseaan uun a süüd det inhambane prowins uun a waast det manica prowins an uun a nuurdwaast det tete prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as beira de sambesi struum bildet at nuurdgrens faan t prowins det save struum bildet at süüdgrens sofala prowins hee ian steed beira an twaalew distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd det zambézia prowins üüb portugiisk provncia de zambézia as en prowins uun de aafrikoons stoot mosambik at prowins leit uun a nuurd faan t lun an as efter de sambesi struum üüb portugiisk rio zambeze neemd uun a nuurduast leit det nampula prowins uun a süüduast det indisk ootseaan uun a süüdwaast lei dön sofala an tete prowinsen an uun a nuurdwaast malaawi an det niassia prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as quelimane de mabu berig m leit uun a maden faan t prowins en öler berig as de paracoma berig m wat uk uun a maden leit zambézia prowins hee ian steed quelimane an distrikten at wiar folksteelingen uun an efter t folksteeling faan wiar faan a lidj uun t prowins karmen an wüfhööd det alibori department üüb fraansöösk département de l alibori as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurdwaast leit burkiina faaso uun a nuurd niiger uun a uast nigeeria uun a süüd det borgou department an uun a süüdwaast det atakora department det as det gratst department uun beniin det hee lidj at hoodsteed faan t department sant as kandi at lunskap bestäänt ütj en fleek lun wat tu t deel faan de niiger struum deelfäält at lun as mä muar deelen trochskäären de niiger struum bildet at grens twesken t prowins an niiger de natschunaalpark w leit uun a nuurdwaast faan t department at department hee seeks komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar karmen an wüfhööd a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen iar wiar det dial faan det borgou department de central distrikt üüb tswana kgaolo ya legawe üüb ingels central district as en distrikt uun de aafrikoons stoot botsuana a distrikt leit uun a uast faan t lun uun a nuurd leit de chobe distrikt uun a uast lei simbabwe an de north east distrikt uun a süüduast leit süüdaafrika uun a süüdwaast lei de kgatleng distrikt an de kweneng distrikt uun a waast leit de ghanzi distrikt an uun a nuurdwaast de north west distrikt det hee lidj at hoodsteed faan a distrikt as serowe de süüdelk kiarkreis gungt troch a süüd faan a distrikt de limpopo struum maaget at grens tu süüdaafrika dön makgakgadi pans leit uun a nuurd faan a distrikt a distrikt hee seeks onerdistrikten det limpopo prowins iar nuurd prowins nuurd transvaal üüb nuurd sotho porofense ya limpopo as en prowins uun de aafrikoons stoot süüdaafrika at prowins leit uun a nuurd faan t lun det as efter de limpopo struum neemd uun a nuurd leit simbabwe uun a uast mosambik uun a süüduast det mpumalanga prowins uun a süüd det gauteng prowins uun a süüdwaast det nuurdwaast an uun a nuurdwaast botsuana det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as polokwane de süüdelk kiarkreis gungt troch a nuurd faan t prowins de limpopo struum maaget at grens faan t prowins mä botsuana an simbabwe at prowins hee hög grat berger a waterberger strydpoortberger an drakensberger uun a süüd an a soutpansberger uun a nuurd de subtroopisk nuurd as boskveld mä aafrikoons aapenbruadbuumer an uun a waast san för t miast greden dön tjiin gratst steeden uun t prowins san at prowins hee fiiw distrikt munisipaliteeten det letst folksteeling wiar uun t juar efter a resultooten hee t prowins lidj faan a lidj san wüfhööd an san karmen efter t folksteeling uun t juar faan a lidj uun t prowins snaaket nuurd sotho tsonga an venda at prowins wurd üüs nuurd transvaal prowins grünlaanjen üüs det nuurddial faan det transvaal prowins mä dialen faan a bantustanen venda gazankulu an lebowa tuplaanjen wurd det limpopo provincial legislature as at parlament faan t prowins det weelet at kabinet an a premier minister faan t prowins faan t partei of koalitschuun wat dön miast lasmaaten uun t parlament hee a premier minister faan t prowins sant as stanley mathabatha faan det african national congress anc det anc as sant det starkst partei uun t parlament dön ual premier ministern san cassel mathale sello moloto catherine mabuza april ngoako ramathlodi at prowins hed uun t juar en bip faan miljuunen rand wat faan t bip faan süüdaafrika as a kiarkreiser san tau kreiser üüb det geograafisk breetje n nuurd an s süüd diar skinjt a san lik faan boowen deel wan a somer begant di somer begant üüb a nuurdelk eerdheleft di jüüne an üüb a süüdelk eerdheleft di detsember tesken a kiarkreiser lei a troopen an maden uun a troopen leit a ekwaator a kiarkreiser san km faan a ekwaator wech det geograafisk breetje huar a san lik faan boowen deel skinjt feranert ham auer t juar mä a juarstidjen di nuurdelk kiarkreis as det nuurdermiast geograafisk breetje do kiart a san am an en hualew juar leeder skinjt a san üüb a süüdelk kiarkreis lik faan boowen deel det wurd troopen komt faan t ualgriichisk uf trpoi hēliou an det ment huar a san amkiart matabeleland south prowins of süüd matabelelun prowins as en prowins uun de aafrikoons stoot simbabwe at prowins leit uun a süüd faan t lun det as efter det ndebele folk neemd uun a nuurdwaast lei det bulawayo an matabeleland north prowinsen uun a nuurduast det midlands prowins uun a süüduast det masvingo prowins uun a süüd süüdaafrika an uun a süüduast botsuana det hee lidj at hoodsteed as gwanda matabeleland south prowins as det fjuardgratst prowins uun simbabwe de limpopo struum bildet at grens faan t prowins mä süüdaafrika de matobo natschunaalpark leit uun a nuurd faan t prowins matabeleland south prowins hee sööwen distrikten föör wiar matabeleland south dial faan det matabeleland prowins det swaasi spriik üüb swaasi siswati as en spriik wat tu det nguni skööl faan a bantuspriiken hiart det as at spriik faan a swaasi det amtelk spriik faan eswatini an ian faan dön elwen amtelk spriiken faan süüdaafrika det wurt faan amanbi miljuun lidj uun eswatini an süüdaafrika fööraal uun det mpumalanga prowins snaaket at spriik hee spreegern uun süüdaafrika det swaasi spriik üüs öler bantuspriiken hee klasen faan prefiksen en mensk wat tu det swaasi folk hiart as liswati en wurd wat tu de föft klas hiart at muartaal diarfaan as emaswati en wurd wat tu de seekst klas hiart at lun huar a swaasi wene as eswatini an at spriik as siswati klas at namib khoekhoegowab för widj steed as en wüüst uun t süüdwaasten faan afrikoo hat leit fööraal uun namiibia an hää det lun a nööm den hat lingt bit tu t küst faan a atlantik sant di jüüne as di gratst dial üs namib sand sea namib sunsia en weltarewdial faan a unesco at namib lingt faan nuurd tu süüd auer en wai faan kilomeetern an efter uasten tu bit kilomeetern iin uun t lun hat as amanbi km grat an det namib sunsia as km grat km trinjam tääl üs auergungsregiuun buffer zone at namib as wel at ünfrinjelkst regiuun üüb a eerd di dai auer koon t diar c hiat wurd an uun a naacht oner c diar as t so furchboor drüg auer diar en kuulen atlantikstruum föörbilääpt di benguelastruum sodenang sticht diar nian focht ap diar bi a küst ufriin küd jüst so ferhäält ham det mä t atacamawüüst uun chiile diar lääpt di kuul humboldtstruum föörbi üüb a ööder sidj jaft at föl mist an enkelt plaanten kön diar faan lewe en hial aprte plaant as det welwitschia diar bluas uun t namib föörkomt det atakora department üüb fraansöösk département de l atacora as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurd leit burkiina faaso uun a nuurduast det alibori department uun a süüduast det borgou department uun a süüdwaast det donga department an uun a nuurdwaast toogo det hee lidj at hoodsteed faan t department as natitingou det pendjari natschunaalpark leit uun a nuurd faan t department det atakora department hee njüügen komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar karmen an wüfhööd a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen det atlantique department üüb fraansöösk département de l atlantique as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüd faan t lun uun a nuurd leit det zou department uun a uast det ouémé department uun a süüduast det littoral department uun a süüd det atlantisk ootseaan uun a süüdwaast det mono department an uun a nuurdwaast det couffo department det hee lidj at hoodsteed faan t department as ouidah dialen faan trii sian leit uun t department at department hee aacht komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar karmen an wüfhööd a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen det collines department üüb fraansöösk département des collines as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a maden faan t lun uun a nuurd leit det borgou department uun a uast nigeeria uun a süüduast det plateau department uun a süüd det zou department an uun a waast toogo det hee lidj at hoodsteed as sant dassa zoumé de ouémé struum leept troch at department at department hee seeks komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen iar wiar det dial faan det zou department det donga department üüb fraansöösk département de la donga as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurd leit det atakora department uun a uast det borgou department uun a süüd det collines department an uun a waast toogo det hee lidj at hoodsteed as djougou de huuchst berig uun beniin de sokbaro berig leit uun a waast faan t department at department hee fiiw komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar karmen an wüfhööd a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen iar wiar det dial faan det atakora department det couffo department üüb fraansöösk département du couffo as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurduast leit det zou department uun a süüduast det atlantique department uun a süüd det mono department an uun a waast toogo det hee lidj at hoodsteed as dogbo tota at department hee seeks komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen iar wiar det dial faan det mono department det littoral department üüb fraansöösk département du littoral as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüd faan t lun uun a nuurd an waast leit det atlantique department an uun a uast det ouémé department det as det letjst department uun beniin at department hee lidj at hoodsteed as cotonou dial faan de nokoue sia leit uun t department at department hee bluat ian komuun efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen iar wiar det dial faan det atlantique department det mono department üüb fraansöösk département du mono as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurd leit det couffo department uun a uast det atlantique department an uun a waast toogo det hee lidj at hoodsteed as lokossa det grand popo laguun wat uun a süüd faan t regiuun leit de ahémé sia wat uun a uast leit an dial faan t grens tu det atlantique department bildet öler sian uun t department san de togbadji sia an de toho sia at department hee seeks departmenten efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen det ouémé department üüb fraansöösk département de l ouémé as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurd leit det zou department uun a nuurduast det plateau department uun a süüduast nigeeria an uun a waast lei dön littoral an atlantique departmenten det hee lidj at hoodsteed as porto novo dial faan de nokoue sia leit uun t department at department hee njüügen komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen det plateau department üüb fraansöösk département du plateau as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurd leit det collines department uun a uast nigeeria uun a süüdwaast det ouémé department an uun a nuurdwaast det zou department det hee lidj at hoodsteed as sakété at department hee fiiw komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen at department wurd grünjlaanjen det wiar iar dial faan det ouémé department det zou department üüb fraansöösk département du zou as en department uun de aafrikoons stoot beniin at department leit uun a süüd faan t lun uun a nuurd leit det collines department uun a uast det plateau department uun a süüd lei dön ouémé an atlantique departmenten uun a süüdwaast det couffo department an a nuurdwaast toogo det hee lidj at hoodsteed as abomey de zou struum en bistruum faan de ouémé struum leept troch at department at department hee njüügen komuunen efter det folksteeling wiar at lidj uun t department faan a lidj wiar wüfhööd an karmen a taal faan a lidj efter ferleeden folksteelingen en luchtskep es en flochtgiraat diar höm bluat me help fan motooren of sagaar söner motooren iin ön di lucht hual ken en luchtskep heer draiblöösen hur gas benen es wat lechter üs lucht es masi luchtskeepen waar me weeterstof āpfelt man em faart lefer me heelium aurdat dit ek brent jerer waar di luchtskeepen sa becht dat di aliining wechflö kür di motooren wiar bluat diarfuar dat em töögen di wing of om di kuk stjüüri sa üs uk lönigi kür me sok luchtskeepen waar faart delings luchtskeepen sa üs di zeppelin nt ken ek aliining flö ja mut fan di luchtprobelern fan di öört wechdrückt en ön gang hölen uur dit kumt aurdat ja litjer becht sen en diarom mener gas me langs haa bitö kumt jit dat ja me heelium önerwai sen en dit drait ek sa gur üs weeterstof weeterstof fair em deling ek muar fuar en luchtskep töleten diarom es dit wat twesken faar en flö sair uur dat em diarme flocht luchtskeepen sen ek olter waker önerwai fuar t miist sen dit aliweegen bit km h wesen wat di ual skeepen nomen haa es ek rocht klaar man ja kür mal lung önerwai wiis ön di er jaaren jaav dit liinjen twesken euroopa en ameerikaa di zeppelin nt heer litern aerobensiin me langs diarme ken dit ombi km flö sa kumt em üp ombi litern fuar di bit mensken dānen me langs ken di zeppelin nt skafet km h det boucle du mouhoun regiuun üüb fraansöösk la région de la boucle du mouhoun bukl dy mu un as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso at regiuun leit uun a waast faan t lun an as efter de mouhoun struum neemd uun a nuurdwaast leit maali uun a süüd lei dön hauts bassins an sud ouest regiuunen an uun a uast dön centre ouest an nord regiuunen at regiuun hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as dédougou at regiuun as tausis grater üüs sleeswich holstian de nanga berig m wat de aachsthuuchst berig uun burkiina faaso as leit uun det sourou prowins faan detheer regiuun de mouhoun struum leept faan a süüdwaast tu a maden faan t regiuun huar de sourou struum iin uuna struum leept do bocht de mouhoun tu a süüduast an leept tu at grens twesken det boucle du mouhoun regiuun tu det centre ouest regiuun diarefter leept a struum tu a süüd an biljet at uastgrens faan t regiuun mä ütjnoom faan en letj dial faan t regiuun uun a süüd wat üüb a uasteeg leit at regiuun hee seeks prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen a guwernöör faan t regiuun sant as victor dabiré det cascades regiuun üüb fraansöösk la région des cascades kas kad as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd leit det hauts bassins regiuun uun a uast det sud ouest regiuun uun a süüd at elfenbianküst an uun a waast maali a nööm faan t regiuun het weederfaaler üüb fraansöösk an as efter dön karfiguéla weederfaaler neemd at regiuun hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as banfora at regiuun as wat grater üüs sleeswich holstian de huuchst berig uun burkiina faaso de tenakourou berig m leit uun a waast faan t regiuun dön karfiguéla weederfaaler lei uun a nuurd faan t regiuun at jaft walter uun a süüduast boulon dida diefoula koflande logoniegue an niangoloko det cascades regiuun hee tau prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen a guwernöör faan t regiuun sant as toukoumnogo léonard guira det centre est regiuun üüb fraansöösk la région du centre est str st as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd leit det centre nord regiuun uun a nuurduast an uast det est regiuun uun a süüd lei toogo an ghaana uun a waast leit det centre sud regiuun an uun a nuurdwaast det plateau central regiuun at regiuun hee lidj at hoodsteed as tenkodogo at regiuun as wat letjer üüs sleeswich holstian at regiuun hee trii prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen a guwernöör faan t regiuun sant as allahidi diallo det centre ouest regiuun üüb fraansöösk la région du centre ouest str wst as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd leit det nord regiuun uun a uast lei dön plateau central centre an centre sud regiuunen uun a süüd leit ghaana uun a süüdwaast det sud ouest regiuun an uun a waast det boucle du mouhoun at regiuun hee lidj at hoodsteed as koudougou at regiuun as wat grater üüs sleeswich holstian de ruad volta struum hee sin hood uun a nuurduast faan detheer regiuun at regiuun hee fjauer prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen det centre nord regiuun üüb fraansöösk la région du centre nord str n as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd leit det sahel regiuun uun a uast det est regiuun uun a süüd lei dön centre est regiuun an plateau central regiuun an uun a waast leit det nord regiuun at regiuun hee lidj at hoodsteed as kaya at regiuun as wat grater üüs sleeswich holstian de tanlallé berig m wat de naisthuuchst berig faan burkiina faaso as leit uun det bam prowins faan detheer regiuun at regiuun hee trii prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen det hauts bassins regiuun üüb fraansöösk la région des hauts bassins o ba s as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd an uast leit det boucle du mouhoun regiuun uun a süüduast det sud ouest regiuun uun a süüd det cascades regiuun an uun a waast maali at regiuun hee lidj at hoodsteed as bobo dioulasso at regiuun as wat grater üüs sleeswich holstian de kantolo berig m wat de traadhuuchst berig faan burkiina faaso as leit uun det houet prowins faan detheer regiuun de fjuardhuuchst berig de tonvo berig m leit uun det likedening prowins de füfthuuchst berig de kanso berig m leit uk diar de mouhoun struum hee sin hood uun a süüdwaast faan t regiuun an leept tu a nuurduast iin uun det boucle du mouhoun regiuun at regiuun hee trii prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen det sahel regiuun üüb fraansöösk la région du sahel sa l as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurd an nuurdwaast leit maali uun a uast niiger uun a süüdwaast lei de est an centre nord regiuunen an uun a waast leit det nord regiuun at regiuun hee lidj at hoodsteed as dori at regiuun as tausis grater üüs sleeswich holstian fjauer faan dön wichtigst berger uun burkiina faaso lei uun det sahel regiuun de kol berig m wat de seeksthuuchst berig uun t lun as leit uun det oudalan prowins faan t regiuun de sööwensthuuchst de zaran kipsi berig m an de tjinsthuuchst de lakba berig m lei uun det likedening prowins de njüügensthuuchst berig uun t lun de gabou kani berig m leit uun det soum prowins tau struumer haa hörens hööd uun t regiuun de tau struumer san bluat tidjwis mä weeder faald ian as de béli struum at hood faan deheer struum leit uun det soum prowins uun a nuurduast faan djibo de struum leept tu a nuurduast iin uun maali an do leept troch maali iin uun det oudalan prowins do leept hi troch at nuurddial faan t prowins an iin uun niiger diar leept hi iin uun de niger struum de öler as de babongou struum wat uk sin hood uun det soum prowins tu a süüd faan at steed aribinda hee a struum leept tu a süüduast iin uun an do troch det centre nord regiuun do leept hi iin uun det yagha prowins a struum leept troch a süüd faan t prowins an do iin uun niiger huar hi iin uun de niger struum leept at regiuun hee fjauer prowinsen at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen det sud ouest regiuun üüb fraansöösk la région du sud ouest sy d wst as en regiuun uun de aafrikoons stoot burkiina faaso uun a nuurduast lei dön boucle du mouhoun an centre ouest regiuunen uun a uast leit ghaana uun a süüd at elfenbianküst uun a süüdwaast det cascades regiuun an uun a nuurdwaast det hauts bassins regiuun det regiuun hee lidj at hoodsteed as gaoua at regiuun as wat grater üüs sleeswich holstian de bougouriba struum leept troch t regiuun faan waast tu uast de mouhoun struum of de suart volta leept loongs at uastgrens faan t regiuun at regiuun üüs dön twaalew öler regiuunen uun burkiina faaso wurd jüüli grünjlaanjen det estuaire prowins üüb fraansöösk la province de l estuaire s t as en prowins uun de aafrikoons stoot gabuun at prowins leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurd leit ekwatoriaal guinea uun a nuurduast det woleu ntem prowins uun a süüduast det moyen ogooué prowins uun a süüdwaast det ogooué maritime prowins an uun a waast det atlantik ootseaan det hee lidj at hoodsteed as libreville de komo struum leept troch t prowins iin uun det atlantisk ootseaan det estuaire prowins hee fjauer departmenten at prowins hee n ekwatoriaal kliima mä tau drügtidjen grat an letj an tau rintidjen uk grat an letj a guwernöör faan t prowins as léonard diderot moutsinga kebila det haut ogooué prowins üüb fraansöösk la province du haut ogooué o to we as en prowins uun de aafrikoons stoot gabuun at prowins leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurd leit det ogooué ivindo prowins uun a uast an süüd det republiik kongo an uun a waast ogooué lolo prowins det hee lidj at hoodsteed as franceville de lékoko struum hee sin hood uun t prowins det haut ogooué prowins hee elwen departmenten at prowins hee n ekwatoriaal kliima det hee tau juarstidjen en rintidj faan maden september tu aanj mei an en drügtidj faan jüüne tu maden september det delmiatig temperatüür faan t prowins as c an arke muun san letj wariatschuunen a guwernöör faan t prowins as jacques denis tsanga det moyen ogooué prowins üü fraansöösk la province du moyen ogooué mwa y n o we as en prowins uun de aafrikoons stoot gabuun at prowins leit uun a waast faan t lun det as det iansig prowins uun gabuun wat entweeder eeg of grens mä n öler lun hee uun a nuurd leit det woleu ntem prowins uun a uast det ogooué ivindo prowins uun a süüd det ngounié prowins uun a süüdwaast det ogooué maritime prowins an uun a nuurdwaast det estuaire prowins det hee lidj at hoodsteed as lambaréné at regiuun hee fiiw sian de azinga sia de ezanga sia de nkonié sia de onangué sia an de ouambé sia at prowins hee tau departmenten a guwernöör faan t prowins as michel ngueba koumba det woleu ntem prowins üüb fraansöösk la province du woleu ntem as en prowins uun de aafrikoons stoot gabuun at prowins as efter dön woleu an ntem struumer neemd an leit uun a nuurd faan t lun uun a nuurd leit kameruun uun a uast det republiik kongo uun a süüd det ogooué ivindo prowins uun a süüdwaast lei dön moyen ogooué an estuaire prowins prowinsen an uun a nuurdwaast at feestlun faan ekwatoriaal guinea det hee lidj at hoodsteed as oyem föl struumer haa hörens hööd uun t prowins t b de okano struum de mvoung struum de oua struum de nouna struum an de mbini struum det woleu ntem prowins hee fiiw departmenten a guwernöör faan t prowins as jean gustave meviane o biang kaarl ii üüb ingels charles ii mei uun london febrewoore uk diar ütj at hüs stuart wiar köning faan ingelun skotlun an irlun hi wiar de naist dring faan köning kaarl i faan ingelun skotlun an irlun an köningin henrietta maria en bäären prenses faan frankrik san aatj wurd uun de ingels bürgerkrich faan det ingels parlament för huuchferriad uunklaaget an a janewoore at hood ufslaanj det ingels parlament ded kaarl ii uun mei at krüün a mai raaget hi dover an üüb san dörtigst gebuursdai toog hi mä en proseschuun uun london iin det welersteling üüb ingels the restoration wurd tu ian faan dön bedüüdend tidjrümen faan ingelun an kaarl ii wiar de letst ingels köning diar en absoluut monarchii iin uun t lewent rep an charismaatisk auer sin lun regiaret de agung berig üüb indoneesk gunung agung of huuch berig as en aktiiwen ialberig üüb det indoneesk eilun bali de berig as m huuch an det huuchst heewing faan t eilun de letst ütjbreeg faan an wiar det starkst eruptschuun faan en ialberig uun indoneesien sant at ütjbreeg faan de kraktau ialberig uun t juar det begand febrewoore mä letj eksploschuunen uun a kraater bi a toop letjet daar leeder lep en struum faan laawa ütj a kraater deel uun nuurden wat en lengde faan km lingd tu salew tidj reerd ham püüroklastisk struumer deel a nuurdhing marts kaam det tu n hard ütjbreeg huarbi en piiler faan eruptschuun schetsingwiis hen tu km huuch üübstiigd eesk faan a ialberig ferdiald ham fööraal tu a waast an nuurdwaast an wiar noch uun jakarta efterwisboor wat km widj faan a ialberig leit püüroklatisk struumer mä n lengde faan hen tu km störtet ham deel at süüd an uasthing faan agung faan jo stoorew dön miast lidj diar deheer dai duadmaaget wurd auer dat at ütjbreeg uun t rintidj üüb bali fool bildet ham kul an hiat struumer faan slober wat lahars het wat tu t dial a eeg lingd en naist swaker ütjbreeg mei hed en amanbi km huuch piiler faan eruptschuun an widjer oofern tu t fulig uun pura besakih wurd mei dön miast gebüüden faan t uunlaag faan a tempel faan en eerdbeewrin uunstaken maaget twesken mei an janewoore kaam det tu widjer swaker eruptschuunen at rintidj uun nofember feruursaaget uflaagringen faan püüroklastisk struumer jo tu reeren mä t fulig dat widjer lahars üübtreed detlef friedrich petersen janewoore üüb pelwerem as en musiiker komponist an produsent detlef hää uun hamborag klasisk musiik studiaret hää hi mä frinjer det musiikkapel tornados grünjlaanj sant spelet hi aanj staken uun det kapel lake an so het uk sin iarst plaad det kaam ütj uun ameerikoo maad a lidj lake noch leewer hiar üs uun sjiisklun mä lake hää petersen plaaden apnimen sant hää lake saner detlef widjer maaget uun a er juaren hää er mä en frinj uun hüsem en musiikstudio iinracht an hää diar plaaden maaget för trio of hannes wader uun a er juaren begand detlef musiik för filmer tu skriiwen fööraal för detlev buck sin filmer hää hi komponiaret en atol as en muar of maner trinj struktur uun t weeder miast en koralenrab maden uun as en laguun det wurd komt faan t dhivehi det spriak faan a malediiwen atolhu üüb det koralenrab stun en rä faan smääl eilunen jo het miast motu det polyneesk wurd för eilun uun det laguun san flooksis noch rester faan en wulkaan tu sen en atol wääkst efter en teorii faan charles darwin trinjam en wulkaan ap di wulkaanberag saket ütj ünlik grünjer suutjis uf man a stiankoralen trinjam waaks leewen huuger ap tuleetst as di berag goorei muar tu sen man a koralen san leewen huuger an huuger apwoksen atolen kem bluas uun a troopen föör ei nuurdermuar faan n br kure atol an ei süüdermuar faan s br ducie atol saint martin as en bütjluns teritoorium faan frankrik jüst so üs saint barthélemy as saint martin en gemeen en departement an en regiuun faan frankrik üs collectivité d outre mer com hiart hat tu t europeesk union an tu t eurozone hat as km grat an diar lewe iinwenern stant janewoore saint martin leit uun t nuurden faan t eilun st martin uun a kariibik di süüdelk dial as det holuns teritoorium sint maarten tu t regiuun hiar uk noch hög ünbewenet eilunen trinjam tintamarre let pinel petite clef caye verte caye chateau rocher de l anse marcel und rocher créole bütj det hoodstääd marigot san diar noch fiiw stääddialen quartiers di niil faan leeder nlos diarföör ualegyptisk iteru gery koptisk piaro of phiaro as en struum uun afrikoo hi as amanbi km lung an täält üs lingst struum faan a eerd enkelten tääl daalang oober di amazonas üs di lingst struum di niil hää san hood uun a berger faan ruanda an burundi ferlääpt troch tansania uganda süüdsudaan an sudaan iar hi uun egypten iin uun t madlunsia lääpt di niil feit sin weeder ütj a troopen lääpt do oober troch a sahara at naistgratst wüüst üüb a eerd loongs sin ääger as en ual huuchkultuur apwoksen an uk daalang noch as di niil bütj a miaten wichtag för egypten assuan asyut atbara banha beni suef al chartum bahri damanhur damietta giseh jinja juba helwan kairo khartum kigali kusti luxor mahalla al kubra malakal mansura minya omdurman qena rabak sohag tanta at republiik somaalilun somaali jamhuuriyadda soomaaliland as en de facto regime uun uastafrikoo hat leit uun di nuurder dial faan somaalia woort oober internatjunaal ei gudkäänd trinjam lei dschibuuti uun t nuurdwaasten etioopien uun t süüdwaasten somaalia uun t süüduasten an di golf faan aden uun t nuurden somaalilun iar britisk somaalilun hää ham tuupslööden mä di süüdelk dial itajeensk somaalilun tu di nei stoot somaalia man üs det regiarang faan somaalia stört wurd jääw t en böösen bürgerkrich di bit daalang uunhäält diaram hää somaalilun ham faan di süüdelk dial weder ufliaset an as sant de facto weder en suwereenen stoot an at gongt diar eenegermooten raueg tu diar san sääks regiuunen mä en ünlik taal faan distrikten diarbi ment a b c an d en iindialang efter grate an wiartskapsmäächt malaysia as en stoot uun süüduastaasien an bestäänt ütj tau loonsdialen wat troch t südschineesksia skääsd san det malaaisk hualeweilun uun a waast an a nuurddial faan t eilun borneo uun a uast at waastdial hee t grens uun a nuurd mä thailun an uun a süüd mä a steedstoot singapuur at uastdial dialt en lung grens mä indoneesien an amslot uun a nuurduast das sultanaat bruunei at gratdial faan dön amanbi miljuun lidj lewe uun a waastdial at hoodsteed as kuala lumpur dön tjiin gratst steeden uun t lun san at lun hee trii bundesteritoorien kuala lumpur labuan putrajaya an bundesstooten det fatick regiuun üüb fraansöösk la région de fatick üüb wolof diiwaanu fatik as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a waast faan t lun uun a nuurd leit det diourbel regiuun uun a nuurduast det kaffrine regiuun uun a uast det kaolack regiuun uun a süüd at gambia uun a süüdwaast a atlantik an uun a nuurdwaast det this regiuun det hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as fatick dön gratst steeden uun det fatick regiuun san det fatick regiuun hee trii departmenten at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det central prowins as en prowins uun de aafrikoons stoot sambia uun a nuurduast leit det dr kongo an det northern prowins uun a süüduast det eastern prowins uun a süüd det lusaka prowins uun a süüdwaast det southern prowins uun a waast det western prowins an uun a nuurdwaast lei dön northwestern an copperbelt prowinsen at prowins leit uun a maden faan t lun det hee lidj at hoodsteed as kabwe at prowins hee twaalew distrikten det letst folksteeling wiar uun t juar efter a resultooten hee t prowins lidj diarfaan san wüfhööd an san karmen dön bemba nyanja an tonga spriiken san dön miast spreegen spriiken uun t prowins det gao regiuun üüb bambara gao dineja üüb fraansöösk région de gao as en regiuun uun de aafrikoons stoot maali at regiuun leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd leit det kidal regiuun uun a uast det ménaka regiuun uun a süüduast niiger uun a süüdwaast burkiina faaso an uun a waast det timbuktu regiuun det hee lidj at hoodsteed as gao de niiger struum leept troch at regiuun at regiuun hee fjauer kreiser üüb fraansöösk cercles wat iin uun komuunen diald wurd at regiuun wurd jüüle grünjlaanjen wurd at uastdial faan t regiuun de ménaka kreis en nei regiuun det kayes regiuun üüb bambara kayi dineja üüb fraansöösk région de kayes as en regiuun uun de aafrikoons stoot maali at regiuun leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurd leit mauretaanien uun a uast det bamako regiuun uun a süüd guinea an uun a waast seenegal det hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as kayes hög struumer luup troch t regiuun de baoulé de bafing de bakoye bafoulabé an de seenegal uun t regiuun san dön félou weederfaaler wat km uun a süüduast faan t steed kayes lei an dön gouina weederfaaler wat km uk uun a süüduast faan t steed kayes lei dön tau weederfaaler san üüb de seenegal struum uun t regiuun san tau sian de magui sia an de doro sia wat uun a nuurduast faan steed kayes san at jaft uk en stausia de manantali sia wat uun a süüd faan t regiuun leit at regiuun hee sööwen kreiser üüb fraansöösk cercles wat iin uun komuunen üüb fraansöösk communes diald wurd det kidal regiuun üüb bambara kidal dineja üüb fraansöösk région de kidal as en regiuun uun de aafrikoons stoot maali at regiuun leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd leit algeerien uun a uast niiger uun a süüduast det ménaka regiuun uun a süüdwaast det gao regiuun an uun a waast lei dön timbuktu an taoudénit regiuunen det hee lidj at hoodsteed as kidal at regiuun hee en hiat wüstenkliima an as för ekstreem drööchte an hatj bekäänd a somern san uu so lung an hiat mä temperatüüren faan muar üüs c uun a dai a wontern san kurt man uk hiat mä temperatüüren faan c uf an tu riint at wat uun detheer juarstidj det kidal regiuun hee fjauer kreiser üüb fraansöösk cercles wat iin uun komuunen diald wurd det kidal regiuun wurd august grünjlaanjen bobo dioulasso as en steed uun de aafrikoons stoot burkiina faaso at steed leit uun a süüdwaast faan t lun amanbi km tu a süüdwaast faan ouagadougou det hee lidj det as at hoodsteed faan det hauts bassins regiuun an det houet prowins at steed leit uun a maden faan det hauts bassins regiuun det route nationale ferbant at steed mä det grens tu maali uun a waast det route nationale ferbant at steed mä ouagadougou uun a nuurduast an det route nationale ferbant at steed mä t grens tu t elfenbianküst at steed hee n smok boonhoof wat baget wurd an üüb t boon twesken abidjan uun t elfenbianküst tu ouagadougou leit at jaft uk en fluughuuwen wat uun a süüdwaast dial faan t steed leit det kolda regiuun üüb fraansöösk la région de kolda üüb wolof diiwaanu koldaa as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a süüd faan t lun uun det huuch casamance geograafisk regiuun uun a nuurd leit at gambia uun a uast det tambacounda regiuun uun a süüduast guinea uun a süüd guinea bissau an uun a waast det sédhiou regiuun det hee lidj at hoodsteed as kolda at kwel faan de casamance struum leit uun detheer regiuun dön gratst steeden uun det kolda regiuun san det kolda regiuun hee trii departmenten at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det louga regiuun üüb fraansöösk la région de louga üüb wolof diiwaanu luga as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurd leit det saint louis regiuun uun a uast det matam regiuun uun a süüduast det kaffrine regiuun uun a süüd det diourbel regiuun uun a süüdwaast det this regiuun an uun a waast a atlantik det hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as louga dön gratst steeden uun det louga regiuun san det louga regiuun hee trii departmenten at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det saint louis regiuun üüb fraansöösk la région de saint louis üüb wolof diiwaanu ndar as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a nuurd faan t lun uun a nuurdwaast nuurd an nuurduast leit mauretaanien uun a süüduast det matam regiuun uun a süüd det louga regiuun an uun a süüdwaast a atlantik det hee lidj at hoodsteed as saint louis de seenegal struum maaget at grens tu mauretaanien uun a nuurd faan t regiuun de doué struum leept uk troch a nuurd faan t regiuun dial faan de guiers sia leit uun a süüd dön tjiin gratst steeden uun det saint louis regiuun san det saint louis regiuun hee trii departmenten det waalo köningrik leit uun a waast faan t regiuun faan nü an det fula köningrik uun a uast a fransuusen baud en feesting üüb bocos eilun nai bi t steed saint louis faan nü a feesting wurd ferlaanjen auer t eilun wiar fölsis floot tu t steed huar saint louis nü leit at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det sédhiou regiuun üüb fraansöösk la région de sédhiou üüb wolof diiwaanu séeju as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a süüdwaast faan t lun uun det maden casamance geograafisk regiuun uun a nuurd leit at gambia uun a uast det kolda regiuun uun a süüd guinea bissau an uun a waast det ziguinchor regiuun det hee lidj at hoodsteed as sédhiou de casamance struum leept troch at regiuun det sédhiou regiuun hee trii departmenten det balante spriik wurt uun a süüd faan t regiuun snaaket uun a süüd faan de casamance struum at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det tambacounda regiuun üüb fraansöösk la région de tambacounda üüb wolof diiwaanu tambaakundaa as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a uast faan t lun uun a nuurd leit det matam regiuun uun a nuurduast mauretaanien uun a uast maali uun a süüduast det kédougou regiuun uun a süüd guinea uun a süüdwaast det kolda regiuun uun a waast at gambia an uun a nuurdwaast det kaffrine regiuun det hee lidj at hoodsteed faan t regiuun as tambacounda dön gratst steeden uun det tambacounda regiuun san det tambacounda regiuun hee fjauer departmenten at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen det ziguinchor regiuun üüb fraansöösk la région de ziguinchor üüb wolof diiwaanu siggcoor as en regiuun uun de aafrikoons stoot seenegal at regiuun leit uun a süüdwaast faan t lun uun det liich casamance geograafisk regiuun uun a nuurd leit gambia uun a süüd guinea bissau uun a waast at atlantik an uun a uast det sédhiou regiuun det hee lidj at hoodsteed as ziguinchor de casamance struum leept troch at regiuun dön gratst steeden uun det ziguinchor regiuun san det ziguinchor regiuun hee trii departmenten en spriikwiis faan guinea bissauisk kreol cacheu ziguinchor wurt uun an trinjenam t steed ziguinchor snaaket at regiuun faan nü wurd de september grünjlaanjen fujian üüb schiineesk mandarin fjin shng ftjn süüd min hk ging as en prowins uun det folksrepubliik faan schiina at prowins leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurd leit det zhejiang prowins uun a süüd an süüduast det taiwan struat uun a süüdwaast det guangdong prowins an uun a waast det jiangxi prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as fuzhou de min struum leept troch a nuurd faan t prowins an iin uun det uastschineesk sia dön tjiin gratst steeden uun t prowins san mandarin as at amtelk spriik uun t prowins föl lidj uun t prowins snaake ian faan dön min spriiken det hakka spriik as uk uun t prowins snaaket det koulikoro regiuun üüb bambara kulikr dineja üüb fraansöösk région de koulikoro as en regiuun uun de aafrikoons stoot maali at regiuun leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurd leit mauretaanien uun a uast det ségou regiuun uun a süüduast det sikasso regiuun uun a süüdwaast guinea an uun a waast det kayes regiuun det bamako regiuun as en enklaawe uun a süüd faan t regiuun det hee lidj at hoodsteed as koulikoro hög struumer luup troch t regiuun de niiger struum de baoulé de sankarani de bagoé de bani an de bafing det koulikoro regiuun hee sööwen kreiser üüb fraansöösk cercles wat iin uun komuunen diald wurd det sikasso regiuun üüb bambara sikaso dineja üüb fraansöösk région de sikasso as en regiuun uun de aafrikoons stoot maali at regiuun leit uun a süüd faan t lun uun a nuurdwaast leit det koulikoro regiuun uun a nuurduast det ségou regiuun uun a uast burkiina faaso uun a süüd at elfenbianküst an uun a waast guinea det hee lidj at hoodsteed as sikasso at regiuun hee tau grat struumer wat iin uun de niiger struum luup de sankarani uun a nuurd an de bani uun a süüd det sikasso regiuun hee sööwen kreiser üüb fraansöösk cercles wat iin uun komuunen diald wurd det muchinga prowins as en prowins uun de aafrikoons stoot sambia at prowins leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurd leit tansania uun a nuurduast malaawi uun a süüduast det eastern prowins uun a süüdwaast det central prowins uun a waast det luapula prowins an uun a nuurdwaast det northern prowins det hee lidj at hoodsteed as chinsali det muchinga prowins hee sööwen distrikten det letst folksteeling wiar uun t juar efter a resultooten hee t prowins lidj diarfaan san wüfhööd an san karmen dön bemba an namwanga spriiken san dön miast spreegen spriiken uun t prowins ellin a nickelsen april uun olersem as en fering skriiwer an skuulmääster efter t abituur bi a wik hää ellin uun hamborag anglistik an germanistik studiaret üs assistant teacher wiar t onerwais uun ingelun an austraalien bi t friedrich paulsen skuul uun naibel hää t hör naist skuulmääster preew maaget an hää do noch flook juaren bi t uniwersiteet faan kerala uun indien werket sant wiar ellin üs skuulmääster uun nuurdschiisklun uun a gang twaalew juar üs skuuldirekter uun hambergen hää t auerwakselt tu t skuuldirektjuun uun lüneburg ellin as at naist tooch befreid an hää en woksenen dring letj staken uun dachtangen uun flook staken an dachtangen san auersaat wurden iinuun t frasch waastfresk plaatschiisk sorbisk tschechisk ingelsk digitaal spriakduas as en ütjdruk uun t spriakwedenskap hi as brükt wurden faan andrs kornai an hi wal sai dat en spriak diar am t auerlewin strat noch föl muar komer hää wan hat uun t digitaal welt ei föörkomt faan jo amanbi spriaken üüb a welt wurd sowat üs uun gefoor uunsen an diar san wel bluas spriaken diar di straal iinuun t digitaal welt skaafe an auerlewe en spriak täält üs ütjstürwen wan di leetst spreeger stürwen as man at jaft trii uuntiakens dat en spriak bal ütjstareft uun t digitaal tidjääler woort ei muar so föl uun a kuuplooden äärent man muar auer t näät an det spriak uun t näät as miast ei det faan en letj spriak funktjuun an wan t ei uun t näät as do woort det ei muar woornimen uunsen an sodenang as t bal ünmögelk mä frinjer uun en letj spriak tu komunisiarin kompetens efter fishman san diar kategoriin faan spriaken diarefter iindiald hü intensiif det spriak brükt woort efter kornai as diar tumanst ian grater online gemianskap nuadag diar fööraal uun detdiar spriak komunisiaret diar san miast en hunfol letjer sköölen uun t näät man wikipedia as mad aal jodiaren det wichtagst an koon temelk seeker üs uuntiaken nimen wurd dat det spriak di straal auer det digitaal grens digital divide nimen hää di grünj as dat jongen temelk gau mä wikipedia uun kontakt kem an wat uun wikipedia föörkomt hää en wasen wäärs för jong lidj wan diar en wikipedia uun en letj spriak as do hää uk det spriak en wäärs uun a digitaal welt no wikipedia no ascent saner wikipedia nian apstiigen tu tidj san diar letj spriaken diar hal en wikipedia apbau maad det san dobelt so fölen üs diar al uun t näät san man diar san uk enkelten bi diar böös föl artiikler hual huar oober ei föl uun stäänt auer jo artiikler faan robots computer programen maaget san t b mä muar üs miljuun artiikler wjetnam amtelk det sosialistisk republiik wjetnam üüb wjetnameesk vit nam of cng ha x hi ch ngha vit nam as en lun uun a süüduast faan aasien uun a nuurd leit schiina uun a uast det süüdschineesk sia uun a süüdwaast lei a golf faan thailun an kambodscha an uun a nuurdwaast leit laos at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as hanoi wjetnam leit twesken an faan nuurd tu süüd an faan waast tu uast at lun dialt grensen mä trii lunen det lingst grens wurt mä laos km an det kurtst mä kambodscha km diald det dialt uk en km lung grens mä schiina a eeg faan t lun as saner eilunen km lung at lun hee uk föl eilunen det gratst diarfaan as ph quc km wat föör a süüdeeg faan kambodscha leit dön tjiin gratst steeden uun t lun san at lun hee fiiw munisipaliteeten hanoi ho chi minh steed cn th đ nng an hi phng an aacht en föftig prowinsen faan wurd at lun faan a keiser faan det nguyn dünastii regiaret frankrik besaatet dön trii lunsdialen faan wjetnam cochinschiina annam an tongking uun det juarhunert dön trii lunsdialen wurd ferianigt am dial faan det fraansöösk kolonii fraansöösk indoschiina tu wurden at lun wurd faan tu faan jaapaan besaat efter en krich twesken frankrik an det vit minh wurd at lun suwereen an iin uun tau lunen nuurd wjetnam an süüd wjetnam diald kurt diarefter begand uun süüdwjetnam en öler krich twesken det komunistisk vit cng an t regiaring faan süüdwjetnam wat faan dön ferianigt stooten an öler lunen holpen wurd wurd dön tau lunen welerferianigt üüs nuurdwjetnam saigon ho chi minh steed faan nü naam gangwon do üüb koreaans as en prowins uun a nuurduast faan süüdkorea det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as chuncheon uun a uast faan t prowins lei dön taebaek berger üüb koreaans taebaek sanmaek at regiuun uun a uast faan a berger as yeongdong an a regiuun uun a waast as yeongseo det gangwon prowins hee sööwen steeden üüb koreaans shi an elwen lunkreiser üüb koreaans gun det gangwon prowins wurd grünjlaanjen efter de naist wäältkrich wurd at prowins diald at nuurddial wat uun nuurdkorea leit as kangwn prowins at kambrium as en eerdtidjääler tesken an miljuun juaren föör üs tidj tu jü tidj san bal aal a stamer faan diarten apkimen diar t daalang noch jaft kambrisk eksplosioon det hää was diar mä tu dun dat di sürstoof uundial uun a atmosfeere grater wurden as di nööm kambrium komt faan di latiinsk nööm för wales cambria uf daalang as cumbria en groofskap uun t regiuun nuurd waast ingelun at kambrium as det äälst süsteem uun t paleozoikum aal a eerdtidjäälern föör t kambrium mya wurd mäenööder üs präkambrium betiakent enkelt serien an kirwer haa noch nään nööm auer detdiar iindialang iarst so fäästlaanj wurden as at wil kaat felis silvestris as en slach kaater felidae huar üüs hüskaat faan ufkomt enkelt onerslacher lewe uun euroopa afrikoo waastaasien madelaasien an indien onerslacher efter f s brockmani f s cafra f s catus f s caucasica f s caudata f s euxina f s foxi f s grampia f s griselda f s jordansi f s lybica f s molisana f s morea f s ocreata f s ornata f s pyrrhus f s sarda f s shawiana f s silvestris f s tartesia at grä kaat f s bieti woort uk üs aanj slach uunsen felis bieti nordfriesland as det bleed faan t nordfriisk instituut uun breetsteed al skrääw di prääster christian feddersen uun sin skraft fünf worte an die nordfriesen dat nuurdfresklun nuadag en bleed haa skul an diar uun skul auer nuurdfresklun beracht wurd oober iarst kaam numer ütj an uuntesken wurd eksemplaaren faan t nordfriisk instituut drukt mäfulgern faan a instituutsferian fu det bleed amsunst an öödern kön det aboniare det bleed komt normoolerwiis schauersis uun t juar ütj an diar uun gongt at am politik wiartskap an kultuur diar wurd aktuel fraagen diskutiaret persöönelkhaiden ütj a regiuun iaret an nei buken föörsteld belgien blgin amtelk det köningrik faan belgien üüb holuns belgi an koninkrijk belgi üüb fraansöösk belgique an royaume de belgique as en lun uun a nuurdwaast faan euroopa uun a nuurd leit holun an uun a uast lei tjiisklun an luksemborig det hee lidj at hoodsteed faan t lun as brüssel belgien leit twesken amanbi an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun as amanbi twaalewsis letjer üüs tjiisklun at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lingst grens km faan t lun wurt mä frankrik an det kurtst km mä luksemborig diald at lun dialt uk en km lung grens mä holun an en km lung mä tjiisklun a eeg faan belgien as km lung de huuchst berig uun belgien as de botrange wat uun a uast faan t lun leit de lingst struum uun belgien as de scheldt struum wat sin kwel uun frankrik hee an troch belgien tu a nuurd iin uun t nuurdsia uun holun leept dön tjiin gratst steeden uun t lun san belgien hee prowinsen efter det belgisk rewolutschoon wurd at lun suwereen en parlamentaarisk monarchii wurd apsaat an leopold von sachsen coburg tu de iarst köning neemd leopold ii dring faan de iarst köning keeft a kongo üüs priwaat eegendoom efter brutaal behanlingen faan dön iinbäären at wurd toocht dat miljuunen mensken troch slaawerei an twangswerk am t leewent kimen hed uun det wiartskapelk ütjbüüding faan a kongo internatschunaal bekäänd wurden wiar moost leopold at gebiit üüs kolonii tu de belgisk stoot uftreed uun de iarst wäältkrich wurd det neutral belgien faan det tjiisk rik efter de schlieffen ploon auerfeelen an faan det tjiisk armee bal hial iinnimen uun de naist wäältkrich wurd at lun weler besaat en tol an wiartksapsiinhaid mä holun an luksemborig wurd febrewoore uun den haag ferianbooret an hee nofember uun kreeft treeden belgien as ian faan a grünjleierstooten faan det europeeisk wiartskapsgemianskap an hee en wichtig rol uun det europeeisk ianigungspruses spelet belgien as sant lasmaat faan nato åktoorp ap tjüsch achtrup ap dånsch agtrup as en gemiine foon t åmt söödtuner önj e kris nordfraschlönj önj t norden lade e gemiine låålönj än bramstedtlund önj t ååsten läit e kris flansborj önj t sööden e gemiine språkebel önj t söödweesten leek än önj t nordweesten kuurlem et heet manschne e gemiine läit önj e kårhiird e gemiine heet sate önj t gemiinefertreesing sunt e wool önjt iir heet dåt åktoorp wäälergemiinschap awg sate di söödschlaswiksche wäälerferbånd ssw än jü cdu önj e wool önjt iir e burgermäister foon nü as norbert nielsen deer di samermoune iinjstimi tu di nai burgermäister wääled wörd da üülje burgermäistere wjarn uwe matthiesen awg än hannelore schulze de grööe uwe tutsk gröde uwe däänsk grøde is en halii foon dä nöördfreesk ailööne e halii is ok tohuup mä dat lidj ailöön haabel en gemeende öön t amt polweerm öön e krais nöördfreesklöön et gemeende heet jude de grööe heet taue weerwe e knutsweeref knudtswarft än e schoorkweeref kirchwarft öön e iirferluup ward e halii döörsnitlik twonti to dorti tonge mä tonamen foon dä taue weerwe bai löönoner auerflööded dä taue weerwe sän siidlingplaotse fir e jude dir öön e halii laawe öön e knutsweeref sän fjauer wonhusinge wat lidjer is e schoorkweeref hir is e haliiskööl e schoork än en woning fir e sköölmääster ju skööl än e woning stööne sont lääch det hörnem jip üüb salring hörnem diip üüb tjiisk hörnumtief üüb deensk hørnum dyb as en priil uun a nuurdsia bi hörnem üüb sal a priil wat meeter jip as skääst at eilun sal uun a waast an feer uun a uast an hee uun a süüd a uun t föörtrepjip a mös det hee fiiw sidjeniarmer uun a nuurd san det aidem jip det waaster lei an uaster lei uun a uast det fering lei an uun a waast det rantem lua auer dat at priil krümet ferleept pralet at üüb at uasteeg faan de hörnem ood uun a auergung tu t föörtrepjip bedrait at jip bit meeter hen tu aalkersem üüb tjiisk an deensk alkersum as en gemeend uun t amt feer oomrem faan a kreis nuurdfresklun at gemeend leit uun a maden faan t eilun feer uun a nuurd leit a gemeend olersem uun a uast madlem uun a süüd njiblem an uun a waast borigsem det hee lidj sant hiart aalkersem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun aalkersem diarfaan wiar maaner an wiar wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee njüügen saten uun t gemeenfertreeding diaruun hee sant a komunaalwoolen uun sleeswich holstian det alkersumer wählergemeinschaft awg al njüügen saten uun a komunaalwoolen woon det awg aacht saten an en enkeltbewerewer ian widjer sat dunsem üüb tjiisk an deensk dunsum as en gemeend uun t amt feer oomrem faan a kreis nuurdfresklun at gemeend leit uun a nuurdwaast faan t eilun feer uun a nuurd an waast leit a nuurdsia uun a nuurduast a gemeend olersem uun a süüduast söleraanj an uun a süüd ödersem det hee lidj sant hiart dunsem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun dunsem diarfaan wiar maaner an wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee sööwen saaten uun t gemeendfertreeding diarfaan häält det dunsumer wählergemeinschaft dwg uun det kommunaalwoolen uun sleeswich holstian seeks saten en sat häält en enkeltbewerewer michail sergejewitsch gorbatschow üüb rüs mx il sr ejvt rb tf marts uun priwolnoje nuurdkaukasus regiuun sowjetunioon daaling stawropol regiuun rüslun as en rüs poliitiker hi wiar faan marts ap tu august generoolsekreteer faan det sentraalkomitee faan det kommunistisk partei faan t sowjetunioon an faan marts ap tu deetsember stootspresident faan t sowjetunioon nei ideen uun det sowjetisk politiik saatet er mä glasnost eebenhaid an perestroika ambau uun ferhanlingen auer ufrüsting mä det ferianigt stooten leitet er at aanj faan de kul krich iin hi fing a noobelpreis för a frees michail sergejewitsch gorbatschow kaam marts üüs dring faan en rüs aatj sergei andrejewitsch gorbatschow an en ukrainisk mam marija pantelejewna gopkalo uun det nuurdkaukasus daaling stawropol regiuun tu wäält treed hi uun t ääler faan ian an twuntig iin uun det komunistisk partei faan t sowjetunioon iin an werket sant do juar lung uun det stawropol regiuun för t partei uun t juar uun t ääler faan fiiw an dörtig maaget hi san ufslus üüs agraarbedriiwswiart uun det lunwiartskapelk instituut uun august onernaam hög ortdoks komunistisk poliitiker tup mä n dial faan t militeer an uunfeerd faan t stootskomitee för t ütjnoomtustant en putschferschük uun moskau gorbatschow an sin wüf raisa wiar trii daar oner hüsarest uun en datscha uun det krim a president faan det rüs sfsr boris jeltsin loket a putschisten ütjtumaagin an t stootsmeecht tu auernemen kurt diarefter wurd a republiiken faan t sowjetunioon suwereen deetsember treed gorbatschow üüs president turag de naist dai wurd at sowjetunioon apliaset henriette julie herz september uun berlin oktuuber uk diar bäären de lemos wiar skriiwer an ian faan dön wichtigst wiartswüfen faan literaarisk salongen faan det ääder romantiik uun berlin hat wiar mä de dochter an skriiwer marcus herz befreid henriette herz enstamet faan en sefaardisk jüüdsk familje a föörfeedern faan hör aatj hed föör t inkwisitschuun ütj portugal flüchtet hör aalern wiar benjamin benveniste de lemos en uunkäänd dochter an direktöör faan det jüüdsk kraankenhüs uun berlin an esther de charleville en foomen faan en jüüdsk dochter henriette wurd fööraal uun muar spriiken böös gud ütjbiljet uun t ääler faan twaalew wurd hat mä de sööwentanj juar ääler dochter marcus herz ütjbroocht an tau juar lääder befreid marcus herz diar ham fol faan t apkleering an fööraal san leerer immanuel kant ferskrewen hed hääl uun hörens hüs föörleesingen auer kant sin filosofii an feerd kreiser faan diskuschuunen tu wedenskapelk an filosoofisk teemen henriette san swaarponkt wiar iar literaarisk saagen an hat saamelt gau am hör en kreis faan jong maaner an wüfen diar jo för t literatüür interesiaret henriette herz as üüs skriiwer knaap bedüüdend man mä t begrünjiging an feering faan ian faan det bekäändst literaarisk salongen leistet henriette herz pioniirwerk di serval leptailurus serval as en slach faan madelgrat wil kaater an lewet uun afrikoo hi as di iansagst slach uun det skööl leptailurus efter servals kön mä hüskaater krüsagt wurd diar komt det savannah kaat bi ütj hat as en gudkäänd ras det iarst generatjuun faan son krüsang het f di uundial faan t wil kaat as tuiarst an namt mä a leeder generatjuunen uf savannah kaater wurd efter di uundial iindiald för a generatjuunen f bit f täält det kaat noch üs wil diart an diar tääl was bestemangen för t hualen faan wil diarten savannah kaater san böös jüür för en f diart wurd eur an muar betaalet lieutenant colonel sir henry berkeley fitzhardinge maxse kcmg effingham hill surrey ingelun september st john s neufundland wiar en britisk koptein uun a krimkrich onerguwernöör an guwernöör faan haliglun an guwernöör faan neufundland maxse wurd uun effingham hill surrey ingelun bäären hi wiar dring faan james maxse an caroline fitzhardinge berkeley hi broocht sin ääder juaren uun t armee an wurd koptein hi wurd uun a slacht faan balaklawa uun de krimkrich ferwundet befreid hi auguste von rudloff wurd maxse onerguwernöör faan haliglun an uun det naist juar guwernöör maxse an sin wüf hör jongen ernest george berkeley maxse craven fitzhardinge alexander maxse an reginald edgar maxse wurd uun t tidj bäären dat hi onerguwernöör an guwernöör faan haliglun wiar hi wurd tu a guwernöör faan neufundland neemd huar hi tu san duas lewet greenlun üüb greenluns kalaallit nunaat kalait nunat üüb deensk grønland gnlan as det gratst eilun faan a eerd at eilun hiart efter a geografii tu nuurd ameerika an as poliitisk en dial faan t köningrik denemark det hee lidj at hoodsteed faan t eilun as nuuk greenlun leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan waast tu a uast de huuchst ponkt faan t eilun as gunnbjørn fjeld m öler berger san mont forel m an ejnar mikkelsen fjeld m at eilun as seekssis grater üüs tjiisklun uun a nuurd leit det arktisk sia uun a uast lei det greenlun sia det denemarkstruat an det atlantisk ootseaan uun a süüd leit det labrador sia an uun a waast lei det davis struat det baffin bocht an det nares struat tu a nuurd an waast leit kanada tu a uast svalbard wat dial faan noorweegen as an tu a süüduast islun det gratst eilun faan greenlun bit üüb t feestlun as disko eilun greenlun hee sant janewoore fiiw komuunen at eilun hee uk tau regiuunen wat nian gemeenden hee thule air base üüb greenluns pituffik pitu vik an de norduast greenlun natschunaalpark üüb deensk grønlands nationalpark a komuunen san at histoore faan t eilun begand mä t iinwaanring faan dön iarst inuit föör amanbi juar lääder kaam a nuurdmaaner diar am ütj ap tu nü ünkleeret grünjer ferswoon at eilun wurd welerütjfoon an faan deensken besiidlet sant mai hee greenlun autonomii banen det deensk köningrik det kujalleq komuun üüb greenluns kommune kujalleq kujaeq üüb deensk kujalleq kommune as ian faan dön fiiw komuunen faan greenlun at komuun leit uun a süüd faan t lun uun a nuurd leit det sermersooq komuun det hee lidj at hoodsteed faan t komuun as qaqortoq de huuchst berig uun t komuun as de paatusoq berig wat m huuch as an uun a nuurdwaast leit eilunen nunarsuit qaarsuarsuk tuttutooq sermersooq itilleq an kristian iv eilun steeden uun det kujalleq komuun taarpen uun det kujalleq komuun at komuun hee trii distrikten a bürgermääster faan t komuun sant as kiista p isaksen iar bürgermäästern wiar simon simonsen an jørgen wver johansen at komuun wurd janewoore grünjlaanjen det qaasuitsup komuun üüb greenluns qaasuitsup kommunia qasuitsup üüb deensk qaasuitsup kommune wiar faan ap tu ian faan dön fjauer komuunen faan greenlun at komuun lai uun a nuurdwaast faan t lun uun a uast lai de nuurduast greenlun natschunaalpark en regiuun wat frei faan gemeenden as an det sermersooq komuun an uun süüd det qeqqata komuun uun a nuurd faan t komuun lai det thule air base regiuun wat frei faan gemeenden as det hed lidj at hoodsteed faan t komuun wiar ilulissat steeden uun det qaasuitsup komuun at komuun wurd janewoore grünjlaanjen janewoore wurd at nuurddial det avannaata komuun an t süüddial det qeqertalik komuun det sermersooq komuun üüb greenluns kommuneqarfik sermersooq üüb deensk sermersooq kommune as ian faan dön fiiw komuunen faan greenlun at komuun leit uun a waast an uasten faan t lun uun a nuurd leit de nuurduast greenlun natschunaalpark en regiuun wat frei faan gemeenden as uun a nuurd an waast det qeqqata komuun an uun a süüd det kujalleq komuun det hee lidj at hoodsteed faan t komuun as nuuk det huuchst berig uun greenlun det gunnbjørn fjeld m leit uun a nuurduast faan t komuun öler berger san mont forel m ejnar mikkelsen fjeld m an borgetinde m det traadgratst eilun uun greenlun efter t feestlun an disko eilun milne land leit uun a nuurdwaast faan t komuun steeden uun det sermersooq komuun taarpen uun det sermersooq komuun at komuun hee fiiw distrikten at komuun wurd janewoore grünjlaanjen ilulissat iluli sat üüb deensk jakobshavn as t hoodsteed faan det avannaata komuun faan greenlun amanbi km uun a nuurd faan nuuk det leit uun a süüdwaast faan t komuun as as t hoodsteed faan de ilulissat distrikt a nööm faan t steed het üüb greenluns a isberger det hee lidj at steed leit bi de disko bucht at jaft nian waier wat at steed mä öler steeden ferbinj at steed hee n fluughuuwen üüb greenluns mittarfik ilulissat buaten faan det arctic umiaq line gung faan april tu janewoore tu aasiaat at taal faan t lidj sant uun ilulissat faan ap tu janewoore wiar at steed hoodsteed faan det qaasuitsup komuun aasiaat asi at üüb deensk egedesminde es men as t hoodsteed fan det qeqertalik komuun faan greenlun amanbi km uun a nuurdwaast faan nuuk det leit uun a süüdwaast faan t komuun an as t hoodsteed faan de aasiaat distrikt a nööm faan t steed het üüb greenluns koonkler det hee lidj aasiaat leit üüb det aasiaat eilun uun det diskobucht at taal faan t lidj sant uun aasiaat at jaft nian waier wat at steed mä öler steeden ferbinj at steed hee n fluughuuwen üüb greenluns mittarfik aasiaat huarfaan fliigern faan air greenland tu ilulissat kangerlussuaq nuuk an sisimiut gung buaten faan det arctic umiaq line gung faan april tu janewoore tu ilulissat tu a nuurdwaast an tu sisimiut tu a süüd at steed wurd faan niels egede de naist dring faan hans egede grünjlaanjen faan ap tu janewoore wiar t steed dial faan det qaasuitsup komuun qeqertarsuaq qqtsu q üüb deensk godhavn as en steed uun det qeqertalik komuun faan greenlun det leit uun a nuurdwaast faan t komuun üüb en eilun faan de likedening nööm an as t hoodsteed faan de qeqertarsuaq distrikt det hee lidj at steed leit uun a süüd faan det disko eilun üüb greenluns qeqertarsuaq üüb deensk diskoøen wat det naistgratst eilun faan greenlun as at taal faan t lidj sant uun qeqertarsuaq faan ap tu janewoore wiar t steed dial faan det qaasuitsup komuun at jaft nian waier wat at steed mä öler steeden ferbinj det kön mä n helikopter an mä n buat lingd buaten faan diskoline gung en wosem an en somrem tu ilulissat aasiaat qasigiannguit an kitsissuarsuit det avannaata komuun üüb greenluns avannaata kommunia as sant janewoore ian faan dön fiiw komuunen faan greenlun at komuun leit uun a nuurdwaast faan t lun uun a nuurduast an uast leit de norduast greenlun natschunaalpark regiuun uun a süüduast de sermersooq komuun uun a süüd de qeqertalik komuun uun a waast det baffin bocht an uun a nuurdwaast det nares struat a nööm faan a kommun komt faan det greeluns wurd avannaa wat at nuurden het at hoodsteed faan t komuun as ilulissat eilunen uun t avannaata komuun mad ölern san steeden uun det avannaata komuun at komuun hee fjauer distrikten föör janewoore wiar at komuun at nuurddial faan det qaasuitsup komuun illoqqortoormiut üüb waastgreenluns of ittoqqortoormiit itoqotomit üüb uastgreenluns üüb deensk scoresbysund as en steed uun det sermersooq komuun faan greenlun det leit uun a nuurduast faan t komuun amanbi km tu a nuurduast faan nuuk det hee lidj illoqqortoormiut leit bi scoresby sund de lingst fjord üüb a wäält at steed as ian faan dön isoliaretst steeden uun greenlun at taal faan t lidj sant uun illoqqortoormiut at jaft nian waier wat at steed mä öler steeden ferbinj det kön mä n helikopter an uk en somrem mä n buat lingd at steed wurd faan deensk forsker ejnar mikkelsen grünjlaanjen achtkarspelen ütjspriik üüb frysk axtkaspln as ian faan dön aagetanj gemeenden faan weestfresklun at gemeend leit uun a nuurduast faan t prowins uun a nuurd leit at gemeend noardeast frysln uun a uast det groningen prowins uun a süüd at gemeend smellingerln uun a waast tytsjerksteradiel an uun a nuurdwaast dantumadiel det hee lidj at hoodsteed faan t gemeend as btenpost det knillesdjip kanaal leept troch t gemeend steeden uun t gemeend san a nööm faan t gemeend kaam faan dön aacht sarkspalen uun t gritenij de iar nööm för en gemeend wat uun waastfresklun an groningen faan det juarhunert ap tu det juarhunert brükt wurd dön aacht sarkspalen wiar btenpost de koaten droegeham koartwld lytsepost stynsgea surhuzum an twizel at gritenij wurd en gemeend efter t iinfeering uun holun faan t gemeendrocht faan johan rudolph thorbecke dongeradiel ütjspriik üüb frysk doradi l üüb holuns dongeradeel wiar ian faan dön twuntig gemeenden faan waastfresklun at gemeend leit uun a nuurduast faan t prowins tu a nuurdwaast leit it ameln an tu a nuurduast skiermntseach wat so wel tau gemeenden üüs uk eilunen uun det waastfresk heef san uun a nuurduast leit a lauwersmar uun a süüduast at gemeend kollumerln uun a süüdwaast dantumadiel an uun det waast ferwerderadiel det hee lidj at hoodsteed faan t gemeend as dokkum tau sunbeenken hiart tu t gemeend de kalkman an it rif jo lei twesken it ameln an skiermntseach steeden an taarpen uun t gemeend san det noardhoeksk spriikwiis faan waastfresklun wurd uun t gemeend spreegen det dokkumersk wat en spriikwiis faan stedsk en skööl faan waastfresk holuns mischspriikwiisen as wurd uun t steed dokkum spreegen dongeradiel wurd janewoore dial faan det nei grünlaanjen gemeend noardeast frysln de fryske marren üüb holuns de friese meren as ian faan dön aagetanj gemeenden faan waastfresklun at gemeend leit uun a süüdwaast faan t prowins uun a nuurd leit at gemeend ljouwert uun a nuurduast it hearrenfean uun a süüduast weststellingwerf uun a süüd at prowins flevolun an uun a waast an nuurd at gemeend sdwest frysln det hee lidj at hoodsteed as de jouwer steeden an taarpen uun t gemeend san uun a miast faan t gemeend wurt det sdwesthoeksk spriikwiis faan t waastfresk spreegen uun en dial faan a nuurd faan t gemeend wurt klaaifrysk spreegen at gemeend wurd janewoore grünjlaanjen iar wiar trii gemeenden skarsterln uun a nuurd lemsterln uun a süüd an gaasterln sleat uun a waast de dithmarschen kreis üüb tjiisk kreis dithmarschen as ian faan dön elwen kreiser faan sleeswich holstian a kreis leit uun a nuurdwaast faan t bundeslun uun a nuurd lei de nuurdfresklun kreis an de sleeswich flensborig kreis uun a nuurduast leit de rendsborig eckernförde kreis uun a süüduast de steinborig kreis uun a süüd de ialew struum an uun a waast det haliglun bocht det hee lidj at hoodsteed faan a kreis as heide a kreis as de fjuardgratst uun sleeswich holstian a kreis hee tau steeden wat frei faan amten san a kreis hee uk seeks amten det letst kreisdaiswool wiar de mei det naist wool as de sleeswich flensborig kreis üüb tjiisk kreis schleswig flensburg üüb deensk kreis slesvig flensborg as ian faan dön elwen kreiser faan sleeswich holstian a kreis leit uun a nuurduast faan t bundeslun ofwel a nööm hiart at steed flensborig ei tu a kreis auer as t en steed wat frei faan kreiser as uun a nuurd lei deenemark an flensborig uun a uast at uastsia uun a süüduast de rendsborig eckernförde kreis uun a süüdwaast de dithmarschen kreis an uun a waast de nuurdfresklun kreis det hee lidj at hoodsteed faan a kreis as sleeswich a kreis as de traadgratst uun sleeswich holstian a eeg faan a kreis lingt loongs at flensborig förde faan det deensk grens tu flensborig an do faan mürwik tu a dial faan t schwansen uun a süüd faan t schlei a kreis hee fiiw gemeenden an steeden wat amtsfrei san a kreis hee uk tretanj amten a kreisdai faan a kreis hee saten de rendsborig eckernförde kreis üüb tjiisk kreis rendsburg eckernförde üüb deensk kreis rendsborg egernførde as ian faan dön elwen kreiser faan sleeswich holstian a kreis leit uun a nuurduast faan t bundeslun uun a nuurdwaast leit de sleeswich flensborig kreis uun a nuurduast at uastsia uun a süüduast lei de plöön kreis kiil neumünster an de segeberig kreis uun a süüdwaast leit de steinborig kreis an uun a waast leit de dithmarschen kreis det hee lidj at hoodsteed faan a kreis as rendsborig a kreis as de gratst uun sleeswich holstian a kreis hee seeks gemeenden an steeden wat amtsfrei san a kreis hee uk fjauertanj amten de nuurd uastsia kanool leept troch a kreis de uastholstian kreis üüb tjiisk kreis ostholstein üüb deensk kreis østholsten üüb plaattjiisk kreis oostholsteen as ian faan dön elwen kreiser faan sleeswich holstian a kreis leit uun a süüduast faan t bundeslun uun a nuurd leit det kiil bocht uun a uast det lübeck bocht uun a süüd lei lübeck an de stormarn kreis an uun a waast de plöön kreis an de segeberig kreis det hee lidj at hoodsteed faan a kreis as eutin a kreis as de füftgratst uun sleeswich holstian at eilun fehmarn as dial faan a kreis a kreis hee sööwentanj steeden an gemeenden wat amtsfrei san a kreis hee trii amten an dial faan en öler amt grat plön sia wat mä de plön kreis diald wurt de segeberig kreis üüb tjiisk an deensk kreis segeberg as ian faan dön elwen kreiser faan sleeswich holstian a kreis leit uun a süüd faan t bundeslun uun a nuurd lei de rendsborig eckernförde kreis neumünster an de plöön kreis uun a uast de uastholstian kreis uun a süüduast de stormarn kreis uun a süüd hamborig uun a süüdwaast de pinneberig kreis an uun a waast de steinborig kreis det hee lidj at hoodsteed faan a kreis as bad segeberig a kreis as de seekstgratst uun sleeswich holstian a kreis hee sööwen gemeenden an steeden wat amtsfrei san a kreis hee uk aacht amten di aastholstiin krais aw tjüsch kreis ostholstein aw daansch kreis østholsten äs aan fun dä alben kraise fun sleeswich holstiin e krais lait oun t söödaasten fun t bundesloun oun t noorden lait jü kiil bocht oun t aasten jü lübeck bucht oun t sööden läie lübeck än di stormarn krais än oun t weesten di plöön krais än di segebeerch krais dat heet jüde e haudstää fun e krais äs eutin mä en grotens fun km äs e krais di füftgrotst oun sleeswich holstiin et ailoun fehmarn lait oun e krais et jeeft nü mår jüde oun e krais as et jäif oun e fehmarnsünbrouk ferbant et ailoun fehmarn mä et fastloun en fääre käärt twosche puttgarden aw fehmarn tu rødby aw lolland oun t daansch e kraisdai heet sate det kiil bocht üüb tjiisk kieler bucht üüb deensk kiel bugt as en bocht wat uun a süüdwaast faan t uastsia leit uun a waast an süüd leit a eeg faan sleeswich holstian uun a süüduast det fehmarn eilun an uun a nuurd lei dön deensk eilunen als rø an langeland uun a nuurdwaast uun a flensborig förde ferleept at grens twesken tjiisklun an denemark at bocht as faan de fehmarnbelt an de fehmarnsun mä det mekelnborig bocht an lübeck bocht ferbünjen det as uk mä de grat belt uun a nuurd an de letj belt uun a nuurdwaast ferbünjen det hee muar letj bochten an iarmer faan t sia üüs at schlei at eckernförde bocht an det hohwachter bocht de nantou lunkreis üüb schineesk nntu sin nntu xin üüb taiwaans lm tu koān üüb hakka nm thu yen as en lunkreis faan t republiik schiina at lunkreis leit uun a maden faan t lun uun a a nuurd leit at steed taichung uun a uast de hualien lunkreis uun a süüd lei at steed kaohsiung an de chiayi lunkreis an uun a waast dön yunlin an changhua lunkreiser det hee lidj at hoodsteed faan a lunkreis as nantou a lunkreis hee ian steed sh fjauer steedgemeenden zhn seeks lungemeenden xiāng an tau beriglungemeenden faan a uuriinwenern a lunkreis wurd august grünjlaanjen kirgistaan amtelk det kirgisk republik üüb kirgisk kyrgyzstan qrs stn an kyrgyz respublikasy üüb rüs kirgizija an kirgizskaja respublika as en banenstoot uun a maden faan aasien uun a nuurd leit kasachstaan uun a süüduast schiina uun a süüdwaast tadschiikistaan an uun a nuurdwaast usbeekistaan det hee lidj at hoodsteed faan t lun as bischkek kirgistaan as dial faan dön tian shan berger kirgistaan hee sööwen regiuunen üüb kirgisk oblus muartaal oblustor üüb rüs oblast muartaal oblasti an tau steeden üüb kirgisk schaar muartal schaarlar at lun wurd august suwereen ewolutjuun as en wedenskapelk teorii faan bioloogen hat ferklaaret hü det leewent ham auer loong tidjrümer feranert hää an huaram at labenen ham so wiset üs wi det kään daalang witj wi dat diar iar diarten an plaanten lewet haa diar t daalang ei muar jaft wat faan jo auerblewen as finj wi iinslööden uun stianer det san fosiilien an amso ääler a fosiilien san amso grater as di ferskeel tu diarten an plaanten faan daalang det woort üs bewis uunsen dat at labenen ham auer a tidjen feranert hää an detdiar feranrang het ewolutjuun efter lat evolvere ütjwole ütjdoble an huaram det feranrang so an ei ööders kimen as diar werke a wedenskapslidj auer ewolutjuun as daalang det grünjlaag faan a biologii hat as fööraal uunstupt wurden faan charles darwin mä sin buk on the origin of species huar a slacher faandaan kem uun detdiar buk hää hi beskrewen dat diar uun a natuur en natüürelk ütjwool as an näämd det survival of the fittest det haa fölen so ferstenen dat a starken jo trochsaat an a swaaken ütjsterew man det ment eegentelk dat jodiaren auerlewe diar beeder uunpaaset san darwin wost oober noch niks faan geneetik hi küd t b ei ferklaare huaram jongen hör aalern like man hi küd ferklaare huaram at giraf son lungen hals hää a girafen mä en lingeren hals küd beeder auerlewe an jo haa detdiar eegenskap widjer ferarewt man dat a minsken faan a aaben ufkem skul det ging an gongt fölen tu widj an jo wul an wel det ei rocht liaw a modern geneetik hää darwin oober rocht den diar as knaap en ferskeel karl friedrich kielmeyer oktuuber uun bebenhausen september uun stuttgart wiar en tjiisk meedisiiner natüürforsker cheemiker an teoreetisk bioloog kielmeyer studiaret faan bi t karlskuul uun det solitude sloot bi gerlingen wat üüs karlsakademii tu stuttgart ferlaanjen an uun deetsember tu det huuch karlsskuul heewen wurd sin stuudium hee er diar mä det dokterwerk auer cheemisk eegenskapen faan mineraalweeder ufslööden oner sin promootschuun werket kielmeyer bi det huuch karlsskuul üüs skuulmääster för natüürwedenskapen hi hee sin wedenskapelk werken bi t georg august universiteet göttingen ütjwidjet do haa johann friedrich blumenbach georg christoph lichtenberg an johann friedrich gmelin ham holpen dat hi diar sin onerschükangen trochfeer küd wurd er bi det huuch karlsskuul skuulmääster för soologii an mäkuraatöör faan det natüürhistoorisk saamling faan t skuul sant wiar kielmeyer prufeser för chemii bi det huuch karlsskuul efter slütjing faan t karlsskuul wurd hi üüs prufeser för chemii an botaanik bi t uniwersiteet tübingen berepen wurd hi faan hertooch friedrich beüübdraanjen de nei botaanisk guard uun tübingen uuntuleien kaam hi üüs direktöör faan dön köningelk wedenskapelk saamlingen det köningelk bibleteek de botaanisk guard dön ualdoomer möns an naturaaliensaamlingen efter stuttgart turag faan werket hi uk üüs stootsriad uun stuttgart kasachstan kaza stan amtelk republiik kasachstaan üüb kasachs qasaqstan qzq stn an qasaqstan respublkas üüb rüs kasachstan kzx stan an respublika kasachstan as en banenstoot uun a maden faan aasien uun a nuurd leit rüslun uun a süüdwaast turkmeenistaan uun a süüd lei usbeekistaan an kirgistaan an uun a süüduast leit schiina det hee lidj at hoodsteed faan t lun as nursultan kasachstaan hee fjauertanj regiuunen üüb kasachs oblys muartaal oblystar an trii steeden mä naatschunaal bedüüding üüb kasachs republikalyq mangysy bar qala at lun wiar faan tu üüs det kasachs ssr ian faan a republiiken uun t sowjetunioon det wurd deetsember suwereen a president faan t lun sant marts as qassym schomart toqajew a filipiinen amtelk republiik faan a filipiinen san en lun an en skööl faan eilunen uun a waastelk pasiifik jo hiar tu süüduastaasien jo san di fiftgratst eilunstoot üüb a eerd efter indoneesien madagaskar papua nei guinea an jaapan a filipiinen san bütj uast timor det iansagst lun uun aasien mä katuulsk muarhaid bi a iinwenern hör nööm haa a filipiinen füngen faan di spoonsk siamaan ruy lpez de villalobos hi näämd a eilunen tu iaren faan di spoonsk prens philipp ii las islas filipinas a filipiinen haa regiuunen mä prowinsen mä filipinos ment am a iinwenern faan a filipiinen jo san oober nian ianhaidelk fulk faan a iinwenern hiar tu fulken diar austroneesk spriaken snaake jo san fööraal faan taiwan iinwaanert man uk faan süüdschiina kaam leederhen muaren diartu auer faan a filipinos san krastenminsken jo haa di gluuw uunnimen tu tidjen üs jo eilunen en spoonsk kolonii wiar sowat san moslems an do san diar noch letjer fulken of stamer diar neder oner di iinflööd faan spoonien noch faan a islaam kimen san james cochran stevenson runciman jüüle uun northumberland nofember uun radway warwickshire wiar en britisk histooriker diar för sin werken tu t madeläälerns bekäänd as hi wiar de naist dring faan walter runciman st viscount runciman faan doxford an hilda runciman viscountess runciman faan doxford sin aalern wiar lasmooten för die liberal party uun det britisk parlament san ualaatj faan aatjen eeg walter runciman baron runciman wiar en gratriader san aptooch fing er uun eton tu liker tidj mä george orwell diar en naar frinj wurd begand er bi trinity college cambridge sin stuudium auer histoore johannes kepler deetsember uun weil der stadt nofember uun regensburg wiar en tsjiisk natüürfilosoof matemaatiker astronoom astroloog optiker an ewangeelisk teoloog hi wurd deetsember uun det frei rikssteed weil der stadt wat nü dial faan stuttgart as san ualaatj sebald kepler wiar bürgermääster faan detheer steed san aatj wiar heinrich kepler en hanelsmaan an sin mam wiar katherina guldenmann diar en krüüswüfhood wiar an lääder faan hekserei uunklaaget wurd faan tu wiar hi lunskapsmatemaatiker faan steiermark uun graz hi onerrachtet matemaatik bi det ewangeelisk stiftsskuul wat det katoolsk uniwersiteet faan graz jinauersted uun prag wiar hi för t iarst asistent faan de deensk astronoom tycho brahe do keiserelk matemaatiker oner keiser rudolf ii detheer steling hääl hi onder a efterfulgern faan rudolf matthias i an ferdinand ii tu faan tu wirket hi üübtu üüs lunskapsmatemaatiker uun linz tuletst tiinet hi generool wallenstein üüs astroloogisk beriader johannes kepler foon a gesetsmiatighaiden diarefter jo planeeten am a san reert hi maaget at optik tu t ding faan wedenskapelk onerschüking an besteediget ütjfinjingen wat san tidjmaaker galileo galilei mä a teleskoop maaget hed hi täält diarmä tu a begrünjigern faan dön moodern wedenskapen sir edmond halley oktuuber nofember uun haggerston bi london janewoore janewoore uun greenwich wiar en ingels astronoom matemaatiker kartograaf geofüsiker an meteoroloog halley wurd uun haggerston uun a uast faan london bäären san aatj edmond halley senior kaam faan derbyshire an wiar en rik siapmaager uun london hi studiaret bi st paul s school an faan bi det queen s college uun oxford do studiaret hi matematiik an astronomii an küd al mä juar en metood bekäändmaage de sanfiarst punkt an eksentrisiteeten faan a planeeten tu bestemen hi maaget en rais tu st helena hi küd üüs iarst astronoom en trochgenk faan merkuur faan began tu aanj uun t uug hual hi sluch diarüübhen föör trochgenker faan merkuur an venus tu a besteming faan det astronoomisk ianhaid tu fermeeden am at graten faan det sansüsteem tu bestemen deheer föörslach hed tuföören al james gregory uun sin buk optica promota fördret optiken maaget uk fermeed hi do a positschuunen faan stäären faan a süüdhemel hee hi en artiikel uun t tidjskraft philosophical transactions of the royal society skrewen auer sin onerschükangen faan a pasaat an monsuunwinjer wat hi üüb detdiar rais saamelt hed faan det royal society beüübdraanjen diarfaan sekreteer hi lääder wurd maaget halley en rais tu danzig am en wedenskapelk stridj twesken robert hooke an johannes hevelius diar diar wenet tu deesken faan tu maaget halley en rais uun frankrik an itaalien an begand wedenskapelk tupwerkin twesken a obserwatoorien faan greenwich an pariis twesken calais an pariis hääl halley tu de iarst feer a komeet uun t uug wat lääder efter ham neemd wurd faan wiset hi troch sin bereegningen altidjs üüb t wichtighaid faan a trochgenker faan venus för t besteming faan at sanparalaks hen halley diskutiaret uun en kofehüs uun london mä christopher wren an robert hooke auer bewisen för dön wedenskapelk gesetsen faan johannes kepler auer dat jo nian liasing foon beslood jo tu isaac newton tu wäänin halley schükt august newton uun cambridge üüb diar t liasing faan t probleem iin uun t sküf lei hed halley küd ham auertjüüg at werk tu aanj tu bringin at resultoot wiar newton san buk philosophiae naturalis principia mathematica matemaatisk prinsipien faan natüürelk filosofii diarför halley at koost för t drük föörstreeget det broocht ham iin uun heewelk komer mä jil tumool det royal society ei bluat niks bidruch man uk san luan üüs skraftfeerer faan det society ei uun boor man uun skak faan buken at histoore faan a fasker ütjbetaalet twesken an maaget halley üüs komandant faan t krichskap hms paramore uun det süüd an nuurdatlantik raisen am t rachting faan a magneetspiker uun muar ponkter faan a eerd tu bestemen üüs resultoot faan dönheer raisen küd hi det iarst grater koord faan det magneetisk deklinatschuun maage uun widjer raisen fermeed hi det ingels kanool an beschükt huuwner uun det adria troch döndiar bereegningen kaam de ferdacht ap dat det aleewen desalew komeet wiar diar leewen weler apdaaget an tu began faan t juar wederkem skul auer dat at spuaien besteediget wurd wurd detheer komeet santdeem üüs halleys komeet betiaknet üüs de köningelk astronooom john flamsteed stoorew wurd noch uun det salew juar halley tu san efterfulger uun greenwich berepen auer san uuntreed iin uun t baantje uun greenwich jeew halley sin steed üüs sekreteer faan t akademii faan a wedenskapen ap üüs astronoom uun greenwich auerwerket hi t register faan stäären faan ptolemeeus enno i jüüne febrewoore wiar faan tu graaf faan uastfresklun enno i wiar de iarst dring faan ulrich i ütj at hüs cirksena an sin wüf theda ukena hi hed för t iarst öler intresin üüs a efterfuliger faan ulrich i uun tu treeden so bleew at ferwalting faan uastfresklun uun sin mam theda sin hunen iarst uun a juaren efter auernaam enno muar an muar apgoowen faan regiaring en föörmelk auernemin faan t regiaring wiar det man ei bruch enno uun mägungin faan viktor frese tu n pilgerreis iin uun det halig lun ap huar hi uun jerusalem bi det halig greef tu a reder slaanjen wurd uun sin wechweesen ferliibet ham sin saster almut iin uun de westfeelisk aadlig engelmaan faan horstell a drost faan t friedeburg hat smeset sogoor plooner faan at frei wat almuts mam theda ei tuleet alikent ging almut tup mä san bradgung ap üüb at friedeburg an naam üüs ütjstjüür sin familjenschmuk mä hat saad för was dat sin bruler mä t leefde wiar üüs enno lääder turag tu uastfresklun kaam kaam diarfaan ufsen at jindial föör n dai uun liawin dat at saster faan san bradgung wechfeert wurden as ging hi dol tu t ferfulging faan t paar auer uun at fial kurt föör t friedeburg stääld hi a drost tu t reede a drost bested üüb sin leefde an ded almut ei weler häär noch tutidjs lingt hi at friedeburg ferfulget faan enno do enno ferschükt a borigskoot wat mä is bedobet wiar mä sin swaar rüsting auer tu skridjin at is bost tu an hi ging oner hi stoorew uun t ääler faan bluat juar aragoonien of aragon amtelk autonoom gemianskap faan aragoonien üüb spaans aragn aa on an comunidad autnoma de aragn üüb aragoneesisk aragn aa on an comunidat autonoma d aragn üüb katalaanisk arag o of aa o an comunitat autnoma d arag as en autonoom gemianskap uun a nuurduast faan spanje uun a nuurd leit frankrik uun a nuurduast leit kataloonien uun a süüduast valencia uun a süüdwaast kastiilien la mancha uun a waast lei kastiilien an len an la rioja an uun a nuurdwaast leit navarra det autonoom gemianskap hee lidj at hoodsteed faan t gemianskap as saragossa aragoonien hee trii prowinsen üüb spaans provincias wat seeks an dörtig ferwaltingsiinhaiden üüb spaans comarcas hee monteneegro üüb serbokroaatisk of crna gora tsrna ra üüb albaansk mali i zi as en lun uun a süüduast faan euroopa uun a waast leit kroaasien uun a nuurdwaast bosnien an hersegowina uun a nuurduast serbien uun a uast kosowo uun a süüduast albaanien an uun a süüdwaast at aadria at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as podgorica monteneegro leit twesken an faan a nuurd tu a süüd an an faan a waast tu a uast at lun dialt grensen mä fjauer lunen det lungst grens km as mä bosnien an hersegowina an det kurtst km mä kroaasien diald at lun dialt uk en km lung grens mä serbien an en km lung mä albaanien a eeg faan monteneegro as km lung dön tjiin gratst steeden uun t lun san monteneegro hee fjauer an twuntig gemeenden det brest prowins üüb witjrüs brésckaja vbas brstskaja vblasts üüb rüs bréstskaja blast breskj obst of brestskj obst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a süüdwaast faan t lun uun a nuurd leit det hrodna prowins uun a nuurduast det minsk prowins uun a süüduast det homelj prowins uun a süüd at ukraine an uun a waast poolen det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as brest de belawescha puschtscha natschunaalpark leit uun a waast faan t prowins det brest prowins hee trii steeden baranawitschy brest an pinsk an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny resultooten faan iarer folksteelingen at prowins wurd grünjlaanjen faan tu wiar at teritoorium faan t prowins faan daaling dial faan det polesien wojwodskap uun poolen uun de naist wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet det pinsk prowins wurd janewoore ufskaafet an wurd dial faan t prowins de likedening dai wurd det baranawitschy prowins ufskaafet an det süüduast dial diarfaan wurd dial faan t prowins det homelj prowins üüb witjrüs hmielskaja vbas omelskaja vblasts üüb rüs gmel skaja blast omlskj obst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a süüduast faan t lun uun a nuurd leit det mahiljou prowins uun a uast ruslun uun a süüd at ukraine uun a waast det brest prowins an uun a nuurdwaast det minsk prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as homelj dön gratst struumer uun t prowins san de dnjapro sosch bjaresina an priypjatsj uun t prowins san föl seen de gratst see as de tscherwonoje faan t prowins as mä walter bedobet det homelj prowins hee ian steed homelj an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny det letst folksteeling wiar uun t juar at prowins wurd grünjlaanjen uun de naist wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet det polesien prowins wurd janewoore ufskaafet an det wurd dial faan t prowins det hrodna prowins üüb witjrüs hrdzienskaja vbas rdzenskaja vblasts üüb rüs grdnenskaja blast rodnnskj obst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a waast faan t lun uun a nuurd lei liitauen an det witsebsk prowins uun a uast leit det minsk prowins uun a süüd det brest prowins an uun a waast poolen det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as hrodna det hrodna prowins hee ian steed hrodna an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny det letst folksteeling wiar uun t juar föör wiar at teritoorium faan t prowins faan daaling dial faan poolen at miast diarfaan wiar dial faan det biaystok wojwodskap wat dial faan witjruslun uun detdiar juar wurd det süüdwaast dial faan t prowins faan daaling wurd dial faan det belastok prowins a maden wurd dial faan det baranawitschy prowins an det nuurduast dial wurd dial faan det wiljejka prowins uun de naist wäältkrich wurd det faan det tjiisk armee besaatet at prowins wurd ütj dialen faan dön belastok and baranawitschy prowinsen grünjlaanjen üüs det maladsetschna prowins iar wiljejka prowins apliaset wurd wurd dialen diarfaan aschmjany astrawets smarhonj an dial faan waloschyn tu hrodna prowins auerden det mahiljou prowins üüb witjrüs mahiliskaja vbas mai louskaja vblasts üüb rüs mogilyvskaya blast m lfskj obst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a uast faan t lun uun a nuurd leit det witsebsk prowins uun a uast ruslun uun a süüd det homelj prowins an uun a waast det minsk prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as mahiljou det mahiljou prowins hee tau steeden babrujsk an mahiljou an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny det letst folksteeling wiar uun t juar at prowins wurd grünjlaanjen uun de naist wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet det minsk prowins üüb witjrüs mnskaja vbas minskaja vobasts üüb rüs mnskaja blast minskj obst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a maden faan t lun uun a nuurd det witsebsk prowins uun a uast det mahiljou prowins uun a süüduast det homelj prowins uun a süüdwaast det brest prowins an uun a nuurdwaast det hrodna prowins det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as minsk uk wan at steed nian dial diarfaan as at lunskap faan t regiuun as hüügelig an bal en traad part diarfaan as mä walter besaatet de lysaja berig m uun de minsk distrikt as de huuchst ponkt uun t prowins an de naisthuuchst ponkt uun witjruslun de naratsch see wat de gratst see uun witjruslun as as uun a nuurd faan t prowins at jaft fjauer öler seen uun t regiuun de swir see de mjadel see de seljawa see an de mjastro see det minsk prowins as det iansig regiuun faan witjruslun wat nian grens tu n öler lun hee det minsk prowins hee ian steed schodsina an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny det letst folksteeling wiar uun t juar föör wiar at teritoorium faan t prowins faan daaling dial faan poolen liitauen auer det naist dialing faan detdiar lun wurd at teritoorum dial faan ruslun uun de iarst wäältkrich wurd det faan det tjiisk armee besaatet at prowins wurd janewoore grünjlaanjen uun de naist wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet det witsebsk prowins üüb witjrüs vciebskaja vbas vitspskaja vblasts üüb rüs vtebskaja blast vitpskj oblst as ian faan dön seeks prowinsen faan witjruslun at prowins leit uun a nuurduast faan t lun uun a nuurduast an uast leit ruslun uun a süüduast det mahiljou prowins uun a süüdwaast det minsk prowins uun a waast lei det hrodna prowins an liitauen an uun a nuurdwaast leit letlun det hee lidj at hoodsteed faan t prowins as witsebsk de düna struum leept faan a uast tu a nuurdwaast troch t prowins det witsebsk prowins hee tau steeden nawapolatsk an witsebsk an distrikten üüb witjrüs rajny üüb rüs rajny det letst folksteeling wiar uun t juar at prowins wurd grünjlaanjen uun de naist wäältkrich wurd at prowins faan det tjiisk armee besaatet tschechien amtelk det tschechisk republiik üüb tschechisk esko of esk republika as en banenstoot uun a maden faan euroopa uun a waast leit tjiisklun uun a nuurd poolen uun a uast det slowakei an uun a süüd uasterrik at lun hee lidj at hoodsteed faan t lun as prag tschechien saat ham ütj dön histoorisk lunen böömen echy an määren morava an uk dialen faan schleesien slezsko tup tschechien hee regiuunen at tschechien faan daaling wurd janewoore troch dialing faan t tschechoslowakei grünjlaanjen wurd det lasmoot faan nato an mei lasmoot faan det europeeisk unioon imen apidae san en famile faan insekten diar hiar muar üs sköölen tu wichtag sköölen san apis hönangimen an bombus imkönger aal a sköölen rené descartes ne de kat üüb latiinsk renatus cartesius marts uun la haye en touraine febrewoore uun stockholm wiar en fransöösk filosoof matemaatiker an natüürwedenskapsmaan hi wiar begrünjiger faan det ääder neitidjelk ratschunalismus rené descartes wurd uun la haye uun touraine bäären hi wiar dring faan en parlamentsriad joachim descartes hi kaam uun det aachst juar iin uun det jesuitenkolegium bi la flche huar hi ham uun t matematiik ütjteeknet am erfaaringen tu saamlin naam hi uun t ääler faan ian an twuntig krichstiinst an maaget oner moritz faan oraanien an johann t serclaes faan tilly krichstööger uun holun an tjiisklun mä naam uun a slacht bi de witj berig nofember oner de graaf faan buquoy jin a böömen dial an oner desalew herfeerer uun ungarn jin a türken streed hi befaadet ham uun t stalen iiwrigst mä wedenskapelk werk an sin iarst werk de musica wurd föör breda uun holun skrewen wurd a beslütj al fööruurdialen tu apjiiwen an üüb seeker an üntwiiwlig grünjlaagen ale faan neien troch ei ufhängig forsking aptubagen faadet hi uun en wonterlaager föör neuburg efter en apenthual uun pariis huar hi a reegeln för t rachting faan a geist rgles pour la direction de l esprit skreew leet hi ham uun holun deel galileo galilei sin feruurdialing leet ham at ütjdun faan at ufhanling auer a wäält traité du monde apdun a diskurs auer t metood discours de la méthode an trii aufsatsen auer t optik meteorologii an geometrii wurd man ütjden wurd a metafüüsisk meditatschuunen méditations métaphysiques an a prinsiipien faan t filosofii principes de philosophie ütjden a prinsiipien wurd tu köningin elisabeth faan böömen diarmä hi korespondiaret feriaret wurd a leidenskapen faan t sial ütjden hi kaam triisis tu frankrik turag huar hi blaise pascal draapet aanj ging hi tu sweeden üüb köningin christina sin beed kurt efter sin uunkemst stoorew hi descartes ferbant at skepsis faan traditschuun jinauer mä t huuchschetsung faan t fernonft tu n apkleererisk werk hans christian andersen april uun odense august uun kopenhuuwen as di bekäändst dachter an skriiwer faan denemark hi näämd ham salew miast bluas h c andersen bekäänd wurd hi fööraal mä sin teelen h c andersen kaam üs dring faan di aarem sütjer hans andersen an det sauwüf anne marie andersdatter uun odense üüb fünen tu welt mä ging hi tu kopenhuuwen an wul diar en steed bi t teooter fu man det hää ei loket man di direkter faan t teooter naam ham ap uun sin hüs hi hoolep di jong h c do uk tu en stipendium faan könang frederik vi so dat hi tu huuger skuul gung küd an tu t uniwersiteet faan kopenhuuwen leeder raiset h c föl ambi an kaam tu schiisklun ingelun itaalien spoonien portugal an tu t osmaansk rik h c andersen hää nimer freid an stoorew mä juar uun kopenhuuwen h c andersen sin teelen san üüb huuchschiisk ütjkimen enkelt teelen jaft at uk üüb nordfriisk tu leesen napoleon iii üüb fraansöösk napoléon iii april uun pariis janewoore uun chislehurst bi london wiar oner san gebuursnööm charles louis napoléon bonaparte uun det naist republiik faan tu fraansöösk stootspresident an faan tu üüs napoleon iii keiser faan a fransuusen hi wiar a dring faan louis bonaparte an hortense de beauharnais san aatj wiar a bruler faan napoleon i an san mam wiar at foomen faan alexandre vicomte de beauharnais an joséphine tascher de la pagerie an wurd lääder tu t stjipfoomen faan napoleon i efter a slacht bi sedan uun de tjiisk fraansöösk krich wurd hi fingen nimen an wurd en nei natschunool regiaring uun pariis bildet wat ham för aufsaatet ferklaaret an det traad republiik proklamiaret sin letst lewentsjuaren ferbroocht hi uun eksiil uun ingelun kurt julian weill marts uun dessau april uun new york city wiar en us amerikoons komponist diar faan tjiisklun kaam hi as för t iarst troch sin tupwerkin mä bertolt brecht uun die dreigroschenoper aufstieg und fall der stadt mahagonny die sieben todsünden bekäänd efter a natschunalsosialisten meecht greeb flüchtet hi auer sin jüüdsk ufkemst tu frankrik an waanret hi iin uun dön ferianigt stooten ütj uun dön juar loket hi uun broadway uun new york üüs komponist hi komponiaret oopern opereten musik för balete an teaaterstaken musicals werken för orchester koomermusik liitjin an schongen det lex frisionum latiinsk för det gesets faan a fresken as en soomling faan rochtsföörskraften wat uun det iar madeläälerns skrewen wurd det wurd tu iarst twesken an iin uun t skraft stääld at rocht wat uun det lex skrewen wurd hed wel al juarhunerten bestenen bluat üüb inisiatiif faan karl de grat wuurd det üüb papiar saatet dön iarst tau an twuntig kapitler faan t lex befaade jo mä liisten of compositiones faan stroofen an wergeld kompensatschuunen wat tu oofern of hör familjin den skul an efter de sosiaal rang faan dön wat at den hee an hör oofer apredet san widjer elwen kapitler hee a bigoowen faan a wis lidj üüb latiinsk additio sapientum tjiin onertiitler faan wiemar an saxmund huarauer niks bekäänd as hör ordialen an uk kirwen ütj det lex thüringorum gesetsen faan a thüringern saint croix kr as en eilun faan dön amerikoons jongfoomen eilunen uun det eilunskööl faan dön letj antilen det as mä n gratens faan km det gratst an mä n iinwenertaal faan muar üüs tu liker tidj det befölkringrikst eilun faan dön amerikoons jungfoomeneilunen wat en us amerikoons bütjergebiit san üüb t eilun lei a steeden christiansted an frederiksted at eilun wurd uursprüngelk faan dön kariben an dön arawak besiidelt christof kolumbus luniget nofember uun a nuurd faan t eilun an ded tu det a nööm santa cruz spaans för halig krüs bi n ütjenölersaating mä a bewenern faan t eilun kaam en spanjer an en kariibe am t leewent de föörfaal feerd tu en krich wat iarst tu aanj broocht hed üüs a spanjern hör kolonii üüb t eilun apded uun det juarhunert wurd det eilun faan ingeluners an holuners besiidelt dön bialen kolonien raaget dach bal uun t stridjen mäenöler woorskiinelk ded diarfaan a holuner hör siidlung ap kaam en spaans floot faan fiiw skeb an saldooten faan puerto rico jo besaatet at eilun an maaget al a ingeluners duad a spanjers wurd dach weleram kurt diarüüb faan a fransuusen ferdrewen jüüne wurd saint croix tu det deensk waastindien kompanii ferkeeft at kompanii lai neen wäärt üüb t natschunaliteet faan a siidlers diarfaan leet jo heer spaans juuden fraansöösk hugenotten an ingels siidler deel skrobflenerken of uk troolflenerken of trooler noctuidae san en famile faan flenerken diar jaft at uk bruketen faan man a miasten san dach brün of grä daalang käänt am amanbi slacher uun euroopa san t son autographa san en skööl faan skrobflenerken noctuidae uun det onerfamile plusiinae madlem üüb tjiisk an deensk midlum as en gemeend uun t amt feer oomrem faan a kreis nuurdfresklun uun a nuurd leit a nuurdsia uun a uast a gemeend ööwenem uun a süüduast wraksem uun a süüd njiblem uun a waast aalkersem an uun a nuurdwaast olersem det hee lidj sant hiart madlem tu det nei grünjlaanjen amt feer oomrem efter en schetsing wiar lidj uun madlem diarfaan wiar maaner an wüfen efter det folksteeling wiar det tutool befölkring faan t gemeend at gemeend hee njüügen saten uun t gemeendfertreeding diarfaan hee det midlumer wählergemeinschaft mwg sant dön kommunaalwoolen uun sleeswich holstian aacht saten en widjer sat häält en enkeltbewerewer atakpamé as en steed uun de aafrikoons stoot toogo at steed leit uun süüd faan t lun amanbi km tu a nuurd faan lomé det as at hoodsteed faan det plateaux regiuun an det ogou prefektüür det hee lidj troch at steed feert det togoisk natschunaalstruat n faan lomé tu a grens tu burkiina faaso nai bi cinkassé uk ferbant at struat at steed mä sokodé at steed hee uk en fluughuuwen de atakpamé fluughuuwen wat uun a uast diarfaan leit de naist boonhoof as uun agbonou wat üüb at boon faan lomé tu blitta stäänt naibi atakpamé as de nangbeto stausia dunkerque as en industriel huuwenstääd uun nuurdfrankrik üüb di süüdelk dial faan t nuurdsiaküst amanbi twuntag kilomeeter wech faan det stääd de panne tu a waast faan t grens mä belgien hat as det hoodstääd faan det arrondissement mä di salew nööm wat miast temelk likedenang di fransöösk dial faan di westhoek as ferwaltangstechnisk as dunkerque ian faan fiiw onerprefektuuren faan t département nord an gliktidjag en gemeen uun t regiuun hauts de france diar wene sowat neegentagdüüsen iinwenern tuup mä sääkstaanj naibergemeenen as t det stäädgemianskap faan dunkerque wat knaap tauhunertdüüsen lidj hää an wan dü a föörstääden märeegenst san t muar üs tauhunertföftagdüüsen hat as en natjunaal bedüüden stääd för san siahuuwen di naibi di ingelsk kanool leit wat det traadgratst siahuuwengebiit faan t lun as efter det faan marseille an le havre det stääd as gud bekäänd uun fransöösk flandern troch san karneval a salomon eilunen of salomoonen ingelsk solomon islands san en eilunstoot uun melaneesien trinjam a salomoonen lei nauru kiribaati tuvalu fidschi an vanuatu a salomoonen wurd tu prowinsen an det hoodstäädregiuun honiara iindiald det amtelk spriak faan a eilunen as ingels det lingua franca as pidschin wat nai bi tok pisin as dön miast öler spriaken wat üüb a eilunen spreegen wurd san austroneesk spriaken dön sentraal salomoonen spriaken en skööl faan dön papuaans spriaken wurd üüb enkelt eilunen spreegen dön salomoonen wurd woorskiinelk wel föör amanbi juar besiidelt geliarden liawt dat lidj diar papuaans spriiken spreeg begand amanbi f kr dön eilunen tu besiidlin lidj diar austroneesk spriiken spreeg kaam amanbi f kr an diarmä det outrigger kaanu broocht twesken an f kr kaam faan dön bismark eilunen a föörfeeder faan a polyneesier det lapita lidj uun de iarst wäältkrich besaat de austraalisk bund det tjiisk dial faan a salomoonen wat hi faan tu üüs mandaat faan a völkerbund ferwaltet uun a naist wäältkrich naam det jaapaans armee faan marts tu august a salomoonen mä hör lokelk lunigin üüb guadalcanal august tu febrewoore feerd dön amerikoons armee uun a pasifiikkrich at anring faan a krich tu hör gonst iin uun swaar slachten uun a locht uun t sia an uk uun en springen faan hör luniginsaldooten faan eilun tu eilun küd dön ferianigt stooten tu dön strateegisk wichtig salomoonen oner hör kontrol bring de suart volta uk mouhoun neemd as en struum uun a waast faan aafrika di sin hood uun a waast faan burkiina faaso uun det hauts bassins regiuun uun a süüdwaast faan bobo dioulasso hee a struum leept tu a nuurd ap tu a mös faan de sourou struum an do tu a süüd am at grens twesken burkiina faaso an ghaana tu biljin do biljet a struum at grens twesken ghaana an at elfenbianküst a struum leept do am tu a uast iin uun de witj volta struum an wurt tu a volta struum uun det brong ahafo regiuun faan ghaana a mossi uk mosi of moaaga iantaal moose muartaal uun hör aanj spriak mooree san det gratst fulk uun burkiina faaso jo lewe fööraal uun an am a grat stääden ouagadougou an ouahigouya det san sowat miljuun minsken a mossi lewet iarst fööraal uun a nuurd faan ghaana toog do oober so am t juarhunert am a nuurd an ferdrääw diar ööder fulken a dogon an nyonyonsé jo iinwaanrern haa det könangrik tenkodogo grünjlaanj leeder waanert jo widjer am a waast an haa det könangrik wogodogo grünjlaanj leeder het det wogdgo ouagadougou uun t nuurden as det könangrik yatenga apwoksen bit daalang hää di keiser moogho naaba di huuchst stant oober hi hää nian poliitisk määcht muar a mossi lewe traditjunel uun letj saarpen mä trinj hüsang diar mä woger ferbünjen san arke saarep hää en naaba det as di boperst di det saien hää a mossi hual det ei so mä a islaam leewer haa s noch hör natuur religion hör god het wendé at rintidj as en juarstidj faan a troopen uun a troopen jaft at nian juarstidjen so üs wi det kään mä en kuulen wonter an en warmen somer diar as det auer t juar muar of maner likedenang warem auer t juar waanert oober a stant faan a san tesken a kiarkreiser hen an weder an wan a san uun zenit stäänt det ment wan a san lik faan boowen deel skinjt do jaft at uun a troopen zenitaalrin det as en rin di miast so am a madetidj begant an hen jin inj aphäält det düüret sowat tau of trii muuner an do woort at weder maner mä di rin ji naier at regiuun bi a ekwaator leit amso linger as det rintidj hen tu a kiarkreiser woort det rintidj leewen kurter diar rinjt det uun enkelt juaren goorei diaram lei diar a kiarkreis wüüsten üüb det kliimadiagram faan vila luso uun angoola koon am gud kään dat det rintidj uun a süüd somer diar faan nofember bit maarts düüret uun a süüd wonter faan mei bit september as diar drügtidj drügtidj as det ööder juarstidj faan a troopen tesken rintidj an drügtidj san muar of maner lung auergungstidjen radoon uk raadon as en cheemisk element mä det ufkörtang rn an det atoomnumer hat stäänt uun det skööl faan a eedelgaasen hör nööm komt jüst so üs raadium faan lat radius strual auer hat raadioaktiif as radoon entstäänt üs produkt wan det raadium isotoop ra ütjenööderfäält radoon rn fäält do mä en hualewwäärstidj faan daar ütjenööder tu poloonium po an det lewet aal wat linger iar det mä en hualewwäärstidj faan daar tu det stabiil luad pb woort sodenang feert det iinöösmin faan radoon bi a minsk tu t strualkraankhaid do faal a hiaren ütj an at komt tu nöös an müsblääten at magnetisiarang as en füsikaalisk grate huar di magneetisk tustant faan en materiool mä beskrewen wurd koon at magneetisiarang woort bereegent üs magneetisk moment per woluumen at mageneetisiarang beskraft det ferbinjang tesken magneetisk struummäächt an magneetisk fialmäächt diarbi as at magneetisk fialtaal an at magneetisk permeabiliteet uun diamagneetisk materiool as at magnetisiarang werket det fial uunjin uun paramagneetisk materiool as at magnetisiarang an at fial werke di salew wai at magnetisiarang koon uk mä t magneetisk fialmäächt an at magneetisk suszeptibiliteet beskrewen wurd at suszeptibiliteet hää nian miat an koon en wäärs tesken an saner aanj haa a biibel buken diaram uk buk faan a buken as en saamlang fan skraften diar för a juuden an krasten üs halag skraft täält det biibel för a juuden het tanach an hää trii dialen tora uunwisang nevi im profeeten an ketuvim skraften jo san am t juar f kr apskrewen wurden a krasten auernaam a tanach steld a skraften en betj am an maaget diarfaan det ual testament diar kaam do det nei testament tu diar ham üüb det leewent an a liaren faan jiises krast betoog detdiar taudialag biibel as det miast drükt an uun a miast spriaken auersaat buk faan a welt di nööm biibel komt faan t griichisk papyrus rol an det komt faan bblos of bblos papyrus byblos het uk det huuwenstääd huar papyrus rolen maaget wurden san juudendoom efter griichisk ioudaismos as det religion an kultuur faan a juuden at jüüdsk religion as det äälst faan a religionen diar üüb abraham turag gung hat as muar ür juar ual det grünjlaag as at tora uunwisang liar gesets tuup mä t nevi im profeeten an ketuvim skraften san det a trii dialen faan t tanach at tanach as leederhen faan a krasten tu t ual testament maaget wurden en ööder wichtag buk för a juuden as di talmud diar stäänt uun hü at tora ütjlaanj wurd skal tu tidj lewe amanbi miljuun juuden a miasten uun israel an a ferianagt stooten di nööm faan a juuden gongt turag üüb a stam juuda diar faan hör könang david tu en könangrik maaget wurden as a minsken uun t könangrik juuda wiar judeer leeder as det könangrik apdiald wurden tu en süüdelken dial juuda an en nuurdelken dial israel ööders üs jo tau ööder religionen diar üüb abraham turag gung at krastendoom an a islaam wul a juuden nimer ööder minsken misjuniare det spriak faan a äälst religiös skraften as hebreewsk det modern furem het iwrith a arawak aruak of arawaken efter lokono aru cassava bloos wiar en fulk uun t nuurden faan süüdameerikoo an üüb a letj antilen jo san diar faan a kariiben ferdrewen wurden efter a arawak as det arawak spriakenfamile näämd wurden jodiar spriaken wurd daalang uun grat dialen faan süüdameerikoo snaaket det eegentelk arawak spriak woort daalang fööraal uun suurinam an guyaana faan gud minsken snaaket hat as uk üs lokono bekäänd daalang lewe efterkemen faan a arawak bluas noch üüb t madel amerikoonsk fäästlun uun honduuras guatemaala an belize an jo snaake diar det spriak garifuna diar noch grat iinflööd faan t igneri hää üüb t guajira hualeweilun kolumbien an venezuela lewe wayuu diar tu a arawak tääld wurd kariibisk spriaken san en spriakfamile uun t nuurden faan süüdameerikoo jo wurd faan kariiben snaaket a kariiben haa föör hunerten faan juaren a minsken üüb a letj antilen ferdrewen diar haa iar a arawak lewet man det arawakisk spriak hää ham stark mä t kariibisk fermisket an sodenang as diar det eilun kariibisk apwoksen eegentelk hiart det oober ei tu t kariibisk man tu t maipuurisk arawakisk at eilun kariibisk as bit uun a er juaren snaaket wurden daalang as t ütjstürwen nai mä t eilun kariibisk as oober garifuna igneri an det woort üüb ingelsk caribe of black carib näämd daalang san diar man letj sköölen faan t kariibisk auerblewen spriaken wurd faan tuup minsken snaaket manihot as en skööl faan plaanten uun det famile euphorbiaceae jo het uk maniok mandioka kassava of yuca diar jaft at son bit slacher faan di wichtagst slach as maniok manihot esculenta diar woort uun flook lunen mä büüret m aesculifolia m alutacea m angustiloba m anomala m baccata m brachyloba m caerulescens m carthagenensis m catingae m chlorosticta m compositifolia m condensata m davisiae m diamantinensis m dichotoma m esculenta m foetida m gabrielensis m grahamii m hilariana m irwinii m leptophylla m maracasensis m mossamedensis m nogueirae m pentaphylla m pulchrifolius m pruinosa m quinqueloba m quinquepartita m rhomboidea m rubricaulis m sagittato partita m saxatilis m sparsifolia m tripartita m violacea m walkerae a her faan a ringer üüb ingels the lord of the rings as en buk uun trii binjer wat faan de britisk skriiwer an filoloog j r r tolkien skrewen wurd at buk wiar feroontwurdelk för t grünjleien faan fantasii üüs en literaarisk slach dön trii dialen faan t buk at selskap faan a ring dön tau törner an a köning san turagkemst wurd an tuiarst ütjden at buk hanelt faan en hobbit frodo baggins diar en meechtigen man gefäärelken ring hed an tu at lun faan a maager faan a ring de sauron het gung moost am ham tunant tu maagin at buk wurd ferfilmet an kaam twesken an uun trii dialen iin uun a kiinos a hobbit of hen an turag üüb ingels the hobbit or there and back again an en fantasii romoon för jongen faan j r r tolkien wat hi twesken skreew an tu iarst september faan a ferlach george allen unwin ütjden wurd at buk as en stak faan en hobbit bilbo baggins diar en rais mä swerger tu en berig maaget am en schats faan en draag tu nemen at buk wurd ferfilmet an kaam twesken an uun trii dialen en ünferwaans rais smaug sin iinias an a slacht faan dön fiiw armeen iin uun a kiinos sarah bernhardt ütjspriik saa bnt of oktuuber marts wiar en fraansöösk teaaterspeler diar uun enkelt faan dön wel lesenst fraansöösk teaaterstaken faan det leed an ääder juarhunert tu sen wiar diaroner la dame aux camelias faan alexandre dumas de jonger ruy blas faan victor hugo fédora an la tosca faan victorien sardou an l aiglon faan edmond rostand hat spelet uk menelk rolen t b uun william shakespeare san hamlet hat maaget muar teaaterturneen am a wäält an wiar ian faan dön iarst prominent schauspelern diar tuunapnaamen maaget an uun kiinofilmen spelet haa en kuugel as en geomeetrisk figuur huar arke ponkt üüb t bütjensidj likewidj faan a madelponkt wech as di wai faan a madelponkt tu t bütjensidj as di raadius di rüm faan en kuugel läät ham mä di rüm faan en türn ferglik huar det kuugel man jüst iinpaaset wan dü uun det boowenst heleft en keegel amkiard iinstelst di diar uk man jüst iinpaaset do könst dü sä dat di rüm faan det hualew kuugel jüst so grat üs di rüm di di keegel auerläät det hualew kuugel an di keegel nem tuup jüst so föl rüm iin üs di türn nü tjochst dü di keegelrüm faan di türnrüm uf an do komt diar di rüm faan det hualew kuugel bi ütj bütjenam hää det kuugel detsalew areal üs di mantel faan di türn li bai uk üüs li bo li po an li taibai bekäänd üüb schineesk l bi wiar en bedüüden schineesk dachter uun t tidj faan det tang dünastii hi an san frinj du fu wiar dön wichtigst lidj uun en tidj wat det gul tidj faan schineesk dachterei tääld wurt hi skreew amanbi ian düüsend dachten wat iin uun det antologii heyue yingling ji faan yin fan saamelt wurd sin bekäändst dacht as yu xi d zhu gelaag uun a muunskiin diaruun ham a dachter mä n koon win turagtjocht an mä sin skaad an a muun uunstupt john locke august uun wrington bi bristol oktuuber uun oates epping forest essex wiar en ingelsken dochter an filosoof locke woort uunsen üs grünjleier faan a liberalismus hi täält tuup mä isaac newton an david hume üs fertreeder faan a britisk empirismus bütj thomas hobbes an jean jacques rousseau as hi en bedüdenen seenker faan t apkleerang sin filosofii hed grat iinflööd üüb t suwereniteetsferklaarang faan a ferianagt stooten at ferfaadang faan a ferianagt stooten an at ferfaadang faan t fransöösk rewolutschuun an uk leederhen baud flook ferfaadangen faan liberaal stooten üüb jodiar grünlaagen ap uun sin buk two treatises of government skrääw locke dat en regiarang bluas do legitiim as wan hat det tustemang faan a regiareten hää an wan hat a natüürelk grünjrochten leewent freihaid an eegendoom seeker stelt jüst so üs thomas hobbes ferträät locke det teorii faan a selskapsferdrach det määcht faan en regiarang hinget diarfaan uf dat a regiareten freiwalag rochten ufdu muar üs hobbes träät locke diar för iin dat at lidj det rocht üüb wederstant hää wan en regiarang sin rochten masbrükt ööders üs bi hobbes kön a minsken bi locke oober uk hör rochten ferlees wan s jo jin at selskap stel pablo ruiz picasso ütjspriik üüb spaans palo pi kaso oktuuber uun mlaga spanje april uun mougins frankrik wiar en spaans konstmooler graafiker an biljhauer det wurd toocht dat hi amanbi konstwerken maaget moolet biljen teekningen graafiken kolaaschen plastiken an keraamiken sin werken san preeget troch en grat fölfual faan konstlerisk ütjdrückskaker an techniiken a werken ütj sin blä an roosa tidjen an t begrünjigung faan t kubismus tup mä georges braque wiar a began faan sin üngeminan luupboon üüs konstler tu picasso sin bekäändst werken hiart at moolet bilj les demoiselles d avignon a foomnen faan avignon det wurd at kaibilj faan det klasisk modern mä ütjnaam faan det monumentaal moolet bilj guernica wat en konstlerisk amsaating faan a skreker faan de spaans bürgerkrich wiar het nian öler konstwerk faan det juarhunert at forsking so ütjforderet üüs det desmoiselles at motiif faan t düüw üüb at plakaat dat hi uun t juar för det wäältfreeskongres uun pariis maaget wurd aueraal üüb a wäält tu sümbool faan frees a sööwen bragen faan königsberg san bekäänd wurden auer jo en matemaatisk probleem apwise königsberg as apdiald troch di struum preegel sodenang san diar tau stäädheleften rochts an lachts faan di struum an uk tau eilunen jodiar stääddialen san mä sööwen bragen ferbünjen so üs üüb det tiaknang oner det fraag wiar of diar en wai as so dat dü iansis auer arke brag lääpst an wan det mögelk as of dü weder bi di began uunkomst leonhard euler hää bewiset dat son eulersken wai uun königsberg ei mögelk as auer diar tu arke stääddial en ünlik taal faan bragen feert diar mut bluas tau stääddialen knooter en ünlik taal faan bragen kaanter haa jodiar tau stääddialen küd do began an aanj faan en wai wees jo ööder stääddialen skel oober en lik taal faan bragen haa amdat dü diar üüb en neien wai weder wech kem könst bi detdiar fraag komt at goorei diarüüb uun huar a bragen lei man hü jo mäenööder ferbünjen san euler hää det fraag turagfeerd üüb en fraag faan t topologii efter a ööder weltkriich schocht königsberg hial ööders ütj an het daalang kaliningrad tau bragen jaft at goorei muar man det bragenprobleem lewet widjer uastpreuen wiar en prowins faan t könangrik preuen det könangrik lai uasten faan t hilag röömsk rik bit di stoot preuen dial faan t sjiisk keiserrik wurd efter a ööder weltkriich as uastpreuen apdiald wurden di nuurdelk sjiisk dial kaam tu ruslun an as nü det oblast kaliningrad di süüdelk dial kaam tu poolen uun hed at prowins regiarangsbesirken allenstein gumbinnen königsberg an waastpreuen allenstein regiarangsbesirk at regiarangsbesirk hed ian stäädkreis allenstein an lunkreiser gumbinnen regiarangsbesirk at regiarangsbesirk hed tau stäädkreiser insterburg an tilsit an lunkreiser königsberg regiarangsbesirk at regiarangsbesirk hed ian stäädkreis königsburg an lunkreiser waastpreuen regiarangsbesirk at regiarangsbesirk hed ian stäädkreis elbing an lunkreiser skroben jügen lat genista san en plaantenskööl uun det famile faan a bongfrüchten fabaceae diar wurd oober uk ööder plaanten skroben näämd diar eegentelk tu det skööl siigenkliawer cytisus hiar faan a skroben jaft at amanbi slacher wiken vicia san en plaantenskööl uun det famile faan a bongfrüchten fabaceae diar jaft at wel slacher faan di snöfelstiiner sen en projekt fan di könstler gunter demnig wat ön t jaar bigent waar iin ön waien uur litj skeltern üt meesing forlair hur wat aur di mensken üpskrewen iinslain uur diarme skel di taachten om di mensken en wat jam pasiaret es waaken hölen uur hat giar om di mensken dānen ön di natsjonaalsotsjalismus meshanelt forsleepen deportiaret en uk ombraacht uuren sen som haa jam uk salev ombraacht aurdat ja ek muar lewi maat wan ja aural me di gestapo reekni maast di stiiner sen kwadraatisk en haa rundi huken ön en tiarling x x cm fan stintjiklüv uur dit meesingskelt klüvt en dit uur da me di hamer iin ön di wai slain fuar t miist uur di stiiner diar montiaret hur di mensken üs leest eeđer jaar aiin wel lewet haa ja kum üp salev niwoo me dit plaaster leemkiis of di asfalt iinleten em snöflet diar ek aur ön di maimuun fan jaav dit ombi stiiner des lii ek bluat ön dütsklön ja sen uk ön üđer lönen fan euroopa tö finj di snöfelstiiner sen di gurtest deetsentraali teenkstair üp wārel di mark stolpersteine heer sent sküül bi dit dütsk patent en markenamt üp di noom fan gunter demnig sent uk fuar dit hiili euroopa tö di joorensdai fan di deportatsjoon fan sinti en roma diar fan köln iin ön dit messelaager fan köln ging mai heer demnig me en skreftspöörgiraat di waien eeđerteeknet hur di sinti en roma langs maast di nastjonaalsotsjalisten haa dit üs en proof maaket hur em di juuden deportiari kür ön di dezember dim joorensdai fan di biskkir fan heinrich himmler dat di zigeuner deportiaret uur skul uk auschwitz biskiir lair di könstler en stiin iin ön dit plaaster hur di biskiir ön āpskrewen staant on dit meesingskelt stuunt di bigening fan di biskiir iin ön di stiin es en hol hur di hiili biskiir stuunt hat git uk diarom dat tö des tir som rooma üt jugoslaawien wechlöpen wiar diar wuar krich dānen hol ön düsklön bliiv wil di stiin fuar dit reerhüs ön köln waar fan vandaalen ütbreeken en wechnaamen di marts lair gunter demnig en nii snöfelstiin diar hen di spöör fan fārev mai roma und sinti waar ön ütsaacht stairen ön köln iin ön meessing iinbetoniaret en fan di stat köln öner sküül stair gunter demnig wil dit nü ütbech üp ali keren hur di nāzis achterön wiar en dit waar dit projekt snöfelstiiner üs jest wiar dit bluat en taachtenspöl fuar dit werk gröenwahn kunstprojekte für europa meent aurdat di könstler taacht dat fuar euroopa soks miljoonen snöfelstiiner nöörig wiar di pröst fan di antonitergimiindi ön köln ber demnig man diarom tömendst som ütsaacht stiiner tö seet dat dit üs en teeken aarberi kür sa waar snöfelstiiner iin ön di antonitersērk ön köln ütstelt di am januwaari fan forlair demnig tö proov som stiiner ön köln ön di mai fan der hi wat tö di ütsteling künstler forschen nach auschwitz diar di ngbk ön berlin kreuzberg ütrocht her diarbi lair hi uk ön berlin orānienstraat stiiner en sa üs uk ön köln der hi niin biskiir tö dit amt fan di stat di jest stiiner me forloof fan di stat waar ön di juuli fan ön sankt georgen bi salzborig forlair diartö waar demnig fan andreas maislinger nööriget diar en gedenkdienst önskööwen her friedrich amerhauser wiar di jest büürfööger diar gunter demnig forloof der sin snöfelstiiner iintöbech ön t jaar waar me forloof jit muar stiiner ön köln forlair dit es da ütwukset en diarfan waar di gurtest deetsentraali teenkstair üp wārel demnigs intentsjoon es fuaral dat di ns opfern dānen iin ön di konzentratioonslaagern tö numern degradiaret waar jaar noomen töbeek t dat em höm büch skel om dit tö lees sjocht di könstler üs en büchen fuar di mensk diarachter demnig kritisiaret dit konsept fan tsentraali teenkstairen aurdat diar eeđer sin meening ek inoch eeđer luket uur demnig wel di noomen diarhen töbeek fo hur di mensken lewet haa hat giar ek om snöflin dit giar diarom dat dit hart en dit oog snöfli em ken en snöfelstiin fuar koopi en diarfuar uur di uk forliar wan di könstler me di toch diarhen aak skel hur di stiin iinbecht uur da skel em dit wes uk jit bitaali di könstler heer uk olerhun prisen en help fuar sin werk fingen snöfelstiiner uur bluat fan hun maaket aurdat di könstler diarme uk wat töögen di duarmaakimaskiinen seet wel di jest jaaren heer hi di snöfelstiiner salev maaket sent maaket dit uk di stiinhauer michael friedrichs friedlaender diar euro fuar en stiin fair bit tö di juuni fan heer hin iin ön sin werkstair me tau meaarberers aur snöfelstiinern maaket sent uur di snöfelstiiner iin ön en werkstair bi di könstlerhof ön berlin buch maaket list eeđer di tir fan di jest stiiner ön deenemark kür bit deling niin snöfelstiin lair uur aurdat di deenen ek bi di gisetsi töögen di juuden memaaki wil di deenen haa uk mensken naa sweeden braacht üs di dütsken kām en dānen ombring wil dit skel ombi mensken wesen wiis dānen di nāzis ek faat fing snöfeldrumpeln sen fuar t miist fuar keren wan dit ek bluat jen of tau liren wiar sa en snöfeldrumpel es x cm gurt ön stralsund liit iin ön di baanhof ön snöfeldrumpel fuar di mensken diar kraank iin ön jaar haur wiar en diarom bi aktsjoon t euthanasiaret dit jit me motooren ofgas ön wielka pianica ombraacht waar jit muar snöfeldrumpeln lii ön geislingen an der steige twüngen aarberers iin ön dit kz natzweile struthof ön luxemborig fuar dānen di bi di shoa omkemen sen ön glinde bi hamborig fuar di mensken dānen iin ön dit diari aarberslaager omkemen sen hat jeft jit fuul muaren am e artiikel aw hoorninger fräisch tu leesen wee sü goud än klik heer di noordfreeschloun krais åw tjüsch kreis nordfriesland åw dånsch kreis nordfrisland äs åån foon dä alben kraise oun sleeswich holstiin e krais loit ount noordweesten fount bundesloun ount noorden loit et dånsch ount ååsten di sleeswich flensboorj krais ount sööen di dithmeersche krais än ount weesten e noordsäi dat heet foolk e haudstää foon e krais äs hüsem mä en gråte foon km äs e krais di tweedgråtste oun sleeswich holstiin e krais heet fiiw stäänge än gemiine oone amt än åcht amten e stäänge än gemiine oone amt sän e amte sän di list fan di snöfelstiiner ön rodenäs weeget di snöfelstiiner diar eeđer di taachten fan di könstler gunter demnig ön rodenäs forlair uuren sen aur di snöfelstiiner skel om di mensken taacht uur dānen bi di nationalsozialismus jaaget meshanelt en ombraacht uuren sen hans hugo schnack sair al tö bigening fan di er jaaren dat hi nönt fan di natsjonaalsozialismus höl en diarfuar maast hi uk fuar girocht stuun di faađer fan fif jungen waar ombi aur geistiger verwirrung dit jit dat hi sin snüt ek hual kür naa sleeswig iin dit nerven kraankenhüs iinwiisen tau jaaren leeter kür hi diar wechlaap hi wil naa di swaits bi di mosel waar hi faat en fan diar kām hi iin ön t nerven kraankenhüs meseritz obrawalde diar waar hi me en geftsprüt ombraacht di kraankensester en di boowerst dochterwüfhaur waar eeđer di krich fuar muurden bi aur hönert mensken henrocht öölebuumer olea san en skööl faan plaanten uun det famile faan a öölebuumplaanten oleaceae mä bit slacher uun euroopa käänt am fööraal di öölebuum oliiwenbuum olea europaea öölebuumplaanten oleaceae san en plaantenfamile uun t order faan a lamiales diar hiar sköölen mä slacher tu faan enkelt sköölen wurd slacher brükt fraxinus an forsythia för medesiin of för a guard jasminum jasmiinööle osmanthus för a guard syringa üs gewürts of för a guard olea oliiwenbuum olea europaea früchten an ööle fraxinus för t holt sölring es di nuurđfriisk spreekwiis fan dit ailön söl sölring uur jit fan ombi mensken spreeken en dit uur mener diartö kum man jit mensken diar jaar uuning bütlön fünen haa deling uur üp söl fuaral dütsk snaket en dit wiar bit eeđer di taust wārelkrich jit üđers di sölring foriining skel höör diarom kömeri dat di spraak ek olter waker sterevt di spraak et foranert höör aurdat lir fan freemer staten en lönen forsjuk en liir sölring em helpt höm diarbi aaftinoch me dütsk uurter wat iinbecht uur uk aur des uur bi di sölring foriining uur dat personaal mener wat diarbi help ken of mai hat jeft tau spraakfamiilien ön nuurdfriislön di spraaken fan t fastlön en di spraaken fan di ailönen söl föör aamrem en heliglön aamring üp aamring jit dit öömrang es di nuurđfriisk spreekwiis ön dit ailön aamrem b hat liket fööring fan dit naiberailön föör a aur di maaten aamring uur fan ombi mensken ön nuurđfriislön snaket diartö kum jik liren dānen üđershur uuni di aamringern snaki deling uk dütsk en des wiar ön di er jaaren jit üđers di aamring foriining kömert höör om aamring spraak en brükdom hat jeft tau spraakfamiilien ön nuurdfriislön di spraaken fan t fastlön en di spraaken fan di ailönen söl föör aamrem en heliglön kem miast uun a grünjfurem föör mä ian ütjnoom tesken en an en maanelk hoodwurd woort en en bihinget grat en graten maan bispalen för ferbinjangen tu ööder spriaken wurden saner ferbinjangen tu ööder spriaken neimuudis wurden wurd miast ütj at huuchsjiisk auernimen of nei ferbünjen fööring üp föör jit dit fering es di nuurđfriisk spreekwiis fan dit ailön föör en hat liket aamring aur di maaten fering an aamring hiir tö di ailönfriisk spreekwiisen ön nuurđfriislön ombi mensken snaki fööring fuaral üp weesterlön föör iin ön di spraak jeft et jit trii spreekwiisen üp föör en dit sen weesdring ön weesten aadring ön uasten en boowentaareps ön süđern jen fan di ialst skrefen dokumenti aur fering es di aurseeting fan martin luther sin litj katechismus fan föör kumt uk dit ialst nuurđfriisk dokument en dit es di balaad a bai a reder wat ombi ön t jaar skrewen uuren es om di diari spraak bikömert höm üp föör di fering ferian en di fering stiftung ön di soowentiger jaaren jaav dit en bleer me fering teksten di breipot of en tö staant uk jens en litj artikel üp fering iin ön dit fering bleer der insel bote hat jeft tau spraakfamiilien ön nuurdfriislön di spraaken fan t fastlön en di spraaken fan di ailönen söl föör aamrem en heliglön 
